Sri Lanka Pulihkan Grid Transmisi Selepas Bekalan Elektrik Terputus di Seluruh Negara, Punca Disiasat

Grid dipulihkan selepas gangguan bekalan pada kira-kira 11:45 pagi

Pengendali Sistem Nasional (NSO) Sri Lanka berkata sistem penghantaran elektrik negara telah pulih sepenuhnya selepas gangguan bekalan elektrik di seluruh negara pada Sabtu, 17 Oktober 2026. Bekalan elektrik kembali di beberapa kawasan, dan pengendali menjangkakan bekalan akan kembali normal sepenuhnya tidak lama lagi.

Gangguan bermula pada kira-kira 11:45 pagi, susulan ketidakstabilan dalam rangkaian penghantaran yang berkembang menjadi kegagalan sistem sepenuhnya. Pada peringkat awal usaha pemulihan, NSO menetapkan sasaran untuk menstabilkan grid sekitar 6:30 petang. Pengumuman susulannya bahawa sistem penghantaran telah dipulihkan tidak menyatakan waktu tepat pemulihan selesai atau mengesahkan bahawa semua pengguna kembali mendapat bekalan elektrik.

Menteri Tenaga Anura Karunathilaka berkata penyiasat sedang meneliti sama ada kerosakan di stesen janakuasa hidroelektrik Upper Kotmale pada 16 Oktober menyumbang kepada kegagalan itu. Pegawai turut mempertimbangkan keadaan operasi lain, termasuk kemungkinan lebihan bekalan elektrik solar berbanding permintaan.

NSO meminta pemilik sistem fotovolta suria atas bumbung memutuskan sambungannya sehingga dimaklumkan kelak bagi membantu memulihkan rangkaian. Arahan itu kekal sebagai sebahagian daripada usaha pemulihan ketika bekalan elektrik kembali secara berperingkat di seluruh negara.

Bagaimana gangguan bekalan dan pemulihan berlaku

Penduduk pada mulanya melaporkan gangguan di beberapa bahagian Sri Lanka sebelum NSO mengesahkan kegagalan di seluruh negara. Lembaga Elektrik Ceylon menyifatkannya sebagai kerosakan teknikal secara tiba-tiba pada grid nasional dan berkata kerja-kerja pemulihan sedang dijalankan.

Urutan pengumuman menunjukkan bagaimana keadaan kecemasan beralih daripada mengenal pasti skala gangguan kepada membina semula rangkaian elektrik:

• 16 Oktober: Masalah teknikal menjejaskan sebuah unit di stesen janakuasa Upper Kotmale, menurut menteri tenaga.
• 17 Oktober, kira-kira 11:45 pagi: Gangguan bekalan di seluruh negara dilaporkan susulan ketidakstabilan rangkaian penghantaran.
• Mulai tengah hari: Bekalan elektrik mula kembali satu demi satu di kawasan berbeza seiring kemajuan kerja pemulihan.
• Semasa pemulihan: Kira-kira 50% kawasan terjejas dilaporkan kembali mendapat bekalan elektrik.
• Sasaran pemulihan lebih awal: NSO menjangkakan grid akan distabilkan sekitar 6:30 petang.
• Kemas kini terkini: NSO mengumumkan sistem penghantaran nasional telah pulih sepenuhnya dan bekalan elektrik kembali normal.

Pegawai Lembaga Elektrik Ceylon pada mulanya menjangkakan pemulihan mungkin mengambil masa lebih 30 minit. Gangguan itu kemudiannya berlanjutan lebih dua jam, manakala kemas kini berikutnya memaklumkan pemulihan sebahagian dan sasaran pada waktu petang.

Timbalan Menteri Tenaga Arkham Ilyas berkata kerja-kerja yang diperlukan sedang dilakukan segera untuk memulihkan bekalan elektrik secepat mungkin di kawasan terjejas.

Maksud kegagalan sistem penghantaran

NSO mengenal pasti ketidakstabilan dalam rangkaian penghantaran sebagai masalah langsung di sebalik gangguan bekalan itu. Talian penghantaran membawa elektrik dari stesen janakuasa ke seluruh negara sebelum rangkaian pengagihan tempatan menyalurkannya ke rumah dan premis perniagaan.

Penjanaan dan penggunaan elektrik perlu kekal seimbang. Apabila keseimbangan itu terganggu, peralatan perlindungan boleh memutuskan bahagian rangkaian untuk melindungi mesin dan talian. Gangguan besar boleh merebak ke seluruh sistem yang saling bersambung, lalu menjejaskan bekalan jauh dari tempat masalah bermula.

Pemulihan melibatkan penyambungan semula stesen janakuasa, talian penghantaran dan permintaan pengguna secara berperingkat dan terkawal. Menyambungkan terlalu banyak permintaan atau penjanaan serentak boleh menyukarkan tugas itu. Hal ini membantu menjelaskan mengapa bekalan elektrik kembali di sesetengah kawasan sedangkan kawasan lain masih menunggu.

Pengumuman NSO merujuk kepada pemulihan sistem penghantaran nasional. Kenyataannya bahawa bekalan masih dalam proses kembali normal menggambarkan baki kerja untuk menyalurkan semula elektrik kepada pengguna melalui rangkaian yang lebih luas.

Mengapa Upper Kotmale disiasat

Menteri Tenaga Anura Karunathilaka pada mulanya menyebut kerosakan yang disyaki di Loji Janakuasa Upper Kotmale sebagai kemungkinan punca. Penjelasan lanjutnya menyatakan pegawai sedang menyiasat kerosakan teknikal yang direkodkan pada sebuah unit sehari sebelumnya dan sama ada ia menyumbang kepada ketidakseimbangan grid.

Karunathilaka berkata penyiasat turut meneliti sama ada faktor operasi lain menyebabkan kehilangan kestabilan. Dalam kenyataan yang disampaikan dalam bahasa Tamil, menteri berkata:

Kami masih belum mengenal pasti punca utama kejadian itu.

Menteri berkata keutamaan segera ialah memulihkan bekalan elektrik di seluruh negara. Beliau menggambarkan pemulihan secara berperingkat, dengan bekalan telah kembali di beberapa kawasan sementara kerja diteruskan di tempat lain.

Oleh itu, siasatan merangkumi masalah unit penjanaan yang berlaku lebih awal serta keadaan rangkaian pada 17 Oktober. Menentukan urutan kejadian akan membantu menjelaskan mengapa gangguan itu menyebabkan bekalan terputus di seluruh negara dan bukannya terbatas pada bahagian sistem yang lebih kecil.

Kenyataan pengendali tentang stesen janakuasa

NSO menolak dakwaan bahawa beberapa stesen janakuasa mengalami kerosakan semasa keadaan kecemasan itu. Dalam kenyataan yang dikemas kini, ia berkata semua stesen janakuasa hidroelektrik yang beroperasi sebelum kejadian masih berjalan dan digunakan untuk membina semula grid nasional.

Pengendali itu turut berkata pihaknya tidak menerima sebarang maklumat tentang kerosakan di mana-mana stesen penjanaan. Kemas kini itu menerangkan keadaan loji janakuasa semasa pemulihan, manakala siasatan menteri meneliti kemungkinan peranan kerosakan di Upper Kotmale yang direkodkan sehari sebelumnya.

Stesen janakuasa arang batu Norochcholai telah ditutup mengikut prosedur standard, kata NSO. Satu lagi kemas kini pemulihan menyebut sebuah stesen janakuasa terma dihentikan sementara sebagai langkah berjaga-jaga.

Bagi isi rumah yang menunggu bekalan elektrik, butiran itu menjelaskan mengapa gangguan bekalan di seluruh negara boleh berlaku walaupun loji penjanaan masih tersedia. Rangkaian perlu cukup stabil untuk menyalurkan elektrik yang dijana, dan stesen janakuasa perlu disepadukan ke dalam proses pemulihan secara terkawal.

Mengapa pemilik sistem solar atas bumbung diminta memutuskan sambungan

NSO meminta pemilik sistem solar atas bumbung memutuskan sambungan sistem fotovolta mereka sehingga dimaklumkan kelak. Panel fotovolta, yang sering disingkatkan sebagai PV, menukar cahaya matahari kepada elektrik. Sistem yang disambungkan kepada grid boleh membekalkan elektrik kepada rangkaian yang lebih luas selain kepada premis tempat sistem itu dipasang.

Karunathilaka mengulangi permintaan itu, dengan berkata penutupan sementara sistem tersebut akan membantu usaha pemulihan. Arahan itu dinyatakan sebagai langkah berjaga-jaga untuk melindungi rangkaian dan mengelakkan masalah lanjut ketika bekalan elektrik dipulihkan secara berperingkat.

Jurutera yang membina semula grid perlu mengurus jumlah elektrik yang masuk ke dalamnya, seiring dengan permintaan yang disambungkan semula. Sistem solar atas bumbung menambah penjanaan di banyak lokasi, menjadikan penyelarasan seluruh rangkaian yang sedang dipulihkan sebahagian daripada tugas itu.

Arahan tersebut meminta sistem berkenaan kekal terputus sehingga pengendali memberikan makluman lanjut. Pengumuman pemulihan tidak menyatakan bahawa permintaan itu telah ditarik balik.

Kapasiti solar dan permintaan turut diteliti

Syarikat milik kerajaan, Electricity Distribution Lanka, berkata jurutera sedang menangani kerosakan yang menjejaskan seluruh grid dan mengesyaki lebihan penjanaan solar mungkin menyumbang kepada kejadian itu. Penjelasan menteri tenaga turut membuka kemungkinan bahawa faktor operasi selain kerosakan unit Upper Kotmale sedang disiasat.

Kapasiti penjanaan solar terpasang di Sri Lanka dilaporkan sedikit melebihi 3,000 megawatt, berbanding permintaan elektrik pada waktu siang sekitar 2,000 hingga 2,500 megawatt. Dengan menggunakan 3,000 megawatt sebagai asas, kapasiti itu kira-kira 500 hingga 1,000 megawatt melebihi julat permintaan yang dinyatakan, atau sekitar 20% hingga 50% lebih tinggi.

Kapasiti terpasang merujuk kepada keupayaan penjanaan berkadar peralatan. Keluaran solar sebenar berubah mengikut cahaya matahari, cuaca dan keadaan operasi. Jurutera perlu mengetahui jumlah elektrik yang benar-benar dijana dan digunakan ketika gangguan berlaku untuk membina semula urutan kejadian.

Kegagalan grid di seluruh negara sebelum ini pada Februari 2025 mengambil masa lebih enam jam untuk dipulihkan. Lebihan penjanaan solar berbanding permintaan turut disebut berkaitan kejadian itu, menjadikan keseimbangan antara pengeluaran dan penggunaan pada waktu siang satu isu berulang dalam laporan tentang kedua-dua gangguan tersebut.

Maksud angka pemulihan bagi pengguna

Kira-kira 50% kawasan terjejas kembali mendapat bekalan elektrik pada peringkat pertengahan pemulihan. Angka itu merujuk kepada kawasan, bukan bilangan isi rumah atau orang, maka ia menunjukkan kemajuan dari segi geografi tanpa memberikan jumlah pengguna.

Pengumuman NSO selepas itu menunjukkan pemulihan telah melepasi peringkat separa dengan mengisytiharkan sistem penghantaran pulih sepenuhnya. Bekalan elektrik telah mula kembali normal di beberapa tempat, dan pengendali menjangkakan baki pemulihan bekalan akan menyusul tidak lama lagi.

Pengguna berdepan dua perkembangan praktikal: bekalan elektrik disambungkan semula secara berperingkat, dan pemilik sistem solar atas bumbung diminta mematuhi arahan pemutusan sementara. Langkah operasi seterusnya ialah memulihkan bekalan normal di seluruh negara dan memberikan panduan lanjut tentang penyambungan semula sistem solar atas bumbung.

Perkara utama yang masih perlu dikenal pasti oleh penyiasat ialah punca ketidakstabilan itu. Menteri menyebut kerosakan di Upper Kotmale dan keadaan operasi lain sebagai perkara yang sedang diteliti, manakala NSO menumpukan kemas kini awamnya pada pemulihan rangkaian dan membetulkan dakwaan tentang kerosakan meluas di stesen janakuasa.

Perkara Utama

• Sri Lanka mengalami gangguan bekalan elektrik di seluruh negara pada kira-kira 11:45 pagi, 17 Oktober 2026.
• NSO kemudian mengumumkan sistem penghantaran nasional telah pulih sepenuhnya, dengan bekalan elektrik kembali normal.
• Sasaran pemulihan lebih awal ialah sekitar 6:30 petang; kemas kini akhir tentang penghantaran tidak menyatakan waktu tepat pemulihan selesai.
• Penyiasat sedang meneliti kerosakan unit Upper Kotmale yang direkodkan pada 16 Oktober dan kemungkinan punca lain ketidakstabilan grid.
• NSO berkata stesen janakuasa hidroelektrik membantu usaha pemulihan dan menolak dakwaan bahawa beberapa loji penjanaan mengalami kerosakan.
• Pemilik sistem solar atas bumbung diminta memastikan sistem mereka terputus sehingga dimaklumkan kelak.