Osaka Batalkan Cadangan Cukai Khas Pelancong Ketika Perdebatan Nasional Mengenai Cukai terhadap Pelawat Asing

Osaka Batalkan Cadangan Cukai Khas Pelancong: Apa yang Berlaku dan Mengapa Ia Penting

Osaka, antara destinasi paling popular di Jepun dalam kalangan pelancong antarabangsa, secara rasmi membatalkan rancangan untuk memperkenalkan cukai khas yang menyasarkan pelancong asing. Keputusan itu, yang diumumkan pegawai wilayah selepas perdebatan sengit selama berbulan-bulan, dibuat ketika Jepun secara keseluruhannya berdepan cabaran dan peluang susulan jumlah pelancong yang mencatat rekod. Langkah ini bukan sahaja menyerlahkan kerumitan mengenakan cukai kepada pelawat dalam dunia global, malah mencerminkan perbincangan nasional yang lebih luas tentang cara terbaik mengimbangi pertumbuhan ekonomi, keadilan dan kesan sosial pelancongan besar-besaran.

Gabenor Hirofumi Yoshimura mula mengemukakan idea cukai khas pelancong pada Mac 2024, dengan alasan bahawa pelancong asing patut turut menanggung kos mengurus pelancongan berlebihan di Osaka. Ketika bandar itu membuat persiapan untuk menganjurkan Ekspo Osaka 2025 yang mendapat perhatian tinggi dan menjangkakan sehingga 20 juta pelawat asing setahun menjelang 2030, pemimpin tempatan mencari cara baharu untuk membiayai infrastruktur dan perkhidmatan yang tertekan akibat kemasukan pelancong.

Mengapa Osaka Mahu Mengenakan Cukai Khas kepada Pelancong?

Cadangan cukai khas terhadap pelancong asing berpunca daripada pertumbuhan pesat perjalanan antarabangsa ke Jepun. Pada 2023, negara itu menerima rekod 36.8 juta pelawat, didorong oleh yen yang lemah dan permintaan tertangguh selepas sekatan pandemik. Osaka, dengan sajian makanan yang meriah, kawasan bersejarah dan tumpuan beli-belah seperti Dotonbori, berada di barisan hadapan lonjakan ini. Pegawai bandar berhujah bahawa kos menyelenggara ruang awam, mengurus kesesakan dan menaik taraf pengangkutan semakin meningkat, dan pelancong—terutamanya dari luar negara—patut menyumbang secara lebih langsung kepada perbelanjaan tersebut.

Rancangan Gabenor Yoshimura adalah untuk mengenakan levi tambahan kepada pelancong asing, berasingan daripada cukai penginapan sedia ada yang sudah dibayar oleh semua tetamu hotel. Idea itu mencetuskan kontroversi sejak awal, dengan penyokong mendakwa ia akan membantu membiayai penambahbaikan yang amat diperlukan, manakala pengkritik memberi amaran bahawa ia boleh menghalang pelawat dan menimbulkan masalah pentadbiran.

Cukai Sedia Ada yang Sudah Dibayar Pelancong

Perlu diketahui bahawa pelancong di Osaka sudah membayar cukai penginapan tempatan, yang dikutip oleh hotel dan penyedia penginapan lain. Cukai ini berdasarkan kadar bilik semalam dan dikenakan kepada tetamu Jepun mahupun asing. Selain itu, semua pelancong yang berlepas dari Jepun membayar apa yang disebut sebagai "cukai sayonara"—levi pelepasan sebanyak 1,000 yen yang diperkenalkan pada 2019 untuk membantu membiayai infrastruktur pelancongan di seluruh negara.

Jepun juga mempunyai sistem pengecualian cukai untuk pelancong asing, yang membolehkan mereka membeli-belah tanpa cukai dalam keadaan tertentu. Namun, sistem ini semakin mendapat perhatian berikutan laporan penyalahgunaan dan kehilangan hasil cukai.

Mengapa Cadangan Cukai Khas Itu Dibatalkan?

Titik perubahan berlaku apabila panel pakar yang terdiri daripada profesor universiti dan pakar undang-undang menilai kebolehlaksanaan rancangan Osaka. Dapatan mereka jelas: mengenakan cukai tambahan khusus kepada warga asing boleh melanggar perjanjian cukai antarabangsa yang melarang diskriminasi berdasarkan kewarganegaraan. Pelaksanaan cukai sedemikian juga memerlukan sistem pentadbiran yang rumit untuk membezakan pelancong asing daripada pelancong tempatan, sekali gus meningkatkan kos dan risiko kesilapan.

Selepas meneliti laporan panel itu, pegawai Osaka berkata, "Kami tiada pilihan selain menangguhkan cadangan ini dan menilai langkah seterusnya."

Isu undang-undang bukan satu-satunya masalah. Kutipan cukai itu memerlukan prosedur baharu di hotel, lapangan terbang atau malah kedai runcit, yang berpotensi menimbulkan kekeliruan dan kelewatan kepada pelawat serta perniagaan. Risiko menjejaskan reputasi Osaka sebagai destinasi yang mesra pelawat juga menjadi faktor utama.

Perdebatan Nasional: Patutkah Jepun Mengenakan Cukai Lebih Tinggi kepada Pelancong?

Rancangan Osaka yang dibatalkan itu hanya sebahagian daripada perdebatan nasional yang jauh lebih besar. Di seluruh Jepun, penggubal undang-undang dan pemimpin perniagaan bergelut mencari cara mengurus lonjakan pelawat asing sambil memastikan manfaat pelancongan dikongsi secara meluas—dan kosnya tidak ditanggung secara tidak adil oleh penduduk tempatan.

Desakan Menamatkan Beli-belah Bebas Cukai

Salah satu isu paling dipertikaikan ialah sistem beli-belah bebas cukai Jepun yang sudah berusia puluhan tahun, yang membolehkan pelancong asing tidak membayar cukai penggunaan sebanyak 10% bagi banyak barangan. Sistem itu diwujudkan untuk menarik pelawat dan meningkatkan jualan runcit, tetapi dibelenggu penyalahgunaan. Ada pelancong membeli barangan bebas cukai dalam kuantiti besar untuk dijual semula, sekali gus menyebabkan kerajaan kehilangan hasil yang besar.

Kenji Nakanishi, seorang penggubal undang-undang parti pemerintah, berkata, "Saya mahu pelancong asing memahami nilai sebenar Jepun; saya tidak mahu mereka datang hanya kerana harganya murah."

Seorang lagi penggubal undang-undang, Kazunori Tanaka, menambah, "Penyalahgunaan sistem bebas cukai secara meluas menjejaskan kredibiliti dan keadilan cukai penggunaan. Kita tidak boleh membiarkan keadaan ini berterusan."

Sebagai tindak balas, kerajaan merancang rombakan besar terhadap sistem pengecualian cukai itu. Mulai penghujung 2026, pelancong perlu membayar cukai penggunaan terlebih dahulu dan memohon bayaran balik ketika meninggalkan Jepun, seperti sistem yang digunakan di Eropah dan negara lain. Perubahan ini bertujuan membendung penyalahgunaan dengan memastikan hanya barangan yang benar-benar dibawa keluar dari negara itu layak mendapat bayaran balik cukai.

Cadangan Lain: Levi Pelepasan dan Cukai Penginapan

Selain isu beli-belah bebas cukai, sesetengah ahli politik mencadangkan supaya cukai pelepasan dinaikkan atau cukai penginapan tempatan ditambah, khususnya di bandar seperti Osaka dan Kyoto yang paling terkesan oleh pelancongan berlebihan. Langkah ini dianggap kurang berkemungkinan mencetuskan bantahan pengundi Jepun kerana beban utamanya ditanggung pelawat asing.

Namun, terdapat kebimbangan bahawa cukai lebih tinggi boleh mengurangkan daya tarikan Jepun kepada pelancong, terutamanya ketika negara jiran seperti China dan Korea Selatan bersaing sengit untuk menarik pelancong antarabangsa. Jepun menyasarkan 60 juta pelawat asing setahun menjelang 2030—peningkatan 70% daripada paras semasa—maka penggubal dasar perlu menimbang risiko menghalang perjalanan berbanding keperluan mendapatkan hasil baharu.

Bagaimanakah Cukai Pelancong Jepun Berbanding dengan Negara Lain?

Jepun bukan satu-satunya negara yang memikirkan semula cara mengenakan cukai kepada pelawat asing. Banyak negara mempunyai sistem bayaran balik cukai nilai tambah (VAT) atau cukai barangan dan perkhidmatan (GST) kepada pelancong, namun perinciannya berbeza-beza.

• Eropah: Kebanyakan negara Eropah menghendaki pelancong membayar VAT ketika membeli-belah dan kemudian menuntut bayaran balik di lapangan terbang sebelum berlepas. Had minimum pembelian dan barangan yang layak berbeza mengikut negara.
• China: China baru-baru ini memperluas program bayaran balik cukainya, yang dalam sesetengah kes membolehkan pelancong menuntut bayaran balik VAT serta-merta di kaunter bayaran. Langkah ini mendorong lonjakan aktiviti beli-belah dalam kalangan pelancong dan dilihat sebagai cara meningkatkan daya tarikan negara itu sebagai destinasi beli-belah.
• Arab Saudi: Arab Saudi memperkenalkan sistem bayaran balik VAT untuk pelancong pada 2025, menyertai negara seperti Jepun, Perancis dan Jerman dalam menawarkan bayaran balik bagi menggalakkan perbelanjaan.
• United Kingdom: UK memansuhkan sistem bayaran balik VAT untuk pelancong selepas Brexit, menjadikannya pengecualian dalam kalangan destinasi utama.

Sistem Jepun ketika ini, yang membolehkan pembelian bebas cukai serta-merta di tempat jualan, dianggap sangat memudahkan pelancong tetapi terbukti sukar dikuatkuasakan. Peralihan kepada model berasaskan bayaran balik yang bakal dilaksanakan bertujuan menyelaraskan Jepun dengan piawaian antarabangsa dan mengurangkan peluang penipuan.

Perubahan Akan Datang: Perkara yang Perlu Diketahui Pelancong

Mulai November 2026, Jepun akan menghendaki pelawat asing membayar cukai penggunaan bagi pembelian mereka dan kemudian memohon bayaran balik di lapangan terbang atau pelabuhan apabila meninggalkan negara itu. Ciri utama sistem baharu ini termasuk:

• Bayaran balik hanya untuk barangan yang dibeli dalam tempoh 90 hari sebelum berlepas
• Rekod pembelian dihantar secara elektronik kepada agensi cukai
• Pemeriksaan barangan oleh pihak kastam ketika berlepas
• Bayaran balik dibuat melalui pindahan bank atau kad kredit
• Tiada lagi had minimum atau maksimum perbelanjaan untuk pembelian bebas cukai
• Penghapusan perbezaan antara barangan guna habis dengan barangan umum

Walaupun sistem baharu itu dijangka mengurangkan penyalahgunaan, terdapat kebimbangan tentang kemungkinan kesesakan di lapangan terbang serta keperluan kakitangan dan teknologi yang mencukupi untuk memproses bayaran balik dengan cekap.

Reaksi Orang Ramai dan Kebimbangan Industri

Perdebatan tentang cukai pelancong mencetuskan pandangan yang kuat dalam kalangan rakyat Jepun dan komuniti perniagaan. Sesetengah penduduk, terutama di bandar yang sesak dengan pelancong, menyokong cukai lebih tinggi terhadap pelawat untuk membiayai perkhidmatan awam dan infrastruktur. Yang lain bimbang kos yang meningkat di Jepun akan mendorong pelancong memilih destinasi lain.

Pengendali hotel dan peruncit juga mengikuti perkembangan dengan teliti. Cukai penginapan sudah menjadi perkara biasa di Osaka dan bandar utama lain, dan sebarang levi baharu memerlukan perubahan pada sistem tempahan serta latihan kakitangan. Sementara itu, peruncit sedang membuat persiapan untuk peralihan kepada sistem pengecualian cukai berasaskan bayaran balik, yang memerlukan teknologi dan prosedur baharu di tempat jualan dan lapangan terbang.

Pakar mengingatkan bahawa meskipun cukai boleh membantu mengurus kesan negatif pelancongan berlebihan, cukai bukanlah penyelesaian menyeluruh. Pelaburan dalam infrastruktur, pengurusan orang ramai yang lebih baik, serta dasar untuk mengagihkan pelawat dengan lebih seimbang merentasi wilayah dan musim juga diperlukan.

Implikasi Lebih Luas: Pelancongan, Keadilan dan Masa Depan Jepun

Kontroversi mengenai cukai khas pelancong Osaka menggambarkan cabaran yang dihadapi destinasi di seluruh dunia ketika cuba mengimbangi manfaat dan beban perjalanan global. Bagi Jepun, kepentingannya amat besar. Pelancongan ialah tonggak utama strategi ekonomi kerajaan, namun kemasukan pelawat yang pesat telah membebankan perkhidmatan awam dan mencetuskan rasa tidak puas hati dalam sesetengah komuniti.

Pada masa yang sama, populasi Jepun yang semakin menua dan tenaga kerja yang semakin mengecil menjadikan usaha menarik perbelanjaan asing lebih penting berbanding sebelum ini. Penggubal dasar perlu mencari keseimbangan yang teliti antara mengalu-alukan pelancong dengan memastikan kos pelancongan tidak ditanggung secara tidak seimbang oleh penduduk tempatan.

Ketika Jepun bersiap sedia untuk acara besar seperti Ekspo Osaka 2025 dan menetapkan sasaran jumlah pelawat yang bercita-cita tinggi, hasil perdebatan ini akan membentuk landskap pelancongan negara itu untuk tahun-tahun mendatang.

Ringkasan

• Osaka membatalkan rancangan mengenakan cukai khas kepada pelancong asing selepas pakar memberi amaran bahawa cukai itu tidak praktikal dari sudut undang-undang dan pentadbiran.
• Cadangan itu bertujuan membantu membiayai infrastruktur dan perkhidmatan yang tertekan akibat jumlah pelancong yang mencatat rekod, khususnya menjelang Ekspo Osaka 2025.
• Jepun merancang rombakan besar terhadap sistem pengecualian cukai untuk pelancong, dengan beralih kepada model berasaskan bayaran balik pada 2026 bagi membendung penyalahgunaan dan menyelaraskan sistem dengan piawaian global.
• Di peringkat nasional, perdebatan semakin rancak tentang cara mengenakan cukai kepada pelawat asing secara adil tanpa menghalang perjalanan atau menjejaskan perniagaan tempatan.
• Perubahan yang bakal dilaksanakan menghendaki pelancong membayar cukai penggunaan terlebih dahulu dan menuntut bayaran balik ketika berlepas, dengan prosedur baharu untuk pengesahan dan pembayaran.
• Cabaran lebih luas bagi Jepun ialah mengimbangi manfaat ekonomi daripada pelancongan dengan keperluan terhadap keadilan, kemampanan dan kualiti hidup penduduk.