Korea Selatan Tangguhkan Permohonan CPTPP Ketika Pertembungan Keuntungan Perdagangan dan Defisit Kepercayaan Luar Bandar

Penangguhan yang membawa kos terukur kepada kedua-dua pihak

Korea Selatan menangguhkan permohonan yang dirancang untuk menyertai Perjanjian Komprehensif dan Progresif bagi Perkongsian Trans-Pasifik (CPTPP), meskipun penilaian kerajaan mengunjurkan peningkatan pengeluaran pembuatan tahunan sebanyak 6.3 trilion hingga 6.7 trilion won. Presiden Lee Jae Myung mengarahkan kementerian pada 8 Oktober supaya tidak membuat permohonan dalam tahun ini, dengan mengutamakan rundingan bersama petani dan nelayan sebelum mesyuarat menteri pada November di Vietnam.

Keputusan itu menyusuli penerbitan pada 28 September 2026 bagi penilaian ekonomi sementara oleh Kementerian Perdagangan, Industri dan Tenaga, tiga kementerian lain serta Perkhidmatan Hutan Korea. Penilaian itu mengunjurkan purata kerugian pengeluaran tahunan sebanyak 710 bilion won dalam sektor pertanian, 81.7 bilion won dalam sektor perikanan dan 60.6 bilion won dalam sektor perhutanan sepanjang 15 tahun pertama selepas perjanjian itu berkuat kuasa.

Angka tersebut menjelaskan pertikaian utama. Keanggotaan boleh meluaskan peluang sektor pembuatan dan eksport, sambil menumpukan kerugian pada industri yang sudah bimbang tentang keselamatan kewangan mereka. Kerajaan berkata usaha membina semula kepercayaan mesti diutamakan. Syarikat pula bimbang satu lagi penangguhan akan mengulangi usaha penyertaan terdahulu yang tidak pernah sampai ke peringkat permohonan.

Jurucakap kanan presiden Kang Yu-jung menjelaskan pendirian kerajaan dalam satu kenyataan:

Namun, dasar perdagangan berkait secara langsung dengan mata pencarian rakyat. Khususnya, dasar itu mesti dilaksanakan berasaskan kepercayaan dan muafakat dengan petani dan nelayan yang sedang berdepan kesukaran.

Arahan itu tidak menolak keanggotaan secara kekal. Namun, ia membatalkan tarikh akhir permohonan yang mendorong persiapan sejak akhir Ogos. Memandangkan kesemua 12 anggota sedia ada perlu bersetuju menerima mana-mana anggota baharu, kesan penangguhan turut bergantung pada seberapa pantas pemohon lain membuat kemajuan.

Bagaimana jadual itu terbantut

Kerajaan menghidupkan semula perbincangan penyertaan dalam mesyuarat menteri ekonomi luar pada akhir Ogos. Peluang seterusnya yang disasarkan ialah mesyuarat menteri CPTPP yang dijadualkan berlangsung pada 23 hingga 27 November di Hanoi, dengan harapan dapat membincangkan penyertaan Korea Selatan.

Prosedur dalam negara menjadikan jadual itu ketat. Dalam mesyuarat Kabinet pada 6 Oktober, para pegawai membangkitkan keperluan menerbitkan notis pendengaran awam menjelang pertengahan Oktober. Sebaliknya, Lee mengarahkan kementerian memulakan semula perbincangan tanpa mengandaikan keputusan tertentu. Arahan beliau selepas itu mengetepikan permohonan dalam tahun tersebut.

Pembalikan pendirian terkini ini berlaku dalam rentetan yang jauh lebih panjang:

• 2013: Korea Selatan mula membincangkan penyertaan dalam rangka kerja perdagangan Pasifik yang sedang dibentuk.
• 2021: Pentadbiran Moon Jae-in mengumumkan secara rasmi rancangan untuk mendapatkan keanggotaan CPTPP.
• 15 April 2022: Menteri meluluskan rancangan penyertaan, tetapi kerajaan tidak menyelesaikan taklimat kepada Dewan Negara atau mengemukakan permohonan sebelum tamat tempoh pentadbirannya.
• 2024: Britain menyertai, menjadikan jumlah anggota meningkat daripada 11 negara kepada 12.
• Akhir Ogos 2026: Pentadbiran Lee memulakan perbincangan awam baharu mengenai penyertaan.
• 28 September 2026: Lima badan kerajaan mengeluarkan anggaran ekonomi sementara.
• 6 dan 8 Oktober: Lee mengarahkan rundingan baharu, kemudian mengarahkan kementerian supaya tidak membuat permohonan dalam tahun tersebut.
• 23 hingga 27 November: Menteri CPTPP dijadualkan bertemu di Hanoi.

Usaha pada 2022 terbantut akibat pertikaian penjadualan parlimen, bantahan kumpulan pertanian dan perikanan, penentangan sesetengah anggota parlimen serta pilihan raya tempatan yang semakin hampir. Perbincangan penyertaan kemudian tidak banyak menunjukkan kemajuan di bawah Presiden Yoon Suk Yeol. Kali ini, presiden campur tangan sebelum kerajaan mencapai peringkat kelulusan rasmi yang setara.

Taklimat parlimen, bukan undian kelulusan

Prosedur perjanjian perdagangan Korea Selatan memerlukan beberapa langkah dalam negara sebelum rundingan boleh diteruskan. Langkah itu termasuk penilaian kebolehlaksanaan ekonomi, pendengaran awam, penyediaan rancangan rundingan dan laporan kepada jawatankuasa tetap Dewan Negara yang berkaitan.

Perbezaan antara taklimat dengan kelulusan adalah penting. Di bawah Akta Prosedur Pemuktamadan dan Pelaksanaan Perjanjian Perdagangan, jawatankuasa itu tidak perlu meluluskan rancangan tersebut. Walau bagaimanapun, menurut pegawai kerajaan, taklimat itu ialah prasyarat dalam proses permohonan. Ketiadaannya membantu menghalang pentadbiran Moon daripada mengemukakan permohonan.

Pendengaran awam juga memerlukan notis awal, termasuk penerbitan melalui warta rasmi sekurang-kurangnya dua minggu lebih awal. Oleh itu, pegawai menganggap pertengahan Oktober sebagai tarikh akhir praktikal untuk mengumumkan pendengaran, manakala pertengahan November menjadi sasaran untuk melengkapkan persiapan dalam negara sebelum Hanoi. Ini ialah peringkat yang berbeza, bukannya gambaran bersaing tentang tarikh akhir yang sama.

Walaupun permohonan dibuat, keanggotaan tidak akan diperoleh serta-merta. Anggota sedia ada mesti bersetuju untuk memulakan proses penyertaan, selepas itu Korea Selatan perlu merundingkan akses pasaran dan syarat lain. Rundingan, di samping usaha menyelaraskan kepentingan sektor pertanian dan perikanan dalam negara, dianggarkan memerlukan sekurang-kurangnya satu hingga dua tahun lagi. Tiada tarikh permohonan baharu diumumkan.

Perkara yang ditunjukkan dan tidak ditunjukkan oleh unjuran ekonomi

Penilaian September mengunjurkan bahawa keluaran dalam negara kasar sebenar akan 0.38 mata peratusan lebih tinggi 10 tahun selepas perjanjian itu berkuat kuasa berbanding senario tanpa keanggotaan. Ini ialah perbandingan dengan keadaan kekal di luar pakatan, bukannya jaminan pertumbuhan tambahan sebanyak 0.38 mata peratusan setiap tahun.

Sepanjang 15 tahun, purata peningkatan tahunan pengeluaran sektor pembuatan yang diunjurkan ialah 6.3 trilion hingga 6.7 trilion won. Perusahaan kecil dan sederhana dijangka mencatat purata peningkatan pengeluaran tahunan sebanyak 1.1 trilion hingga 1.2 trilion won. Angka-angka itu tidak sepatutnya dijumlahkan begitu sahaja sebagai manfaat berasingan kerana perusahaan kecil juga boleh terdiri daripada pengeluar.

Jumlah unjuran kerugian tiga sektor luar bandar ialah 872.3 bilion won setahun: 710 bilion dalam sektor pertanian, 81.7 bilion dalam sektor perikanan dan 60.6 bilion dalam sektor perhutanan. Satu laporan menyatakan jumlah kerugian itu sebagai 852.3 bilion won dan menggambarkan peningkatan sektor pembuatan sebagai 7.9 kali ganda jumlah tersebut. Jumlah itu tidak sepadan dengan angka individu yang diterbitkan dalam penilaian kerajaan.

Berdasarkan komponen rasmi, peningkatan sektor pembuatan kira-kira 7.2 hingga 7.7 kali ganda jumlah kerugian pengeluaran luar bandar. Perbandingan ini menunjukkan skala unjuran tersebut, tetapi bukan ukuran lengkap kebajikan atau belanjawan pampasan. Peningkatan pengeluaran dalam satu industri tidak secara automatik menampung kerugian isi rumah dalam industri lain.

Kerajaan secara jelas menyifatkan anggarannya sebagai unjuran sementara berdasarkan model ekonomi yang mencerminkan keadaan pasaran terkini dan perubahan dasar perdagangan. Hasil sebenar bergantung pada syarat penyertaan yang dirundingkan serta keadaan lain. Kerajaan merancang untuk menerangkan dapatan itu melalui taklimat dan perbincangan, sambil mengumpulkan pandangan awam.

Mengapa petani bimbang pasaran dibuka lebih luas

Bantahan sektor pertanian tertumpu pada akses tambahan bagi produk daripada pengeksport utama seperti Australia dan New Zealand. Kebimbangan mereka bukan sekadar sama ada import akan meningkat, tetapi sama ada pengeluar dalam negara mampu menghadapi persaingan selepas tarif dan sekatan lain dikurangkan.

Anggota CPTPP sedia ada dilaporkan telah meliberalisasikan 99.1% pasaran barangan, dengan purata liberalisasi pertanian sebanyak 96.1%. Satu lagi perbandingan meletakkan penghapusan tarif pertanian melebihi 90%, berbanding kadar sekitar 70% di bawah perjanjian perdagangan bebas yang lain. Gambaran ini menunjukkan pembukaan pasaran yang meluas, tetapi tidak menetapkan konsesi tepat yang akan dirundingkan Korea Selatan.

Prosedur keselamatan makanan dan kesihatan tumbuhan juga merupakan isu sensitif. Peraturan kebersihan dan fitosanitari, yang lazimnya disebut peraturan SPS, mengawal risiko seperti penyakit haiwan dan perosak tumbuhan. Kajian yang dirujuk dalam perbahasan penyertaan termasuk epal dari New Zealand dan Jepun, pir dari Jepun serta pic dari Australia.

Keanggotaan boleh meningkatkan tekanan untuk menyelesaikan sekatan sedemikian, tetapi kajian yang dirujuk itu tidak membuktikan bahawa semua produk akan memasuki pasaran Korea secara automatik sebaik sahaja negara itu menyertai. Hal itu bergantung pada penilaian keselamatan, peraturan dan aturan rundingan yang berkaitan.

Peraturan asal barangan turut menentukan pihak yang mendapat tarif lebih rendah. Produk pertanian segar lazimnya tertakluk pada syarat ketat, seperti mesti diperoleh sepenuhnya di negara anggota, yang mengehadkan penghantaran semula melalui anggota lain. Bagi eksport makanan diproses, kebenaran menggunakan ramuan yang layak dari seluruh blok boleh membuka peluang kepada pengeluar Korea. Kementerian pertanian sedang mengumpulkan pandangan industri dan meneliti kemungkinan kerugian serta langkah tindak balas.

Nelayan berbeza pendapat, bukan semuanya menentang

Tinjauan yang ditempah oleh Seo Sam-seok, pengerusi Jawatankuasa Pertanian, Makanan, Hal Ehwal Luar Bandar, Lautan dan Perikanan Dewan Negara, merumitkan gambaran bahawa masyarakat luar bandar menentang secara menyeluruh. Tinjauan 2026 terhadap 1,200 anggota koperasi perikanan mendapati 33% menyokong keanggotaan CPTPP dan 29% menentangnya. Perbezaan yang dilaporkan berada dalam margin ralat tinjauan.

Pandangan berbeza mengikut kumpulan umur. Dalam kalangan responden berusia 20-an hingga 40-an, kadar penentangan ialah 31.1%, berbanding sokongan sebanyak 26.9%. Dalam kalangan mereka yang berusia 50 tahun ke atas, sokongan ialah 34.4% dan penentangan 28.5%. Dapatan ini menunjukkan bahawa rundingan perlu mengambil kira prospek perniagaan dan peringkat kehidupan bekerja yang berbeza.

Apabila ditanya tentang langkah menangani kemungkinan kerugian, 42.5% memilih peluasan bantuan penutupan perniagaan dan bayaran langsung bagi kerugian. Dalam kalangan nelayan lebih berusia, 45.6% mengutamakan peluasan bantuan penutupan. Responden lebih muda menunjukkan permintaan lebih tinggi terhadap pembangunan industri makanan perikanan dan sokongan untuk menembusi pasaran luar negara.

Kebimbangan mereka merangkumi isu yang lebih luas daripada perdagangan. Sebanyak 50.6% berpandangan pesimis tentang masa depan sektor perikanan dalam tempoh 10 tahun, meningkat daripada 46.2% pada 2020, iaitu kenaikan 4.4 mata peratusan. Kestabilan pendapatan dan jaringan keselamatan perniagaan merupakan keutamaan kerajaan yang paling kerap dipilih, sebanyak 47%, diikuti tindak balas bencana dan pampasan sebanyak 39%, serta pengurusan dan pemuliharaan sumber sebanyak 37%.

Tinjauan itu turut mendapati 55% menyokong pewujudan jawatan khusus timbalan menteri perikanan. Dapatan itu tidak membuktikan bahawa CPTPP menyebabkan kebimbangan lebih luas tersebut. Namun, ia menunjukkan mengapa rundingan perdagangan yang hanya tertumpu pada keuntungan ekonomi keseluruhan tidak akan menangani banyak perkara yang mahu dibangkitkan nelayan.

Janji bantuan lama membebani ikrar baharu

Usaha kerajaan membina semula kepercayaan merangkumi rancangan menggunakan kewangan awam untuk menyumbang kira-kira 700 bilion won kepada Dana Kerjasama Luar Bandar-Bandar. Dana itu dijanjikan ketika Dewan Negara meratifikasi perjanjian perdagangan bebas Korea-China pada 2015.

Dana itu bertujuan mengumpulkan 1 trilion won dalam tempoh 10 tahun bagi masyarakat luar bandar serta sektor pertanian dan perikanan yang terjejas akibat liberalisasi perdagangan. Menjelang Julai, sumbangan terkumpul berjumlah kira-kira 325.5 bilion won, menurut data kerajaan yang dipetik oleh seorang anggota parlimen.

Jumlah itu bersamaan 32.55% daripada sasaran asal, meninggalkan kekurangan sebanyak 674.5 bilion won. Oleh itu, sumbangan yang dicadangkan, kira-kira 700 bilion won, lebih kurang sama dengan jumlah kekurangan yang masih belum dipenuhi, walaupun jadual pembiayaan dan aturan pelaksanaannya belum diperincikan.

Ini ialah komitmen bantuan sedia ada, bukannya pakej pampasan CPTPP yang baharu dipersetujui. Perbezaan ini menjadi inti masalah kepercayaan: pengeluar diminta menilai satu lagi perjanjian perdagangan sedangkan janji terdahulu masih jauh daripada dibiayai sepenuhnya.

Dana itu juga tidak sepatutnya disamakan dengan unjuran kerugian tahunan pertanian sebanyak 710 bilion won. Yang pertama ialah sumbangan kewangan yang dicadangkan kepada program sedia ada; yang kedua ialah anggaran purata pengeluaran tahunan sepanjang 15 tahun. Jumlahnya yang hampir sama tidak menjadikan kedua-duanya setara.

Peluang eksport merangkumi lebih daripada barangan kilang

Bagi pengeluar, Mexico merupakan antara sebab utama untuk menyertai. Korea Selatan tidak mempunyai perjanjian perdagangan bebas dengan Mexico, dan pindaan kepada Undang-undang Cukai Import dan Eksport Am Mexico dilaporkan telah menaikkan tarif sehingga 50% ke atas import dari negara yang tidak mempunyai perjanjian sedemikian. Kenaikan maksimum itu tidak bermakna setiap produk Korea dikenakan kadar tersebut.

Penyertaan boleh memberikan layanan keutamaan kepada eksport Korea yang layak serta mengukuhkan kerjasama rantaian bekalan. Sebarang pengurangan beban bergantung pada liputan produk, jadual tarif dan syarat asal barangan yang dipersetujui melalui proses penyertaan, bukannya berkuat kuasa hanya kerana Korea Selatan mengemukakan permohonan.

Dalam rundingan pada 8 Oktober yang dianjurkan oleh kementerian perdagangan, Persatuan Kosmetik Korea dan Persatuan Fesyen Korea mengetengahkan peluang pengedaran barangan pengguna di Mexico dan Vietnam. Persatuan perbankan dan pelaburan kewangan menjangkakan permintaan lebih tinggi bagi pembiayaan korporat, pembiayaan perdagangan dan perkhidmatan pertukaran asing sekiranya perdagangan dan pelaburan berkembang.

Syarikat kandungan dan harta intelek mengenal pasti potensi manfaat yang berbeza: perlindungan lebih kukuh daripada pengedaran haram, penyalahgunaan tanda dagangan dan pencurian teknologi. Mereka merujuk peruntukan CPTPP mengenai tanda dagangan terkenal, pelanggaran dalam talian, ganti rugi dan rahsia perdagangan sebagai langkah yang berpotensi membantu di pasaran termasuk Mexico dan Chile.

Ini ialah jangkaan industri, bukannya hasil yang dinyatakan dalam angka penilaian pengeluaran September. Penyertaan mereka meluaskan perbahasan melangkaui pemotongan tarif. Pegawai perdagangan kementerian Kwon Hye-jin berkata kerajaan akan mengumpulkan pandangan daripada pelbagai sektor dan belum membuat keputusan sama ada atau bila permohonan akan dikemukakan, menegaskan bahawa rundingan masih diteruskan meskipun jadual permohonan telah dihentikan.

Lebih ramai anggota bermakna lebih banyak persetujuan perlu diperoleh

CPTPP bermula pada 2018 selepas Amerika Syarikat menarik diri daripada pendahulunya, Perkongsian Trans-Pasifik. Kini, 12 anggotanya termasuk Jepun, Britain, Kanada, Australia, Mexico, New Zealand, Singapura dan Vietnam. Ekonomi mereka merangkumi kira-kira 15% daripada KDNK global.

Kemasukan Britain pada 2024 telah pun meningkatkan jumlah kerajaan yang perlu mendapatkan persetujuan daripada Korea Selatan, daripada 11 kepada 12. Rundingan penyertaan Costa Rica dilaporkan hampir selesai pada Mei 2026, manakala rundingan Uruguay masih berjalan. Indonesia, Filipina dan Emiriah Arab Bersatu sedang mengadakan perbincangan awal.

China mengemukakan permohonan pada 2021, dan Taiwan juga telah memohon. China dan Amerika Syarikat bukan anggota pada masa ini. Kerajaan Korea Selatan dilaporkan mahu menyertai sebelum China sebagai sebahagian daripada tindak balas terhadap perlindungan perdagangan oleh dua ekonomi terbesar itu, tetapi matlamat tersebut kini tidak mempunyai jadual permohonan yang berfungsi.

Setiap anggota tambahan menjadi satu lagi pihak yang persetujuannya perlu diperoleh Korea Selatan. Ini tidak membuktikan setiap penangguhan akan menghasilkan syarat yang lebih ketat, tetapi jumlah kepentingan yang mungkin perlu diselaraskan oleh perunding semakin bertambah. Seorang bekas pegawai yang mengendalikan urusan CPTPP di bawah pentadbiran Moon turut memberi amaran bahawa pengumuman berulang tanpa permohonan boleh melemahkan keyakinan terhadap hasrat Korea Selatan.

Huh Yoon, profesor di Sekolah Siswazah Pengajian Antarabangsa Universiti Sogang, menjelaskan tujuan strategik pakatan itu:

Dengan aturan perdagangan pelbagai hala sedia ada yang semakin merosot, ia perlu dilengkapi dengan rangka kerja rundingan perdagangan plurilateral. CPTPP ialah wahana yang baik untuk tujuan itu.

Kim Tae-hwang, profesor perdagangan antarabangsa di Universiti Myongji, turut berpendapat bahawa kerajaan perlu menyediakan perlindungan kepada industri terjejas tanpa memanjangkan penangguhan. Seorang pegawai kerajaan juga berkata Jepun mahu menjadi tuan rumah sekretariat CPTPP dan memperluas pengaruh blok itu, menjadikan perbincangan dengan Tokyo satu lagi pertimbangan dalam proses penyertaan.

Perkara yang perlu diselesaikan sebelum usaha baharu

Tugas segera adalah di dalam negara, bukannya diplomatik: menerangkan unjuran sementara, mengenal pasti pengeluar yang bakal mengalami kerugian dan menentukan bentuk bantuan yang boleh dipercayai. Tinjauan sektor perikanan menunjukkan keperluan yang berbeza-beza, daripada perlindungan pendapatan dan bantuan untuk meninggalkan industri hingga sokongan eksport bagi pengusaha lebih muda.

Kerajaan juga perlu membezakan pelaksanaan janji dana kerjasama lama daripada sebarang langkah CPTPP pada masa depan. Tiada pakej pampasan penyertaan terperinci, tarikh akhir permohonan yang disemak semula atau jadual akses pasaran Korea yang dirundingkan diumumkan.

Mesyuarat Hanoi kekal sebagai tarikh penting, tetapi bukan lagi sasaran kerajaan untuk mengemukakan permohonan. Sebarang usaha baharu tetap memerlukan pendengaran, rancangan rundingan dan taklimat parlimen, diikuti persetujuan anggota sedia ada serta rundingan substantif.

Oleh itu, pilihannya bukan antara keuntungan besar sektor pembuatan yang terjamin dengan kerugian luar bandar yang pasti. Persoalannya ialah sama ada Korea Selatan mampu mengubah manfaat ekonomi bersyarat menjadi strategi penyertaan yang dipercayai masyarakat terjejas, sebelum pertambahan anggota menjadikan tugas rundingan lebih rumit.

Perkara Utama

• Presiden Lee Jae Myung mengarahkan kementerian pada 8 Oktober supaya tidak memohon keanggotaan CPTPP dalam tahun tersebut.
• Penilaian sementara rasmi mengunjurkan peningkatan tahunan sektor pembuatan sebanyak 6.3 trilion hingga 6.7 trilion won sepanjang 15 tahun.
• Anggaran rasmi kerugian sektor pertanian, perikanan dan perhutanan berjumlah 872.3 bilion won setahun, bukannya 852.3 bilion won seperti yang dinyatakan dalam satu laporan.
• Tinjauan terhadap 1,200 anggota koperasi perikanan mendapati 33% menyokong dan 29% menentang, dengan perbezaan mengikut umur.
• Kerajaan merancang menyediakan kira-kira 700 bilion won dana awam bagi menunaikan janji bantuan luar bandar terdahulu yang masih belum mencapai sasaran.
• Penerimaan sebagai anggota CPTPP memerlukan persetujuan sebulat suara daripada 12 anggota, dan peluasan selanjutnya boleh menambah pihak yang perlu diajak berunding.
• Tiada tarikh permohonan baharu atau pakej pampasan CPTPP terperinci diumumkan.