Rekod Ketidakhadiran Murid di Jepun Cetus Desakan Pembaharuan Pendidikan

Mengapa lonjakan ketidakhadiran penting sekarang

Jepun mencatat rekod baharu ketidakhadiran kronik dalam kalangan murid sekolah rendah dan menengah rendah, sekali gus menghangatkan perdebatan tentang cara negara itu mendidik, menyokong dan menilai kanak-kanak yang menghadapi kesukaran untuk hadir ke sekolah. Tinjauan kementerian pendidikan bagi tahun akademik 2024 mengira seramai 353,970 kanak-kanak yang tidak hadir selama 30 hari atau lebih atas sebab selain penyakit atau kesukaran ekonomi. Ini merupakan peningkatan tahunan untuk tahun ke-12 berturut-turut dan mewakili 3.9 peratus daripada keseluruhan murid pada peringkat ini. Angka itu hampir berganda dalam tempoh lima tahun, walaupun kenaikan tahun ke tahun perlahan pada 2024 berbanding lonjakan mendadak yang berlaku semasa pandemik.

Di sebalik angka utama itu terdapat gabungan sebab yang kompleks. Sekolah paling kerap melaporkan kurangnya motivasi terhadap kehidupan persekolahan, diikuti keresahan dan kemurungan, serta kesukaran berterusan untuk mengekalkan rutin harian. Ibu bapa dan pendidik turut menyatakan semakin ramai kanak-kanak bergelut untuk bangun awal, berdepan rangsangan deria berlebihan di sekolah atau memenuhi tuntutan sosial dalam bilik darjah yang sesak. Laporan menyatakan ketidakhadiran meningkat paling pantas dalam kalangan murid lebih muda, dengan kenaikan sepanjang dekad lalu mengatasi gred lebih tinggi. Semakin ramai murid tahun lima dan enam tidak hadir untuk tempoh yang panjang, manakala lonjakan dalam kalangan murid tahun satu dan dua lebih ketara lagi.

Tempoh ketidakhadiran juga semakin panjang. Pada 2024, rekod bahagian murid tidak hadir selama 90 hari atau lebih, suatu tahap yang sering menandakan tekanan emosi yang ketara, keterasingan daripada kehidupan sekolah dan risiko menarik diri untuk jangka panjang. Walaupun bilangan mutlak murid tidak hadir meningkat kira-kira 7,500 berbanding tahun sebelumnya, kadar pertumbuhan perlahan daripada kenaikan tahunan mendadak sekitar 2021 hingga 2023. Ketidakhadiran di sekolah menengah atas turun sedikit pada 2024, mungkin mencerminkan tekanan berbeza pada peringkat itu serta ketersediaan laluan alternatif untuk murid lebih berusia.

Istilah yang digunakan di Jepun bagi keengganan jangka panjang untuk hadir ke sekolah ialah futoko. Konsep ini merangkumi lebih daripada ponteng. Ia sering dikaitkan dengan keresahan, buli, kemurungan atau ketidakserasian antara keperluan kanak-kanak dengan persekitaran sekolah. Pengkaji di Jepun menggambarkan futoko sebagai suatu spektrum, bukannya keadaan yang sekadar ya atau tidak. Kesihatan mental dan motivasi boleh merosot jauh sebelum ketidakhadiran dapat dilihat, sebab itu pengesanan dan sokongan awal boleh menjadi penentu. Gelombang ketidakhadiran semasa bukan satu masalah dengan satu punca. Ia merupakan rangkaian cabaran yang saling bertindih dan memerlukan tindak balas yang konsisten serta disesuaikan untuk setiap individu.

Maksud ketidakhadiran kronik di Jepun

Bagi sekolah rendah dan menengah rendah, kementerian mengklasifikasikan kanak-kanak sebagai tidak hadir secara kronik jika mereka tidak hadir selama 30 hari atau lebih dalam satu tahun akademik atas sebab selain penyakit atau kesukaran kewangan. Ambang ini bertujuan mengenal pasti murid yang mungkin semakin terasing daripada kehidupan sekolah dan memerlukan sokongan tambahan. Dalam perbualan awam di Jepun, murid ini sering disebut sebagai futoko, yang secara harfiah bermaksud “tidak hadir ke sekolah”. Istilah itu menumpukan pada hubungan kanak-kanak dengan sekolah dan bukannya menyalahkan kanak-kanak, sementara dasar beransur-ansur berubah untuk mengurangkan stigma.

Penyelidikan akademik berusaha mengesan tanda amaran lebih awal. Satu pendekatan mencadangkan alat saringan yang menganggap ketidakhadiran sebagai suatu kesinambungan. Alat sedemikian mengukur serentak dua corak umum: kecenderungan untuk mengelak sekolah dan tekanan psikologi yang berkaitan dengan sekolah. Kajian menunjukkan bahawa pemantauan kedua-dua dimensi boleh membantu sekolah mengenal pasti murid yang masih hadir tetapi berisiko, sekali gus membolehkan kakitangan campur tangan sebelum ketidakhadiran berpanjangan bermula. Pendekatan ini selaras dengan tumpuan yang semakin meningkat terhadap keadaan mental dan tekanan harian murid, bukan sekadar angka kehadiran.

Perubahan akibat pandemik yang memudahkan murid terus berada di rumah

Pandemik meninggalkan kesan mendalam terhadap rutin sekolah. Bermula pada 2020, penutupan sekolah, jadual bergilir-gilir serta pembatalan pesta dan acara berpasukan melemahkan ikatan sosial yang membantu mengekalkan keterlibatan kanak-kanak. Persahabatan lebih sukar dibina. Apabila rutin terganggu, halangan psikologi untuk terus berada di rumah menjadi lebih rendah bagi ramai kanak-kanak. Data tinjauan menunjukkan ketidakhadiran meningkat mendadak pada 2021 dan 2022. Peningkatan itu belum pulih sepenuhnya. Walaupun bilik darjah dibuka semula, sebahagian besar murid tidak kembali hadir secara tetap dan ada yang menjadi murid tidak hadir untuk jangka panjang.

Pandemik turut mengubah sikap masyarakat. Ibu bapa digalakkan membiarkan anak-anak di rumah apabila tidak sihat dan banyak sekolah menawarkan pembelajaran jarak jauh. Jepun kemudian melaksanakan perubahan dasar yang mengiktiraf pembelajaran di luar bilik darjah tradisional. Undang-undang yang diluluskan pada 2016 dan dikuatkuasakan mulai 2017 mengesahkan bahawa kanak-kanak yang tidak dapat hadir ke sekolah tetap perlu menerima pendidikan yang disesuaikan dengan keadaan mereka. Semasa dan selepas pandemik, perkara ini menyumbang kepada pandangan lebih meluas bahawa kanak-kanak tidak sepatutnya dipaksa masuk ke bilik darjah dengan apa jua cara. Perubahan itu membantu mengurangkan stigma. Namun, ia turut menimbulkan cabaran dasar kerana sistem masih bergantung pada kehadiran fizikal untuk pengajaran, penilaian dan kemajuan akademik.

Tekanan dan budaya di dalam bilik darjah

Ketidakhadiran bukan berpunca hanya daripada penyakit atau keadaan di rumah. Ramai murid menggambarkan sekolah sebagai sumber tekanan. Pengkritik model semasa menunjukkan peraturan yang ketat, penekanan kuat terhadap keseragaman dan pendekatan pengajaran yang mengikut satu kadar untuk semua. Kanak-kanak dalam gred yang sama mempelajari kandungan yang sama dengan cara yang sama. Kanak-kanak yang ketinggalan mungkin sukar mengejar, manakala yang lebih maju mungkin berasa bosan. Kedua-duanya boleh hilang minat atau berasa tidak sesuai dengan persekitaran. Guru menanggung beban kerja yang berat, menyebabkan mereka mempunyai sedikit masa untuk memberi sokongan secara individu. Hasilnya ialah pengalaman yang tegar, sesuai untuk sesetengah murid tetapi bukan semua.

Peraturan sekolah yang ketat menambah tekanan. Peraturan boleh meliputi gaya rambut, warna pakaian dan butiran kecil tingkah laku di dalam bilik darjah. Jangkaan ini mungkin dapat dipenuhi oleh ramai kanak-kanak, namun boleh terasa membebankan bagi yang lain, khususnya murid yang sensitif terhadap rangsangan deria atau mengalami keresahan. Keseragaman di dalam bilik darjah juga boleh membawa kesan sosial. Persekitaran homogen cenderung menguatkan tekanan rakan sebaya. Kanak-kanak yang berasa berbeza boleh menjadi sasaran, dan bilik darjah boleh berubah menjadi persekitaran yang ditakuti sesetengah murid. Keluarga kemudian berdepan pilihan yang menyakitkan antara memaksa anak menghadapi tekanan atau menerima hakikat bahawa mereka terlepas kelas.

Buli, kesihatan mental dan keselamatan

Laporan kes buli mencatat rekod baharu dalam beberapa tahun kebelakangan ini, manakala kes serius yang menyebabkan kemudaratan fizikal atau psikologi turut meningkat. Pegawai juga menyuarakan kebimbangan mendalam tentang kes bunuh diri dalam kalangan murid. Walaupun kebanyakan ketidakhadiran tidak berkait secara langsung dengan kesudahan yang begitu ekstrem, keresahan tentang keselamatan dan hubungan dengan rakan sebaya boleh menjadi pendorong kuat kepada ketidakhadiran. Tahun-tahun sekolah menengah rendah amat sensitif. Kepentingan hubungan sosial meningkat, tuntutan akademik bertambah dan kegiatan kelab menambah tekanan masa. Semua ini boleh meningkatkan risiko murid menarik diri jika mereka bergelut dengan kemurungan atau takut dibuli.

Ketidakhadiran jangka panjang boleh membawa risiko kesihatan mental tersendiri. Kanak-kanak yang menghabiskan masa berbulan-bulan di rumah mungkin kehilangan hubungan dengan rakan, ketinggalan dalam pelajaran dan berasa malu atau cemas untuk kembali. Dalam sesetengah kes, ketidakhadiran diikuti dengan pengasingan sosial dalam persekitaran lain juga. Ibu bapa melaporkan bahawa semakin lama anak tidak hadir, semakin sukar untuk mencari jalan kembali. Usaha mendekati mereka lebih awal oleh orang dewasa yang dipercayai, pelan pembelajaran fleksibel dan rutin yang boleh dijangka boleh memudahkan proses itu. Sekolah yang menyediakan bilik tenang, jadual lebih pendek atau proses kembali secara berperingkat sering memperoleh hasil yang lebih baik.

Tindakan kerajaan

Kementerian pendidikan telah memperluas sokongan di dalam dan sekitar sekolah untuk memenuhi keperluan kanak-kanak mengikut keadaan mereka. Pusat sokongan pendidikan, yang ada kalanya terletak di dalam sekolah murid dan ada kalanya di tempat dalam komuniti, menyediakan bimbingan, kaunseling dan ruang tenang yang jauh daripada bilik darjah sesak. Puluhan ribu murid menggunakan pusat ini setiap tahun. Lembaga pendidikan tempatan turut merintis ruang di sekolah yang membolehkan murid hadir mengikut kadar sendiri, mendapatkan nasihat daripada kakitangan yang dipercayai dan kembali terlibat dalam pembelajaran tanpa tekanan sosial bilik darjah penuh.

Dasar kini bergerak ke arah mengiktiraf pembelajaran di luar bilik darjah biasa. Murid yang memenuhi kriteria tertentu boleh memasukkan pembelajaran dan pencapaian di luar kampus sebagai sebahagian daripada rekod sekolah mereka. Pada tahun akademik 2024, lebih 56,000 murid yang tidak hadir secara kronik mendapat manfaat daripada pendekatan ini, manakala kumpulan yang lebih besar mempunyai pembelajaran luar didokumenkan atau dinilai. Pegawai sedang mengkaji cara membangunkan pelan pembelajaran individu untuk murid tidak hadir secara besar-besaran, termasuk mengurangkan waktu kelas yang diwajibkan apabila sesuai dan membenarkan murid mengerjakan bahan daripada gred lebih rendah sehingga mereka bersedia untuk menyertai semula rakan sebaya. Kementerian juga menambah bilangan kaunselor dan pakar luar yang menyokong guru serta keluarga.

Langkah ini mungkin mula memberi kesan pada kadar tertentu. Bilangan murid yang mula tidak hadir menurun pada 2024 buat kali pertama dalam beberapa tahun, dan keseluruhan kenaikan ketidakhadiran kronik perlahan berbanding tahun sebelumnya. Namun begitu, lebih 70 peratus murid yang dikira tidak hadir pada 2024 juga tidak hadir secara kronik pada 2023. Memutuskan kitaran itu merupakan cabaran utama. Pegawai berkata sekolah perlu mengesan tekanan lebih awal, mengatur tindak balas pantas dan memastikan murid terus terhubung dengan kehidupan sekolah walaupun mereka tidak dapat menghadiri kelas biasa.

Pembelajaran alternatif: apa yang tersedia dan apa yang masih tiada

Jepun menggalakkan sekolah untuk pembelajaran pelbagai dan pilihan dalam talian yang tidak diiktiraf, selain mempunyai rangkaian kecil tetapi semakin berkembang bagi “sekolah bebas” swasta. Program ini boleh membantu murid yang berasa terbeban dengan kesesakan, bunyi bising atau jadual tegar. Penggunaannya masih terhad, sebahagiannya kerana keluarga bimbang tentang cara pembelajaran itu akan dicatat dalam rekod dan sama ada ia membuka peluang ke sekolah menengah atas serta pekerjaan. Sesetengah kerajaan tempatan kini mengiktiraf pencapaian daripada program luar dalam rekod rasmi, suatu perubahan yang telah lama diusahakan keluarga. Langkah seterusnya ialah membina laluan yang jelas dan mudah dilalui agar murid boleh terus maju tanpa stigma.

Sokongan juga berbeza mengikut perbandaran, dan sistem yang tidak seragam ini memberi kesan yang tidak sama kepada keluarga. Ibu bapa kepada kanak-kanak yang tidak hadir secara kronik sering berdepan jadual yang mustahil. Ibu atau bapa mungkin perlu tinggal di rumah, berhenti kerja atau mengatur penjagaan anak secara ad hoc sambil mengurus mesyuarat sekolah dan terapi. Tekanan kewangan boleh menambah tekanan yang dialami anak. Keluarga berkata sokongan berasaskan sekolah yang boleh dijangka, usaha menghubungi keluarga secara berkala dan komunikasi yang jelas tentang pilihan yang ada dapat mengurangkan kesulitan serta meningkatkan kemungkinan anak kembali ke sekolah. Apabila sekolah menetapkan seorang pegawai khusus sebagai penghubung bagi setiap keluarga, ibu bapa melaporkan mereka berasa kurang buntu dan lebih bersedia mencuba langkah berperingkat untuk kembali hadir.

Amalan negara lain

Ketidakhadiran meningkat di banyak negara maju sejak pandemik. Kumpulan dasar antarabangsa mengetengahkan beberapa pendekatan yang menunjukkan potensi. Sistem yang mengumpul dan menerbitkan data kehadiran dengan kerap boleh bertindak balas dengan lebih pantas. Data bulanan membantu sekolah mengesan corak lebih awal dan tidak perlu menunggu laporan tahunan. Usaha mendekati murid lebih awal juga menjadi pendekatan lazim. Lawatan ke rumah, peringatan melalui pesanan teks dan pelan peribadi telah membantu murid kembali di beberapa bidang kuasa apabila dilaksanakan bersama kaunseling dan program selepas sekolah. Larangan terhadap hukuman keras bagi salah laku kecil turut membantu kerana persekitaran menghukum boleh merosakkan hubungan antara murid dengan sekolah.

Sesetengah negara menawarkan program nasional rasmi untuk pembelajaran jarak jauh yang dikira sebagai persekolahan biasa. Perkhidmatan pendidikan jarak jauh nasional Perancis membolehkan murid belajar dari rumah di bawah rangka kerja yang diiktiraf, manakala pembelajaran di rumah dibenarkan dengan syarat tertentu. Jepun berhati-hati dalam mengiktiraf pembelajaran di rumah secara rasmi dan mengakreditasi program jarak jauh, namun pengalaman di luar negara menunjukkan bahawa pilihan alternatif berkualiti tinggi boleh wujud bersama sekolah awam yang kukuh. Kuncinya ialah menetapkan piawaian, memastikan pemantauan dan memastikan laluan sentiasa terbuka supaya kanak-kanak boleh kembali ke bilik darjah apabila bersedia.

Pandangan pakar tentang langkah yang boleh membantu

Pihak yang memperjuangkan pembaharuan di Jepun berpendapat sekolah perlu beralih daripada kadar pembelajaran yang seragam dan memberi ruang kepada kemajuan individu, pembelajaran kolaboratif serta projek amali. Komuniti pembelajaran berbilang usia boleh menyediakan mentor daripada murid lebih tua kepada yang lebih muda, sambil memberi peranan kepimpinan kepada murid lebih berusia. Kerja projek boleh menghubungkan semula pembelajaran dengan persoalan sebenar yang menarik minat murid. Idea ini tidak memerlukan piawaian bersama diketepikan. Sebaliknya, sekolah perlu membenarkan kanak-kanak mencapai piawaian itu dengan cara dan pada kadar yang berbeza. Di tempat model sedemikian telah diuji, murid yang bergelut dalam bilik darjah konvensional sering menunjukkan keterlibatan yang kembali meningkat.

Pengesanan awal tekanan juga penting. Alat saringan yang memantau kedua-dua kecenderungan mengelak dan tekanan psikologi boleh membantu guru melihat masalah yang mula timbul sebelum ketidakhadiran bertimbun. Jika digabungkan dengan semakan berkala, pendekatan ini membolehkan sekolah menawarkan sokongan bersasar seperti kaunseling, hari persekolahan lebih pendek atau pelarasan jadual. Beban kerja guru kekal sebagai kekangan besar. Tanpa lebih banyak masa dan kakitangan, sukar untuk memberikan perhatian secara individu. Ramai pendidik menggesa kelas lebih kecil, masa khusus yang dilindungi untuk perancangan dan kaunseling, serta peranan lebih luas bagi pekerja sosial dan ahli psikologi. Pelaburan dalam bidang ini cenderung membuahkan hasil melalui pengurangan krisis pada masa depan.

Keluarga tersepit di tengah-tengah

Ibu bapa sering memikul beban paling berat apabila anak berhenti hadir ke sekolah. Pergelutan harian untuk keluar dari rumah boleh menjadikan rumah medan konflik. Sesetengah keluarga berkata mereka berasa dihakimi oleh sekolah atau jiran, manakala yang lain bimbang anak mereka kehilangan kemajuan yang tidak akan dapat dikejar semula. Bantuan praktikal penting. Pilihan yang boleh diharap untuk sebahagian hari, bilik tenang yang selamat dan jadual fleksibel mengurangkan konflik. Pengiktirafan jelas terhadap pembelajaran di luar bilik darjah memberi keluarga keyakinan bahawa usaha mereka dihargai. Lama-kelamaan, pengiktirafan itu boleh membina keyakinan yang diperlukan untuk mencuba kembali ke sekolah.

Hubungan dengan masa depan amat penting. Ramai murid yang tidak hadir secara kronik takut mereka telah “gagal” dan peluang semakin tertutup. Sekolah dan perbandaran boleh menangani perkara ini dengan membina laluan ke program vokasional, latihan amali dan projek komuniti yang membolehkan murid menggunakan kekuatan mereka. Apabila remaja melihat laluan yang meyakinkan ke sekolah menengah atas atau latihan kemahiran, motivasi mereka sering meningkat. Membina laluan ini memerlukan penyelarasan dengan majikan tempatan dan sekolah menengah atas, namun ia boleh mengubah masa depan murid yang sebaliknya mungkin semakin terpinggir.

Sekilas Pandang

• Jepun mengira 353,970 murid sekolah rendah dan menengah rendah sebagai tidak hadir secara kronik pada tahun akademik 2024, peningkatan tahunan untuk tahun ke-12 berturut-turut.
• Ketidakhadiran kronik ditakrifkan sebagai tidak hadir selama 30 hari atau lebih atas sebab selain penyakit atau kesukaran ekonomi, dan 3.9 peratus daripada keseluruhan murid memenuhi ambang itu.
• Ketidakhadiran selama 90 hari atau lebih mencatat rekod tertinggi, menandakan semakin ramai kanak-kanak kian terpisah daripada kehidupan sekolah.
• Sekolah paling kerap menyebut kurang motivasi, keresahan atau kemurungan serta kesukaran mengekalkan rutin sebagai sebab ketidakhadiran.
• Ketidakhadiran meningkat paling pantas dalam kalangan murid gred lebih rendah, manakala ketidakhadiran sekolah menengah atas turun sedikit pada 2024.
• Pandemik mengganggu rutin dan mengurangkan halangan psikologi untuk terus berada di rumah, sementara sikap terhadap kehadiran menjadi lebih fleksibel.
• Tindak balas kerajaan merangkumi pusat sokongan pendidikan, lebih ramai kaunselor, pengiktirafan pembelajaran di luar kampus dan usaha menyediakan kurikulum individu.
• Amalan antarabangsa yang membantu termasuk pengumpulan data kehadiran secara kerap, usaha mendekati murid lebih awal, sokongan kesihatan mental dan pengurangan kebergantungan pada hukuman.
• Pakar mengesyorkan kadar pembelajaran individu, pembelajaran kolaboratif dan berasaskan projek, kelas lebih kecil serta saringan awal untuk mengesan tekanan.
• Keluarga berdepan tekanan kewangan dan beban penjagaan, manakala laluan lebih jelas daripada pembelajaran alternatif ke sekolah menengah atas dan pekerjaan amat diperlukan.