Pendakwa Raya Menuntut Hukuman Mati terhadap Bekas Presiden Korea Selatan Yoon Suk Yeol yang Digulingkan

Tuntutan Hukuman Mati yang Bersejarah

Dalam suasana muram di sebuah mahkamah di Seoul, pendakwa raya Korea Selatan telah memohon hukuman paling berat terhadap bekas Presiden Yoon Suk Yeol. Pasukan pendakwa khas secara rasmi meminta mahkamah menjatuhkan hukuman mati, dengan alasan Yoon ialah dalang pemberontakan yang berpunca daripada pengisytiharan undang-undang tentera pada Disember 2024. Permohonan ini menandakan detik yang jarang berlaku dan dramatik dalam sejarah politik moden negara itu, meletakkan bekas pemimpin tersebut di tengah-tengah krisis perundangan paling serius di negara berkenaan dalam beberapa dekad.

Hujah penutup di Mahkamah Daerah Pusat Seoul menggambarkan ketua negara yang dituduh cuba meruntuhkan demokrasi yang telah disumpahnya untuk dilindungi. Pendakwa raya menyifatkan tindakan Yoon bukan sebagai kesilapan politik, tetapi sebagai usaha terancang untuk menguasai badan kehakiman dan badan perundangan demi mengekalkan cengkamannya terhadap kuasa. Mahkamah diberitahu bahawa Yoon tidak mempunyai asas undang-undang untuk membuat pengisytiharan itu dan arahannya untuk menggerakkan tentera merupakan serangan langsung terhadap susunan perlembagaan.

Yoon duduk di kandang tertuduh ketika permohonan hukuman dibacakan, hampir tidak menunjukkan reaksi kecuali senyuman tipis, manakala sebahagian penyokongnya di galeri bertindak dengan ledakan kemarahan. Bekas presiden itu berulang kali menafikan tuduhan berkenaan, dengan menegaskan bahawa pengisytiharan undang-undang tenteranya berada dalam lingkungan kuasa perlembagaan dan bertujuan memberi amaran kepada lawan politik, bukannya melakukan rampasan kuasa. Walaupun beliau menafikannya, pihak pendakwa berhujah bahawa keseriusan kesalahan itu menuntut hukuman paling berat yang dibenarkan undang-undang.

Korea Selatan tidak melaksanakan hukuman mati terhadap sesiapa sejak 1997, sekali gus menjadikan negara itu secara praktiknya sebuah negara pemansuh hukuman mati menurut pertubuhan hak asasi manusia antarabangsa. Namun, kesalahan mengetuai pemberontakan hanya membawa tiga pilihan hukuman di bawah undang-undang Korea Selatan: hukuman mati, penjara seumur hidup dengan kerja paksa, atau penjara seumur hidup tanpa kerja paksa. Dengan memilih untuk menuntut hukuman mati, pihak pendakwa telah menyatakan pandangan mereka bahawa tindakan bekas presiden itu wajar menerima kecaman paling keras.

Malam yang Kacau-bilau dan Mengelirukan

Peristiwa yang membawa negara itu ke tahap ini bermula pada malam 3 Disember 2024. Dalam ucapan yang disiarkan di televisyen dan mengejutkan negara serta masyarakat antarabangsa, Yoon tiba-tiba mengisytiharkan undang-undang tentera darurat. Beliau mendakwa langkah drastik itu perlu untuk melindungi negara daripada pasukan komunis Korea Utara dan membanteras unsur "anti-negara" yang menurutnya melumpuhkan kerajaan.

Pengisytiharan itu serta-merta menjerumuskan Korea Selatan ke dalam kemelut politik. Unit tentera digerakkan dan dihantar ke lokasi penting di Seoul, termasuk Dewan Negara. Askar mengepung bangunan parlimen dalam usaha menghalang anggota parlimen daripada masuk untuk mengundi berhubung dekri itu. Di luar dewan, rakyat berhimpun membantah, menghalang kenderaan tentera secara fizikal dan bertempur dengan pasukan operasi khas, dalam suasana yang membangkitkan kenangan pahit tentang zaman autoritarian negara itu.

Penggerakan Tentera

Keterangan sepanjang perbicaraan mendedahkan skala operasi ketenteraan itu. Pendakwa raya mengemukakan bukti bahawa Yoon telah mengarahkan penahanan tokoh politik utama, termasuk Speaker Dewan Negara dan pemimpin Parti Demokratik pembangkang. Anggota tentera turut dihantar untuk menyerbu Suruhanjaya Pilihan Raya Kebangsaan, sebuah badan bebas, dengan arahan mengumpulkan bukti dakwaan penipuan undi. Pendakwa raya menyifatkan tindakan itu sebagai cubaan menjejaskan integriti pilihan raya negara.

Krisis itu hanya berlangsung selama enam jam. Dalam sidang dramatik, 190 anggota parlimen berjaya menembusi kepungan tentera untuk memasuki dewan parlimen. Mereka sebulat suara mengundi untuk menarik balik dekri undang-undang tentera, sekali gus memaksa Yoon berundur. Penolakan pantas oleh parlimen, ditambah dengan tentangan besar-besaran daripada orang ramai, menamatkan krisis serta-merta, tetapi kesan perundangan dan politiknya baru sahaja bermula.

Selepas pengisytiharan yang gagal itu, anggota parlimen pembangkang bertindak pantas untuk memecat Yoon. Beliau digantung daripada jawatan dan kemudian secara rasmi dilucutkan jawatan oleh Mahkamah Perlembagaan pada April 2025. Kejatuhannya membawa kepada pilihan raya mengejut yang mengangkat pesaingnya, Lee Jae Myung, sebagai presiden. Namun, selepas disingkirkan daripada jawatan sekalipun, Yoon terus berpengaruh dalam kalangan segmen masyarakat tertentu, dengan penyokong berhaluan kanan menganggapnya sebagai martir yang menentang kelompok liberal pemerintah.

Pendakwaan atas Kes Pemberontakan

Sepanjang perbicaraan, pendakwa raya berusaha membuktikan bahawa pengisytiharan undang-undang tentera itu bukan tindak balas spontan terhadap krisis, sebaliknya rancangan terancang untuk mengukuhkan kuasa. Mereka memberitahu mahkamah bahawa bukti menunjukkan Yoon dan sekutunya mula merancang operasi itu seawal Oktober 2023. Menurut pihak pendakwa, matlamatnya adalah untuk "memonopoli kuasa melalui pemerintahan jangka panjang" dengan menempatkan anggota tentera secara strategik di kedudukan penting.

Pihak pendakwa menekankan unsur keganasan dalam rancangan itu, walaupun tiada sesiapa terbunuh semasa pelaksanaannya. Mereka berhujah bahawa niat Yoon tidak kurang ganas berbanding rampasan kuasa tentera terdahulu kerana beliau membenarkan penggunaan kekerasan untuk mencapai matlamat politiknya. Seorang komander tentera memberi keterangan bahawa Yoon secara jelas mengarahkan penahanan anggota parlimen, bercanggah secara langsung dengan dakwaan Yoon bahawa pengerahan itu sekadar untuk menjaga ketenteraman.

Bukti Perancangan

Antara bukti paling memberatkan yang dikemukakan ialah memo yang dikaitkan dengan salah seorang perancang undang-undang tentera itu. Dokumen tersebut mengandungi cadangan untuk "menghapuskan" ratusan individu, termasuk wartawan, aktivis buruh dan anggota parlimen. Pendakwa raya turut merujuk kepada rancangan untuk memutuskan bekalan elektrik dan air kepada saluran media utama serta menyeksa pegawai pilihan raya supaya mengaku melakukan penipuan pilihan raya yang direka-reka. Bukti ini menjadi asas penting kepada hujah bahawa pengisytiharan itu merupakan cubaan sebenar untuk meruntuhkan sistem demokrasi.

Penolong pendakwa khas Park Eok-su berucap di mahkamah, menekankan betapa seriusnya pengkhianatan itu. "Bekas Presiden Yoon mengisytiharkan undang-undang tentera dengan tujuan untuk terus berkuasa dalam tempoh yang lama melalui penguasaan badan kehakiman dan badan perundangan," kata Park. "Sifat jenayah ini serius kerana beliau menggerakkan sumber fizikal yang sepatutnya digunakan hanya demi kepentingan seluruh negara."

Pendakwa raya turut menyebut tingkah laku Yoon selepas penahanannya sebagai faktor yang memberatkan. Mereka berhujah bahawa beliau tidak menunjukkan penyesalan yang tulus dan gagal memohon maaf kepada orang ramai atas kekacauan yang dicetuskannya. Sebaliknya, kata mereka, beliau terus menyalahkan pembangkang dan menghasut penyokongnya, yang sebahagiannya terlibat dalam bantahan ganas di luar mahkamah selepas beliau ditahan.

Pembelaan Yoon dan Dakwaan Tidak Bersalah

Sepanjang prosiding, Yoon Suk Yeol mengekalkan pendirian menentang. Beliau mengaku tidak bersalah atas tuduhan pemberontakan, dengan berhujah bahawa pengisytiharan undang-undang tentera oleh seorang presiden tidak boleh dianggap sebagai pemberontakan di sisi undang-undang. Pasukan pembelanya menyifatkan perbicaraan itu sebagai "pembersihan" bermotifkan politik dan penyalahgunaan kuasa pendakwaan.

Dalam kenyataan terakhirnya kepada mahkamah yang berlangsung selama 90 minit, Yoon mengulangi hujah utamanya. Beliau menggambarkan tindakannya bukan sebagai rampasan kuasa, tetapi sebagai usaha untuk "melindungi kebebasan dan kedaulatan" serta memulihkan susunan perlembagaan. Beliau menyifatkan parlimen yang dikuasai pembangkang sebagai "sarang penjenayah" dan "kuasa anti-negara" yang menghalang pentadbirannya daripada menjalankan pemerintahan.

Yoon mendakwa pengisytiharan undang-undang tentera itu bertujuan menjadi tindakan simbolik yang aman, yang disebutnya sebagai "undang-undang tentera berbentuk mesej". Beliau menegaskan bahawa beliau tahu dekri itu akan ditarik balik dalam masa setengah hari dan tidak pernah berniat untuk melumpuhkan negara atau menahan pemimpin politik. Sebaliknya, beliau berhujah bahawa beliau cuba meningkatkan kesedaran orang ramai tentang tindakan Parti Demokratik yang dianggapnya berbahaya.

Ketika menjawab dakwaan khusus bahawa beliau mengarahkan tentera mengheret anggota parlimen keluar dari dewan, Yoon mengalihkan kesalahan kepada pegawai bawahan tentera. Beliau mencadangkan bahawa askar di lapangan telah melampaui arahan kerana mereka terbiasa menjalani latihan undang-undang tentera berasaskan garis panduan lama yang bersifat agresif. Penjelasan ini disambut dengan rasa sangsi oleh pendakwa raya dan pemerhati undang-undang, yang menyatakan bahawa rantaian pemerintahan pada akhirnya berpunca daripada presiden.

Ini bukan pemerintahan diktator tentera yang menindas rakyat, tetapi usaha untuk melindungi kebebasan dan kedaulatan," kata Yoon kepada mahkamah. "Saya berbuat demikian untuk menangkis kebejatan yang akan memusnahkan negara.

Tertuduh Bersama dan Rangkaian yang Lebih Luas

Yoon tidak bersendirian dalam perbicaraan ini. Kes pemberontakan itu telah digabungkan dengan perbicaraan beberapa tokoh kanan pentadbirannya yang dituduh melaksanakan arahan haramnya. Pendakwa raya menuntut hukuman penjara yang berat terhadap tertuduh bersama, dengan menggambarkan mereka sebagai rakan subahat dalam rancangan itu.

Bekas Menteri Pertahanan Kim Yong-hyun, yang menurut pendakwa raya "bergerak seiring" dengan Yoon sepanjang konspirasi itu, berdepan tuntutan hukuman penjara seumur hidup. Pendakwa raya berhujah bahawa Kim memainkan peranan penting dalam melaksanakan dan menyelaraskan operasi undang-undang tentera tersebut. Bekas Ketua Agensi Polis Kebangsaan Cho Ji-ho, yang didakwa membantu mengerahkan pasukan polis untuk menyekat dewan, berdepan tuntutan hukuman penjara 20 tahun.

Hukuman lain yang dituntut termasuk 30 tahun penjara terhadap pesara Mejar Jeneral Tentera Noh Sang-won, bekas komander Komando Perisikan Pertahanan, dan 15 tahun terhadap bekas ketua Agensi Polis Metropolitan Seoul Kim Bong-sik. Perbicaraan bersama itu menonjolkan sifat sistemik pemberontakan yang didakwa berlaku, menunjukkan bahawa operasi itu memerlukan kerjasama kepimpinan tentera dan polis untuk dilaksanakan.

Selain tuduhan pemberontakan, Yoon berdepan pelbagai masalah undang-undang lain. Beliau kini menjalani lapan perbicaraan jenayah berasingan yang meliputi tuduhan daripada penyalahgunaan kuasa dan menghalang keadilan hingga pelanggaran undang-undang pilihan raya. Dalam satu kes yang amat mengejutkan, pendakwa raya mendakwa Yoon mengarahkan dron tentera diterbangkan di ruang udara Korea Utara pada 2024 dalam usaha mencetuskan krisis yang boleh dijadikan alasan untuk mengisytiharkan undang-undang tentera.

Bayang-bayang Sejarah dan Hukuman Mati

Tuntutan hukuman mati membawa bersama beban sejarah Korea Selatan. Kali terakhir seorang pemimpin Korea Selatan berdepan tuduhan seumpama itu ialah pada 1990-an. Bekas diktator tentera Chun Doo-hwan dan Roh Tae-woo dibicarakan atas peranan mereka dalam rampasan kuasa pada 1979 dan tindakan ganas menyusuli kebangkitan prodemokrasi di Gwangju. Ketika itu, pendakwa raya turut menuntut hukuman mati terhadap Chun.

Dalam gema sejarah yang mungkin memberikan gambaran suram tentang nasib Yoon, Chun pada mulanya dijatuhi hukuman mati. Namun, mahkamah rayuan kemudian meringankan hukuman itu kepada penjara seumur hidup. Chun dan Roh akhirnya menerima pengampunan dan dibebaskan selepas menjalani hukuman penjara selama kira-kira dua tahun. Duluan ini mendorong ramai pakar undang-undang meramalkan bahawa meskipun Yoon disabitkan, hukuman mati tidak mungkin dilaksanakan dan hukumannya mungkin akhirnya dikurangkan.

Hukuman mati terakhir di Korea Selatan dijatuhkan pada 2016, tetapi negara itu tidak melaksanakan hukuman mati sejak Disember 1997. Moratorium yang berpanjangan ini bermakna walaupun tuntutan pihak pendakwa membawa makna simbolik yang kuat, hakikatnya Yoon berkemungkinan menghabiskan sisa hidupnya di penjara jika disabitkan. Amnesty International mengklasifikasikan Korea Selatan sebagai negara yang "memansuhkan hukuman mati secara praktik", mencerminkan keadaan ini.

Kesan politik kes ini juga amat mendalam. Yoon ialah presiden pertama yang sedang memegang jawatan dalam sejarah Korea Selatan yang ditahan dan didakwa. Kejatuhannya menjadi peringatan kuat tentang hubungan negara itu yang penuh pergolakan dengan para pemimpinnya. Ramai bekas presiden Korea Selatan menamatkan penggal dalam skandal atau penjara, fenomena yang sering dirujuk sebagai "sumpahan Rumah Biru".

Langkah Seterusnya

Mahkamah Daerah Pusat Seoul mengumumkan bahawa keputusan akan disampaikan pada 19 Februari. Keputusan itu akan menjadi detik penting bagi negara, berpotensi menutup lembaran penuh pergolakan atau mencetuskan gelombang baharu ketegangan politik bergantung pada hasilnya. Kerajaan semasa yang dipimpin Presiden Lee Jae Myung mengambil jarak dengan berhati-hati, sekadar menyatakan bahawa ia percaya badan kehakiman akan membuat keputusan menurut undang-undang dan piawaian awam.

Pendapat umum kekal berpecah belah. Ramai rakyat berasa ngeri dengan pengisytiharan undang-undang tentera itu dan menyokong tindakan meminta pertanggungjawaban, namun Yoon masih mempunyai kelompok penyokong setia yang menganggap perbicaraan itu sebagai perburuan ahli sihir. Perpecahan ini mencetuskan bantahan yang kerap berlaku di Seoul, yang kadangkala bertukar ganas apabila kumpulan yang bertentangan bertelagah tentang hala tuju negara.

Bagi sistem perundangan, keputusan itu akan menguji kebebasannya serta keupayaannya untuk meminta pemegang jawatan tertinggi bertanggungjawab. Bagi negara, ini ialah saat untuk menilai kerapuhan demokrasi. Peristiwa Disember 2024 mendedahkan betapa pantas norma demokrasi boleh dicabar, bahkan dalam demokrasi yang kukuh seperti Korea Selatan.

Ketika negara menantikan keputusan, dunia memerhati dengan teliti. Hasilnya berkemungkinan mempengaruhi kedudukan antarabangsa Korea Selatan dan politik dalam negerinya untuk tahun-tahun mendatang. Apa jua hukumannya, perbicaraan ini telah mengubah landskap politik Korea Selatan secara kekal, meruntuhkan aura kebal yang pernah menyelubungi jawatan presiden.

Perkara Utama

• Pendakwa raya Korea Selatan menuntut hukuman mati terhadap bekas Presiden Yoon Suk Yeol atas tuduhan mengetuai pemberontakan.
• Tuduhan itu berpunca daripada pengisytiharan undang-undang tentera oleh Yoon pada 3 Disember 2024, yang berlangsung selama enam jam sebelum dibatalkan oleh parlimen.
• Pendakwa raya berhujah Yoon merancang tindakan itu untuk merampas kuasa dan menahan pesaing politik, sambil mengemukakan bukti senarai individu yang hendak "dihapuskan".
• Yoon menafikan tuduhan itu dan mendakwa pengisytiharan undang-undang tentera tersebut ialah "mesej" simbolik untuk menentang "kebejatan" pihak pembangkang.
• Mahkamah dijangka menyampaikan keputusan pada 19 Februari.
• Yoon berdepan hukuman penjara seumur hidup atau hukuman mati di bawah undang-undang, namun Korea Selatan tidak melaksanakan hukuman mati terhadap sesiapa sejak 1997.
<
• Bekas Menteri Pertahanan Kim Yong-hyun berdepan tuntutan hukuman penjara seumur hidup, manakala tertuduh bersama yang lain berdepan hukuman penjara yang panjang.
• Yoon ialah presiden Korea Selatan pertama yang sedang memegang jawatan ketika ditahan dan didakwa.