Ledakan TSMC Bawa Pertambahan Penduduk ke Kumamoto, Namun Tekanan Trafik, Sewa dan Tenaga Kerja Meningkat

Pertumbuhan berlaku lebih pantas daripada kemampuan jalan raya menampungnya

Tiga perbandaran di sekitar kilang pertama TSMC di Kumamoto mencatatkan 38 lokasi kesesakan utama pada 2025, kira-kira 40% lebih banyak berbanding 2021, ketika pengeluar cip Taiwan itu mengumumkan rancangan untuk bertapak di wilayah berkenaan. Kikuyo, Koshi dan Ozu juga mencatat pertambahan keseluruhan 5,465 penduduk berbanding banci 2020, sekali gus menduduki tangga teratas dalam ranking pertumbuhan penduduk Kumamoto.

Kedua-dua angka itu menggambarkan tekanan bersaing yang sedang membentuk semula kawasan tersebut. Pelaburan semikonduktor membawa masuk penduduk, mengukuhkan kewangan perbandaran serta meningkatkan permintaan terhadap penginapan dan makanan. Pada masa sama, lebih banyak kenderaan menggunakan jalan yang tidak dibina untuk menampung kelompok perindustrian yang berkembang, sementara kenaikan kos hartanah dan persaingan mendapatkan pekerja menghimpit sesetengah perniagaan tempatan.

Wilayah itu telah menandatangani 71 perjanjian penempatan dengan syarikat berkaitan semikonduktor sejak TSMC mengumumkan ketibaannya, menurut jumlah yang dilaporkan pada akhir Mac. Perjanjian ini menunjukkan luasnya minat pelaburan, namun tidak harus dianggap sebagai jumlah 71 kilang yang sudah siap.

Pengembangan itu masih jauh daripada selesai. Inisiatif taman sains Kumamoto berusaha menarik syarikat yang menggunakan semikonduktor, universiti dan institusi penyelidikan ke sekitar Semicon Technopark. Lima kawasan perindustrian baharu di Kikuyo dan perbandaran sekitarnya dijangka mula menawarkan lot menjelang tahun fiskal 2031.

Oleh itu, isu utamanya lebih khusus daripada sekadar sama ada TSMC membawa pertumbuhan. Angka penduduk dan fiskal menunjukkan peningkatan, tetapi tinjauan perniagaan mendapati hanya sebilangan kecil responden melaporkan manfaat secara langsung. Sementara itu, analisis pengangkutan rasmi mengenal pasti trafik perjalanan ulang-alik yang semakin buruk di beberapa laluan menuju daerah kilang.

Data trafik rasmi menunjukkan lokasi tekanan semakin meningkat

Biro Pembangunan Wilayah Kyushu di bawah Kementerian Tanah, Infrastruktur, Pengangkutan dan Pelancongan menjelaskan di halaman lokasi kesesakan bahawa pihaknya mengenal pasti titik masalah utama menggunakan teknologi trafik dan penilaian tempatan. Rangka kerja pemilihan itu bermula pada Januari 2013, manakala halaman tersebut menyenaraikan edisi September 2025 bagi Kumamoto dan wilayah lain di Kyushu.

Penetapan itu mengira lokasi yang dikenal pasti sebagai masalah kesesakan serius, bukannya mengukur panjang setiap barisan kenderaan atau jumlah masa yang hilang oleh penumpang ulang-alik. Namun, peningkatan kepada 38 lokasi di Kikuyo, Koshi dan Ozu menunjukkan tekanan trafik telah merebak melangkaui beberapa jalan terpencil.

Keputusan berasingan pada 16 Disember 2024 menambah 12 persimpangan di tiga perbandaran itu ke dalam senarai kesesakan utama wilayah berkenaan. Majlis Kesesakan Trafik Wilayah, yang merangkumi pegawai pengangkutan negara, Wilayah Kumamoto, Bandar Kumamoto dan polis, menjadikan jumlah lokasi di seluruh wilayah itu 285 pada waktu tersebut. Angka 285 meliputi seluruh wilayah, manakala angka 38 merujuk kepada tiga perbandaran itu pada 2025.

Bukti lebih terperinci terdapat dalam bahan penyelarasan jalan raya yang diterbitkan untuk mesyuarat pada 26 Februari 2025, melibatkan Biro Pembangunan Wilayah Kyushu, Wilayah Kumamoto dan Bandar Kumamoto. Analisis itu membandingkan trafik hari bekerja pada waktu 7 pagi dan 6 petang pada April 2016, April 2019 dan April 2024.

Dengan menggunakan data pengesan kenderaan ETC2.0, yang merekodkan pergerakan dan kelajuan perjalanan kenderaan, dokumen itu mendapati kelajuan perjalanan pada waktu pagi ke arah Semicon Technopark melalui Laluan Nasional 57 dan Laluan Wilayah 30, iaitu laluan Ozu Ueki, semakin merosot. Dokumen itu mengenal pasti peningkatan trafik berkaitan ketibaan syarikat, peluasan kemudahan dan pertambahan peluang pekerjaan sebagai antara faktor penyumbang.

Perjalanan ke kilang bertindih dengan perjalanan penduduk

Analisis rasmi menunjukkan masalah trafik tidak terhad di pintu masuk kilang. Di sekitar Hikari no Mori, kenderaan yang menuju ke Semicon Technopark bercampur dengan penumpang ulang-alik yang menuju ke Bandar Kumamoto. Pada waktu petang, trafik yang pulang dari daerah perindustrian bertindih dengan perjalanan ke kawasan perumahan berhampiran.

Pada 6 petang, kelajuan yang menurun amat ketara di laluan menuju ke Bandar Kumamoto, termasuk Laluan Nasional 57 dan 387. Hal ini penting dalam perancangan jalan raya kerana penambahbaikan di satu persimpangan sahaja mungkin tidak dapat menyelesaikan kesesakan di seluruh rangkaian perjalanan ulang-alik.

Kikuyo sedang melebarkan jalan dan mempertimbangkan perubahan waktu perjalanan ke tempat kerja seiring dengan pembinaan. Seorang pegawai tanpa nama di jabatan pembinaan bandar itu menjelaskan pendekatan berkenaan. Diterjemahkan daripada bahasa Jepun, pegawai itu berkata:

Selain menambah baik jalan raya, kami juga akan melaksanakan langkah seperti waktu perjalanan ke tempat kerja yang berperingkat.

Waktu mula kerja yang berperingkat akan menyebarkan perjalanan dalam tempoh yang lebih panjang, bukannya menambah kapasiti jalan raya. Laporan itu tidak menyatakan jumlah majikan yang akan menyertai, bila program bersepadu akan bermula atau berapa banyak trafik yang dapat dialihkan daripada waktu paling sibuk.

Penambahbaikan jalan raya merentasi beberapa tahun fiskal

Dokumen penyelarasan Februari 2025 menyenaraikan projek dengan tarikh sasaran antara tahun fiskal 2024 hingga 2029. Jadual itu membantu menjelaskan mengapa syarikat boleh bertapak lebih pantas daripada keupayaan rangkaian pengangkutan untuk menyesuaikan diri: pelebaran jalan, pembinaan jalan pintas, pengambilan tanah dan reka bentuk sedang dilaksanakan merentasi beberapa pihak berkuasa dan laluan.

Tarikh dan pencapaian utama termasuk:

• 2021: TSMC mengumumkan rancangan untuk bertapak di Wilayah Kumamoto.
• 6 Februari 2024: TSMC mengumumkan kilang JASM kedua di Kumamoto.
• 16 Disember 2024: Majlis kesesakan wilayah itu menambah 12 persimpangan di Kikuyo, Koshi dan Ozu ke dalam senarainya.
• 26 Februari 2025: Mesyuarat penyelarasan jalan raya mendokumentasikan kemerosotan trafik dan mencadangkan langkah jalan raya tambahan.
• Tahun fiskal 2026: Dokumen itu menjadualkan pembukaan Jalan Takinomurozaka dan dua projek jalan tempatan di kawasan Haramizu.
• Tahun fiskal 2028: Beberapa projek pelebaran dan jalan akses mempunyai tarikh sasaran, termasuk kerja di laluan Ozu Ueki dan jalan akses persimpangan Koshi.
• Tahun fiskal 2029: Pelebaran laluan Takezako dan Second Techno di Koshi mempunyai tarikh sasaran.
• Tahun fiskal 2031: Jualan lot di lima kawasan perindustrian baharu dijangka telah bermula.

Semua itu ialah sasaran yang dicatat dalam rancangan, bukannya pengesahan bahawa setiap projek telah siap atau akan dibuka mengikut jadual. Dokumen itu turut menyenaraikan bahagian Jalan Ozu Kumamoto yang masih dalam peringkat reka bentuk, pengambilan tanah atau pembinaan, tanpa menetapkan satu tarikh siap bagi keseluruhan rangkaian.

Wilayah Kumamoto dan Bandar Kumamoto meminta supaya pelaksanaan awal jalan penghubung lingkar Kumamoto dibuat agar pembinaannya tidak ketinggalan berbanding pembukaan Jalan Ozu Kumamoto. Mereka turut mencadangkan pengenalan sistem jalan bertol antara Ozu Nishi dan Shimomikawa untuk membantu mempercepat pembangunan.

Contoh kadar tol kereta penumpang termasuk 720 yen antara persimpangan Ueki dan Koshi serta 850 yen antara persimpangan Ueki dan Ozu Nishi. Dokumen itu secara jelas mengingatkan bahawa anggaran yang dikira berdasarkan peta perancangan bandar ini mungkin berbeza daripada kadar yang akhirnya ditetapkan pengendali. Angka itu ialah contoh cadangan, bukannya kadar muktamad.

Pengembangan kilang yang dirancang menentukan skala permintaan

Pengumuman pengembangan JASM oleh TSMC pada 6 Februari 2024 menyatakan jumlah pelaburan bagi dua kilang di Kumamoto melebihi US$20 bilion, dengan sokongan kerajaan Jepun. JASM, Japan Advanced Semiconductor Manufacturing, ialah anak syarikat pembuatan TSMC di Jepun yang majoriti sahamnya dimiliki syarikat itu.

Menurut jadual dalam pengumuman tersebut, kilang kedua akan mula beroperasi menjelang akhir 2027 dan pembinaan dirancang bermula menjelang akhir 2024. Tarikh-tarikh itu menggambarkan rancangan syarikat ketika kenyataan tersebut dikeluarkan. Ia tidak mengesahkan status pembinaan projek semasa atau bahawa tarikh akhir operasi itu masih kekal.

Kedua-dua kilang itu dijangka mengeluarkan lebih 100,000 wafer berdiameter 12 inci setiap bulan dan mewujudkan lebih 3,400 pekerjaan profesional dalam bidang teknologi secara langsung. Wafer ialah bahan berbentuk bulat yang digunakan untuk menghasilkan banyak cip sebelum dipisahkan menjadi komponen individu.

Teknologi pengeluaran yang dirancang merangkumi 40 nanometer hingga 6 dan 7 nanometer, untuk kegunaan automotif, industri, pengguna dan pengkomputeran berprestasi tinggi. Label proses ini menerangkan teknologi pembuatan cip; syarikat itu berkata rancangan kapasiti pengeluarannya boleh diselaraskan mengikut permintaan pelanggan.

Pemilikan saham yang dirancang ialah kira-kira 86.5% bagi TSMC, 6% bagi Sony Semiconductor Solutions, 5.5% bagi DENSO dan 2% bagi Toyota, tertakluk pada syarat penyempurnaan transaksi. Unjuran 3,400 pekerjaan itu merujuk kepada pengambilan pekerja secara langsung di kedua-dua kilang, bukannya jumlah yang diukur bagi pembekal, syarikat pembinaan dan perniagaan lain di seluruh Kumamoto.

Pertambahan penduduk melangkaui bandar tempat kilang dibina

Koshi mencatat pertambahan penduduk terbesar di wilayah itu, iaitu 2,542 orang berbanding banci 2020. Ozu bertambah 1,728 orang manakala Kikuyo 1,195 orang. Jumlah pertambahan mereka ialah 5,465 orang, dengan Koshi menyumbang kira-kira 47% daripada peningkatan keseluruhan itu.

Angka banci menunjukkan lokasi yang mengalami pertambahan penduduk, tetapi tidak mengasingkan jumlah orang yang berpindah disebabkan TSMC. Pegawai Koshi mengaitkan kemasukan penduduk sebahagiannya dengan pelaburan semikonduktor dan sebahagiannya lagi dengan peranan bandar itu sebagai kawasan kediaman bagi mereka yang bekerja di Bandar Kumamoto. Keluarga yang membesarkan anak-anak antara yang berpindah masuk.

Koshi menjangkakan pertumbuhan penduduk selanjutnya. Rancangan perindustrian wilayah itu boleh mengekalkan permintaan terhadap perumahan berhampiran, namun laporan tersebut tidak menyertakan unjuran penduduk berangka. Lima kawasan perindustrian yang dirancang, masing-masing seluas kira-kira 10 hingga 25 hektar, terletak di Kikuyo, Kikuchi, Koshi dan Ozu.

Inisiatif taman sains yang diumumkan pada 2025 bertujuan membawa pengguna semikonduktor dan aktiviti penyelidikan ke kawasan sekitar Semicon Technopark. Ini menjadikan strategi pembangunan tersebut lebih luas daripada sekadar menarik kilang. Ia juga bermakna permintaan pengangkutan pada masa hadapan akan bergantung pada lokasi dan masa penubuhan beberapa jenis institusi, bukan hanya pengembangan TSMC.

Kewangan perbandaran bertambah baik, tetapi manfaatnya tidak sekata

Indeks kekuatan fiskal Kikuyo mencecah 0.95 pada tahun fiskal 2024, tertinggi dalam kalangan perbandaran Kumamoto. Ozu mencatat 0.73 dan Koshi 0.63, berbanding purata 0.36 bagi perbandaran di seluruh wilayah itu.

Indeks itu membandingkan keupayaan hasil piawai sesebuah perbandaran dengan keperluan fiskal piawainya, lazimnya berdasarkan purata tiga tahun. Nilai yang lebih tinggi menunjukkan keupayaan lebih besar untuk membiayai perkhidmatan daripada sumber hasil sendiri. Indeks itu bukan ukuran kekayaan isi rumah atau bukti bahawa setiap perniagaan memperoleh lebih banyak pendapatan.

Indeks Kikuyo kira-kira 2.6 kali ganda purata wilayah, manakala indeks Ozu kira-kira dua kali ganda dan Koshi kira-kira 1.8 kali ganda purata itu. Mulai tahun fiskal 2025, Kikuyo menjadi perbandaran yang tidak menerima geran cukai agihan tempatan biasa, iaitu bantuan yang digunakan untuk mengimbangi perbezaan keupayaan hasil tempatan.

Indeks 0.95 dan perubahan status geran itu tidak harus dianggap bercanggah. Indeks yang diterbitkan mencerminkan ukuran purata, manakala kelayakan menerima geran biasa bergantung pada pengiraan fiskal bagi tahun berkenaan. Kewangan yang lebih kukuh memberikan perbandaran itu keupayaan lebih besar, namun peluasan jalan raya dan penempatan penduduk baharu turut menambah keperluan perbelanjaan.

Kenaikan harga tanah menekan perniagaan tempatan

Di Kikuyo, Koshi dan Ozu, purata harga tanah kediaman meningkat kira-kira 30% hingga 50% dalam tempoh lima tahun sehingga 2026. Harga tanah komersial mencecah antara 1.3 hingga 2.2 kali paras sebelumnya, bersamaan kenaikan 30% hingga 120%.

Angka ini menggambarkan harga tanah, bukannya kenaikan sewa yang diukur bagi setiap rumah kediaman atau premis perniagaan. Namun, angka tersebut seiring dengan laporan tentang peningkatan kos sewa yang menjejaskan pengusaha tempatan. Persatuan Perdagangan Ozu berkata sesetengah perniagaan telah menarik diri daripada keahliannya atau ditutup berikutan kenaikan sewa dan tekanan lain.

Persatuan itu turut melaporkan pekerja berpindah ke pekerjaan bergaji lebih baik di syarikat berkaitan semikonduktor. Keadaan ini memberikan pengalaman berbeza tentang ledakan pelaburan kepada perniagaan kecil: lebih ramai bakal pelanggan mungkin datang, tetapi pekerja semakin sukar dikekalkan dan kos premis pula meningkat.

Yukihisa Matsunaga, pengerusi Persatuan Perdagangan Ozu, berkata perniagaan kecil perlu meningkatkan daya tarikan mereka untuk bersaing mendapatkan pekerja. Diterjemahkan daripada bahasa Jepun, beliau berkata:

Untuk mendapatkan pekerja, perusahaan kecil dan sederhana perlu berusaha meningkatkan daya tarikan mereka.

Tiada jumlah perniagaan yang ditutup atau keluar diberikan, dan laporan tersebut tidak membuktikan bahawa TSMC sahaja menjadi puncanya. Bukti yang ada menyokong kesimpulan lebih terhad: sesetengah perniagaan melaporkan peningkatan kos dan kesukaran pengambilan pekerja ketika pengembangan semikonduktor berlangsung.

Kebanyakan perniagaan yang ditinjau tidak melaporkan kesan positif atau negatif yang jelas

Tinjauan pada Mac oleh Persekutuan Persatuan Perdagangan dan Industri Wilayah Kumamoto melibatkan 489 premis perniagaan. Pecahan yang dilaporkan ialah 88% tidak melihat kesan positif mahupun negatif, 9% melihat kesan positif dan 3% melihat kesan negatif. Responden yang memberikan jawapan positif menyebut perbelanjaan untuk penginapan dan makanan oleh pelawat dari Taiwan serta pekerja pembinaan; jawapan negatif termasuk kos pekerja yang lebih tinggi dan kekurangan tenaga kerja.

Jumlah terperinci ialah 434 jawapan neutral, 40 positif dan 15 negatif. Jumlah itu bersamaan 489, tetapi peratusan yang mengiringinya tidak sepadan dengan tepat. Berdasarkan jumlah tersebut, bahagiannya masing-masing kira-kira 88.8%, 8.2% dan 3.1%. Kedua-dua bentuk pelaporan itu membawa kepada dapatan utama yang sama: sebahagian besar responden tidak mengenal pasti kesan positif atau negatif yang jelas.

Jawapan neutral tidak harus ditafsirkan sebagai bukti bahawa perniagaan berkenaan tidak mengalami sebarang perubahan. Jawapan itu menunjukkan responden tidak menganggap kesannya jelas memihak atau merugikan. Tinjauan itu juga tidak menunjukkan perbezaan manfaat dan kerugian mengikut saiz perniagaan, lokasi atau sektor.

Pencapaian seterusnya jelas tetapi tertakluk pada syarat: projek jalan raya mempunyai sasaran hingga tahun fiskal 2029, jualan lot perindustrian dirancang menjelang tahun fiskal 2031, dan kenyataan TSMC pada 2024 menjadualkan operasi kilang kedua bermula menjelang akhir 2027. Perkara yang masih belum diukur ialah sejauh mana langkah-langkah ini akan mengurangkan kelewatan perjalanan ulang-alik, meredakan tekanan pengambilan pekerja atau menyebarkan manfaat perbelanjaan kepada perniagaan sedia ada.

Perkara Utama

• Kikuyo, Koshi dan Ozu mencatat 38 lokasi kesesakan utama pada 2025, kira-kira 40% lebih banyak berbanding 2021.
• Jumlah penduduk di tiga perbandaran itu bertambah 5,465 orang berbanding banci 2020.
• Analisis trafik rasmi mendapati perjalanan pagi ke arah Semicon Technopark dan perjalanan petang ke arah Bandar Kumamoto semakin buruk.
• Projek jalan raya mempunyai tarikh sasaran sehingga tahun fiskal 2029; contoh kadar tol yang dicadangkan bukan kadar muktamad.
• Rancangan pengembangan TSMC pada 2024 mengunjurkan pelaburan melebihi US$20 bilion dan lebih 3,400 pekerjaan langsung di dua kilang.
• Indeks kekuatan fiskal Kikuyo mencecah 0.95, sementara harga tanah kediaman dan komersial meningkat di kawasan sekitarnya.
• Kebanyakan daripada 489 perniagaan yang ditinjau tidak mengenal pasti kesan positif atau negatif yang jelas, manakala sesetengahnya melaporkan pertambahan perbelanjaan atau kenaikan kos pekerja.