Ketelusan Dipersoalkan: Pejabat Audit Negara Thailand Dikecam Selepas Menerima Anugerah Ketika Skandal Bangunan Runtuh

Pejabat Audit Negara Thailand: Anugerah Ketelusan Cetus Kemarahan Susulan Skandal

Pejabat Audit Negara (SAO) Thailand, agensi kerajaan yang bertanggungjawab meneliti perbelanjaan awam, kini menjadi tumpuan kontroversi nasional. Pada Ogos 2025, SAO dinamakan organisasi bebas paling telus di negara itu dalam Penilaian Integriti dan Ketelusan (ITA) tahunan, dengan skor 94.64 daripada 100. Namun, pengiktirafan itu hadir hanya beberapa bulan selepas ibu pejabat baharu agensi tersebut setinggi 30 tingkat di Bangkok runtuh ketika gempa bumi, mengorbankan puluhan orang serta mendedahkan rangkaian dakwaan rasuah, kegagalan perolehan dan penyeliaan yang dipersoalkan. Pertentangan antara kedudukan tertinggi SAO dalam penarafan ketelusan dengan skandal yang masih berlarutan mencetuskan kemarahan dan ejekan orang ramai, selain menghidupkan semula perdebatan tentang kredibiliti usaha antirasuah Thailand.

Bagaimanakah SAO Menerima Anugerah Ketelusan?

Penilaian Integriti dan Ketelusan (ITA) ialah penilaian tahunan yang dijalankan oleh Suruhanjaya Antirasuah Kebangsaan (NACC), badan utama Thailand yang memerangi rasuah. ITA meninjau lebih 1.35 juta pihak berkepentingan di lebih 8,300 agensi kerajaan, dengan matlamat menyelaraskannya dengan strategi antirasuah negara dan meningkatkan kedudukan Thailand dalam Indeks Persepsi Rasuah (CPI) global. Pada 2025, SAO menduduki tempat teratas dalam kategori agensi bebas, mengatasi Suruhanjaya Pilihan Raya dan NACC sendiri dengan kelebihan tipis.

Metodologi ITA berasaskan tiga tonggak:

• Integriti dan Ketelusan Dalaman: Tinjauan terhadap kakitangan agensi mengenai etika, prosedur dan kawalan dalaman.
• Integriti dan Ketelusan Luaran: Maklum balas daripada pihak berkepentingan luar, seperti kontraktor dan orang awam, tentang keadilan dan keterbukaan.
• Integriti dan Ketelusan Data Terbuka: Penilaian terhadap jumlah maklumat yang didedahkan kepada umum dan boleh diakses.

Menurut SAO, proses itu ketat dan merangkumi pelbagai dimensi, menggunakan kaedah akademik dan statistik bagi memastikan keadilan. Bagaimanapun, agensi itu mengakui skornya berada di bawah penanda aras dalam aspek "penambahbaikan sistem" dan berjanji untuk menangani kelemahan itu.

Sikap Skeptikal Orang Ramai dan Reaksi Kecaman di Media Sosial

Walaupun SAO mempertahankan anugerah itu, ia disambut dengan rasa skeptikal yang meluas. Media sosial dibanjiri komen sinis, dengan ramai pengguna mempersoalkan bagaimana agensi yang terpalit dalam skandal pembinaan boleh dianggap paling telus. Rukchanok Srinork, ahli Parlimen Bangkok daripada Parti Rakyat, memperlekehkan kedudukan itu di Facebook dengan menulis bahawa orang ramai pasti "ketawa besar" melihat keputusan tersebut. Beliau mengkritik metodologi ITA, sambil menyatakan bahawa agensi hanya dibandingkan dalam kategori masing-masing, sekali gus boleh memesongkan keputusan dan mengehadkan perbandingan yang bermakna.

"Inilah agensi yang mengaudit perbelanjaan kerajaan, tetapi mereka sendiri perlu diaudit terlebih dahulu," tulis seorang pembayar cukai yang kecewa dalam talian.

Ramai pengguna internet menyatakan bahawa meskipun mendapat skor tinggi, orang awam jarang berasa dilibatkan dalam proses itu atau melihat manfaat nyata daripada penilaian sedemikian. Kredibiliti NACC dan proses ITA-nya turut dipersoalkan, terutama selepas anugerah pada tahun-tahun sebelumnya juga mencetuskan kontroversi.

Bangunan Runtuh: Tragedi Mendedahkan Masalah Lebih Mendalam

Kontroversi berhubung anugerah ketelusan SAO tidak dapat dipisahkan daripada insiden ibu pejabat baharunya runtuh pada Mac 2025. Menara 30 tingkat itu, yang masih dalam pembinaan di daerah Chatuchak, Bangkok, merupakan satu-satunya bangunan di bandar tersebut yang runtuh ketika gempa bumi bermagnitud 7.7 berpusat di Myanmar. Bencana itu mengorbankan sekurang-kurangnya 47 orang dan mencederakan sembilan yang lain, termasuk ramai pekerja migran dan pelajar vokasional yang bekerja di tapak berkenaan.

Siasatan segera mendedahkan beberapa kegagalan yang membimbangkan:

• Bahan Binaan Tidak Memenuhi Piawaian: Batang keluli yang dibekalkan oleh Xin Ke Yuan, pengilang dari China, gagal memenuhi piawaian keselamatan negara. Ujian menunjukkan keluli yang digunakan dalam bangunan itu tidak menepati spesifikasi yang ditetapkan, sekali gus menimbulkan kebimbangan tentang kawalan mutu dan pengawasan kawal selia.
• Ketidakteraturan Perolehan: Kontrak pembinaan diberikan kepada usaha sama antara Italian-Thai Development dengan China Railway No.10 (Thailand) Co., Ltd. Pihak berkuasa kemudian menahan Zhang Chuanling, pengarah firma China itu, atas tuduhan mengatur bidaan, melanggar peraturan pemilikan asing dan melakukan salah laku pembinaan. Rekod kewangan mendedahkan transaksi mencurigakan bernilai lebih 2 bilion baht yang dikaitkan dengan projek itu.
• Perbelanjaan Mewah dan Dipersoalkan: Kumpulan masyarakat sivil mendedahkan perbelanjaan melampau untuk perabot dan kelengkapan mewah bangunan itu, termasuk kerusi persidangan berharga hampir 100,000 baht setiap satu dan permaidani berharga lebih 100,000 baht sehelai. Pendedahan itu menyemarakkan kemarahan orang ramai terhadap dakwaan penyalahgunaan wang pembayar cukai.

Kejadian runtuhan itu menjadi lambang masalah yang lebih luas dalam sistem perolehan awam Thailand, apabila pemotongan kos, kurangnya pengawasan dan rasuah boleh membawa akibat yang meragut nyawa.

Siasatan dan Kesan Perundangan

Pihak berkuasa Thailand melancarkan beberapa siasatan berhubung kejadian runtuhan itu. Jabatan Siasatan Khas (DSI) sedang meneliti dakwaan pemalsuan tandatangan jurutera, penggunaan bahan yang tidak memenuhi piawaian dan pengubahsuaian projek berulang kali. Penahanan eksekutif China itu dan serbuan ke atas kilang pembekal keluli telah meluaskan siasatan, termasuk kepada projek kerajaan lain yang mungkin terjejas akibat penggunaan bahan bermutu rendah.

Menteri Kehakiman Tawee Sodsong menegaskan, "Kes ini dikendalikan dengan serius dan adil, tanpa sesiapa pun terlepas daripada penelitian. Kerajaan Thailand komited terhadap ketelusan penuh dan menegaskan bahawa semua pihak yang bertanggungjawab, sama ada syarikat atau individu, akan dipertanggungjawabkan."

Skandal itu turut mendorong gesaan supaya peraturan terhadap kontraktor asing diperketat dan pengawasan lebih rapi dikenakan terhadap "industri syiling sifar"—syarikat yang dituduh mengambil jalan pintas dan menggadaikan keselamatan awam demi keuntungan. Pihak berkuasa telah merampas keluli bermutu rendah bernilai ratusan juta baht yang bertujuan untuk projek infrastruktur, manakala masa depan teknologi pengeluaran keluli tertentu kini sedang dikaji semula.

Ketelusan di Thailand: Cabaran Sistemik

Skandal SAO bukanlah kejadian terpencil. Thailand sekian lama bergelut dengan isu rasuah dan kurangnya ketelusan dalam sektor awam mahupun swasta. Negara itu kini berada di kedudukan ke-109 daripada 180 negara dalam Indeks Persepsi Rasuah Transparency International, mencerminkan cabaran berterusan dalam tadbir urus dan kebertanggungjawaban.

Keputusan utama berkaitan perolehan, khususnya dalam sektor seperti pertahanan dan infrastruktur, sering dikecualikan daripada penelitian bebas. Pengaruh politik tentera turut melemahkan pengawasan perundangan, manakala kelompangan dalam undang-undang membolehkan perbelanjaan tidak telus dan pendedahan maklumat kepada orang awam yang terhad. Malah, institusi keagamaan seperti kuil Buddha turut terjejas oleh skandal penyalahgunaan dana dan ketiadaan ketelusan kewangan, sekali gus menghakis kepercayaan orang ramai.

Perbandingan dengan piawaian antarabangsa menunjukkan risiko yang wujud. Dana kekayaan negara dan perusahaan milik kerajaan di banyak negara menjadi wahana rasuah apabila pengawasan lemah dan pelaporan minimum. Pakar berpendapat bahawa hanya reformasi menyeluruh—seperti audit bebas, pelaporan telus dan langkah antirasuah yang boleh dikuatkuasakan—mampu memulihkan keyakinan orang ramai.

Peranan dan Keterbatasan ITA

ITA bertujuan menjadi alat untuk menggalakkan langkah pencegahan rasuah dan memupuk integriti dalam sektor awam. Namun, pengkritik berpendapat metodologinya—yang bergantung pada penilaian kendiri, tinjauan pihak berkepentingan dan semakan data terbuka—boleh dieksploitasi atau dimanipulasi, terutama apabila agensi hanya dibandingkan dalam kategori yang sempit. Hakikat bahawa SAO, yang sedang disiasat atas kegagalan perolehan, masih boleh memperoleh skor ketelusan tertinggi menyebabkan ramai mempersoalkan kesan sebenar penilaian itu.

Seperti yang dinyatakan oleh sebuah kumpulan masyarakat sivil, "ITA sepatutnya mengukur ketelusan, tetapi apabila agensi sendiri mempersoalkan kesahihannya, jelas bahawa reformasi diperlukan."

SAO sendiri pernah mengkritik ITA, dengan menyatakan bahawa kaedahnya gagal mengukur ketelusan sebenar. "Dasar Tiada Hadiah" NACC sendiri turut terjejas apabila salah seorang eksekutifnya ditahan atas kesalahan rasuah, sekali gus menjejaskan lagi kredibiliti usaha antirasuah.

Kepercayaan Orang Ramai dan Langkah Seterusnya

Kesan daripada skandal SAO telah menguatkan gesaan supaya ketelusan dan kebertanggungjawaban dipertingkat di semua peringkat kerajaan. Kumpulan masyarakat sivil, wartawan dan orang awam menuntut:

• Audit Bebas: Semakan luaran secara berkala terhadap perbelanjaan agensi dan proses perolehan.
• Pendedahan kepada Orang Awam: Membolehkan orang ramai mengakses rekod kewangan, kontrak dan dokumen projek.
• Pengawasan Lebih Ketat: Menghapuskan kelompangan undang-undang yang membolehkan pengecualian dan ketiadaan penelitian, terutama dalam sektor berisiko tinggi.
• Kebertanggungjawaban atas Salah Laku: Memastikan individu dan syarikat yang bertanggungjawab atas rasuah atau kecuaian berdepan akibat yang setimpal.

Sesetengah pakar mencadangkan Thailand menerima pakai amalan terbaik antarabangsa, seperti Prinsip Santiago bagi dana kekayaan negara, tetapi dengan syarat yang boleh dikuatkuasakan dan pemantauan bebas. Ada pula yang berpendapat hanya perubahan budaya—yang menghargai dan memberikan ganjaran kepada ketelusan serta integriti—mampu membawa perubahan berkekalan.

Buat masa ini, anugerah ketelusan SAO menjadi peringatan jelas tentang jurang antara penilaian rasmi dengan persepsi orang ramai. Selagi isu asas berkaitan perolehan, pengawasan dan kebertanggungjawaban tidak ditangani, pengiktirafan sedemikian mungkin tidak banyak membantu memulihkan keyakinan terhadap institusi Thailand.

Ringkasan

• Pejabat Audit Negara (SAO) Thailand menerima anugerah ketelusan tertinggi pada 2025 meskipun terpalit dalam skandal pembinaan besar-besaran.
• Ibu pejabat baharu SAO runtuh ketika gempa bumi, mengorbankan puluhan orang serta mendedahkan dakwaan rasuah, penggunaan bahan yang tidak memenuhi piawaian dan kegagalan perolehan.
• Reaksi orang ramai amat negatif, dengan keraguan meluas terhadap kredibiliti proses penilaian ketelusan itu.
• Siasatan membawa kepada penahanan, serbuan dan penelitian yang diperluas terhadap projek serta kontraktor kerajaan yang lain.
• Skandal itu menonjolkan cabaran sistemik dalam usaha Thailand memerangi rasuah, termasuk pengawasan yang lemah, kelompangan undang-undang dan kurangnya kepercayaan orang ramai.
• Kumpulan masyarakat sivil dan pakar menggesa audit bebas, pendedahan maklumat yang lebih meluas kepada orang awam serta langkah kebertanggungjawaban yang lebih tegas bagi memulihkan keyakinan terhadap institusi awam.