Malaysia Tetapkan Gaji Minimum RM2,000 Mulai Jun 2027, Firma Kecil Diberi Lebih Masa

Kenaikan RM300 dipersetujui, tetapi pekerja tidak akan beralih serentak

Malaysia merancang menaikkan gaji minimum nasional daripada RM1,700 kepada RM2,000 sebulan mulai Jun 2027, iaitu kenaikan RM300 atau kira-kira 17.6% yang dijangka memanfaatkan lebih empat juta pekerja. Syarikat besar akan melaksanakan kadar baharu itu terlebih dahulu, manakala perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) yang layak dengan jualan tahunan di bawah RM50 juta akan diberi lebih masa untuk membuat penyesuaian.

Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan kenaikan itu ketika membentangkan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat pada 9 Oktober 2026. Ketua Setiausaha Perbendaharaan Tan Sri Johan Mahmood Merican kemudian berkata Majlis Perundingan Gaji Negara, yang merangkumi wakil majikan dan pekerja, bersetuju dengan jumlah itu tanpa pertikaian.

Isu utama kini ialah bagaimana peralihan itu akan dilaksanakan. Menteri menyifatkan pengecualian untuk perniagaan lebih kecil sebagai tempoh untuk menyesuaikan operasi, bukannya kadar gaji minimum alternatif yang kekal. Namun, tarikh pelaksanaan muktamad bagi perniagaan yang dikecualikan belum diumumkan, sekali gus menimbulkan ketidakpastian mengenai berapa lama pekerja yang melakukan tugas setanding mungkin tertakluk pada kadar minimum berbeza.

Kerajaan turut mengumumkan kerangka gaji berasingan sebanyak RM2,500 sebulan untuk graduan dan pekerja dalam pekerjaan yang memerlukan kemahiran peringkat pertengahan. Syarikat berkaitan kerajaan (GLC) dan syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) komited menaikkan penanda aras gaji sara hidup mereka daripada RM3,100 kepada RM3,400, yang akan memanfaatkan kira-kira 230,000 pekerja.

Langkah-langkah ini mempunyai skop berbeza. Gaji minimum nasional ialah kadar asas gaji minimum yang ditetapkan undang-undang, tidak termasuk elaun, insentif dan bayaran tambahan lain. Kerangka gaji graduan masih memerlukan butiran pelaksanaan, manakala penanda aras RM3,400 mencerminkan komitmen majikan berkaitan kerajaan dan bukannya kadar minimum baharu yang terpakai secara universal.

Bagaimana keputusan itu dirangka

Pengumuman itu menyusuli tuntutan berbeza daripada kesatuan sekerja dan persatuan perniagaan. Pada Ogos, Kongres Kesatuan Sekerja Malaysia (MTUC) mencadangkan gaji minimum RM3,100. Setiausaha Agungnya, Kamarul Baharin Mansor, merujuk kepada peningkatan kos makanan, perumahan, pengangkutan dan perbelanjaan keperluan lain, serta pekerja yang masih menerima gaji minimum walaupun telah berkhidmat selama bertahun-tahun.

Persatuan PKS Malaysia dan Persatuan Rangkaian Peruncit Malaysia memohon penangguhan, dengan alasan perniagaan memerlukan sokongan struktur untuk menyerap kos buruh yang lebih tinggi. Menteri Sumber Manusia Datuk Seri R. Ramanan berkata pada September bahawa tiada keputusan dibuat setakat itu dan sebarang pengumuman perlu mendapat kelulusan Jemaah Menteri.

• Februari 2025: Gaji minimum nasional semasa sebanyak RM1,700 mula berkuat kuasa.
• Ogos 2026: MTUC mencadangkan RM3,100, manakala Ramanan berkata majlis itu akan meneliti sama ada kadar sedia ada dikekalkan atau dinaikkan.
• September 2026: Ramanan berkata kadar baharu belum diputuskan.
• 9 Oktober 2026: Anwar membentangkan Belanjawan 2027 dan mengumumkan kadar RM2,000.
• 10 Oktober 2026: Ramanan menggariskan langkah berkaitan gaji, pekerja gig dan latihan.
• 12 Oktober 2026: Johan menjelaskan pendekatan berperingkat dalam perbahasan Persatuan Ekonomi Malaysia selepas pembentangan belanjawan.
• Jun 2027: Kadar nasional baharu dijadualkan mula berkuat kuasa, dengan PMKS yang layak dikecualikan pada peringkat awal.

Seksyen 25(1) Akta Majlis Perundingan Gaji Negara mewajibkan perintah gaji minimum dikaji sekurang-kurangnya sekali setiap dua tahun. Kewajipan itu menetapkan bahawa kajian semula perlu dibuat, bukannya kenaikan automatik sebanyak jumlah tertentu.

Kadar RM2,000 yang dipersetujui itu RM1,100 lebih rendah daripada cadangan kesatuan. Oleh itu, persetujuan majlis mengenai jumlah tersebut tidak bermakna semua tuntutan terdahulu diterima, dan tidak menyelesaikan perbahasan berasingan mengenai pengecualian serta pelaksanaan.

Maksud pengecualian RM50 juta

Dalam perbahasan belanjawan di Kuala Lumpur, Johan berkata Jemaah Menteri telah mempertimbangkan tempoh pelaksanaan lebih panjang untuk perusahaan kecil bagi mengelakkan beban kepada mereka. Beliau menyebut kesan konflik di Asia Barat sebagai antara sebab sesetengah perniagaan memerlukan masa untuk menyesuaikan model perniagaan masing-masing.

Johan, Ketua Setiausaha Perbendaharaan Malaysia, menerangkan persetujuan majlis mengenai kadar gaji itu sebelum menjelaskan pelaksanaannya:

Jumlah gaji minimum tidak dipertikaikan dan telah dipersetujui.

Laporan lazimnya menyatakan ambang kelayakan sebagai jualan atau perolehan jualan tahunan di bawah RM50 juta. Kritikan pembangkang turut merujuk kepada hasil tahunan di bawah jumlah itu. Majikan masih memerlukan peraturan kelayakan yang tepat, termasuk cara perolehan akan diukur dan bila perniagaan yang melepasi ambang itu perlu mematuhinya.

Persekutuan Majikan-Majikan Malaysia (MEF) menyambut baik cadangan pengecualian itu tetapi meminta kriteria yang jelas, komunikasi berkesan dan sokongan praktikal. Penasihat kanannya, Datuk Dr Syed Hussain Syed Husman, berkata gaji asas yang lebih tinggi turut meningkatkan caruman berkanun, bayaran kerja lebih masa dan perbelanjaan lain yang berkait dengan gaji.

Satu laporan mengenai pendirian majikan menyatakan tarikh mula pelaksanaan ialah 1 Jun 2027, manakala kebanyakan pengumuman hanya menyebut Jun 2027 tanpa tarikh tertentu. Jadual pelaksanaan muktamad dan tarikh akhir bagi PMKS yang dikecualikan masih diperlukan untuk perancangan penggajian.

Mengapa kenaikan itu melangkaui gaji paling rendah

Johan menggesa syarikat besar menggunakan tempoh sebelum pelaksanaan untuk menilai keseluruhan struktur gaji mereka, bukannya menaikkan gaji pekerja bergaji paling rendah sahaja. Beliau bimbang tentang pemampatan gaji, iaitu apabila perbezaan antara gaji permulaan dengan gaji pekerja berpengalaman atau lebih berkelayakan menjadi terlalu kecil.

Ketua Pembangkang Datuk Seri Hamzah Zainudin membangkitkan isu sama ketika perbahasan peringkat dasar Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat. Beliau memberi contoh pekerja yang telah berkhidmat selama tiga tahun dengan gaji RM2,000 apabila pekerja baharu mula menerima jumlah yang sama.

Hamzah berkata pekerja berpengalaman mungkin meminta pelarasan sewajarnya:

Jika seseorang yang telah bekerja selama tiga tahun menerima RM2,000, sedangkan pekerja baharu kini mendapat RM2,000, dia juga akan meminta kenaikan RM300 kepada RM2,300,

Itu sekadar gambaran, bukannya kelayakan kenaikan RM300 yang diumumkan untuk semua orang yang sudah menerima gaji melebihi kadar minimum. Namun, contoh itu menunjukkan mengapa kenaikan keseluruhan kos penggajian sesebuah syarikat mungkin melebihi kos langsung menaikkan gaji pekerja daripada RM1,700 kepada RM2,000.

Bagi pekerja yang menerima kenaikan penuh RM300 selama 12 bulan, tambahan gaji asas berjumlah RM3,600 sebelum potongan. Majikan perlu mengira secara berasingan kos pekerjaan berkaitan dan sebarang perubahan budi bicara terhadap gaji pekerja lain. Johan berkata kajian semula juga perlu mengambil kira gaji permulaan pemegang diploma dan graduan.

Penanda aras berasingan bagi kemahiran dan kos sara hidup

Kerangka RM2,500 bertujuan menyelaraskan imbuhan permulaan dengan kelayakan dan kemahiran. Ramanan berkata Kementerian Sumber Manusia, yang dikenali sebagai KESUMA, akan mengadakan sidang media untuk menjelaskan mekanisme pelaksanaannya. Tarikh khusus bagi taklimat itu belum diberikan.

Laporan menyifatkan langkah itu dengan pelbagai istilah, termasuk gaji minimum bulanan, gaji permulaan dan kerangka pendapatan baharu untuk graduan serta pekerja berkemahiran peringkat pertengahan. Sehingga KESUMA menjelaskan peraturannya, skop tepat, tarikh mula dan kaitannya dengan pengecualian PMKS tidak boleh diandaikan.

Penanda aras gaji sara hidup RM3,400 bagi GLC dan GLIC ialah komitmen berasingan. Kenaikannya daripada RM3,100 juga berjumlah RM300, tetapi bersamaan kira-kira 9.7%, berbanding kenaikan gaji minimum nasional sebanyak 17.6%. Penanda aras gaji sara hidup bertujuan mencerminkan pendapatan yang diperlukan untuk menampung perbelanjaan hidup, bukannya sekadar menetapkan gaji minimum berkanun yang perlu dibayar majikan.

Pensyarah kanan Universiti Teknologi MARA, Dr Mohd Rahim Khamis, berkata imbuhan yang setimpal dengan kelayakan dan kemahiran boleh menyokong produktiviti serta pertumbuhan ekonomi. Beliau turut berkata gaji permulaan RM2,500 boleh merapatkan jurang antara kelayakan pendidikan dengan pendapatan.

Anwar menggesa majikan swasta mencontohi syarikat berkaitan kerajaan. Seruan itu tidak menetapkan RM3,400 sebagai keperluan gaji berkanun bagi setiap perniagaan swasta.

Adakah firma kecil akan kehilangan pekerja atau dana pelaburan?

Hamzah memberi amaran bahawa perniagaan yang dikecualikan mungkin sukar mengekalkan pekerja jika majikan besar menawarkan sekurang-kurangnya RM2,000 sedangkan firma kecil terus membayar RM1,700. Beliau menggesa bantuan bersasar, termasuk insentif yang disalurkan melalui Pertubuhan Keselamatan Sosial (Perkeso), untuk membantu PMKS mengurus kos gaji yang lebih tinggi.

Presiden Persatuan Perusahaan Kecil dan Sederhana Malaysia (Samenta), Datuk William Ng, menyokong pengecualian itu. Beliau berkata margin keuntungan yang tipis boleh menyebabkan syarikat kekurangan dana untuk automasi, mesin, pengembangan dan pematuhan terhadap keperluan alam sekitar, sosial dan tadbir urus, termasuk Mekanisme Pelarasan Sempadan Karbon.

Ng berkata banyak PKS di Lembah Klang sudah membayar lebih RM2,000, tetapi keadaan berbeza di tempat lain. Beliau merujuk gerai makanan kecil di Kota Bharu untuk menggambarkan bagaimana tambahan RM300 dalam gaji bulanan mungkin mempengaruhi keputusan pengambilan pekerja yang hampir tidak menguntungkan. Amaran beliau berkaitan pengurangan pengambilan pekerja dan kenaikan harga, bukannya penutupan perniagaan secara meluas.

Ng, yang berkata PKS menggaji kira-kira separuh daripada tenaga kerja Malaysia, mengakui wujudnya kadar gaji minimum yang tidak sama:

Sudah tentu, hakikat bahawa kini terdapat dua peringkat gaji minimum tidak membantu kerana kita mahu menyamakan kadar itu akhirnya. Tetapi begitulah keadaannya,

Oleh itu, perbezaan pendapat itu sebahagiannya berkaitan masa pelaksanaan. Penyokong pengecualian melihatnya sebagai masa untuk mengekalkan pekerjaan dan pelaburan. Pengkritik pula melihat tempoh ketika firma lebih kecil mungkin menghadapi persaingan lebih sengit untuk mendapatkan pekerja, tanpa tarikh jelas untuk menyamakan kadar gaji minimum.

Ambang itu mungkin mempengaruhi keputusan untuk berkembang

Ketua Pegawai Eksekutif Centre for Market Education, Dr Carmelo Ferlito, membangkitkan kebimbangan berbeza: perniagaan yang menghampiri jualan RM50 juta mungkin menghadapi kenaikan mendadak kos gaji apabila berkembang melepasi ambang pengecualian. Katanya, kemungkinan kehilangan akses kepada kadar cukai PKS boleh menambah tekanan itu.

Ferlito memberi amaran bahawa aturan itu boleh menghalang pengembangan dan mewujudkan insentif untuk memecahkan perniagaan atau melaporkan jualan lebih rendah daripada sebenar. Ini ialah risiko yang diramalkan, bukannya bukti bahawa firma sudah mengambil langkah sedemikian sebagai tindak balas terhadap dasar yang diumumkan.

Beliau berhujah bahawa gaji rendah berpunca terutamanya daripada pelaburan yang tidak mencukupi dalam mesin dan kemahiran. Beliau mengenal pasti perubahan dasar tenaga kerja asing, kos pematuhan, percukaian rumit dan penglibatan kerajaan sebagai halangan kepada pelaburan swasta.

Langkah yang dicadangkannya berbeza ketara daripada dasar kerajaan: memansuhkan gaji minimum berkanun, mengurangkan cukai perniagaan dan kos pematuhan, serta menyediakan bantuan tunai awam bersasar kepada pekerja berpendapatan rendah. Jika pemansuhan tidak dapat dilaksanakan dari segi politik, beliau mencadangkan kadar seragam RM1,700 dikekalkan tanpa pengecualian.

Ahli ekonomi lain melihat manfaat dalam kenaikan itu. Ahli ekonomi Universiti Sains dan Teknologi Malaysia, Prof Emeritus Dr Barjoyai Bardai, berkata tambahan RM300 boleh menyokong permintaan terhadap makanan, peruncitan, pengangkutan dan perkhidmatan kerana pekerja berpendapatan rendah lazimnya membelanjakan sebahagian besar pendapatan mereka untuk keperluan asas. Beliau turut menggesa penyediaan teknologi, latihan dan pembiayaan untuk membantu PMKS meningkatkan produktiviti.

Pembiayaan dan latihan bertujuan membantu penyesuaian

Belanjawan 2027 meningkatkan kemudahan pinjaman dan jaminan pembiayaan PMKS daripada RM50 bilion pada 2026 kepada RM57 bilion pada 2027, iaitu kenaikan RM7 bilion atau 14%. Kemudahan ini bukan subsidi gaji langsung: perniagaan masih perlu memenuhi syarat pembiayaan dan wang yang dipinjam lazimnya perlu dibayar balik.

Cadangan pengurangan satu mata peratusan kadar cukai pendapatan korporat PMKS dijangka memanfaatkan kira-kira 300,000 perniagaan. Sebanyak RM30 juta lagi diperuntukkan untuk membantu 4,000 PMKS menggunakan kecerdasan buatan dan automasi. MEF menggesa permohonan yang mudah, kriteria kelayakan yang telus dan penyaluran dana tepat pada masanya.

Komitmen latihan termasuk RM8 bilion untuk pendidikan dan latihan teknikal dan vokasional (TVET) merentas kementerian, RM3 bilion daripada dana levi HRD Corp untuk tiga juta peluang latihan, serta RM500 juta melalui Perbadanan Tabung Pembangunan Kemahiran bagi pelatih di institusi awam dan swasta berdaftar.

Lebih RM40 juta melalui HRD Corp akan menyokong latihan untuk 8,000 rakyat Malaysia dalam bidang penjagaan warga emas. Program Bakat MADANI di bawah TalentCorp menyasarkan 30,000 peluang pekerjaan baharu pada 2027, manakala Unit Transformasi Masyarakat India Malaysia akan menerima RM150 juta, dengan keutamaan diberikan kepada peluang kemahiran dan pekerjaan untuk belia India.

Langkah lain yang diumumkan termasuk latihan robotik dan digital untuk 10,000 orang melalui Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan, latihan untuk 1,000 belia Bumiputera melalui MARA, latihan automotif melalui ADTEC dan peluasan akses kepada kursus digital. AI Malaysia Berhad menyasarkan pembangunan 200,000 pekerja berkemahiran AI, manakala MDEC merancang latihan dan pensijilan untuk 5,000 profesional AI.

Tiga juta peluang latihan tidak bermakna tiga juta pekerja berbeza akan mendapat pekerjaan baharu. Penempatan latihan, sasaran pekerjaan dan komitmen gaji mengukur perkara yang berlainan.

Pekerja gig menerima pakej pendapatan dan perlindungan berasingan

Kerajaan dan Grab akan membiayai bersama pakej RM160 juta mulai 2027 untuk pemandu yang menyediakan perjalanan yang ditempah dan penghantar yang menghantar pesanan. Pakej itu merangkumi sokongan untuk kadar pendapatan, penyelenggaraan kenderaan, insurans dan caruman Perkeso. Tarikh mula tepat belum diumumkan.

Ramanan berkata pendapatan bersih bulanan median boleh meningkat sehingga RM227 bagi pemandu dan RM100 bagi penghantar. Angka itu ialah unjuran peningkatan, bukannya kenaikan bulanan yang dijamin kepada setiap pekerja. Pendapatan bersih juga berbeza daripada hasil kasar kerana pekerja menanggung kos ketika melaksanakan tugasan.

Majlis Perundingan Pekerja Gig sedang merundingkan kadar pendapatan minimum, formula pengiraan pendapatan dan piawaian perlindungan sosial minimum, dengan butiran dijangka diumumkan pada awal 2027. Ramanan berkata penentuan pendapatan perlu mengambil kira waktu bekerja dan kos sebenar tugasan.

Langkah perlindungan yang diumumkan termasuk insentif caruman Perkeso sebanyak 35%, meningkat kepada 50% jika syarikat platform turut mencarum. Anwar membandingkan kadar 50% bersyarat itu dengan insentif sedia ada sebanyak 18%. Pekerja juga boleh menerima insentif Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) sehingga RM600 setahun, tertakluk pada had seumur hidup RM6,000.

Bank Simpanan Nasional dan Agrobank akan menyediakan pembiayaan RM270 juta untuk pekerja gig yang ingin memulakan perniagaan atau membeli rumah pertama. Secara berasingan, padanan caruman Perkeso sebanyak 70% akan meliputi 200,000 orang yang bekerja sendiri dalam 17 sektor yang tidak mewajibkan perlindungan. Belanjawan itu turut menggariskan peraturan sektor penghantaran dan pendaftaran KWSP secara automatik bagi warganegara Malaysia yang berusia 18 tahun.

Melindungi kuasa beli dan kewangan awam

Menteri Ekonomi Akmal Nasrullah Mohd Nasir berkata kerajaan akan memperkukuh penguatkuasaan Akta Kawalan Harga dan Antipencatutan serta meneruskan program jualan Jualan Rahmah MADANI dan Jualan Agro MADANI. Beliau menjawab kebimbangan Ahli Parlimen Sri Gading Aminolhuda Hassan mengenai pengurangan pekerjaan, harga dan kos perniagaan kecil.

Akmal menyebut inflasi sebanyak 1.7% pada suku pertama 2026 dan kira-kira 1.9% pada suku kedua. Inflasi makanan sekitar 1.4% pada Mei dan Jun, kemudian 1.8% hingga 1.9% pada Julai dan Ogos. Angka ini menggambarkan kenaikan harga sebelum gaji baharu berkuat kuasa, bukannya kesan akhirnya terhadap harga.

Johan berkata inflasi yang terkawal belum menyelesaikan tekanan isi rumah kerana pendapatan gagal mengimbangi kos harian. Inflasi yang lebih perlahan bermakna harga meningkat pada kadar lebih rendah; ia tidak bermakna kenaikan terdahulu telah dipulihkan.

Pekerja layak yang dilindungi Sistem Insurans Pekerjaan dan kehilangan pekerjaan akibat penstrukturan semula syarikat boleh menuntut faedah, termasuk elaun mencari pekerjaan sehingga enam bulan. Profesor Madya Universiti Putra Malaysia, Dr Nor Wahiza Abdul Wahat, berkata gaji lebih baik boleh meningkatkan kesejahteraan kewangan dan psikologi serta mengurangkan kadar keluar masuk kakitangan. Presiden Pusat Buruh UNI Malaysia, Datuk Mohamed Shafie BP Mammal, menggesa rundingan antara kerajaan, majikan dan kesatuan sekerja bagi melindungi pekerja sambil mengambil kira kemampuan PMKS.

Langkah isi rumah yang lebih luas dalam belanjawan itu termasuk RM16 bilion untuk Sumbangan Tunai Rahmah dan Sumbangan Asas Rahmah, meningkat daripada RM15 bilion. Johan turut menyebut sasaran defisit fiskal sebanyak 3.6% daripada KDNK pada 2026, 3.3% pada 2027 dan 3% menjelang 2028 di bawah Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023 (Akta 850). Subsidi produk petroleum yang dianggarkan sekitar RM40 bilion pada 2026 menggambarkan tekanan berasingan terhadap kewangan awam akibat harga minyak yang tinggi.

Apakah yang akan dinilai selepas pelaksanaan?

Pengerusi Kelab Penyokong Kerajaan MADANI, Datuk Seri Dr Zaliha Mustafa, mencadangkan penilaian enam dan 12 bulan selepas pelaksanaan, dengan memantau gaji selepas inflasi, pekerjaan, waktu bekerja, produktiviti dan keadaan perniagaan. Jika dikira dari Jun 2027, tempoh itu jatuh sekitar Disember 2027 dan Jun 2028, tetapi penilaian tersebut masih berupa cadangan dan bukannya jadual yang disahkan.

Zaliha menyebut pampasan pekerja sebanyak 33.9% daripada KDNK dan menggesa pemantauan harga sebelum serta selepas kenaikan itu. Cadangannya akan menguji sama ada gaji bulanan yang lebih tinggi benar-benar meningkatkan kuasa beli, dan bukannya diimbangi oleh harga, pengurangan waktu kerja atau pengambilan pekerja yang lebih lemah.

Keputusan segera yang masih perlu dibuat lebih khusus: peraturan akhir kelayakan PMKS, tarikh pelaksanaan kelak bagi majikan yang dikecualikan, serta skop dan masa pelaksanaan kerangka RM2,500. Rumusan majlis gig yang dijangka pada awal 2027 menjadi pencapaian seterusnya yang dinyatakan bagi peraturan pendapatan dan perlindungan di luar pekerjaan konvensional.

Perkara Utama

• Gaji minimum nasional dijadualkan meningkat daripada RM1,700 kepada RM2,000 pada Jun 2027, memanfaatkan lebih empat juta pekerja.
• PMKS yang layak dengan jualan tahunan di bawah RM50 juta akan dikecualikan pada peringkat awal. Tarikh akhir mereka belum diumumkan.
• KESUMA akan menjelaskan kerangka gaji RM2,500 yang berasingan untuk graduan dan pekerja berkemahiran peringkat pertengahan.
• GLC dan GLIC akan menaikkan penanda aras gaji sara hidup kepada RM3,400, meliputi kira-kira 230,000 pekerja.
• Majikan mungkin perlu melaraskan gaji pekerja berpengalaman dan menanggung kos pekerjaan lain.
• Pakej kerajaan dan Grab bernilai RM160 juta akan menyokong pendapatan serta perlindungan pekerja gig mulai 2027.
• Penilaian yang dicadangkan akan memantau kuasa beli, pekerjaan, waktu bekerja dan prestasi perniagaan selepas pelaksanaan.