Kawalan Dadah China yang Semakin Meluas: Kesan Global Peraturan Fentanyl, Kanabis Sintetik dan Nitazena

Kawalan Dadah China yang Semakin Meluas: Kesan Global Peraturan Fentanyl, Kanabis Sintetik dan Nitazena

China kini berada di barisan hadapan dalam usaha global memerangi dadah sintetik, dengan melaksanakan beberapa kawalan paling ketat dan menyeluruh di dunia terhadap bahan seperti fentanyl, kanabis sintetik dan, paling terkini, nitazena. Ketika masyarakat antarabangsa berdepan peningkatan kematian berkaitan opioid sintetik, tindakan kawal selia China sedang membentuk semula landskap pengeluaran, penyeludupan dan penyalahgunaan dadah haram. Artikel ini menelusuri perkembangan dasar kawalan dadah China, sains dan bahaya di sebalik bahan-bahan ini, kesan terhadap negara lain serta cabaran berterusan untuk membendung perdagangan dadah sintetik.

Apakah Fentanyl, Kanabis Sintetik dan Nitazena?

Untuk memahami kepentingan langkah kawal selia China, kita perlu menjelaskan apakah bahan-bahan ini dan mengapa ia menimbulkan ancaman sedemikian.

Fentanyl ialah opioid sintetik yang pada asalnya dibangunkan untuk kegunaan perubatan sebagai ubat tahan sakit yang kuat. Potensinya kira-kira 100 kali ganda lebih tinggi daripada morfin dan ia digunakan secara sah untuk merawat kesakitan teruk, khususnya dalam kalangan pesakit kanser. Namun, fentanyl yang dihasilkan secara haram serta analognya telah membanjiri pasaran dadah haram, terutamanya di Amerika Utara, dan menyebabkan puluhan ribu kematian akibat dos berlebihan setiap tahun. Jumlah yang amat kecil pun boleh membawa maut.

Kanabis sintetik merujuk kepada pelbagai bahan kimia buatan manusia yang direka untuk meniru kesan THC, komponen psikoaktif dalam ganja. Bahan-bahan ini, yang sering disembur pada bahan tumbuhan dan dijual sebagai “dupa herba” atau “spice”, boleh jauh lebih kuat dan kesannya lebih sukar dijangka berbanding kanabis semula jadi. Ia boleh menyebabkan kesan kesihatan yang teruk termasuk psikosis, sawan dan kematian.

Nitazena ialah sejenis opioid sintetik yang mula dibangunkan pada 1950-an oleh syarikat farmaseutikal Switzerland, CIBA. Nitazena tidak pernah diluluskan untuk kegunaan perubatan kerana potensinya yang melampau, namun bahan ini kembali muncul di pasaran dadah haram baru-baru ini. Sesetengah variannya sehingga 40 kali lebih kuat daripada fentanyl dan ratusan kali lebih kuat daripada heroin. Ia sering dicampurkan ke dalam heroin, pil tiruan atau dadah jalanan lain, selalunya tanpa pengetahuan pengguna, sekali gus meningkatkan risiko dos berlebihan yang membawa maut dengan mendadak.

Pendekatan Kawal Selia China: Daripada Kawalan Satu Bahan kepada Kawalan Seluruh Kategori

Dari segi sejarah, undang-undang kawalan dadah di seluruh dunia menyasarkan bahan tertentu apabila bahan itu mula muncul. Pendekatan “pukul tikus tanah” ini dieksploitasi penyeludup yang membuat sedikit pengubahsuaian kimia untuk mengelak kawal selia. Menyedari hal ini, China menerajui model kawalan “seluruh kategori” atau “menyeluruh”, yang mengawal seluruh kelas bahan berdasarkan struktur kimia atau kesan farmakologinya.

Pada 2019, China menjadi negara pertama yang mengenakan kawalan seluruh kategori terhadap semua bahan berkaitan fentanyl, meskipun negara itu tidak mengalami penyalahgunaan fentanyl secara besar-besaran di dalam negara. Langkah ini sebahagiannya dibuat sebagai tindak balas terhadap tekanan antarabangsa, khususnya daripada Amerika Syarikat yang berdepan krisis opioid dahsyat akibat import fentanyl. Pada 2021, China memperluas pendekatan ini kepada kanabinoid sintetik, dan pada 2024, negara itu menambah semua nitazena serta 12 bahan psikoaktif baharu yang lain ke dalam senarai dadah terkawal.

Wu Tingfang, ketua Bahagian Kawalan Prekursor dan Bahan Psikoaktif Baharu di Kementerian Keselamatan Awam China, menegaskan kepentingan langkah-langkah ini dengan menyatakan bahawa China kini merupakan negara pertama yang melaksanakan kawalan seluruh kategori terhadap tiga kelas utama dadah tersebut. Menurut Wu, tindakan ini ialah “langkah penting untuk mencegah bahaya yang ditimbulkan oleh jenis dadah baharu dan melindungi kesihatan rakyat.”

Mengapa Nitazena Begitu Berbahaya?

Nitazena dengan pantas menjadi kebimbangan utama agensi kesihatan awam dan penguatkuasaan undang-undang di seluruh dunia. Potensinya yang melampau bermakna jumlah yang amat sedikit pun boleh menyebabkan dos berlebihan yang membawa maut. Tidak seperti dadah tradisional berasaskan tumbuhan seperti heroin, nitazena dan opioid sintetik lain boleh dihasilkan di mana-mana sahaja yang mempunyai akses kepada bahan kimia prekursor, menjadikannya menarik bagi penyeludup dan sukar dikawal pihak berkuasa.

Dr. Christopher Holstege, pengarah Pusat Racun Blue Ridge di Universiti Virginia, menjelaskan:

Nitazena ialah bahan psikoaktif, atau “dadah reka bentuk”, yang tidak dikawal oleh mana-mana undang-undang atau konvensyen tetapi menimbulkan risiko kesihatan yang besar kepada orang ramai. Sesetengah nitazena boleh ratusan hingga ribuan kali lebih kuat daripada morfin dan 10 hingga 40 kali lebih kuat daripada fentanyl.

Oleh sebab nitazena sering dicampurkan ke dalam dadah lain atau dimampatkan menjadi pil tiruan, pengguna kerap tidak menyedari apa yang diambil mereka. Keadaan ini telah mencetuskan gelombang dos berlebihan di Eropah dan Amerika Utara, dengan ratusan kematian dikaitkan dengan nitazena sejak 2019. Ujian makmal khusus diperlukan untuk mengesan sebatian ini, manakala jalur ujian fentanyl standard tidak dapat mengenal pasti analog nitazena, sekali gus menyukarkan tindak balas kesihatan awam.

Kesan Dalam Negara China: Penggunaan Dadah Menurun dan Corak Berubah

Pendirian kawal selia China yang tegas telah memberi kesan yang boleh diukur terhadap trend dadah dalam negara. Menurut Pejabat Suruhanjaya Kawalan Narkotik Kebangsaan China, jumlah pengguna dadah berdaftar di China telah menurun selama tujuh tahun berturut-turut. Menjelang akhir 2024, jumlah pengguna dadah merosot 16.7% berbanding tahun sebelumnya, iaitu hanya 0.054% daripada penduduk negara itu.

Corak penyalahgunaan dadah di China juga sedang berubah. Walaupun penggunaan dadah tradisional seperti opioid dan metamfetamina semakin menurun, penyalahgunaan bahan tidak tradisional dan tidak dikawal selia semakin ketara. Pihak berkuasa telah membanteras pemprosesan dan penyeludupan kanabis sintetik secara haram, sekali gus mengurangkan dengan ketara jumlah kes, tangkapan dan kuantiti rampasan.

Kementerian Keselamatan Awam China, Suruhanjaya Kesihatan Kebangsaan dan Pentadbiran Produk Perubatan Kebangsaan bekerjasama untuk memastikan penggunaan sah bahan terkawal dalam bidang perubatan, industri dan penyelidikan tidak terjejas secara tidak wajar. Pengecualian boleh diberikan kepada bahan yang didapati mempunyai kegunaan yang sah, dan pihak berkuasa boleh mengeluarkan bahan tersebut daripada senarai terkawal jika wajar.

Kesan Antarabangsa: Kerjasama, Ketegangan dan Perubahan Rantaian Bekalan

Peranan China dalam perdagangan dadah sintetik global adalah rumit. Sebagai pengeluar bahan kimia dan farmaseutikal terbesar di dunia, China menjadi sumber dadah sintetik siap guna dan, semakin ketara, bahan kimia prekursor yang digunakan oleh organisasi jenayah di negara lain.

Kerjasama dan Ketegangan AS-China

Amerika Syarikat sejak sekian lama menuduh China sebagai sumber utama fentanyl haram dan bahan prekursornya, yang mencetuskan krisis dadah paling buruk dalam sejarah Amerika. Pada 2019, susulan tekanan daripada AS, China mengawal selia semua bahan berkaitan fentanyl. Langkah ini mengurangkan penghantaran langsung fentanyl siap guna ke AS, tetapi penyeludup menyesuaikan taktik dengan menghantar bahan kimia prekursor ke Mexico, tempat kartel mensintesis fentanyl untuk diseludup merentasi sempadan AS.

Kerjasama antara AS dengan China dalam usaha memerangi narkotik banyak bergantung pada hubungan diplomatik yang lebih luas. Selepas suatu tempoh tanpa kerjasama, satu kemajuan dicapai pada penghujung 2023 apabila usaha bersama disambung semula, termasuk penubuhan Kumpulan Kerja Memerangi Narkotik AS-China dan tindakan China mengawal selia prekursor fentanyl tambahan serta nitazena. Namun, pertikaian berterusan seperti pengenaan “tarif fentanyl” oleh AS telah menjejaskan kerjasama ini. Pegawai China berulang kali menegaskan bahawa krisis fentanyl pada asasnya ialah isu domestik AS, sambil merujuk kepada kadar penyalahgunaan dadah yang rendah di China dan penguatkuasaan yang tegas.

Eropah dan Peningkatan Nitazena

Eropah menyaksikan peningkatan kematian berkaitan nitazena, khususnya di UK, Estonia, Sweden dan Ireland. Siasatan mengesan banyak bahan ini berpunca daripada pembekal China yang mengiklankan nitazena secara terbuka di platform perdagangan antarabangsa, media sosial malah laman rangkaian profesional. Siasatan Bellingcat menemui lebih 1,000 iklan nitazena dalam talian, kebanyakannya dikaitkan dengan syarikat China dan sesetengahnya berdaftar serta diperakui secara rasmi.

Walaupun China berusaha mengharamkan varian nitazena tertentu, pengeluar pantas menyesuaikan diri dengan menghasilkan analog baharu yang belum diliputi peraturan. Agensi Dadah Kesatuan Eropah kini memantau puluhan opioid sintetik baharu, manakala agensi penguatkuasaan undang-undang memberi amaran bahawa pasaran bahan ini berkembang pesat.

Cabaran Penguatkuasaan: Skala dan Kecanggihan Perdagangan Dadah Sintetik

Antara cabaran terbesar dalam mengawal dadah sintetik ialah skala dan kecanggihan industri ini. China mempunyai puluhan ribu syarikat farmaseutikal dan kimia, kebanyakannya beroperasi dalam talian dan menghantar produk ke seluruh dunia. Walaupun kebanyakannya beroperasi secara sah, sebilangan besar terlibat dalam perdagangan haram dadah sintetik dan bahan prekursornya.

Pembekal menggunakan pelbagai taktik untuk mengelak dikesan, termasuk melabel penghantaran secara palsu, menggunakan bungkusan tiruan dan mengambil kesempatan daripada rangkaian penghantaran global bervolum tinggi. Wakil jualan dalam talian, yang kebanyakannya graduan muda, mungkin pada mulanya tidak menyedari sifat produk yang dijual. Setelah mengetahuinya, ramai yang melihatnya sebagai perniagaan menguntungkan tanpa banyak memikirkan akibatnya.

Dr. Louise Shelley, pengarah Pusat Keganasan, Jenayah Rentas Negara dan Rasuah di Universiti George Mason, berkata:

Ini ialah keusahawanan jenayah, tetapi dalam rangka kerja yang sah, sesuatu yang benar-benar unik. Saya tidak pernah melihat tahap profesionalisme dan unsur korporat seperti ini di tempat lain di dunia. Kegiatan jenayah menjadi satu bentuk mobiliti sosial.

Agensi penguatkuasaan undang-undang antarabangsa berdepan cabaran berat. Walaupun platform seperti TradeAsia, TradeFord dan LinkedIn memadam iklan dadah haram apabila dimaklumkan, senarai baharu sentiasa muncul. Keupayaan penyeludup menyesuaikan diri, ditambah dengan potensi opioid sintetik yang tinggi dan jumlahnya yang kecil, menjadikan pengesanan serta pemintasan amat sukar.

Kesan terhadap Kesihatan Awam dan Dasar Global

Penyebaran opioid sintetik seperti fentanyl dan nitazena telah mengubah landskap dadah global. Di Amerika Syarikat, opioid sintetik kini menjadi punca utama kematian akibat dos berlebihan dadah, dengan lebih 70,000 kematian dikaitkan dengan fentanyl pada 2022 sahaja. Nitazena, walaupun kurang meluas, semakin membimbangkan kerana potensinya dan kesukaran untuk mengesannya.

Negara-negara Eropah bersiap siaga menghadapi kemungkinan krisis opioid sintetik yang menyerupai keadaan di Amerika Utara. Kemerosotan pengeluaran heroin di Afghanistan susulan larangan penanaman popi oleh Taliban telah menimbulkan ketidaktentuan dalam pasaran dadah tradisional, sekali gus berpotensi membuka ruang kepada alternatif sintetik seperti nitazena untuk mengisi kekosongan itu.

Tindak balas kesihatan awam menjadi rumit kerana ramai pengguna tidak menyedari bahawa mereka mengambil opioid sintetik. Gejala dos berlebihan boleh muncul dengan pantas. Walaupun nalokson (Narcan) boleh memulihkan mangsa dos berlebihan nitazena, dos yang lebih besar dan berulang mungkin diperlukan. Banyak sistem kesihatan tidak mempunyai keupayaan untuk mengesan bahan ini dalam sampel toksikologi, menyebabkan kes tidak dilaporkan sepenuhnya.

Kerajaan bertindak balas dengan gabungan strategi penguatkuasaan undang-undang, kawal selia dan pengurangan mudarat. UK, misalnya, mengklasifikasikan nitazena sebagai dadah Kelas A, meningkatkan pemantauan sempadan dan memperluas akses kepada nalokson. AS dan China telah menyambung semula kerjasama terhad dalam usaha memerangi narkotik, walaupun ketegangan geopolitik yang lebih luas masih menjadi penghalang kepada kemajuan yang berterusan.

Model “Kawalan Penuh” China: Contoh untuk Dunia?

Pendekatan proaktif China yang mengawal seluruh kategori dadah dipantau dengan teliti oleh negara lain. Dengan mengawal selia seluruh kelas bahan, China berusaha mendahului penyeludup yang mengambil kesempatan daripada kelompongan dalam penjadualan bahan satu demi satu. Model ini dikatakan telah membantu mengurangkan penyalahgunaan dadah dalam negara dan mengehadkan eksport bahan terkawal, walaupun pengkritik berhujah bahawa kelemahan penguatkuasaan dan keupayaan penyeludup menyesuaikan diri terus menimbulkan cabaran besar.

Shan Yehua, timbalan pengarah Pejabat Suruhanjaya Kawalan Narkotik Kebangsaan China, menekankan sifat global masalah ini:

Kawalan terhadap bahan psikoaktif baharu ialah isu sukar bagi semua negara di dunia. Isu ini hampir mustahil diselesaikan oleh satu negara sahaja. Kami bersedia menyumbangkan penyelesaian dan kebijaksanaan China untuk menangani cabaran ini.

Pengalaman China menunjukkan pentingnya tekad politik, penyelarasan antara agensi dan penyesuaian kawal selia yang pantas. Namun, selagi permintaan global terhadap dadah sintetik kekal tinggi, penyeludup akan mencari jalan untuk mengeksploitasi kelemahan dalam sistem, sama ada di China atau di tempat lain.

Ringkasan

• China telah melaksanakan kawalan “seluruh kategori” yang terkemuka di dunia terhadap fentanyl, kanabis sintetik dan nitazena, dengan tujuan membendung pengeluaran, penyeludupan dan penyalahgunaan bahan berbahaya ini.
• Nitazena ialah kelas baharu opioid sintetik berpotensi ultra tinggi, sehingga 40 kali lebih kuat daripada fentanyl, dan menyebabkan jumlah kematian akibat dos berlebihan di seluruh dunia yang semakin meningkat.
• Tindakan kawal selia China telah menyumbang kepada penurunan penggunaan dadah dalam negara dan mengubah corak penyeludupan, tetapi penyeludup terus menyesuaikan diri dengan menghasilkan analog baharu dan mengeksploitasi rangkaian penghantaran global.
• Kerjasama antarabangsa, khususnya antara China dengan AS, amat penting tetapi rumit akibat ketegangan geopolitik yang lebih luas dan keutamaan dasar yang berbeza.
• Perdagangan dadah sintetik global amat canggih, dengan pembekal China memainkan peranan besar dalam membekalkan dadah siap guna dan bahan kimia prekursor.
• Sistem kesihatan awam berdepan cabaran untuk mengesan dan menangani dos berlebihan opioid sintetik, sementara langkah pengurangan mudarat seperti penggunaan nalokson kekal penting.
• Model “kawalan penuh” China menawarkan contoh proaktif bagi kawal selia dadah, tetapi penyelesaian global memerlukan tindakan yang diselaraskan, penguatkuasaan teguh dan tumpuan terhadap pengurangan permintaan selain bekalan.