Sri Lanka Lulus Rs. 4.261 Bilion untuk Empat Drone Israel bagi Memantau Perairan dan Membantu Operasi Menyelamat

Parlimen luluskan pembiayaan untuk armada dron yang lebih besar

Parlimen Sri Lanka meluluskan Rs. 4.261 bilion pada 5 November 2026 untuk menubuhkan sistem kenderaan udara tanpa pemandu bagi Tentera Udara, sekali gus memajukan rancangan memperoleh empat dron Israel untuk pemantauan maritim, operasi mencari dan menyelamat serta tindak balas bencana.

Kelulusan Anggaran Tambahan No. 8 bagi 2026 menyediakan kuasa pembiayaan untuk projek yang disifatkan Timbalan Menteri Pertahanan, Mejar Jeneral Aruna Jayasekara, seorang bekas pegawai tentera, kepada Parlimen sebagai perolehan kecemasan. Kerajaan berhasrat menyelesaikan pembelian itu melalui aturan antara kedua-dua kerajaan dan menyasarkan pemeteraian perjanjian pada Disember.

Pesawat yang dicadangkan itu akan membantu memantau Zon Ekonomi Eksklusif Sri Lanka, yang menurut timbalan menteri meliputi 517,000 kilometer persegi. Tugasnya termasuk menjejaki kapal yang mencurigakan, mencari nelayan yang hilang dan membantu ketika banjir serta siklon.

Cadangan itu berkembang daripada perbincangan awal mengenai dua pesawat kepada pakej empat pesawat. Ia turut merangkumi latihan dan sokongan penyelenggaraan selama tiga tahun, menjadikan projek itu pembelian sebuah sistem operasi berserta perkhidmatan berkaitan, bukan pesawat semata-mata.

Mengapa Tentera Udara mahukan penerbangan lebih lama

Jayasekara mengemukakan pembelian itu sebagai langkah untuk mengekalkan pemantauan di kawasan laut yang luas sambil mengurangkan kebergantungan pada pesawat konvensional. Penerbangan rondaan berulang memerlukan bahan api, kru dan penyelenggaraan, maka tempoh setiap penerbangan penting kepada kos operasi Tentera Udara.

Timbalan menteri menjelaskan rasional operasi itu kepada Parlimen:

"Tentera Udara Sri Lanka bertanggungjawab memantau kawasan maritim yang luas, dan pemantauan berterusan menggunakan pesawat konvensional amat mahal. Oleh itu, kami mencadangkan pemerolehan sistem udara tanpa pemandu ini," kata Jayasekera.

Kenderaan udara tanpa pemandu, yang lazimnya dipanggil dron, terbang tanpa juruterbang di dalamnya. Bagi projek ini, tujuan yang dinyatakan kerajaan ialah menggunakan keupayaan tersebut untuk pemantauan laut berpanjangan dan membantu ketika kecemasan. Rasional kewangannya berasaskan penggantian sebahagian penerbangan pemantauan pesawat konvensional yang mahal dengan misi dron yang lebih lama.

Keupayaan yang ditawarkan empat pesawat itu

Dua daripada pesawat yang dicadangkan ialah dron ThunderB dengan tempoh penerbangan sehingga 14 jam. Dua lagi mampu terbang sehingga 20 jam, menurut penerangan timbalan menteri mengenai pakej itu. Beliau tidak menamakan model bagi dua pesawat tersebut.

Tempoh penerbangan maksimum yang dinyatakan bagi pesawat dengan daya tahan lebih lama itu enam jam melebihi ThunderB, atau kira-kira 43 peratus lebih lama. Perbezaan itu boleh menjadi penting apabila sesuatu misi memerlukan pesawat bergerak ke kawasan pencarian, berada di situ untuk membuat pemantauan dan kemudian pulang.

Pesawat itu dikatakan mampu berlepas secara menegak atau dengan landasan pendek, sekali gus mengehadkan keluasan tanah yang diperlukan untuk melancarkannya. Ciri itu relevan bagi operasi di kawasan yang ruangnya terhad, walaupun kerajaan belum mengenal pasti pangkalan atau lokasi penempatan yang dirancang.

Latihan dan sokongan penyelenggaraan selama tiga tahun termasuk dalam perjanjian yang dicadangkan. Perkhidmatan itu akan menjadi sebahagian daripada usaha untuk menjadikan pesawat tersebut keupayaan operasi Tentera Udara. Pakej yang diumumkan tidak menyatakan harga berasingan bagi pesawat, latihan atau penyelenggaraan, maka Rs. 4.261 bilion ialah kos keseluruhan projek.

Pembelian melibatkan dua syarikat Israel

Jayasekara berkata perolehan kecemasan itu akan dilaksanakan melalui BlueBird Aero Systems, yang sebahagian kepentingan ekuitinya dimiliki Israel Aerospace Industries. Pengumuman di Parlimen itu turut mengenal pasti Israel Aerospace Industries sebagai sumber perolehan di bawah aturan antara kerajaan.

Oleh itu, kedua-dua nama syarikat muncul pada peringkat berbeza dalam urus niaga yang dicadangkan: Israel Aerospace Industries dalam penerangan mengenai aturan kerajaan, dan BlueBird dalam penjelasan timbalan menteri tentang cara pesawat itu akan diperoleh. Kontrak akhir akan menetapkan tanggungjawab masing-masing.

Kerajaan menyifatkan pembelian itu sebagai mendesak dan mengaitkannya dengan pemantauan maritim serta tindak balas kecemasan. Jadual yang dicadangkan menyasarkan pemeteraian kontrak pada Disember, selepas keputusan pembiayaan Parlimen serta penelitian lanjut dari segi undang-undang dan Kabinet.

Cara pembiayaan itu dirancang

Anggaran Tambahan No. 8 bagi 2026 memohon kelulusan bayaran Rs. 4,261 juta kepada Tentera Udara Sri Lanka untuk menubuhkan sistem UAV. Kelulusan Parlimen membenarkan peruntukan Rs. 4,261,000,000 bagi sistem UAV Tentera Udara. Anggaran tambahan itu membolehkan bayaran dibuat melalui Kumpulan Wang Disatukan, dana lain milik kerajaan atau pinjaman yang diperoleh kerajaan. Kumpulan Wang Disatukan ialah tabung utama wang awam kerajaan.

Anggaran tambahan ialah permohonan untuk mendapatkan kuasa Parlimen bagi menyediakan dana melebihi atau mengubah aturan belanjawan sedia ada. Dalam kes ini, kuasa perbelanjaan dan penjelasan timbalan menteri tentang sumber wang itu merujuk kepada dua bahagian berbeza dalam proses pembiayaan.

Jayasekara berkata pembelian itu akan menggunakan wang yang sebelum ini diperuntukkan bagi penyelenggaraan helikopter Tentera Udara dan disalurkan semula di bawah Peraturan Kewangan 66. Beliau memberitahu Parlimen bahawa kerajaan tidak memohon dana tambahan daripada negara bagi urus niaga itu:

"Dalam Tentera Udara, dana yang dijimatkan daripada kos penyelenggaraan yang sebelum ini diperuntukkan bagi helikopter akan digunakan untuk tujuan ini. Oleh itu, tiada kos tambahan dimohon atau peruntukan baharu dibuat," katanya.

Anggaran itu membenarkan beberapa saluran pembiayaan awam, manakala rancangan yang dinyatakan menteri ialah menampung kos melalui penjimatan dalam belanjawan Tentera Udara. Bagi pembayar cukai, persoalan kewangan praktikalnya ialah bagaimana keseluruhan Rs. 4.261 bilion akan dipindahkan dan direkodkan apabila pembelian diteruskan.

Apakah perubahan bagi nelayan dan masyarakat pesisir?

Nelayan yang hilang ialah antara mereka yang menurut kerajaan boleh dicari dengan bantuan pesawat baharu itu. Dron yang mampu berada di udara selama berjam-jam boleh memanjangkan tempoh untuk memantau kawasan pencarian dan menyampaikan maklumat kepada pihak yang menyelaraskan operasi menyelamat.

Pemantauan dan penyelamatan saling berkaitan tetapi merupakan tugas yang berbeza. Pesawat itu akan digunakan untuk mencari kapal atau orang serta menyokong operasi tindak balas; bot, kru dan perkhidmatan menyelamat lain masih diperlukan untuk mendapatkan mereka yang berada di laut.

Zon Ekonomi Eksklusif Sri Lanka juga menjadi tumpuan rancangan pemantauan itu. Zon Ekonomi Eksklusif ialah kawasan laut tempat sesebuah negara pesisir mempunyai hak terhadap sumber semula jadi, termasuk perikanan. Pemantauan aktiviti di kawasan yang begitu luas memerlukan liputan berulang, sebab itulah kerajaan menitikberatkan tempoh penerbangan.

Risiko bencana turut membentuk projek ini

Peruntukan itu menyebut persekitaran operasi yang berubah-ubah, risiko bencana di Teluk Bengal dan kawasan sekitarnya, serta ancaman akibat keadaan cuaca buruk yang berterusan.

Hujah kerajaan bagi peruntukan itu bukan hanya berkaitan kapal yang mencurigakan. Kerajaan turut menekankan perubahan persekitaran operasi serantau dan ancaman akibat cuaca buruk berterusan di Teluk Bengal serta kawasan sekitarnya, yang boleh menimbulkan keperluan untuk tindak balas bencana apabila keadaan menjadi buruk.

Banjir dan siklon secara khusus dikenal pasti sebagai antara kecemasan yang boleh dibantu oleh dron itu. Pemantauan dari udara dapat membantu pasukan tindak balas memahami kawasan yang keadaannya semakin buruk dan lokasi yang mungkin memerlukan bantuan, menjadikan pesawat yang sama berguna untuk pemantauan rutin dan misi kecemasan.

Oleh itu, armada yang dicadangkan itu akan memenuhi beberapa tujuan yang dinyatakan, bukan sekadar tugas rondaan. Tentera Udara dijangka menggunakannya untuk keselamatan maritim, mencari orang yang hilang dan mengumpulkan maklumat semasa bencana alam. Pengagihan pesawat dan kru antara keperluan tersebut akan menjadi sebahagian daripada usaha mengoperasikan sistem itu.

Langkah antara kelulusan dengan penghantaran

Proses Parlimen beralih daripada penjadualan kepada kelulusan pada 4 dan 5 November. Jawatankuasa Urusan Parlimen, yang dipengerusikan oleh Speaker Dr Jagath Wickramaratne, mengatur pertimbangan anggaran tambahan itu sebelum Parlimen meluluskannya selepas perbahasan.

• 4 November 2026: Jawatankuasa Urusan Parlimen memutuskan untuk menjadualkan Anggaran Tambahan No. 8 bagi 2026 untuk dipertimbangkan.
• 5 November 2026: Jayasekara menggariskan pembelian yang dicadangkan, dan Parlimen meluluskan peruntukan Rs. 4.261 bilion selepas perbahasan.
• Selepas kelulusan Parlimen: Perjanjian itu akan diteliti oleh Jabatan Peguam Negara dan dikemukakan kepada Kabinet.
• Disember 2026: Kerajaan menyasarkan pemeteraian perjanjian.

Penelitian Jabatan Peguam Negara ialah langkah perundangan seterusnya yang dinyatakan timbalan menteri. Pertimbangan Kabinet akan menyusul mengikut urutan yang beliau gariskan. Oleh itu, kelulusan Parlimen telah memajukan projek itu, namun perjanjian berkenaan masih perlu melalui beberapa peringkat sebelum dimeterai.

Tarikh penghantaran atau permulaan penerbangan operasi belum diumumkan. Tarikh tersebut akan menentukan bila keupayaan pemantauan dan penyelamatan yang dicadangkan tersedia kepada Tentera Udara serta masyarakat yang ingin dibantunya.

Perkara Utama

• Parlimen meluluskan Rs. 4.261 bilion pada 5 November 2026 untuk sistem dron Tentera Udara.
• Pembelian yang dicadangkan merangkumi empat pesawat Israel, latihan dan sokongan penyelenggaraan selama tiga tahun.
• Dua pesawat ThunderB boleh terbang sehingga 14 jam; dua lagi sehingga 20 jam.
• Misi yang dinyatakan merangkumi pemantauan maritim, pencarian nelayan yang hilang dan tindak balas bencana.
• Jayasekara berkata penjimatan daripada peruntukan penyelenggaraan helikopter akan membiayai pembelian itu di bawah Peraturan Kewangan 66.
• Penelitian undang-undang dan pertimbangan Kabinet ialah langkah seterusnya, dengan pemeteraian perjanjian disasarkan pada Disember.