Penutupan Kilang Oppama Nissan: Titik Perubahan bagi Legasi Pembuatan Jepun

Penghujung Sebuah Era: Kilang Oppama Nissan Akan Ditutup Menjelang 2028

Dalam langkah yang menandakan berakhirnya satu bab penting dalam sejarah perindustrian Jepun, Nissan Motor Co. mengesahkan kilang ikonik Oppama di Yokosuka, Wilayah Kanagawa, akan ditutup menjelang Mac 2028. Pernah menjadi simbol kehebatan dan inovasi pembuatan Jepun selepas perang, penutupan kilang Oppama bukan sekadar penstrukturan semula korporat, malah mencerminkan perubahan mendalam yang membentuk semula industri automotif global dan kedudukan Jepun di dalamnya.

Dibuka pada 1961, kilang Oppama merupakan kilang pemasangan bersepadu berskala penuh pertama Nissan dan tidak lama kemudian dikenali sebagai “kilang induk” syarikat itu. Sepanjang sejarahnya selama 64 tahun, kilang itu menghasilkan lebih 17.8 juta kenderaan, termasuk beberapa model Nissan yang paling terkenal seperti Bluebird, March, Cube dan kenderaan elektrik Leaf yang perintis. Penutupan kilang itu merupakan sebahagian daripada pelan penstrukturan semula global Nissan yang menyeluruh, bertujuan menyelaraskan pengeluaran, mengurangkan kos dan memulihkan keuntungan selepas bertahun-tahun jualan merosot, hutang meningkat dan persaingan sengit daripada pemain baharu dalam pasaran kenderaan elektrik (EV).

Mengapa Nissan Menutup Kilang Oppama?

Keputusan menutup Oppama berpunca daripada gabungan tekanan ekonomi, perubahan industri dan keperluan strategik. Nissan, yang pernah menjadi peneraju inovasi automotif global, berdepan beberapa kemunduran sejak beberapa tahun kebelakangan ini. Jualan merosot di pasaran utama seperti Amerika Syarikat dan China, manakala syarikat itu bergelut untuk mengejar perkembangan pesat teknologi EV serta peluasan agresif pesaing seperti Tesla dan pengeluar kereta China.

Menurut Ketua Pegawai Eksekutif Nissan Ivan Espinosa, penutupan itu ialah “keputusan paling sukar dalam kerjaya saya”, tetapi perlu bagi kelangsungan dan pertumbuhan masa depan syarikat. Di bawah pelan pemulihan “Re:Nissan”, pengeluar kereta itu akan mengurangkan kapasiti pengeluaran global daripada 3.5 juta kepada 2.5 juta kenderaan (tidak termasuk China) dan menyatukan jejak pengeluarannya daripada 17 kepada 10 kilang di seluruh dunia. Kilang Oppama, bersama kilang Shonan milik anak syarikat Nissan Shatai, dipilih untuk ditutup disebabkan kemudahan yang semakin usang, jumlah pengeluaran yang merosot serta keperluan meningkatkan kecekapan dan keuntungan.

Ketika ini, Oppama hanya mengeluarkan model Note dan Note Aura, jauh berkurangan berbanding lima model yang dihasilkannya baru-baru ini, pada 2019. Kadar operasi kilang itu merosot kepada kira-kira 50%, mencerminkan permintaan domestik yang lemah serta trend lebih luas pengeluar kereta Jepun memindahkan pengeluaran ke luar negara. Pengeluaran domestik Nissan merosot daripada lebih 2 juta kenderaan setahun pada 1990-an kepada kira-kira 640,000 pada 2024, dengan kereta buatan Jepun kini merangkumi hanya 20% daripada jumlah pengeluaran global syarikat itu.

Kesan terhadap Masyarakat dan Ekonomi Yokosuka serta Kawasan Sekitarnya

Penutupan kilang Oppama akan membawa kesan besar kepada bandar Yokosuka dan kawasan sekitarnya. Nissan ialah majikan terbesar di bandar itu dan antara pembayar cukai terbesarnya, dengan kira-kira 2,400 pekerja di kilang tersebut serta ribuan lagi disokong secara tidak langsung melalui rangkaian pembekal, subkontraktor dan perniagaan tempatan. Secara keseluruhan, Nissan dianggarkan menggaji hampir 10% daripada 29,700 penduduk Oppama.

Pegawai tempatan dan pemilik perniagaan bersiap sedia menghadapi kejutan ekonomi. Gabenor Kanagawa Yuji Kuroiwa telah mengarahkan pentadbirannya supaya segera mengumpulkan maklumat dan bekerjasama dengan Nissan untuk mengurangkan kesannya. Wilayah itu menempatkan lebih 1,700 daripada 13,000 rakan niaga Nissan, dan kesan berantai dijangka menjejaskan pelbagai pihak, daripada kedai bento dan deretan kedai hinggalah firma logistik serta penyedia perkhidmatan. Banyak perniagaan ini masih belum pulih sepenuhnya daripada pandemik COVID-19, dan penutupan kilang itu menambah satu lagi ketidaktentuan.

Bagi pekerja, peralihan ini akan mencabar. Nissan berjanji menawarkan pemindahan secara sukarela, peluang latihan semula kemahiran dan langkah sokongan untuk membantu pekerja terjejas mendapatkan peranan baharu, sama ada dalam syarikat atau di tempat lain. Pakej persaraan awal ditawarkan, khususnya kepada kakitangan pentadbiran. Namun, bagi ramai pekerja, kemungkinan terpaksa berpindah bersama keluarga atau berulang-alik jauh ke kemudahan Nissan yang lain amat membebankan. Seorang pekerja lama memberitahu Reuters, “Saya benar-benar bersimpati dengan pekerja yang mempunyai keluarga dan anak-anak, yang membeli rumah dan perlu membayar pinjaman perumahan. Subkontraktor juga akan menghadapi kesukaran.”

Daripada Keajaiban Pascaperang kepada Persaingan Global: Kepentingan Sejarah Oppama

Kisah kilang Oppama berkait rapat dengan kebangkitan Jepun sebagai kuasa besar pembuatan. Dibina di tapak bekas lapangan terbang tentera laut dan kawasan pelupusan peralatan tentera AS, kilang itu membuktikan keupayaan Jepun mengubah kesukaran menjadi peluang. Kilang itu merintis barisan pemasangan aliran campuran, yang membolehkan pelbagai model dibina pada barisan yang sama, satu inovasi besar pada masa itu. Kilang itu juga menempatkan litar ujian sepanjang empat kilometer, dermaga yang mampu menghantar 80,000 kereta sebulan serta kemudahan canggih untuk penyelidikan dan ujian pelanggaran.

Oppama merupakan tempat kelahiran Nissan Leaf, kenderaan elektrik pertama dunia yang dihasilkan secara besar-besaran. Model itu mula diperkenalkan pada 2010 dan menjadi produk terlaris global sebelum diatasi Tesla. Program sukan permotoran kilang itu membantu melancarkan kejayaan Nissan dalam perlumbaan rali antarabangsa menerusi model seperti 510 Bluebird dan 240Z. Selama beberapa dekad, kilang itu menjadi kebanggaan Yokosuka, disebut dalam buku teks sekolah dan menjadi pemangkin peralihan bandar itu daripada ekonomi ketenteraan kepada ekonomi awam.

Namun, seiring kemerosotan dominasi Jepun dalam bidang elektronik, semikonduktor dan automotif, kepentingan utama kilang seperti Oppama turut merosot. Kebangkitan rantaian bekalan global, pengeluaran di luar negara dan pesaing baharu telah menghakis kelebihan yang pernah menjadikan sektor pembuatan Jepun iri hati dunia.

Suara Masyarakat: Kebanggaan dan Ketidaktentuan

Bagi ramai penduduk Yokosuka, penutupan ini amat dekat di hati. Akio Kamataki, yang mengusahakan sebuah bar berdiri berhampiran stesen dan diwarisi keluarganya sejak 1925, mengulas kepentingan kilang itu:

Kilang Oppama menjadi kebanggaan penduduk tempatan. Saya masih membeli kereta Nissan dan saya menyukainya. Saya tidak memandu jenama lain kebelakangan ini, tetapi saya suka brek Nissan, cara brek itu bertindak balas.

Yang lain pula bimbang tentang masa depan. Kunito Watanabe, seorang pekerja syarikat pengangkutan tempatan, berkata,

Selagi mereka membuat kereta di sini, kami tidak apa-apa. Tetapi jika pengeluaran itu dihentikan, syarikat saya akan ditutup.

Apa Langkah Seterusnya? Pemindahan Pengeluaran dan Masa Depan Tapak Kilang

Sebagai sebahagian daripada penstrukturan semula, Nissan akan memindahkan pengeluaran model Note dan Note Aura ke kilangnya di Kyushu yang lebih cekap, di Wilayah Fukuoka. Kemudahan itu dijangka mengambil alih sebahagian besar pengeluaran Oppama, dengan sasaran meningkatkan kadar penggunaannya kepada 100% dan mengurangkan kos pembuatan keseluruhan di Jepun. Kilang Tochigi, yang baru-baru ini menerima pelaburan besar dan menempatkan litar ujian, akan terus beroperasi serta mengeluarkan Leaf dan model lain.

Kemudahan lain di daerah Oppama, seperti Pusat Penyelidikan Nissan, litar ujian GRANDRIVE, kemudahan ujian pelanggaran dan Dermaga Oppama, akan terus dibuka dan beroperasi. Nissan menyatakan bahawa pihaknya akan meneroka pelbagai pilihan untuk menggunakan semula tapak kilang utama itu, termasuk kemungkinan bekerjasama dengan rakan luar. Terdapat laporan mengenai perbincangan dengan gergasi elektronik Taiwan Foxconn untuk menggunakan kilang itu bagi pengeluaran kenderaan elektrik, yang mungkin dapat menyelamatkannya daripada ditutup. Perbincangan itu belum menghasilkan sebarang perjanjian, tetapi menunjukkan trend kerjasama rentas industri yang semakin berkembang ketika pengeluar kereta tradisional menyesuaikan diri dengan era EV.

Penstrukturan Semula Bertanggungjawab dan Sokongan Masyarakat

Nissan menegaskan komitmennya terhadap penstrukturan semula yang bertanggungjawab dan penglibatan masyarakat sepanjang tempoh peralihan. Syarikat itu bekerjasama rapat dengan kesatuan pekerja dan kerajaan tempatan untuk memastikan pekerja dilayan secara adil serta meminimumkan kesan ekonomi terhadap Yokosuka dan kawasan sekitarnya. Ketua Pegawai Eksekutif Ivan Espinosa menyampaikan penghargaan kepada pekerja, masyarakat setempat dan rakan niaga atas sokongan mereka, sambil menyatakan bahawa Nissan akan terus mengekalkan kehadiran di kawasan Oppama dan menyokong masyarakat ketika mereka mengharungi tempoh perubahan ini.

Implikasi Lebih Luas: Kemerosotan Pembuatan Jepun dan Industri Automotif Global

Penutupan kilang Oppama mencerminkan trend lebih luas yang menjejaskan sektor pembuatan Jepun dan industri automotif global. Jepun yang pernah menjadi peneraju dunia dalam segala-galanya, daripada cip dan televisyen hinggalah kereta, kini berdepan persaingan sengit dari luar negara, khususnya dalam pasaran EV yang berkembang pesat. Pengeluar kereta negara itu bergelut dengan keperluan untuk melabur besar dalam teknologi baharu, menyesuaikan diri dengan perubahan pilihan pengguna serta menangani tekanan geopolitik seperti tarif dan gangguan rantaian bekalan.

Bagi Nissan, penstrukturan semula ini ialah usaha untuk mendapatkan semula relevansi dan kestabilan kewangan selepas bertahun-tahun dilanda pergolakan pengurusan, perkongsian yang gagal dan daya saing yang merosot. Kesediaan syarikat itu mengurangkan pekerjaan dan menutup kilang di dalam negara menandakan perubahan daripada model pekerjaan seumur hidup tradisional Jepun serta kontrak sosial yang mendasari keajaiban ekonomi negara itu selepas perang.

Penganalisis industri berkata penyatuan pengeluaran dan tumpuan kepada pembuatan yang lebih ramping serta cekap boleh membantu Nissan meningkatkan keuntungan dan berada pada kedudukan lebih baik untuk masa depan. Namun, peralihan ini tidak akan mudah, dan nasib masyarakat seperti Yokosuka masih belum pasti.

Ringkasan

• Nissan akan menutup kilang bersejarah Oppama di Yokosuka, Wilayah Kanagawa, menjelang Mac 2028 sebagai sebahagian daripada pelan penstrukturan semula global.
• Penutupan itu akan menjejaskan kira-kira 2,400 pekerja secara langsung dan ribuan lagi dalam ekonomi tempatan, manakala pengeluaran akan dipindahkan ke kilang Kyushu.
• Oppama telah menghasilkan lebih 17.8 juta kenderaan sejak 1961 dan merupakan tempat kelahiran Nissan Leaf, EV pertama dunia yang dihasilkan secara besar-besaran.
• Keputusan itu mencerminkan cabaran lebih luas yang dihadapi sektor pembuatan Jepun, termasuk permintaan domestik yang merosot, persaingan global dan peralihan kepada kenderaan elektrik.
• Nissan bekerjasama dengan pegawai tempatan dan kesatuan pekerja untuk menyokong pekerja terjejas serta meneroka kegunaan masa depan tapak itu, sambil mengekalkan kemudahan penyelidikan dan ujian lain di kawasan berkenaan.
• Penutupan ini menandakan titik perubahan bagi Nissan dan legasi perindustrian Jepun, sekali gus menonjolkan keperluan untuk menyesuaikan diri dalam ekonomi global yang berubah dengan pantas.