Rang Undang-Undang Belanjawan Sri Lanka 2027 Tingkatkan Perbelanjaan Mengurus, Peruntukan Modal Menyusut

Pelan Perbelanjaan Rs 4.99 Trilion Beralih kepada Kos Operasi

Rang Undang-Undang Peruntukan Sri Lanka 2027 mencadangkan perbelanjaan kerajaan sebanyak Rs 4,992,773,388,000, dengan perbelanjaan mengurus meningkat kira-kira satu perlima manakala perbelanjaan modal merosot 5.4 peratus. Pecahan ini memperuntukkan lebih banyak daripada jumlah perbelanjaan yang dicadangkan untuk menampung kos berterusan kerajaan berbanding pelaburan dalam aset dan projek pembangunan.

Rang undang-undang peruntukan rasmi menetapkan perbelanjaan mengurus sebanyak Rs 3,240.242388 bilion dan perbelanjaan modal sebanyak Rs 1,752.531 bilion bagi tempoh 1 Januari hingga 31 Disember 2027. Jumlah ini masing-masing mewakili kira-kira 64.9 peratus dan 35.1 peratus daripada jumlah keseluruhan.

Dr. Anil Jayantha, Menteri Buruh merangkap Timbalan Menteri Kewangan dan Perancangan, membentangkan rang undang-undang itu kepada Parlimen pada 7 Oktober 2026. Presiden Anura Kumara Dissanayake, yang turut memegang portfolio kewangan, dijadual menyampaikan ucapan belanjawan pada 12 November. Ucapan itu akan memulakan bacaan kali kedua dan menggariskan cadangan belanjawan kerajaan.

Rang undang-undang itu turut menetapkan had pinjaman sebanyak Rs 3,800 bilion. Angka itu merangkumi pinjaman berkaitan penggantian hutang yang matang dan tidak seharusnya dianggap sebagai jumlah pembiayaan baharu yang diperlukan untuk menampung defisit belanjawan tahunan.

Perbezaan ini penting sepanjang cadangan tersebut: peruntukan sesebuah kementerian tidak semestinya belanjawan pelaburannya, had pinjaman bukan anggaran defisit, dan rang undang-undang itu belum menjadi undang-undang perbelanjaan yang diluluskan. Parlimen masih perlu membahaskan prinsipnya, meneliti peruntukan kementerian dan mengundi untuk meluluskannya.

Pengumuman bacaan kali pertama kerajaan mengesahkan jumlah perbelanjaan tepat dan mengenal pasti rang undang-undang itu sebagai kerangka undang-undang bagi perbelanjaan dan pinjaman sepanjang 2027.

Belanjawan Lebih Besar, Perbelanjaan Modal Lebih Rendah

Jumlah perbelanjaan dilaporkan meningkat daripada kira-kira Rs 4,545 bilion pada 2026 kepada hampir Rs 4,992.8 bilion pada 2027. Berdasarkan angka itu, peningkatannya kira-kira Rs 447.8 bilion atau 9.9 peratus. Perbandingan ini bersifat anggaran kerana jumlah 2026 dibundarkan.

Dalam jumlah yang lebih besar itu, peningkatan perbelanjaan mengurus yang dilaporkan sekitar satu perlima berbeza dengan pengurangan perbelanjaan modal sebanyak 5.4 peratus. Perbelanjaan mengurus lazimnya merangkumi kos berterusan seperti gaji, bekalan, penyelenggaraan dan pindahan. Perbelanjaan modal pula lazimnya membiayai aset dan kerja pembangunan yang manfaatnya berlanjutan melebihi tahun semasa.

Kedua-dua kategori ini mempunyai tujuan berbeza. Peruntukan mengurus yang lebih besar boleh menyokong operasi perkhidmatan awam, manakala peruntukan modal boleh membiayai pembinaan, peralatan dan pelaburan lain. Tiada satu pun kategori itu secara bersendirian membuktikan sama ada sesuatu perkhidmatan akan bertambah baik, kerana hasilnya turut bergantung pada perkara yang dibeli dan sama ada perbelanjaan yang dirancang benar-benar dilaksanakan.

Peruntukan modal yang dilaporkan berbeza daripada angka dalam pembentangan belanjawan rasmi, tetapi tiada jumlah alternatif atau penyelarasan dinyatakan. Memandangkan ucapan pada 12 November masih dijadualkan, pembentangan tepat yang dijadikan perbandingan juga tidak jelas. Oleh itu, jumlah modal Rs 1,752.531 bilion dalam rang undang-undang ialah angka yang dinyatakan, bukannya jumlah yang telah diselaraskan merentas dokumen belanjawan.

Ke Mana Peruntukan Terbesar Disalurkan

Kementerian Kewangan, Perancangan dan Pembangunan Ekonomi menerima peruntukan terbesar yang dilaporkan, iaitu kira-kira Rs 856.8 bilion. Satu lagi catatan menyatakan jumlahnya Rs 856.9 bilion. Perbezaan kecil itu wajar dikekalkan sebagai percanggahan dalam pelaporan dan bukannya dianggap sebagai jumlah tepat yang dipersetujui.

Jadual rasmi memberikan pecahan yang lebih terhad di bawah Kepala 102, Menteri Kewangan, Perancangan dan Pembangunan Ekonomi. Aktiviti operasi menerima Rs 233.26534 bilion dalam peruntukan mengurus dan Rs 35.4585 bilion dalam peruntukan modal. Aktiviti pembangunan menerima Rs 12 juta untuk perbelanjaan mengurus dan Rs 9.02 bilion untuk perbelanjaan modal. Jumlah kedua-dua catatan itu kira-kira Rs 277.756 bilion, maka Kepala 102 sahaja tidak seharusnya disalah anggap sebagai peruntukan kementerian yang lebih luas seperti yang dilaporkan.

Peruntukan besar lain menunjukkan skala perbelanjaan di luar portfolio kewangan. Majlis Wilayah menerima Rs 659.95 bilion dalam jadual rasmi, manakala Kementerian Pentadbiran Awam, Majlis Wilayah dan Kerajaan Tempatan menerima Rs 651 bilion. Kesihatan dan Media Massa menerima kira-kira Rs 590.5 bilion, diikuti Pengangkutan, Lebuh Raya dan Pembangunan Bandar sebanyak Rs 500 bilion.

Pertahanan menerima Rs 458 bilion, manakala Pendidikan, Pengajian Tinggi dan Pendidikan Vokasional menerima Rs 328 bilion. Pertanian, Ternakan, Tanah dan Pengairan dilaporkan menerima Rs 218 bilion. Jumlah ini menggambarkan pembiayaan yang dicadangkan, bukannya perbelanjaan yang telah dilaksanakan atau perubahan penyampaian perkhidmatan yang telah diukur.

Pengangkutan Menonjol dari Segi Bahagian Pelaburan

Kementerian Pengangkutan, Lebuh Raya dan Pembangunan Bandar mempunyai antara profil pelaburan paling jelas dalam kalangan peruntukan yang diperincikan dalam rang undang-undang itu. Daripada jumlah Rs 500 bilion, Rs 432 bilion ialah perbelanjaan modal dan Rs 68 bilion ialah perbelanjaan mengurus.

Oleh itu, perbelanjaan modal merangkumi 86.4 peratus daripada peruntukan kementerian itu. Jumlah Rs 432 bilion itu juga bersamaan kira-kira 24.7 peratus daripada keseluruhan peruntukan modal rang undang-undang sebanyak Rs 1,752.531 bilion. Maka, hampir satu perempat daripada perbelanjaan modal kerajaan yang dicadangkan diperuntukkan kepada portfolio ini.

Tumpuan itu membantu menjelaskan mengapa pengurangan modal negara tidak boleh ditafsirkan sebagai pemotongan sama rata merentas kementerian. Pengangkutan mengekalkan peruntukan pelaburan yang besar meskipun jumlah perbelanjaan modal merosot. Angka tersebut tidak menunjukkan projek tertentu yang akan diteruskan, jadual pembinaannya atau sama ada peruntukannya telah berubah.

Pertanian, tenaga dan perumahan juga dilaporkan menerima peruntukan modal lebih besar berbanding perbelanjaan mengurus. Jumlah tepat bagi setiap kategori portfolio tersebut tidak dinyatakan di sini, maka bahagian pelaburannya tidak dapat dikira menggunakan asas yang sama seperti pengangkutan.

Kesihatan dan Pendidikan Meningkat, Namun Kos Operasi Mendominasi

Kementerian Kesihatan dan Media Massa menerima Rs 470.499998 bilion dalam peruntukan mengurus dan Rs 120 bilion dalam peruntukan modal, menjadikan jumlahnya kira-kira Rs 590.5 bilion. Perbelanjaan mengurus merangkumi kira-kira 79.7 peratus daripada peruntukan itu, manakala perbelanjaan modal membentuk 20.3 peratus.

Berbanding peruntukan kesihatan 2026 yang dilaporkan sebanyak Rs 514 bilion, jumlah yang dicadangkan itu kira-kira Rs 76.5 bilion lebih tinggi, iaitu peningkatan 14.9 peratus. Perbandingan itu menggunakan angka terdahulu yang dilaporkan dan jumlah kementerian bagi 2027; ia tidak menjelaskan berapa banyak peningkatan yang disalurkan kepada hospital, program atau institusi media tertentu.

Pendidikan, Pengajian Tinggi dan Pendidikan Vokasional menerima Rs 250 bilion untuk perbelanjaan mengurus dan Rs 78 bilion untuk perbelanjaan modal. Jumlah Rs 328 bilion itu Rs 27 bilion lebih tinggi berbanding peruntukan 2026 sebanyak Rs 301 bilion yang dilaporkan, iaitu kenaikan kira-kira 9 peratus.

Perbelanjaan modal merangkumi kira-kira 23.8 peratus daripada peruntukan pendidikan. Oleh itu, jumlah yang dicadangkan bagi kesihatan dan pendidikan lebih besar berbanding peruntukan 2026 yang dilaporkan, tetapi kebanyakan pembiayaan 2027 mereka diperuntukkan kepada perbelanjaan berterusan. Pecahan kategori itu sahaja tidak menunjukkan jumlah kakitangan, pembelian peralatan atau pengagihan antara institusi.

Pembiayaan Wilayah dan Pentadbiran Awam Berasingan

Rang undang-undang itu menyenaraikan Majlis Wilayah secara berasingan daripada Kementerian Pentadbiran Awam, Majlis Wilayah dan Kerajaan Tempatan. Majlis Wilayah menerima Rs 574.95 bilion untuk perbelanjaan mengurus dan Rs 85 bilion untuk perbelanjaan modal, menjadikan jumlahnya Rs 659.95 bilion. Pentadbiran Awam menerima Rs 608 bilion untuk perbelanjaan mengurus dan Rs 43 bilion untuk perbelanjaan modal, menjadikan jumlahnya Rs 651 bilion.

Secara keseluruhan, kedua-dua peruntukan ini berjumlah Rs 1,310.95 bilion, kira-kira 26.3 peratus daripada jumlah perbelanjaan yang dicadangkan. Profil perbelanjaannya banyak tertumpu pada perbelanjaan mengurus: kira-kira 87.1 peratus bagi Majlis Wilayah dan 93.4 peratus bagi Pentadbiran Awam.

Catatan berasingan ini penting kerana nama kementerian tersebut merangkumi Majlis Wilayah, tetapi peruntukannya tidak seharusnya menggantikan kepala pembiayaan wilayah yang berasingan. Menggabungkannya boleh menggambarkan skala keseluruhan, dengan syarat pembaca dimaklumkan bahawa kedua-duanya kekal sebagai peruntukan berasingan.

Panduan prosedur belanjawan Parlimen menjelaskan bahawa Artikel 154R Perlembagaan memberikan Suruhanjaya Kewangan peranan mengesyorkan pembiayaan wilayah. Syor itu mengambil kira jumlah penduduk, pendapatan dan jurang antara wilayah. Jumlah keseluruhan peruntukan wilayah itu sendiri tidak menunjukkan bagaimana pertimbangan tersebut diterjemahkan kepada pembiayaan bagi setiap wilayah.

Perbelanjaan Keselamatan Meningkat Ketika Pertikaian Tanah Berterusan

Pertahanan menerima Rs 388 bilion dalam perbelanjaan mengurus dan Rs 70 bilion dalam perbelanjaan modal. Jumlah Rs 458 bilion itu Rs 3 bilion lebih tinggi daripada peruntukan 2026 sebanyak Rs 455 bilion yang dilaporkan, iaitu peningkatan kira-kira 0.7 peratus. Kira-kira 84.7 peratus daripada belanjawan pertahanan yang dicadangkan ialah perbelanjaan mengurus.

Keselamatan Awam dan Hal Ehwal Parlimen dilaporkan menerima Rs 230.5 bilion. Jika digabungkan dengan pertahanan, jumlahnya menjadi Rs 688.5 bilion, atau kira-kira 13.8 peratus daripada jumlah perbelanjaan yang dicadangkan. Peruntukan gabungan itu kira-kira 2.1 kali ganda peruntukan pendidikan sebanyak Rs 328 bilion, meskipun portfolio ini menjalankan fungsi berbeza dan portfolio keselamatan turut merangkumi hal ehwal parlimen.

Laporan berbeza pendapat mengenai perbandingan keselamatan awam. Satu laporan menyatakan peningkatan daripada Rs 193 bilion kepada Rs 230.5 bilion, iaitu kenaikan kira-kira 19.4 peratus. Satu lagi menyatakan peningkatan daripada Rs 183 bilion kepada Rs 230 bilion yang dibundarkan, kira-kira 25.7 peratus. Perbezaan angka asas itu menghalang pengesahan satu kadar pertumbuhan tunggal.

Peruntukan pertahanan itu dibuat ketika pertikaian berterusan mengenai kawalan tentera ke atas tanah di utara. Timbalan Menteri Pertahanan Aruna Jayasekara dilaporkan memberitahu Parlimen pada Julai 2026 bahawa 1,661 ekar dalam Zon Keselamatan Tinggi Valikamam Utara akan diambil alih secara kekal dan bukannya dikembalikan. Pemilik tanah di Myliddy dilaporkan mengadakan bantahan mingguan selama 23 minggu berturut-turut.

Pengambilan anggota tentera juga dilaporkan berterusan walaupun kerajaan berikrar untuk mengurangkan saiz angkatan tentera. Jumlah belanjawan itu tidak menetapkan sasaran jumlah anggota atau mengenal pasti perbelanjaan yang berkaitan dengan tanah yang dipertikaikan. Oleh itu, isu tersebut wajar dibezakan daripada perkara yang ditunjukkan oleh angka peruntukan itu sendiri.

Mengapa Had Pinjaman Bukan Defisit

Rang undang-undang itu menyatakan bahawa baki pinjaman yang dibenarkan di bawah peruntukannya tidak boleh melebihi Rs 3,800 bilion pada bila-bila masa sepanjang 2027 atau pada akhir tahun kewangan tersebut. Ini ialah had undang-undang bagi pinjaman yang diliputi rang undang-undang itu, bukannya kenyataan bahawa defisit tahunan akan berjumlah Rs 3,800 bilion.

Defisit mengukur jurang antara perbelanjaan dengan hasil dalam suatu tempoh. Pinjaman juga boleh digunakan untuk menggantikan hutang yang perlu dibayar. Sebagai contoh, mengeluarkan pinjaman baharu untuk membayar balik pinjaman lama memerlukan kuasa meminjam, walaupun ia tidak mewakili jumlah pembiayaan tambahan yang sama bagi perbelanjaan baharu.

Perbezaan ini mengelakkan tafsiran salah bahawa had tersebut sama ada merupakan defisit atau keseluruhan stok hutang awam Sri Lanka. Peruntukan pinjaman dan jumlah perbelanjaan menjawab persoalan berbeza dan, secara bersendirian, tidak dapat menentukan hasil yang diperlukan atau jurang pembiayaan akhir.

Peruntukan itu juga tidak menyatakan keseluruhan pakej cukai yang akan diumumkan Dissanayake. Laporan menyatakan peruntukan Presiden sebanyak Rs 11.2 bilion berbanding Rs 8.2 bilion pada 2026, meskipun maksud perbandingan itu tidak jelas. Peruntukan Perdana Menteri dilaporkan sebanyak Rs 1.02 bilion berbanding Rs 898 juta. Catatan yang lebih kecil ini tidak menjawab persoalan lebih luas mengenai hasil dan pembiayaan.

Undian Dijadualkan pada 20 November dan 14 Disember

Program belanjawan Parlimen memperuntukkan tujuh hari bagi perbahasan bacaan kali kedua dan 19 hari bagi peringkat jawatankuasa. Proses itu bergerak daripada pertimbangan prinsip belanjawan kepada penelitian kepala perbelanjaan kementerian sebelum undian akhir.

• 18 September 2026: Tarikh bahagian Warta yang memuatkan tambahan rang undang-undang itu, dikeluarkan pada 21 September.
• 7 Oktober 2026: Anil Jayantha membentangkan rang undang-undang itu untuk bacaan kali pertama.
• 12 November 2026: Dissanayake dijadual menyampaikan ucapan belanjawan.
• 13 hingga 20 November 2026: Tujuh hari perbahasan yang diperuntukkan, dengan undian bacaan kali kedua dijadualkan pada 6 petang, 20 November.
• 21 November hingga 14 Disember 2026: Sembilan belas hari perbahasan peringkat jawatankuasa yang diperuntukkan, dengan undian bacaan kali ketiga dijadualkan pada 6 petang, 14 Disember.
• 1 Januari 2027: Permulaan tahun kewangan yang diliputi undang-undang yang dicadangkan.

Satu catatan dalam program Parlimen menyatakan tarikh undian bacaan kali kedua sebagai 20 November 2025. Jadual di sekelilingnya menggunakan tahun 2026, dan pengumuman bacaan kali pertama kerajaan mengesahkan jadual November 2026. Catatan terpencil itu tidak selaras dengan bahagian lain program tersebut.

Parlimen dijadual bersidang pada 9:30 pagi sepanjang perbahasan belanjawan, termasuk pada Sabtu tetapi tidak pada Ahad dan cuti umum. Program itu memperuntukkan waktu 11 pagi hingga 6 petang untuk perbahasan.

Menurut prosedur yang diterangkan Parlimen, pembentangan ialah bacaan kali pertama, manakala ucapan belanjawan memulakan bacaan kali kedua. Kelulusan pada peringkat itu membawa rang undang-undang ke jawatankuasa seluruh Dewan untuk meneliti kepala perbelanjaan. Kelulusan akhir, dengan atau tanpa pindaan, memberi kuasa kepada peruntukan bagi tahun berikutnya.

Panduan Parlimen meletakkan kawalan kewangan awam di bawah Artikel 148 Perlembagaan dan menerangkan kuasa yang diperlukan untuk mengeluarkan wang daripada Kumpulan Wang Disatukan di bawah Artikel 150. Panduan itu turut menyatakan bahawa penolakan Rang Undang-Undang Peruntukan akan membubarkan Kabinet di bawah Artikel 48(2). Oleh itu, undian yang dijadualkan merupakan keputusan berhubung kuasa perbelanjaan serta kelangsungan kerajaan.

Perkara Utama

• Jumlah perbelanjaan yang dicadangkan bagi 2027 ialah Rs 4,992.773388 bilion.
• Perbelanjaan mengurus berjumlah Rs 3,240.242388 bilion, meningkat kira-kira satu perlima, manakala perbelanjaan modal merosot 5.4 peratus kepada Rs 1,752.531 bilion.
• Pengangkutan menerima Rs 432 bilion dalam pembiayaan modal, kira-kira satu perempat daripada peruntukan modal negara.
• Pertahanan dan keselamatan awam dilaporkan menerima gabungan Rs 688.5 bilion, kira-kira 13.8 peratus daripada perbelanjaan yang dicadangkan.
• Had pinjaman Rs 3,800 bilion merangkumi pembiayaan semula dan bukan defisit tahunan.
• Ucapan belanjawan dijadualkan pada 12 November 2026, diikuti undian pada 20 November dan 14 Disember.
• Rang undang-undang itu masih tertakluk pada perbahasan Parlimen, kemungkinan pindaan dan kelulusan.