Aktivis Kad Emas Thailand Bantah Caj Pesakit, Bimbang Akses kepada Rawatan Terjejas

Caj 300 Baht Boleh Menghabiskan Pendapatan Sehari

Sumbangan pesakit sebanyak 10% bagi bil perubatan 3,000 baht berjumlah 300 baht, bersamaan pendapatan sehari penuh bagi seseorang yang dibayar sebanyak itu dan separuh daripada elaun warga emas 600 baht yang diterima sesetengah golongan lanjut usia. Pengiraan itu menjadi inti kempen masyarakat menentang perubahan kepada Akta Keselamatan Kesihatan Nasional Thailand 2002.

Wimon Thawinpong, seorang pemimpin masyarakat di daerah Sai Mai, Bangkok, menyertai perarakan membantah pindaan itu pada 5 Oktober 2026. Dalam kenyataan yang dilaporkan pada 12 Oktober, beliau menggesa penggubal undang-undang supaya menghentikan perubahan yang boleh mewajibkan pengguna skim Perlindungan Sejagat, yang lazimnya disebut kad emas, membayar lebih apabila menerima rawatan.

Kebimbangannya berkaitan pilihan yang terpaksa dibuat isi rumah yang hanya mempunyai sedikit wang selepas membeli makanan dan memenuhi keperluan lain: membayar rawatan atau mengekalkan pendapatan untuk keluarga. Beliau bimbang sesetengah pesakit akan menanggung kesakitan dan penyakit daripada mendapatkan rawatan. Pengiraan 10% itu menggambarkan risiko tersebut, bukannya pengesahan bahawa caj telah diluluskan.

Pertikaian itu turut menyentuh pihak yang mengawal perbelanjaan kesihatan, sejauh mana pengaruh pesakit dikekalkan serta sama ada tekanan kewangan patut ditangani melalui pembiayaan hospital, pembaharuan perolehan atau caj ketika rawatan diberikan. Notis rasmi dari 2012 menunjukkan bahawa sejarah undang-undang lebih rumit daripada pembahagian mudah antara rawatan percuma dengan bayaran: akta sedia ada sudah membenarkan caj terhad sebanyak 30 baht dengan pengecualian.

Perkara yang Akan Diubah oleh Pindaan Dicadangkan

Jawatankuasa kesihatan awam Senat mencadangkan pindaan kepada Akta Keselamatan Kesihatan Nasional pada Julai 2026, termasuk perbincangan mengenai kemungkinan sumbangan pesakit. Cadangan itu dijangka dibentangkan kepada parlimen pada September atau Oktober. Pada 26 Ogos, Majlis Pengguna Thailand menganjurkan sidang media membantah cadangan itu di hotel Amari Don Muang di Bangkok.

Para aktivis memberi amaran bahawa perubahan itu boleh melemahkan akses kepada rawatan tanpa caj tambahan. Mereka turut membantah kemungkinan perubahan kepada Lembaga Keselamatan Kesihatan Nasional dan ungkapan yang digunakan untuk menerangkan perkhidmatan yang dilindungi. Ini ialah kebimbangan tentang cadangan, bukannya bukti bahawa parlimen telah meluluskan sistem pembayaran tertentu.

Maklumat yang ada tidak menetapkan kadar sumbangan muktamad, had bayaran, senarai pengecualian lengkap atau pengundian parlimen yang telah disahkan. Butiran itu penting: bayaran tetap, peratusan daripada bil dan caj yang terhad kepada perkhidmatan tertentu akan menyebabkan pesakit menanggung kos yang berbeza.

Undang-undang Sedia Ada Sudah Mempunyai Sejarah Pembayaran

Notis pembayaran 2012 oleh Lembaga Keselamatan Kesihatan Nasional menyediakan rujukan undang-undang yang konkrit. Dikeluarkan di bawah Seksyen 5, perenggan kedua, Akta Keselamatan Kesihatan Nasional, notis itu menetapkan sumbangan sebanyak 30 baht bagi setiap lawatan yang layak, termasuk rawatan dan penerimaan ubat.

Notis itu terpakai kepada penyedia perkhidmatan yang ditetapkan, termasuk hospital Kementerian Kesihatan Awam pada peringkat hospital komuniti atau lebih tinggi, hospital kerajaan lain, hospital universiti dan hospital swasta yang setaraf. Notis itu ditandatangani pada 27 Julai 2012 oleh Witthaya Buranasiri, menteri kesihatan awam ketika itu merangkap pengerusi lembaga, dan berkuat kuasa pada 1 September tahun tersebut.

Pengecualiannya meliputi promosi kesihatan, pencegahan penyakit, rawatan kecemasan kritikal dan mendesak, golongan miskin, kumpulan lain yang ditetapkan oleh menteri kesihatan awam serta perkhidmatan di kemudahan yang lebih rendah tarafnya daripada hospital komuniti.

Dokumen ini membuktikan bahawa akta 2002 sudah membenarkan bentuk pembayaran pesakit yang ditetapkan. Namun, ia tidak menetapkan jumlah yang perlu dibayar oleh setiap pesakit hari ini atau perkara yang akan diwajibkan oleh pindaan 2026. Perbezaan utamanya ialah antara caj tetap bersejarah dengan pengecualian dan kemungkinan sumbangan yang dikira sebagai bahagian daripada kos rawatan.

Mengapa Aktivis Mengatakan Pesakit Sudah Menyumbang

Wimon berhujah bahawa penerima manfaat kad emas sudah membantu membiayai perkhidmatan awam melalui cukai, termasuk cukai nilai tambah ke atas pembelian harian. Pada pandangannya, mewajibkan bayaran sekali lagi di hospital akan memindahkan lebih banyak beban kepada mereka yang paling sukar menanggungnya.

Beliau turut merujuk kepada peruntukan skim itu yang membiayai setiap individu yang layak. Pendekatan ini, yang dikenali sebagai kapitation, menetapkan sejumlah wang bagi setiap individu yang dilindungi dan bukannya menganggap sumbangan setiap orang sebagai akaun perubatan berasingan. Pengumpulan sumber membolehkan wang yang dikaitkan dengan mereka yang memerlukan sedikit rawatan membantu menampung kos mereka yang jatuh sakit teruk.

Wimon berpendapat pengumpulan dana itu menjadikan caj tambahan kepada pesakit tidak perlu. Namun, kenyataannya tidak memberikan penilaian kewangan semasa yang membuktikan belanjawan mencukupi. Hujah beliau mengenai perkongsian risiko dan cukai perlu dibezakan daripada dapatan yang disahkan tentang kewangan hospital.

Beliau mengimbas kembali pesakit yang menjual tanah ladang, rumah dan aset lain untuk membayar bil perubatan sebelum skim itu diwujudkan. Beliau bimbang caj yang lebih tinggi akan sekali lagi memaksa isi rumah memilih antara melindungi sumber kehidupan dengan mendapatkan rawatan.

Pengalaman Pesakit Menunjukkan Kos Lebih Luas daripada Bil Hospital

Kisah pesakit yang diterbitkan pada 27 Jun 2017 menggambarkan sebab caj yang agak kecil pun boleh memberi kesan. Nimjin Jareno, wanita berusia 60 tahun yang tidak bekerja ketika itu, menceritakan bahawa beliau menghidap diabetes, tekanan darah tinggi dan asma serta perlu ke hospital setiap tiga bulan. Bagi mereka yang menerima rawatan berkala, bayaran merupakan perbelanjaan berulang, bukannya kos kecemasan sekali sahaja.

Nimjin menyokong bantuan sukarela daripada mereka yang lebih berkemampuan, bukannya sumbangan wajib. Merujuk kepada kotak derma di sebuah hospital yang menyediakan sarapan untuk pesakit diabetes, beliau berkata:

Namun, biarlah itu pilihan mereka. Mereka yang mempunyai lebih banyak wang patut membantu mereka yang kurang berkemampuan.

Boonlern Jaremnoerwittayakul, pemilik kedai runcit berusia 76 tahun yang menghidap tekanan darah tinggi ketika itu, berkata beliau berjumpa doktor setiap tiga atau empat bulan. Beliau mengimbas kembali rawatan mata yang sepatutnya menelan belanja 9,000 baht, tetapi beliau hanya membayar 30 baht menggunakan kad tersebut. Ini ialah pengalamannya dalam satu kejadian tertentu, bukannya jadual caj untuk semua pesakit.

Waraporn Thongchalee, penjual roti canai dan kopi, menceritakan bahawa beliau menerima rawatan kecemasan tanpa bayaran selepas terluka terkena pisau. Pengawal keselamatan Wiracha Sirinai berkata kos pengangkutan, makanan dan perbelanjaan lain sudah mempengaruhi pilihannya sama ada ke hospital atau membeli ubat di farmasi.

Kebimbangan yang sama turut dibangkitkan dalam kempen Ogos 2026. Laphit Roekdee, setiausaha Yayasan Pembangunan Phayao, memberi amaran bahawa mereka yang tinggal jauh dari hospital akan menanggung caj pesakit selain kos perjalanan. Yuran hospital yang rendah masih boleh menjadi beban apabila perjalanan itu sendiri sudah menggunakan sebahagian besar pendapatan isi rumah.

Siapa yang Menentukan Manfaat dan Belanjawan?

Meena Duangrasi, pengerusi pusat perlindungan hak kad emas di Surin, memberi amaran bahawa lembaga yang dipinda mungkin mempunyai lebih ramai penyedia perkhidmatan dan lebih sedikit wakil awam. Beliau bimbang perkara ini akan mengurangkan pengaruh pesakit terhadap perkhidmatan, dasar dan perbelanjaan.

Beliau turut membantah kemungkinan pembezaan antara manfaat asas dengan rawatan lain. Jika sesetengah ubat atau perkhidmatan tidak termasuk dalam pakej asas, beliau bimbang pesakit mungkin diwajibkan membayar sumbangan walaupun rawatan itu diperlukan dari segi perubatan. Teks tepat pindaan yang diluluskan diperlukan untuk menentukan sama ada risiko itu akan menjadi kewajipan undang-undang.

Chalom Ketjinda, ahli farmasi dan naib presiden persatuan pengguna Songkhla, mengimbas kembali bahawa 50,000 tandatangan orang awam membantu membawa cadangan undang-undang kad emas ke proses perundangan pada 2002. Beliau menggesa agar peruntukan bagi setiap individu yang layak ditambah, kakitangan perubatan diberikan sokongan dan penglibatan awam melalui dana kesihatan tempatan diteruskan, bukannya menganggap pembela pesakit dan petugas kesihatan sebagai pihak yang bertentangan.

Pertikaian Berulang Selama Beberapa Tahun

Kempen 2026 menyusuli perbahasan terdahulu tentang pindaan dan sumbangan pesakit. Kronologi menunjukkan kebimbangan serupa timbul dalam keadaan politik yang berbeza, namun cadangan-cadangan itu tidak seharusnya dianggap sebagai satu rang undang-undang yang berterusan.

• 2002: Akta Keselamatan Kesihatan Nasional menetapkan kerangka undang-undang yang menjadi inti pertikaian.
• 27 Julai 2012: Lembaga Keselamatan Kesihatan Nasional mengeluarkan notis bayaran 30 baht yang berkuat kuasa pada 1 September.
• Jun 2017: Sesi pendengaran pindaan berdepan bantahan; tiga daripada empat sesi dibatalkan selepas aktivis keluar atau berhimpun membantah.
• 12 Februari 2019: Pemimpin empat parti utama dilaporkan menentang cadangan pesakit membayar 10% hingga 20% daripada kos rawatan.
• Julai dan Ogos 2026: Jawatankuasa Senat mencadangkan pindaan, diikuti acara bantahan Majlis Pengguna pada 26 Ogos.
• Oktober 2026: Wimon menyertai perarakan pada 5 Oktober dan mengemukakan bantahan lanjut yang dilaporkan pada 12 Oktober.

Pada 2017, Perdana Menteri Prayut Chan-o-cha berkata kad emas tidak akan dimansuhkan. Menteri Kesihatan Awam Piyasakol Sakolsatayadorn berkata pindaan itu menyasarkan salah urus kewangan oleh sesetengah penyedia perkhidmatan perubatan, bukannya pemegang kad. Jaminan tersebut berbeza daripada kebimbangan yang disuarakan oleh penunjuk perasaan dan pesakit; kedua-duanya tidak menetapkan kandungan cadangan berasingan pada 2026.

Angka penerima manfaat juga berbeza. Wimon menyebut lebih 45 juta penerima manfaat, manakala kempen Ogos 2026 menyebut 47 juta. Kisah pesakit pada Jun 2017 dan perbahasan politik pada Februari 2019 menggunakan angka kira-kira 48 juta, sementara satu lagi perbincangan kewangan pada Jun 2017 menyebut kira-kira 49 juta. Anggaran bertarikh ini tidak seharusnya dianggap sebagai trend yang disahkan tanpa data pendaftaran yang konsisten.

Tekanan Kewangan Memang Wujud, tetapi Angka Lama Perlu Dikontekstualkan

Angka perbelanjaan terdahulu menunjukkan sebab pembiayaan terus menjadi sebahagian daripada perbahasan. Belanjawan Perlindungan Sejagat meningkat daripada 55.3 bilion baht pada 2003 kepada 165 bilion baht pada tahun fiskal 2017. Ini merupakan peningkatan sebanyak 109.7 bilion baht, atau kira-kira 198%, menjadikan belanjawan kemudian hampir tiga kali ganda jumlah awal.

Laporan kewangan pada Jun 2017 turut menyebut peruntukan kecemasan sebanyak 5 bilion baht untuk lima hospital yang menghadapi masalah kecairan. Kecairan bermaksud mempunyai wang yang tersedia secukupnya untuk memenuhi perbelanjaan segera. Sesuatu skim boleh melindungi pesakit daripada bil, sementara penyedia perkhidmatan tertentu masih bergelut untuk membayar kos operasi.

Laporan yang sama menyatakan bahawa penduduk berusia 60 tahun ke atas membentuk 14% daripada jumlah penduduk pada 2016 dan mengunjurkan kadarnya meningkat kepada satu perempat menjelang 2025. Perbelanjaan kebajikan warga emas berjumlah 270 bilion baht pada 2014, dengan unjuran meningkat kepada 680 bilion baht menjelang 2024. Jumlah kebajikan yang lebih luas itu merangkumi pencen dan elaun, bukan hanya penjagaan kesihatan kad emas.

Angka dan unjuran ini bersifat sejarah, bukannya hasil 2026 yang disahkan. Ia menjelaskan kebimbangan berpanjangan tentang pembiayaan penduduk yang semakin menua, tetapi tidak membuktikan bahawa sumbangan pesakit diperlukan sekarang.

Seorang pesakit yang ditemu bual pada 2017 berkata peruntukan bagi setiap individu telah meningkat daripada 1,500 kepada 3,200 baht. Ingatan itu bukan kadar pembiayaan rasmi semasa. Penilaian terhadap belanjawan hari ini memerlukan peruntukan terkini, kos rawatan dan akaun penyedia perkhidmatan, yang tidak ditetapkan di sini.

Alternatif Memberi Tumpuan kepada Pencegahan dan Tiga Dana

Bantahan terhadap caj pesakit merentasi garis parti pada Februari 2019. Pheu Thai, Palang Pracharath, Parti Demokrat dan Future Forward menolak sumbangan yang dicadangkan sebanyak 10% hingga 20%, sambil mengetengahkan pendekatan berbeza untuk menambah baik penjagaan kesihatan.

Khunying Sudarat Keyuraphan, pengerusi jawatankuasa strategi Pheu Thai ketika itu, menyokong pencegahan, promosi kesihatan dan pengurusan belanjawan yang lebih baik. Ketika berucap di sebuah seminar di Bangkok, beliau berkata:

Parti ini akan memberi tumpuan kepada pencegahan dan promosi kesihatan serta penglibatan awam yang lebih luas dalam sistem penjagaan kesihatan,

Suvit Maesincee, timbalan ketua Palang Pracharath ketika itu, mencadangkan pengurangan kos ubat dan bekalan melalui perubahan perolehan serta penyatuan tiga dana utama penjagaan kesihatan. Dana tersebut meliputi penjawat awam, pekerja yang mencarum kepada keselamatan sosial dan mereka yang dilindungi oleh Perlindungan Sejagat. Beliau turut menyokong pemberian pilihan kepada pesakit untuk mendapatkan perkhidmatan di mana-mana hospital.

Abhisit Vejjajiva, ketua Parti Demokrat ketika itu, menggesa agar Pejabat Keselamatan Kesihatan Nasional menerima pembiayaan mencukupi dan berhujah bahawa sebarang beban tambahan patut ditanggung oleh pihak yang mengeluarkan barangan yang menyumbang kepada penyakit, bukannya pesakit. Ketua Future Forward, Thanathorn Juangroongruangkit, berkata belanjawan negara tahunan sebanyak 2.33 trilion baht mencukupi untuk membiayai skim tersebut. Itu ialah pendirian politik berdasarkan belanjawan yang disebut pada masa itu, bukannya penilaian fiskal semasa.

Pada Ogos 2026, Sunthorn Suriyo, pengerusi pusat perlindungan hak pengguna Kanchanaburi, sekali lagi mencadangkan penyatuan tiga dana itu bagi mengurangkan perbezaan manfaat. Alternatif yang berulang ialah menambah baik cara wang awam dikumpul, diagihkan dan dibelanjakan sebelum mengenakan caj lebih tinggi kepada pesakit.

Langkah penentu seterusnya ialah penerbitan peruntukan pindaan yang terperinci dan pertimbangannya oleh parlimen. September dan Oktober 2026 merupakan tempoh penyerahan yang dijangka, namun tiada pengundian yang disahkan, kadar sumbangan yang diluluskan atau tarikh kuat kuasa yang ditetapkan. Sehingga butiran itu dimuktamadkan, amaran kempen perlu dibezakan daripada perubahan undang-undang yang sudah berkuat kuasa.

Perkara Utama

• Pemimpin masyarakat Sai Mai, Wimon Thawinpong, menggesa penggubal undang-undang supaya menghentikan pindaan yang boleh memperkenalkan caj tambahan kepada pesakit.
• Contoh yang diberikannya menunjukkan bahagian 10% daripada bil 3,000 baht berjumlah 300 baht, bersamaan pendapatan sehari bagi seseorang yang dibayar sebanyak itu.
• Notis rasmi 2012 menetapkan caj tetap sebanyak 30 baht dengan pengecualian, termasuk bagi golongan miskin dan rawatan kecemasan tertentu.
• Para aktivis turut membantah kemungkinan pengurangan perwakilan awam dan sekatan terhadap manfaat yang dilindungi.
• Belanjawan sejarah menunjukkan peningkatan perbelanjaan yang besar, tetapi tidak menetapkan kedudukan kewangan semasa skim tersebut.
• Tiada kadar bayaran muktamad, sistem pengecualian atau pengundian parlimen yang disahkan bagi cadangan 2026.