Krisis Pencemaran Air Berbahaya Melanda Bandar Paling Bersih di India

Kejutan Maut dalam Air Minuman Harian

Segelas air minuman yang sepatutnya biasa telah membawa maut kepada beberapa keluarga di kawasan Bhagirathpura, Indore, apabila air tercemar meragut nyawa dan menyebabkan ratusan orang dihantar ke hospital. Tragedi itu berlaku di Indore, sebuah bandar di tengah India yang dinobatkan sebagai bandar paling bersih di negara itu selama lapan tahun berturut-turut. Percanggahan ketara antara status bandar yang dibanggakan itu dengan realiti maut yang kini dihadapi penduduknya mencetuskan persoalan tentang infrastruktur bandar dan akauntabiliti.

Laporan rasmi menyatakan jumlah kematian antara empat hingga sembilan orang, namun penduduk mendakwa angka itu mungkin mencecah 15 orang. Lebih 200 orang dimasukkan ke hospital dengan gejala gastrousus yang teruk, manakala lebih 2,400 orang melaporkan jatuh sakit akibat bekalan air tercemar. Wabak itu menjejaskan ribuan penduduk di kawasan kejiranan Bhagirathpura, yang kebanyakannya berpendapatan rendah dan kini bimbang untuk melakukan perkara semudah meminum air dari paip rumah mereka.

Krisis bermula pada penghujung Disember apabila penduduk mula melaporkan kes cirit-birit, muntah-muntah dan demam yang teruk. Saringan kecemasan dilancarkan ketika panik merebak, dengan pasukan perubatan bergerak dari rumah ke rumah untuk mengenal pasti mereka yang terjejas. Menjelang 2 Januari, pihak berkuasa kesihatan telah menyaring kira-kira 40,000 penduduk dan mengenal pasti ribuan kes yang disyaki.

Keluarga Meratapi Kehilangan Orang Tersayang

Di sebalik angka rasmi itu, terdapat rumah yang dipenuhi kesunyian, kejutan dan persoalan yang tidak terjawab. Antara yang meninggal dunia ialah seorang bayi lelaki berusia enam bulan bernama Avyan, yang kelahirannya dinanti keluarganya selama sedekad. Sunil Sahu, bapa bayi itu, sukar memahami betapa pantas nyawa anaknya melayang.

"Dia mengalami cirit-birit dan demam. Kami membawanya berjumpa doktor pada 26 Disember. Ubat-ubatan itu membantu dan dia kelihatan sihat selama dua hari," kata Sahu, suaranya tersekat-sekat. "Tetapi tiba-tiba pada suatu malam, dia mengalami demam yang sangat tinggi. Dia muntah dan meninggal dunia di rumah pada 29 Disember."

Menurut laporan BBC, Avyan menyusu badan tetapi turut diberi susu lembu yang dicairkan dengan air paip. Keluarganya telah mendidihkan campuran itu sebelum memberikannya kepada bayi tersebut kerana menyangka cara itu akan menjadikannya selamat. Mereka tidak tahu bahawa air yang mengalir melalui paip rumah mereka mengandungi bahan cemar yang boleh membawa maut.

"Saya sudah mempunyai seorang anak perempuan. Anak lelaki ini hadir selepas bertahun-tahun menunggu. Dia baru berusia enam bulan," kata bapanya, menggambarkan betapa mendalamnya kehilangan yang ditanggung keluarganya.

Keluarga lain turut berkongsi kisah kehilangan mengejut yang serupa dan amat menyayat hati. Sudha Pal menceritakan kematian bapanya selepas meminum air tercemar, dengan berkata beliau meninggal dunia selepas mengalami cirit-birit dan muntah-muntah yang teruk. "Dia tidak mengalami serangan jantung atau sebarang penyakit lain. Semuanya berpunca daripada cirit-birit dan muntah-muntah," katanya sambil menambah bahawa keadaan bapanya merosot begitu pantas sehingga beliau tidak lagi mampu berdiri sendiri.

Sanjay Yadav, seorang tukang jahit dari kawasan itu, berkata ibunya yang berusia 69 tahun mula muntah pada petang 26 Disember. "Kami membawanya ke hospital, tetapi dia meninggal dunia dalam masa kurang daripada 24 jam," kata Yadav, yang anak lelakinya berusia 11 bulan turut jatuh sakit.

Kisah-kisah menyayat hati ini muncul di seluruh kawasan kejiranan yang terjejas, tempat penduduk daripada golongan ekonomi lebih lemah menanggung kesan paling berat tragedi itu. Setiap perjalanan ke hospital diselubungi kebimbangan akan kehilangan seorang lagi insan tersayang, sementara keluarga tidak berdaya menyaksikan saudara-mara mereka menderita akibat penyakit yang boleh dicegah.

Kumbahan dalam Air Minuman: Kegagalan Teknikal

Siasatan mendapati pencemaran berlaku akibat kegagalan infrastruktur yang kritikal. Menurut laporan Reuters dan The Guardian, kumbahan bercampur "dalam saluran utama yang mengalir dari tangki air." Punca khususnya ialah sebuah tandas yang dibina betul-betul di atas saluran paip utama air minuman berhampiran pondok polis tanpa tangki septik yang diwajibkan, sehingga kumbahan meresap ke dalam bekalan air.

Ketua pegawai perubatan Indore, Madhav Prasad Hasani, memberitahu Reuters bahawa air minuman di kawasan Bhagirathpura tercemar akibat kebocoran, dan ujian air mengesahkan kehadiran bakteria dalam saluran paip itu. "Saya tidak dapat mengatakan apa-apa tentang jumlah kematian, tetapi ya, lebih 200 orang dari kawasan kejiranan yang sama sedang menerima rawatan di hospital berlainan di bandar ini," kata Hasani.

Pegawai Pentadbiran Daerah Shravan Verma mengesahkan pihak berkuasa telah menemui dan membaiki satu titik kebocoran yang mungkin mencemarkan air. "Kami telah menemui satu titik kebocoran yang mungkin mencemarkan air dan titik itu telah dibaiki," kata Verma.

Ujian air mengesahkan "kehadiran bakteria luar biasa yang lazimnya ditemui dalam air kumbahan yang mengandungi sisa manusia," menurut seorang pegawai perubatan yang dipetik The Guardian. Penemuan ini menjelaskan gejala gastrousus teruk yang dialami penduduk di seluruh kawasan kejiranan itu.

Tragedi ini menyerlahkan kelemahan kritikal infrastruktur bandar: saluran paip usang dan pembinaan yang tidak dirancang dengan baik boleh mewujudkan keadaan maut apabila saluran kumbahan bersilang dengan bekalan air minuman. Beberapa saluran paip di kawasan itu dilaporkan berusia lebih 30 tahun, sekali gus menyukarkan usaha mengesan dan membaiki kerosakan.

Amaran yang Tidak Diendahkan

Aspek yang paling membimbangkan tentang tragedi ini mungkin ialah hakikat bahawa ia boleh dicegah. Menurut laporan media, penduduk Bhagirathpura telah mengadu tentang air berbau busuk dan tercemar selama lebih dua bulan sebelum wabak cirit-birit bertukar menjadi krisis.

"Sejak minggu lalu, air itu terasa pahit, hampir seperti logam," kata Jitendra Prajapat, yang kakaknya meninggal dunia dalam tragedi itu, kepada The Indian Express. "Kakak saya mengadu tentangnya. Jiran-jiran dan saya pun begitu. Kami fikir mungkin mereka menambah terlalu banyak klorin atau bahan kimia penulen. Kami mendidihkan air itu kerana menyangka ia akan menjadikannya selamat."

Penduduk berkata air itu berbau busuk dan warnanya luar biasa selama beberapa minggu sebelum kematian berlaku. Namun, amaran ini nampaknya tidak diendahkan atau diketepikan oleh pihak berkuasa perbandaran. Aduan itu tersangkut dalam apa yang digambarkan penduduk sebagai "birokrasi berbelit-belit dengan pelbagai kerenah."

Siasatan ABP News mendedahkan amaran berulang kali, pembaikan tertangguh dan saranan audit yang tidak diendahkan sejak 2019. Kecuaian berterusan, apabila amaran awal dan kebimbangan tidak ditangani sewajarnya oleh pihak berkuasa yang bertanggungjawab, telah mengubah keadaan yang mungkin boleh dicegah menjadi bencana maut.

Lebih memburukkan keadaan, pendedahan menunjukkan tender untuk menggantikan saluran paip usang itu telah dikeluarkan pada Ogos tetapi tertangguh selama empat bulan akibat kelewatan pentadbiran. Proses itu hanya dipercepatkan selepas wabak berkenaan menjadi kecemasan besar.

"Pada pandangan awal, kes ini tergolong dalam kategori pengabaian tugas yang serius," kata ahli majlis perbandaran Indore, Kamal Waghela.

Kegagalan bertindak terhadap aduan penduduk mengenai mutu air menunjukkan keruntuhan tadbir urus pada peringkat paling asas, iaitu memastikan akses kepada air minuman yang selamat.

Tindak Balas Kerajaan dan Akauntabiliti

Susulan krisis itu, kerajaan Madhya Pradesh mengumumkan beberapa langkah. Ketua Menteri Mohan Yadav menyatakan bahawa "kecuaian" tidak akan ditoleransi dan mengumumkan tindakan tatatertib ketika negeri itu bersiap sedia melaksanakan langkah pembetulan.

Kerajaan mengumumkan pampasan ihsan sebanyak ₹2 lakh kepada keluarga mangsa yang meninggal dunia serta menjamin rawatan percuma untuk semua pesakit. Pihak berkuasa menggantung atau memecat beberapa pegawai perbandaran, termasuk Pesuruhjaya Perbandaran Dilip Kumar Yadav, Pesuruhjaya Tambahan Rohit Sisonia dan Sanjeev Shrivastava, jurutera penyelia yang bertanggungjawab di jabatan Kejuruteraan Kesihatan Awam.

"Perkara ini tidak sepatutnya berlaku sejak awal lagi. Kami telah menubuhkan sebuah jawatankuasa untuk menyiasat perkara ini dan segala usaha akan dilakukan untuk memastikan ia tidak berulang," kata Ketua Menteri Yadav kepada media.

Perbadanan perbandaran tempatan kini membekalkan air kepada Bhagirathpura menggunakan lori tangki, dan penduduk dinasihatkan supaya tidak menggunakan air paip sehingga dimaklumkan kelak. Pasukan kesihatan menjalankan lawatan dari rumah ke rumah sambil mengagihkan paket larutan rehidrasi oral (ORS) dan tablet klorin untuk membantu menulenkan air.

Namun, pemimpin pembangkang mengkritik tindak balas kerajaan. Jitu Patwari daripada Parti Kongres menuduh kerajaan negeri pimpinan Parti Bharatiya Janata (BJP) cuai, sambil berkata "air bersih bukan ihsan, tetapi hak untuk hidup."

"Penduduk Indore secara konsisten mengundi BJP tetapi mereka pula membekalkan air beracun," kata Patwari kepada agensi berita ANI.

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan telah mengambil maklum tentang insiden itu atas inisiatif sendiri, dan menyifatkannya sebagai perkara serius yang melibatkan kemungkinan pelanggaran hak rakyat terhadap air minuman yang selamat. Suruhanjaya itu meminta kerajaan Madhya Pradesh mengemukakan laporan terperinci dalam tempoh dua minggu.

Tindak Balas Perubatan dan Situasi Semasa

Hospital di Indore beroperasi pada kapasiti penuh ketika menangani kemasukan pesakit yang melonjak. Ramai pesakit dibenarkan pulang selepas pulih, namun berpuluh-puluh lagi masih dipantau. Pentadbiran bandar memperuntukkan 100 katil tambahan di Hospital Aurobindo khusus untuk penduduk Bhagirathpura.

Majistret Daerah Shivam Verma menjelaskan skala tindak balas perubatan: "Kira-kira 149 orang dimasukkan ke hospital… Pasukan tinjauan kami bergerak dari rumah ke rumah. Sehingga semalam, 2,700 rumah telah ditinjau."

Tinjauan itu diperluas ke kawasan berhampiran untuk menentukan sama ada pencemaran merebak ke luar Bhagirathpura. Pembantu Jururawat dan Bidan Tambahan serta pekerja ASHA terus mengagihkan ORS kepada penduduk sebagai langkah berjaga-jaga.

"Pasukan tinjauan kami juga melawat kawasan berhampiran. Petugas ANM dan ASHA turut bergerak dari rumah ke rumah dan mengagihkan ORS kepada penduduk," kata Majistret Daerah Verma.

Pegawai telah menyaring lebih 8,500 orang dan mengenal pasti ratusan individu yang mengalami gejala. Menurut laporan terkini, lebih 200 orang masih dirawat di hospital seluruh bandar, dengan beberapa orang ditempatkan di unit rawatan rapi. Namun, pentadbiran daerah melaporkan pesakit sedang pulih dan keadaan mereka yang dirawat rapi semakin baik.

Walaupun usaha perubatan ini dijalankan, kepercayaan penduduk Bhagirathpura terhadap perkara asas seperti air minuman telah terjejas teruk. Ramai masih bimbang untuk meminum air yang kini dibekalkan kerajaan menggunakan lori tangki.

Implikasi Lebih Luas terhadap Keselamatan Air

Tragedi di Indore berlaku ketika kebimbangan lebih luas mengenai keselamatan air di seluruh negara semakin meningkat. The Times of India melaporkan bahawa hanya 8% makmal ujian air awam yang dikendalikan kerajaan Delhi mendapat akreditasi daripada Lembaga Akreditasi Kebangsaan bagi Makmal Ujian dan Kalibrasi, yang mengesahkan kemudahan mematuhi piawaian kawalan kualiti antarabangsa. Di seluruh negara, 59% makmal awam kini mendapat akreditasi.

Pakar memberi amaran bahawa apabila populasi bandar India berkembang pesat, kelemahan dalam pengujian air meningkatkan risiko tercetusnya wabak penyakit. Keadaan di Indore menjadi apa yang disebut oleh sebuah rencana editorial akhbar sebagai "amaran keras tentang pengurusan air di India."

Sebuah rencana editorial dalam The Hindu menggesa "penguatkuasaan garis panduan air dan undang-undang alam sekitar lain yang lebih baik pada semua peringkat." Akhbar itu menyatakan bahawa pencemaran udara toksik yang menyelubungi banyak bandar sudah pun "menjejaskan kesihatan rakyat dengan teruk" dan berkata kejadian di Madhya Pradesh harus menjadi pengajaran tentang penyelenggaraan infrastruktur.

Tragedi ini amat ironis memandangkan Indore dikenali sebagai bandar paling bersih di India selama lapan tahun berturut-turut. Pengiktirafan itu sebahagian besarnya berdasarkan langkah kebersihan yang dapat dilihat seperti pengasingan sisa dan kebersihan jalan, namun krisis ini mendedahkan bahaya tersembunyi di bawah permukaan bandar itu, iaitu infrastruktur yang usang.

Seperti yang dinyatakan seorang pengulas, kebersihan sebenar perlu merangkumi "keselamatan infrastruktur bawah tanah yang tidak kelihatan, bukan sekadar kebersihan jalan yang dapat dilihat."

Insiden itu turut mencetuskan tindakan undang-undang. Satu petisyen litigasi kepentingan awam difailkan di hadapan Mahkamah Tinggi Madhya Pradesh, Cawangan Indore, dengan hujah bahawa kegagalan pentadbiran membekalkan air yang boleh diminum merupakan pelanggaran serius terhadap hak asasi untuk hidup di bawah Perkara 21 Perlembagaan India.

Kesimpulannya

Ketika Indore berusaha menerima hakikat tragedi ini, tumpuan terhadap angka, laporan dan janji terasa hambar bagi keluarga yang telah menanggung kehilangan paling besar. Bagi mereka, isu ini bukan tentang statistik atau kenyataan, tetapi tentang orang tersayang yang terkorban akibat sesuatu yang begitu asas dan penting seperti air.

Siasatan diteruskan untuk menentukan jumlah sebenar korban dan mekanisme pemantauan khusus yang gagal. Pihak berkuasa berjanji menjalankan audit menyeluruh terhadap saluran paip air di seluruh Madhya Pradesh bagi mencegah tragedi serupa berulang di bandar lain.

Ketua Menteri Yadav mengarahkan pegawai menyediakan pelan tindakan pembetulan yang mempunyai garis masa di seluruh negeri serta memastikan pelantikan segera dibuat dalam perbadanan perbandaran. Kerajaan juga melantik Kshitij Singhal sebagai Pesuruhjaya Perbandaran Indore yang baharu, menggantikan Dilip Kumar Yadav yang dipindahkan susulan krisis itu.

Namun, bagi keluarga yang berduka di Bhagirathpura, langkah-langkah ini sudah terlambat. Persoalan mereka ringkas, namun amat menyayat hati: Bagaimana perkara ini boleh berlaku? Bolehkah ia dicegah? Dan siapa yang akan memastikan ia tidak berulang?

Perkara Utama

• Sekurang-kurangnya 9 orang disahkan meninggal dunia secara rasmi, namun penduduk mendakwa jumlah korban di kawasan Bhagirathpura, Indore, mencecah 15 orang
• Lebih 200 orang dimasukkan ke hospital dengan gejala gastrousus yang teruk, manakala lebih 2,400 orang melaporkan jatuh sakit
• Pencemaran berlaku apabila kumbahan bercampur dengan air minuman melalui kebocoran saluran paip di bawah tandas yang tidak mempunyai tangki septik
• Penduduk telah mengadu tentang air berbau busuk selama lebih dua bulan sebelum wabak bertukar menjadi krisis
• Indore telah dinobatkan sebagai bandar paling bersih di India selama lapan tahun berturut-turut
• Kerajaan mengumumkan pampasan ₹2 lakh kepada keluarga mangsa dan menggantung beberapa pegawai perbandaran
• Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Kebangsaan telah mengambil maklum tentang insiden itu atas inisiatif sendiri
• Air kini dibekalkan menggunakan lori tangki kerana air paip masih tidak selamat di kawasan yang terjejas