Kesesakan di Kyoto Mendorong Sekolah Jepun Menilai Semula Lawatan Sekolah

Mengapa tradisi yang disayangi sedang berubah

Selama beberapa generasi, Kyoto menjadi destinasi yang paling diingati oleh kebanyakan pelajar Jepun daripada zaman persekolahan mereka. Tradisi itu kini tertekan. Kesesakan pelancong yang teruk, bas yang padat dan barisan panjang menjejaskan nilai pendidikan lawatan sekolah, sekali gus mendorong lebih banyak sekolah mencari destinasi lain. Peralihan ini masih kecil tetapi semakin ketara, dan menunjukkan bagaimana lonjakan jumlah pengunjung membentuk semula keputusan jauh di luar sektor pelancongan santai.

Kyoto masih menerima jumlah pengunjung yang besar. Tinjauan perbandaran melaporkan 56.06 juta pengunjung pada 2024, jumlah kedua tertinggi dalam rekod selepas 2015. Namun, jumlah kunjungan pelajar menunjukkan keadaan berbeza. Kira-kira 750,000 pelajar menyertai lawatan sekolah ke sana pada 2024, turun 7.4 peratus daripada 810,000 pada 2023. Pegawai bandar menyatakan bahawa lebih banyak sekolah melancong ke luar negara selepas pandemik sebagai salah satu faktor. Mereka turut mengakui perkara yang dinyatakan secara terus terang oleh guru dan ibu bapa. Banyak kumpulan tidak lagi berkunjung kerana bandar itu dirasakan terlalu sesak untuk dilawati mengikut jadual yang ketat.

Lawatan sekolah di Jepun, yang terkenal dengan perancangan teliti dan pembelajaran berkumpulan, bertujuan mengajar lebih daripada sekadar bersiar-siar. Guru memanfaatkan pengalaman itu untuk memupuk kerja berpasukan, pengurusan masa dan rasa hormat terhadap budaya tempatan. Apabila bas tersangkut dalam kesesakan dan pelajar menghabiskan masa berjam-jam beratur, pembelajaran itu terjejas. Pendidik dan ibu bapa sedang mempertimbangkan sama ada jadual perjalanan klasik ke kuil-kuil Kyoto masih mampu mencapai hasil yang diharapkan sekolah.

Apa yang berlaku di Kyoto

Titik perubahan bagi sebuah sekolah menengah rendah di Tokyo berlaku selepas lawatan pada September lalu. Pada hari ketiga, pelajar meneroka Kyoto dalam kumpulan kecil dengan menaiki bas dan kereta api, berpandukan senarai tapak bersejarah. Kesesakan lalu lintas mengganggu jadual. Di sebuah perhentian berhampiran Kinkakuji, orang ramai begitu sesak sehingga satu kumpulan meninggalkan bas. Bimbang tidak sempat tiba di tempat pertemuan terakhir, mereka membatalkan lawatan ke Kitano Tenmangu dan beberapa tapak lain lalu berjalan kira-kira 13 kilometer ke Fushimi Inari Taisha. Kumpulan lain menghubungi guru sepanjang hari untuk memaklumkan bahawa mereka terpaksa membatalkan destinasi kerana kesuntukan masa. Seorang guru pengiring keletihan menjelang petang.

Sekembalinya ke Tokyo, pihak pengurusan sekolah berbincang dengan sebuah agensi pelancongan. Mereka memilih Shikoku sebagai destinasi lawatan sekolah seterusnya, menggantikan Kyoto dan Nara yang berdekatan. Tujuannya bukan untuk mengelak budaya, tetapi untuk mencari pengalaman budaya yang benar-benar dapat dirasai pelajar. Di Shikoku, mereka boleh belajar memasak katsuo no tataki di Kochi, membuat udon di Kagawa dan mengikuti pelajaran tentang sejarah akhir zaman Edo. Sekolah memaklumkan perubahan itu kepada ibu bapa pada April dan tidak menerima bantahan.

Seorang ibu kepada pelajar tahun kedua menyuarakan kebimbangan yang turut dirasai banyak keluarga ketika merancang lawatan dalam keadaan iklim yang semakin panas. Selepas kerap mendengar laporan tentang pelancongan berlebihan di Kyoto, beliau bimbang anaknya terpaksa menunggu lama dalam cuaca panas untuk menaiki bas dan memasuki tempat lawatan. Beliau juga menyukai hakikat bahawa Shikoku merupakan destinasi baharu untuk ibu dan anak itu, selain menawarkan pengalaman amali.

Lawatan ke Kyoto kini membuatkan saya bimbang tentang kesihatannya jika dia terpaksa menunggu lama untuk menaiki bas atau memasuki sesuatu tempat dalam cuaca panas. Saya dengar Shikoku menawarkan banyak program berasaskan pengalaman dan saya rasa dia boleh meluangkan masa yang berkualiti di sana.

Pelajar pula berfikiran praktikal. Seorang berkata destinasi tidak sepenting dapat bersama rakan-rakan. Seorang lagi teruja untuk ke Shikoku kerana dia belum pernah ke sana. Komen mereka mencerminkan perubahan lebih luas dalam pendidikan, apabila sekolah mengutamakan kegiatan yang boleh disertai pelajar secara langsung berbanding perjalanan panjang antara mercu tanda terkenal.

Skala masalah di dalam dan luar negara

Kesesakan di Kyoto bukan hanya disebabkan pengunjung asing. Pelancongan domestik juga kekal sebagai pemacu utama. Sebelum pandemik, anggaran jumlah pengunjung tahunan ke bandar itu menghampiri 88 juta. Angka itu merangkumi ramai pelancong Jepun, termasuk kumpulan sekolah. Pusat bersejarah bandar itu, jalan-jalan sempit dan kebergantungan pada bas menumpukan orang ramai di beberapa kawasan terkenal. Media sosial mengarahkan pelancong ke lokasi yang paling menarik untuk bergambar, sekali gus menambah tekanan.

Kebimbangan tentang kesesakan dan tingkah laku pengunjung turut dirasai di seluruh negara. Tinjauan terkini terhadap pelancong asing mendapati kira-kira satu daripada tiga orang mengalami masalah berkaitan kesesakan ketika melancong pada 2024. Sampah, pencerobohan kawasan larangan dan barisan panjang menjadi aduan utama. Ramai responden berkata mereka sanggup menerima caj lebih tinggi jika hasilnya digunakan untuk memperbaiki keadaan dan melindungi tapak budaya. Sikap itu membentuk cara bandar mengurus pelancongan, termasuk melalui cukai penginapan dan pengangkutan khusus untuk pengunjung.

Nilai yen yang lemah membantu membawa masuk jumlah pelancong antarabangsa yang mencatat rekod, tetapi tidak mengembalikan lawatan sekolah ke luar negara ke paras sebelum pandemik. Dengan harga bahan api dan kos di luar negara yang lebih tinggi dalam nilai yen, banyak sekolah memilih untuk melancong dalam negara. Pada masa yang sama, kesesakan di Kyoto menjadikan laluan biasa kurang menarik. Kesannya, destinasi di dalam Jepun semakin dipelbagaikan dan sekolah menyebar ke wilayah yang lebih selesa menerima kumpulan.

Destinasi pilihan sekolah

Destinasi alternatif menggabungkan budaya, kemudahan akses dan logistik yang sesuai untuk perjalanan berkumpulan. Shikoku semakin mendapat perhatian kerana kegiatan berasaskan pengalaman. Di Kochi, pelajar boleh menyediakan katsuo no tataki sambil mempelajari sejarah tempatan yang berkait dengan berakhirnya pemerintahan samurai. Di Kagawa, mereka menguli dan memotong doh udon, kemudian menjamu hasil masakan sendiri. Program-program ini selari dengan matlamat pengajaran semasa yang mengutamakan pembelajaran berasaskan inkuiri dan pengalaman amali.

Kanazawa di Wilayah Ishikawa juga menjadi pilihan sekolah di kawasan Tokyo. Hokuriku Shinkansen menghubungkan Tokyo dengan Kanazawa dalam tempoh yang hampir sama dengan perjalanan kereta api ke Kyoto. Taman Kenrokuen di bandar itu menjadi bilik darjah semula jadi, manakala pelajar sekolah menengah tempatan mengendalikan lawatan berpandu untuk pelajar yang berkunjung. Hakodate yang padat di Hokkaido menarik kumpulan dengan rangkaian trem dan kawasan bersejarah yang mudah diterokai dengan berjalan kaki, sekali gus memudahkan pergerakan berkumpulan.

Sekolah menyediakan jadual perjalanan jauh lebih awal, lazimnya 18 hingga 24 bulan sebelumnya. Tempoh perancangan yang panjang bermakna keputusan yang dibuat sekarang akan kelihatan selama beberapa tahun. Ini juga menjelaskan mengapa peralihan kecil daripada Kyoto boleh berterusan walaupun jumlah pengunjung berubah lagi.

Shuichi Takeuchi, ketua sebuah persatuan kebangsaan bagi lawatan sekolah, menyifatkan peranan Kyoto sebagai unik, namun mengingatkan bahawa pendekatan lama tidak semestinya sesuai dengan tahap kesesakan semasa. Katanya, pelajar tidak dapat melakukan kegiatan seperti dahulu. Beliau turut menyatakan lebih banyak sekolah mungkin menjauhi Kyoto kerana destinasi perlu ditetapkan begitu awal.

Kyoto mempunyai kedudukan yang tiada tandingan sebagai destinasi lawatan sekolah kerana sejarah dan budayanya. Pelajar kini tidak dapat menyertai kegiatan seperti dahulu, jadi lebih banyak sekolah mungkin memilih wilayah lain.

Tekanan kos dan nilai yen yang lemah

Kos juga mendorong perubahan ini. Pengangkutan dan penginapan biasanya merangkumi kira-kira 70 peratus daripada bajet lawatan. Purata kos lawatan sekolah domestik bagi sekolah awam meningkat daripada 61,206 yen pada tahun akademik 2018 kepada 67,844 yen pada 2024. Lembaga perbandaran bertindak dengan menetapkan had perbelanjaan perjalanan atau mengurangkan jumlah malam lawatan. Garis panduan itu boleh menolak pilihan jadual perjalanan tertentu, khususnya apabila hotel dan bas di bandar tumpuan mengenakan kadar premium.

Perubahan nilai mata wang turut mengubah pilihan. Yen yang lebih lemah menjadikan Jepun menarik kepada pelancong asing, sekali gus menambah kesesakan di kawasan terkenal pada musim puncak. Pada masa yang sama, keadaan itu meningkatkan kos perjalanan luar negara bagi sekolah Jepun. Sesetengah daerah yang menghantar pelajar ke luar negara selama bertahun-tahun menghentikan sementara program tersebut dan mengalihkan dana kepada perjalanan domestik dengan tema pendidikan yang jelas, seperti pembelajaran tentang keamanan di Nagasaki atau kajian kesiapsiagaan bencana di Tohoku.

Pihak berkuasa tempatan di seluruh Jepun mula mengenakan cukai penginapan untuk mengurus pelancongan dan memperkukuh prasarana. Beberapa wilayah dan bandar merancang untuk memperkenalkan atau menaikkan cukai penginapan mulai 2025. Di sesetengah kawasan, kumpulan sekolah dikecualikan. Dasar berbeza mengikut lokasi, maka perancang sekolah memantau bagaimana peraturan cukai baharu terpakai kepada perjalanan pendidikan dan sama ada hasilnya menyokong pengangkutan serta kawalan kesesakan bagi melancarkan lawatan berkumpulan.

Usaha Kyoto mengurus kesesakan

Pemimpin Kyoto telah melaksanakan beberapa langkah untuk mengurangkan tekanan terhadap kehidupan harian dan memastikan bandar itu kekal menyenangkan bagi pengunjung. Bas Ekspres Terhad Bersiar-siar mula beroperasi pada pertengahan 2024, membawa pelancong terus ke tarikan utama seperti Kiyomizudera. Matlamatnya adalah untuk memastikan bas bandar biasa tidak sesak dan dapat digunakan oleh penduduk. Jumlah penumpang awal melebihi seratus ribu menjelang musim luruh, menunjukkan pengunjung akan menggunakan laluan khusus jika mudah dikenal pasti dan boleh diharap.

Usaha lain lebih lambat mendapat sambutan. Bas Tanpa Bagasi membolehkan penumpang meninggalkan bagasi di dalam bas ketika kenderaan itu melalui hotel dan tempat tarikan. Penggunaannya dalam kalangan pelancong asing masih rendah kerana ramai memilih kereta api atau teksi sambil membawa bagasi. Di pusat Gion, kumpulan masyarakat dan pihak bandar memasang papan tanda yang mengarahkan orang ramai menjauhi lorong persendirian serta menasihatkan mereka agar tidak mengambil gambar maiko dan geiko secara mengganggu. Mesejnya jelas: akses kepada budaya perlu disertai rasa hormat terhadap batas dan privasi.

Perubahan besar akan bermula pada 2026. Kyoto meluluskan kenaikan mendadak cukai penginapan, dengan kadar baharu yang meningkatkan bayaran dalam kebanyakan julat harga dan kadar tertinggi sebanyak 10,000 yen bagi setiap orang untuk satu malam di bilik mewah. Bandar itu merancang menggunakan hasil tambahan untuk meningkatkan kapasiti pengangkutan, prasarana dan perkhidmatan yang mengimbangi pelancongan dengan kehidupan harian. Pegawai turut membincangkan struktur tambang yang mengutamakan penduduk pada laluan tertentu serta terus mempromosikan kegiatan luar musim untuk kumpulan pelajar, seperti peluang percuma mempelajari seni tradisional ketika permintaan lebih rendah.

Masih bolehkah Kyoto menjadi pilihan pelajar?

Kyoto tidak sesak sepanjang masa atau pada setiap musim. Guru yang masih mahu menggunakan bandar itu sebagai bilik darjah boleh memperbaik pengalaman melalui pemilihan masa dan laluan yang teliti. Pada awal pagi, tempat popular biasanya masih terkawal, khususnya di luar kemuncak musim bunga sakura dan dedaunan musim luruh. Kunjungan pada hari bekerja serta perjalanan dalam kumpulan lebih kecil dapat mengekalkan matlamat pendidikan tanpa menghabiskan separuh hari menunggu bas.

Beberapa langkah praktikal boleh membantu. Sekolah boleh menyelaras dengan perkhidmatan bas pelancong bandar dan memilih kereta api apabila boleh, memandangkan bas bandar biasa di Kyoto merupakan punca utama kesesakan. Penginapan berhampiran kelompok tempat lawatan mengurangkan pertukaran pengangkutan. Membahagikan kumpulan mengikut laluan berbeza dan mengumpulkannya semula kemudian dapat mengelakkan semua orang memenuhi pintu masuk yang sama pada waktu yang sama. Banyak kuil dan muzium menawarkan bengkel dengan tempahan awal, yang menyediakan suasana tenang untuk pembelajaran amali walaupun pada hari sibuk.

Jadual perjalanan gabungan yang merangkumi satu atau dua mercu tanda terkenal bersama kawasan yang kurang dikenali juga berkesan. Selain Gion dan Kiyomizudera, bahagian barat Arashiyama mempunyai sudut yang tenang jauh dari hutan buluh. Daerah muzium di sekitar Okazaki menawarkan kaki lima yang luas dan beberapa lokasi yang boleh dikunjungi dengan berjalan kaki. Jika bas bergerak perlahan, penggunaan teksi secara terpilih untuk kumpulan kecil dapat menjimatkan masa. Jika bajet mengizinkan, sewaan kenderaan persendirian mengurangkan ketidakpastian dan membolehkan guru mematuhi jadual yang dirancang mengikut matlamat pembelajaran.

Pandangan pendidik dan keluarga

Pendidik menegaskan bahawa tujuan lawatan sekolah melangkaui sekadar menanda tempat dalam senarai lawatan. Pengetua Sekolah Menengah Rendah Nishi Ikebukuro di Tokyo menyifatkan lawatan sekolah sebagai bahagian penting dalam pendidikan wajib. Beliau menekankan nilai merangka perancangan, bekerjasama dengan rakan sekelas dan merenungkan pilihan sepanjang perjalanan.

Pelajar dalam pendidikan wajib perlu membina kemahiran merancang dan bekerjasama dalam tindakan mereka. Saya melihat lawatan sekolah sebagai matlamat akhir.

Ibu bapa mengimbangi nostalgia terhadap Kyoto dengan kebimbangan praktikal. Seorang ibu yang menyokong keputusan sekolah anaknya beralih ke Shikoku menyuarakan kebimbangan tentang kesihatan dan cuaca panas ketika menunggu lama, serta berkata beliau mengalu-alukan peluang untuk anaknya mencuba kraf dan masakan tempatan di wilayah baharu.

Saya dan anak perempuan saya belum pernah ke Shikoku. Saya dengar terdapat banyak program berasaskan pengalaman dan saya rasa dia boleh meluangkan masa yang berkualiti di sana.

Pelajar sering melihat perubahan itu dari sudut berbeza. Persahabatan dan pengalaman meneroka bersama lebih penting bagi mereka. Seorang pelajar berkata, mana-mana destinasi pun tidak mengapa asalkan mereka pergi bersama. Bagi seorang lagi, daya tarikannya mudah sahaja: tempat yang belum pernah dikunjunginya kedengaran menarik.

Makna perubahan ini kepada ekonomi tempatan

Ekonomi Kyoto sebahagiannya bergantung pada perbelanjaan pengunjung. Pelancongan menyokong pengangkutan, hospitaliti, pemeliharaan budaya dan perniagaan kecil. Apabila kumpulan sekolah mengelak kawasan tumpuan atau langsung tidak berkunjung ke bandar itu, kesannya turut dirasai pada pendapatan. Dasar bandar yang membiayai naik taraf pengangkutan dan menyebarkan pengunjung mengikut masa serta kawasan bertujuan melindungi mata pencarian sambil mengurangkan gangguan terhadap kehidupan harian. Jika langkah itu memperbaiki keadaan, sekolah mungkin lebih bersedia untuk kembali dengan jadual perjalanan yang memenuhi keperluan pembelajaran.

Wilayah yang menerima lebih banyak lawatan sekolah juga mendapat manfaat dengan cara berbeza. Perjalanan pendidikan membawa tempahan yang lebih mudah dijangka, selalunya pada musim peralihan apabila hotel dan tarikan lebih lengang. Ia turut melahirkan pengunjung berulang kerana pelajar sering kembali kemudian bersama keluarga. Shikoku, Kanazawa, Hakodate dan bandar lain telah melabur dalam program yang disesuaikan dengan pembelajaran pelajar, daripada lawatan berpandu taman oleh remaja tempatan kepada bengkel muzium dan penginapan bersama keluarga tempatan. Pengalaman itu memperdalam pertukaran budaya dan memastikan wang terus beredar dalam komuniti di luar hab pelancongan biasa.

Strategi pelancongan kebangsaan Jepun bertujuan mempromosikan kawasan serantau dan mempelbagaikan aliran pengunjung. Lawatan sekolah merupakan sebahagian semula jadi daripada pendekatan itu. Jika lebih banyak sekolah menukar destinasi setiap tahun, tekanan di koridor paling sibuk di Kyoto akan berkurang dan manfaatnya tersebar ke tempat yang mampu menerima kumpulan. Cabaran bagi penggubal dasar dan pendidik ialah menyelaraskan kalendar, pengangkutan dan kurikulum supaya perjalanan kekal sebagai pengalaman utama dalam kehidupan sekolah tanpa membebankan tempat yang dikunjungi pelajar untuk belajar.

Perkara Utama

• Jumlah pelajar yang berkunjung ke Kyoto turun kepada kira-kira 750,000 pada 2024, iaitu 7.4 peratus lebih rendah berbanding 810,000 pada tahun sebelumnya, apabila kesesakan menyukarkan jadual perjalanan berkumpulan.
• Kyoto menerima 56.06 juta pengunjung pada 2024, jumlah kedua tertinggi dalam rekod, dengan kesesakan tertumpu di kawasan popular dan laluan bas.
• Sebuah sekolah menengah rendah di Tokyo yang berdepan kelewatan dan perjalanan kaki yang jauh di Kyoto menukar destinasi lawatan seterusnya ke Shikoku untuk pembelajaran amali.
• Destinasi alternatif yang semakin popular termasuk Kanazawa, dengan akses kereta api yang mudah dan lawatan taman berpandu oleh pelajar, serta Hakodate yang mempunyai rangkaian trem yang padat.
• Purata kos lawatan sekolah domestik meningkat kepada 67,844 yen pada tahun akademik 2024, dengan pengangkutan dan penginapan merangkumi kira-kira 70 peratus daripada bajet.
• Cukai penginapan baharu atau yang dinaikkan sedang dilaksanakan di seluruh Jepun, manakala Kyoto akan menaikkan cukai penginapannya pada 2026 dengan kadar tertinggi 10,000 yen semalam.
• Kyoto sedang menguji langkah seperti Bas Ekspres Terhad Bersiar-siar, perkhidmatan mesra bagasi dan peraturan akses di Gion untuk melindungi kehidupan harian serta tradisi budaya.
• Sekolah merancang lawatan 18 hingga 24 bulan lebih awal, maka trend menjauhi Kyoto mungkin berterusan selama beberapa tahun melainkan kesesakan berkurang dan pengurusan logistik bertambah baik.
• Kira-kira satu daripada tiga pelancong asing melaporkan masalah kesesakan pada 2024, mengukuhkan keperluan terhadap pengurusan orang ramai dan prasarana yang lebih baik.
• Penyebaran perjalanan sekolah ke pelbagai wilayah menyokong ekonomi tempatan dan boleh meningkatkan hasil pendidikan melalui program berasaskan pengalaman yang lebih terarah.