Kumpulan Perniagaan Malaysia Bimbang dengan Perluasan SST: Risiko Ekonomi, Bantahan Industri dan Perdebatan Dasar

Mengapa Kumpulan Perniagaan Malaysia Mendesak Penangguhan Perluasan SST

Malaysia bakal melaksanakan perubahan besar dalam dasar percukaian. Pada 1 Julai 2025, kerajaan akan memperluas Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST), termasuk levi baharu sebanyak 8% ke atas perkhidmatan sewaan dan pajakan komersial. Langkah yang diumumkan sebagai sebahagian daripada Belanjawan 2025 ini bertujuan mengukuhkan kedudukan fiskal negara dan meluaskan asas cukai. Namun, dasar itu mencetuskan reaksi tegas dan sebulat suara daripada persatuan perniagaan terkemuka negara, yang memberi amaran bahawa masa pelaksanaan dan skop cukai itu boleh membawa kesan buruk yang meluas kepada perniagaan, pengguna dan ekonomi secara keseluruhan.

Enam kumpulan perniagaan utama—Persatuan PKS Malaysia, Persatuan Rangkaian Peruncitan Malaysia, Persatuan Peruncit Malaysia, Persekutuan Persatuan Perniagaan Malaysia, Pertubuhan Peruncit Bumiputera Malaysia dan Persatuan Pusat Beli-belah Malaysia—mengeluarkan kenyataan bersama yang menggesa kerajaan menangguhkan perluasan SST. Kebimbangan mereka tertumpu pada cukai 8% ke atas sewaan komersial, yang menurut mereka akan memburukkan inflasi, mengecilkan perbelanjaan pengguna, menghalang pelaburan dan mengancam kelangsungan hidup banyak perusahaan kecil dan sederhana (PKS).

Apakah Perluasan SST dan Mengapa Ia Menjadi Kontroversi?

Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) ialah sistem cukai tidak langsung utama Malaysia yang menggantikan Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST) pada 2018. Berbeza dengan GST, iaitu cukai nilai tambah yang membolehkan perniagaan menuntut kredit cukai input, SST ialah cukai satu peringkat yang dikenakan sama ada pada peringkat pengilangan atau penyediaan perkhidmatan. Ketiadaan kredit input di bawah SST bermakna cukai boleh berlapis-lapis sepanjang rantaian bekalan, sekali gus berpotensi meningkatkan kos bagi perniagaan dan pengguna.

Perluasan SST pada 2025 merangkumi:

• Cukai perkhidmatan 8% ke atas perkhidmatan sewaan dan pajakan komersial (tidak termasuk kediaman dan beberapa pengecualian lain).
• Skop perkhidmatan yang lebih luas, termasuk pembinaan, kewangan, penjagaan kesihatan swasta, pendidikan dan kecantikan.
• Kadar cukai jualan yang disemak semula, iaitu 5% atau 10% bagi barangan bukan keperluan terpilih, manakala barangan keperluan kekal berkadar sifar.

Kerajaan berhujah bahawa perubahan ini perlu bagi memastikan kemampanan fiskal dan tidak akan membebankan majoriti rakyat Malaysia. Namun, kumpulan perniagaan berpendapat dasar itu diperkenalkan ketika syarikat sudah pun bergelut dengan peningkatan kos dan ketidaktentuan ekonomi.

Kebimbangan Komuniti Perniagaan: Inflasi, Kos dan Pemulihan Ekonomi

Punca utama bantahan kumpulan perniagaan ialah kebimbangan bahawa SST baharu 8% ke atas sewaan komersial akan meningkatkan perbelanjaan operasi PKS dan peruncit dengan ketara, memandangkan ramai antara mereka menyewa premis. Ketika perniagaan sudah berdepan kenaikan gaji minimum, harga bahan api dan elektrik yang meningkat, pengurangan subsidi, e-invois mandatori serta ringgit yang semakin lemah, beban cukai tambahan ini boleh menjadi titik genting bagi banyak pihak.

Stan Singh, anggota majlis Persatuan Rangkaian Peruncitan Malaysia, menjelaskan kemungkinan kesannya:

Akhirnya, kenaikan kos akan dipindahkan kepada pengguna. Perniagaan tidak lagi mampu menanggung perbelanjaan yang terus meningkat, dan beban itu akan dipindahkan sepanjang rantaian bekalan.

Pemimpin industri memberi amaran bahawa cukai itu boleh memaksa perniagaan mengecilkan operasi atau ditutup, sekali gus menyebabkan kehilangan pekerjaan dan memperlahankan kegiatan ekonomi domestik. Sifat SST yang berlapis-lapis, tanpa kredit cukai input, bermakna kos terkumpul pada setiap peringkat rantaian bekalan, lalu memburukkan lagi kesan inflasi.

Peruncit khususnya menyuarakan kebimbangan. Persatuan Peruncit Malaysia (MRA) menggesa pengecualian penuh SST 8% ke atas sewaan komersial, atau sekurang-kurangnya penangguhan sehingga keadaan makroekonomi dan geopolitik kembali stabil. Mereka berhujah bahawa sewa merupakan antara kos tetap terbesar bagi perniagaan dan cukai baharu itu akan mendorong banyak pihak memindahkan kos kepada pengguna, sekali gus menambah beban kos sara hidup.

Kesan Mengikut Sektor: Peruncitan, Logistik, Pengilangan dan Lain-lain

Perluasan SST bukan hanya melibatkan sektor peruncitan. Sektor lain yang terjejas termasuk logistik, pengilangan, penjagaan kesihatan, pendidikan dan pembinaan. Setiap sektor berdepan cabaran tersendiri:

• Peruncitan: Kos sewa yang lebih tinggi mengancam kelangsungan perniagaan, khususnya peruncit kecil dan bebas.
• Logistik dan Pengilangan: Kenaikan kos boleh menghakis daya saing eksport, terutamanya bagi PKS yang terbabit dalam rantaian nilai global.
• Penjagaan Kesihatan dan Pendidikan: Cukai perkhidmatan baharu boleh meningkatkan kos penyedia swasta, dengan kemungkinan kesan susulan kepada pengguna.
• Pembinaan: Cukai perkhidmatan 6% ke atas kerja pembinaan komersial dan perindustrian boleh meningkatkan kos projek dan menjejaskan kontraktor.

Kebimbangan ini ditambah pula dengan ketidaktentuan ekonomi global, termasuk ketegangan geopolitik dan kemungkinan gangguan perdagangan, yang telah menjejaskan keyakinan serantau dan harga komoditi.

Alasan dan Respons Kerajaan

Kerajaan menegaskan bahawa perluasan SST penting untuk penyatuan fiskal dan memastikan jaringan keselamatan sosial Malaysia kekal mampan. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Kementerian Kewangan menekankan bahawa perluasan SST disasarkan dengan baik, sementara barangan dan perkhidmatan keperluan kekal dikecualikan atau berkadar sifar. Dasar ini juga bertujuan meluaskan asas cukai, memandangkan nisbah cukai kepada KDNK Malaysia antara yang terendah di rantau ini.

Muhammad Kamil Abdul Munim, setiausaha politik kepada Perdana Menteri, menjawab kebimbangan orang ramai:

Dasar ini mungkin tidak sempurna. Namun, jika terdapat segmen atau sektor yang perlu dipertimbangkan semula, saya percaya kerajaan akan meneliti kebimbangan itu dengan serius. Ini bukan hukum Tuhan, tetapi undang-undang yang digubal manusia. Jadi, tiada masalah jika pelarasan atau penambahbaikan diperlukan. Yang penting, majoriti rakyat tidak dibebani oleh perluasan ini.

Kementerian Kewangan turut menjelaskan bahawa:

• Barangan keperluan seperti buah-buahan tempatan, beras, gandum, gula, garam dan minyak masak kekal dikecualikan daripada cukai jualan.
• Perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) dengan perolehan tahunan di bawah RM500,000 dikecualikan daripada cukai perkhidmatan baharu ke atas sewaan.
• Urus niaga perniagaan-ke-perniagaan (B2B) dan kumpulan pelepasan tertentu dikecualikan bagi mengelakkan cukai berganda.
• Kontrak yang tidak boleh disemak semula diberi pengecualian selama 12 bulan dari tarikh kuat kuasa.

Bagi memudahkan pematuhan, kerajaan tidak akan mengenakan penalti terhadap syarikat yang sedang berusaha memenuhi keperluan pendaftaran dan pelaporan sebelum 31 Disember 2025.

Perbandingan SST dan GST: Perdebatan Mengenai Pembaharuan Cukai

Seruan agar Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST) dikembalikan, dengan pembaharuan, sering menjadi tema dalam respons komuniti perniagaan. Ramai pemimpin perniagaan berhujah bahawa GST, sebagai cukai nilai tambah, lebih cekap dan saksama kerana ia membolehkan kredit cukai input, sekali gus mengelakkan cukai berlapis-lapis sepanjang rantaian bekalan. Menurut mereka, hal ini akan mengurangkan kesan inflasi dan meningkatkan pematuhan.

Dr. Carmelo Ferlito, Ketua Pegawai Eksekutif Pusat Pendidikan Pasaran, memberikan pandangan kritikal:

Perluasan SST semasa mencerminkan ketidakcekapan sistem itu sendiri. Cukai barang dan perkhidmatan yang pernah dilaksanakan sebelum ini lebih cekap dan berkesan dalam meluaskan asas cukai serta meningkatkan pematuhan. Peralihan kepada model cukai nilai tambah lebih sesuai untuk ekonomi Malaysia, yang masih berdepan cabaran seperti hutang isi rumah yang tinggi dan kesukaran menguatkuasakan kutipan cukai.

Walaupun mengakui kelemahan GST terdahulu, kumpulan perniagaan percaya GST yang diperbaharui akan lebih menyokong pertumbuhan dan kurang regresif berbanding model SST semasa. Mereka menegaskan bahawa sebarang pembaharuan cukai perlu dilaksanakan dengan penuh empati, realistik dan melalui rundingan sewajarnya dengan pihak berkepentingan industri.

Cadangan dan Tuntutan Kumpulan Perniagaan

Dalam kenyataan bersama mereka, enam persatuan perniagaan utama menggariskan lima tuntutan utama kepada kerajaan:

• Tangguhkan perluasan SST sehingga ekonomi stabil dan pemulihan lebih kukuh.
• Kurangkan kadar SST 8% yang dicadangkan ke atas perkhidmatan sewaan dan pajakan komersial.
• Kecualikan perusahaan mikro dan kecil daripada cukai baharu bagi melindungi perniagaan yang terdedah.
• Sediakan bantuan bersasar kepada sektor penting yang paling terjejas oleh cukai itu.
• Adakan rundingan berstruktur dengan komuniti perniagaan sebelum melaksanakan pembaharuan cukai seterusnya.

Persatuan Peruncit Malaysia mengemukakan cadangan lebih lanjut: jika pengecualian tidak dapat diberikan, SST ke atas sewaan perlu dilaksanakan secara berperingkat, bermula pada 3% dan meningkat kepada 8% dalam tempoh lima tahun. Mereka turut mencadangkan supaya ambang pengecualian dinaikkan kepada jualan tahunan RM2 juta dan cukai ditangguhkan sehingga selepas Tahun Melawat Malaysia 2026 bagi menyokong pertumbuhan berkaitan pelancongan.

Kesan Ekonomi Lebih Luas: Inflasi, Pekerjaan dan Keyakinan Pengguna

Ahli ekonomi dan pemerhati industri memberi amaran bahawa perluasan SST boleh membawa beberapa kesan yang tidak diingini:

• Inflasi: Kos perniagaan yang lebih tinggi berkemungkinan dipindahkan kepada pengguna, mendorong inflasi dan mengurangkan kuasa beli.
• Kehilangan Pekerjaan: Jika perniagaan terpaksa mengecilkan operasi atau ditutup, keadaan ini boleh menyebabkan kehilangan pekerjaan secara meluas, khususnya dalam sektor peruncitan dan PKS.
• Pelaburan dan Daya Saing: Dasar itu boleh menghalang pelaburan domestik dan asing, terutamanya jika dianggap tidak konsisten atau tidak mesra perniagaan.
• Keyakinan Pengguna: Kenaikan harga dan ketidaktentuan ekonomi boleh melemahkan sentimen pengguna serta perbelanjaan pilihan.

Profesor Madya Aimi Zulhazmi Abdul Rashid dari Sekolah Perniagaan Universiti Kuala Lumpur berkata, meskipun perluasan SST disasarkan kepada segmen pasaran atasan, kekeliruan dan kenaikan harga secara oportunis mungkin berlaku pada peringkat awal pelaksanaan. Beliau menegaskan perlunya komunikasi awam yang jelas dan penguatkuasaan tegas bagi mencegah inflasi yang tidak perlu.

Komitmen Kerajaan untuk Menyemak dan Membuat Pelarasan

Walaupun meneruskan perluasan SST, kerajaan memberi isyarat bahawa dasar itu sedia disemak dan diperhalusi sebagai respons kepada maklum balas. Pegawai kerajaan menegaskan bahawa dasar itu tidak muktamad dan pelarasan boleh dibuat bagi memastikan majoriti rakyat Malaysia tidak terbeban secara berlebihan.

Ringkasan

• Perluasan Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) Malaysia, termasuk levi 8% ke atas sewaan komersial, berkuat kuasa pada 1 Julai 2025 sebagai sebahagian usaha mengukuhkan kemampanan fiskal.
• Enam persatuan perniagaan utama menggesa penangguhan, dengan menyatakan risiko inflasi, kehilangan pekerjaan dan ancaman terhadap kelangsungan PKS ketika kos sedia meningkat.
• Komuniti perniagaan mengkritik SST sebagai regresif dan tidak cekap berbanding GST terdahulu, serta menggesa sistem GST yang diperbaharui dikembalikan.
• Pengecualian kerajaan meliputi barangan keperluan, perusahaan mikro dan kecil serta urus niaga B2B tertentu, dengan tempoh kelonggaran untuk pematuhan.
• Peruncit dan sektor lain memberi amaran bahawa cukai baharu akan meningkatkan kos operasi, berkemungkinan menaikkan harga kepada pengguna dan mengurangkan kegiatan ekonomi.
• Kerajaan menyatakan kesediaan untuk melaraskan dasar berdasarkan maklum balas pihak berkepentingan, dengan matlamat mengimbangi keperluan fiskal dan kestabilan ekonomi.
• Komunikasi yang jelas, rundingan dengan pihak berkepentingan dan bantuan bersasar dilihat penting untuk meminimumkan kesan buruk serta menyokong pemulihan ekonomi Malaysia.