Pengalaman Pahit Seorang Warga Asing dalam Tahanan di Tokyo
Pada awal pagi 30 Januari, seorang warga asing berusia 40-an ditahan polis Tokyo atas tuduhan menyerang. Apa yang bermula sebagai prosedur tahanan biasa bertukar menjadi tempoh panjang tanpa makanan, sekali gus mencetuskan persoalan serius tentang perlindungan hak asasi manusia dalam sistem keadilan jenayah Jepun. Lelaki itu, yang identitinya dirahsiakan atas dasar privasi, diserahkan kepada pendakwa raya Tokyo pada keesokan harinya. Dia terpaksa menghabiskan kira-kira 10 jam tanpa makanan ketika penyiasat mengendalikan kesnya dan menjalankan soal siasat.
Kandungan
Menurut peguamnya, Kazuya Tsukamoto, suspek kali terakhir makan pada tengah hari sebelum dibawa ke pejabat pendakwa raya untuk disoal siasat. Dia hanya makan semula kira-kira pukul 10:30 malam, selepas dibawa kembali ke sel tahanan di balai polis. Sepanjang tempoh dalam tahanan pendakwa raya, yang meliputi waktu petang dan malam yang penting, tiada sesiapa bertanya sama ada dia mahu makan dan tiada makanan diberikan, meskipun undang-undang jelas mewajibkan hidangan disediakan secara berkala kepada semua tahanan tanpa mengira kewarganegaraan atau tuduhan yang dihadapi.
Kes ini menarik perhatian terhadap layanan ke atas warga asing dalam sistem keadilan jenayah Jepun, yang menyaksikan halangan bahasa dan ketidaktahuan tentang hak undang-undang boleh meningkatkan kerentanan mereka yang ditahan. Walaupun suspek akhirnya dibebaskan pada 5 Februari selepas mencapai penyelesaian dengan mangsa yang didakwa diserangnya, keadaan penahanannya menimbulkan persoalan berpanjangan tentang perlindungan prosedur dan maruah asas yang diberikan kepada mereka dalam tahanan.
Standard Undang-undang bagi Layanan terhadap Tahanan
Undang-undang Jepun menetapkan parameter khusus bagi layanan terhadap individu yang ditempatkan di kemudahan tahanan, termasuk jadual ketat pemberian makanan yang bertujuan memelihara kesihatan fizikal dan kestabilan psikologi. Peraturan menetapkan sarapan perlu disediakan antara pukul 6:30 pagi hingga 8:30 pagi, makan tengah hari antara pukul 11 pagi hingga 1 tengah hari, dan makan malam antara pukul 4:30 petang hingga 7 malam. Waktu ini bukan sekadar garis panduan institusi, tetapi keperluan yang mengikat di sisi undang-undang, berasaskan pemahaman bahawa pemakanan mencukupi ialah komponen asas layanan berperikemanusiaan semasa dalam tahanan.
Tidak memberikan makanan selama kira-kira 10 jam jelas menyimpang daripada protokol yang ditetapkan, lebih-lebih lagi kerana tempoh itu melangkaui waktu makan malam yang diwajibkan tanpa penjelasan atau pengaturan lain. Pakar undang-undang menyatakan bahawa ketiadaan makanan yang berpanjangan, khususnya ketika soal siasat aktif apabila suspek berdepan tekanan psikologi yang hebat, menimbulkan kebimbangan serius tentang keadaan yang dikenakan terhadap individu yang belum disabitkan dengan sebarang jenayah. Pengabaian keperluan biologi asas semasa soal siasat meningkatkan risiko kenyataan yang diberikan terjejas dengan ketara, sekali gus menjejaskan integriti proses penyiasatan itu sendiri.
Tsukamoto menyifatkan insiden itu sebagai "layanan yang amat tidak adil" dan melanggar peraturan tahanan, baik dari segi lafaz mahupun semangatnya. Peguam itu berhujah bahawa kegagalan memberikan makanan merupakan pencabulan hak asasi manusia, khususnya kerana suspek bergantung sepenuhnya kepada pihak berkuasa untuk keperluan pemakanannya semasa dalam tahanan dan tidak boleh mendapatkan makanan daripada sumber lain.
Pendakwa Raya Jadikan Beban Kerja Alasan
Apabila berdepan dakwaan layanan tidak wajar, pendakwa raya memberikan penjelasan praktikal tetapi kontroversi berhubung kelewatan pemberian makanan itu. Menurut Tsukamoto, penyiasat menyifatkan keadaan tersebut sebagai "tidak dapat dielakkan", dengan alasan beban kes yang terlalu berat, termasuk lebih 40 suspek lain yang perlu dikendalikan pada masa yang sama. Pendakwa raya yang terlibat dilaporkan menegaskan bahawa keadaan di pusat tahanan pada hari itu menyebabkan pemberian makanan mengikut peraturan mustahil dilakukan sambil menguruskan jumlah kes yang memerlukan tindakan penyiasatan segera.
Pejabat Pendakwa Raya Daerah Tokyo enggan mengulas secara khusus tentang kes individu ini, tetapi memberikan kenyataan umum bahawa "tempoh menunggu" tahanan di pusat tahanan lazimnya berbeza-beza bergantung pada jumlah kes yang dikendalikan serta sifat dan kerumitan kes tersebut. Jawapan ini menunjukkan bahawa tempoh panjang tanpa makanan mungkin dianggap secara dalaman sebagai keperluan operasi ketika jumlah kes penyiasatan tinggi, bukannya kegagalan prosedur serius yang perlu diperbetulkan atau dipertanggungjawabkan.
Peguam bela hak undang-undang membantah bahawa tekanan beban kerja tidak boleh dijadikan alasan untuk melanggar hak berkanun. Undang-undang tidak mengecualikan jadual yang sibuk, dan kewajipan menyediakan makanan pada waktu yang ditetapkan kekal mutlak tanpa mengira kekangan kapasiti institusi atau kekurangan kakitangan. Pengkritik berhujah bahawa menerima beban kerja sebagai alasan untuk tidak memberikan makanan mewujudkan duluan berbahaya yang boleh menghakis perlindungan bagi semua tahanan, sekali gus mengutamakan kemudahan pentadbiran daripada keperluan undang-undang dan maruah manusia.
Risiko Kenyataan yang Dipaksa
Selain ketidakselesaan fizikal serta kesan terhadap kesihatan, Tsukamoto turut memberi amaran bahawa kelaparan boleh "memesongkan" kenyataan suspek semasa soal siasat. Tekanan psikologi akibat tidak makan untuk tempoh panjang boleh mewujudkan keadaan yang mendorong individu menandatangani pengakuan palsu atau kenyataan tidak tepat semata-mata untuk mendapatkan keperluan asas dan menamatkan penderitaan mereka, khususnya apabila mereka percaya kerjasama mungkin mempercepatkan kepulangan ke tempat yang menyediakan makanan.
Kelaparan boleh "memesongkan" kenyataan suspek kerana mereka mungkin mengesahkan kenyataan palsu demi mendapatkan makanan.
Kebimbangan ini menyentuh kritikan lebih luas terhadap sistem keadilan jenayah Jepun, yang sejak sekian lama bergantung pada pendakwaan berasaskan pengakuan untuk mendapatkan sabitan. Apabila suspek ditahan lama tanpa makanan yang mencukupi, potensi paksaan dalam suasana soal siasat meningkat dengan ketara. Kelemahan fizikal akibat berpuasa boleh menjejaskan fungsi kognitif dan pertimbangan, menjadikan suspek lebih mudah dipengaruhi dan kurang berupaya mempertahankan pendirian bahawa mereka tidak bersalah jika ditekan oleh penyiasat yang mahu menyelesaikan kes dengan cekap.
Implikasinya melangkaui kes individu ini. Jika tidak memberikan makanan menjadi alat penyiasatan yang diterima, walaupun secara tidak rasmi dengan alasan beban kerja yang tidak dapat dielakkan, hal itu merupakan satu bentuk tekanan psikologi yang menjejaskan kesukarelaan pengakuan. Standard hak asasi manusia antarabangsa secara umum melarang sebarang bentuk paksaan semasa soal siasat, termasuk tindakan menahan makanan atau tidur untuk mematahkan ketahanan suspek atau mendapatkan kenyataan yang tidak akan diberikan dalam keadaan lain.
Latar Belakang Sejarah dan Kebimbangan Berulang
Insiden ini bukan kejadian terpencil dalam sejarah penahanan di Jepun. Rekod pertubuhan hak asasi manusia menunjukkan bahawa kebimbangan tentang tindakan tidak memberikan makanan di pusat tahanan Tokyo berlarutan selama beberapa dekad, sekali gus membayangkan kegagalan struktur dan bukannya kecuaian terpencil. Amnesty International sebelum ini mendokumentasikan kes apabila Pusat Tahanan Tokyo enggan mematuhi standard undang-undang, menyebabkan tahanan berulang kali tidak diberikan makanan yang sewajarnya dan rawatan perubatan semasa dalam tahanan.
Layanan terhadap warga asing dalam tahanan Jepun semakin mendapat perhatian antarabangsa sejak beberapa tahun kebelakangan ini, khususnya selepas kes yang mendapat liputan meluas mendedahkan cara sistem keadilan jenayah negara itu berfungsi kepada khalayak global. Penahanan Carlos Ghosn, bekas pengerusi Nissan yang ditahan pada 2018 atas dakwaan salah laku kewangan, selama tempoh panjang menyorot dengan kritis perkara yang digelar pengkritik sebagai sistem "keadilan tebusan" Jepun. Ghosn ditahan selama berbulan-bulan, disoal siasat tanpa kehadiran peguam dan beberapa kali dinafikan ikat jamin sebelum akhirnya meninggalkan negara itu. Walaupun kes semasa melibatkan keadaan berbeza dan individu yang kurang dikenali, ia mengukuhkan naratif bahawa sistem keadilan kadangkala mengutamakan kecekapan penyiasatan berbanding perlindungan hak individu.
Tahanan asing berdepan kerentanan khusus yang boleh memburukkan kesan layanan buruk. Halangan bahasa mungkin menghalang mereka daripada memahami hak atau menyampaikan keperluan kepada kakitangan pusat tahanan dengan berkesan. Perbezaan budaya boleh menyebabkan salah faham tentang prosedur undang-undang, manakala keterasingan daripada keluarga dan rangkaian sokongan meningkatkan tekanan psikologi serta kebergantungan kepada pihak berkuasa. Apabila keperluan asas seperti makanan tidak diberikan, kerentanan ini menjadi semakin ketara dan berpotensi menyebabkan kemerosotan fizikal serta mental dengan cepat.
Tuntutan Akauntabiliti dan Pembaharuan
Tsukamoto menyatakan hasrat untuk memfailkan petisyen bagi mendapatkan pembelaan hak asasi manusia kepada persatuan peguam, dengan menuntut pengiktirafan rasmi terhadap pelanggaran itu serta kemungkinan tindakan disiplin terhadap pendakwa raya yang terlibat. Petisyen sedemikian boleh menghasilkan syor untuk memperbaik amalan, meskipun lazimnya kesan hukumannya terhadap pegawai individu adalah terhad. Langkah itu bertujuan mewujudkan duluan bahawa tindakan tidak memberikan makanan ialah layanan yang tidak boleh diterima, tanpa mengira tekanan institusi atau dakwaan beban kerja yang tidak dapat dielakkan.
Penyokong pembaharuan berhujah bahawa insiden seperti ini menunjukkan perlunya pengawasan bebas terhadap kemudahan tahanan, khususnya berhubung layanan terhadap golongan rentan termasuk warga asing. Walaupun alasan dalaman mungkin menyebut isu beban kerja, pemantauan luaran boleh memastikan keperluan berkanun bagi layanan terhadap tahanan terus dipatuhi walaupun permintaan tinggi. Ada yang mencadangkan agar pusat tahanan sama ada mengehadkan kemasukan kepada jumlah yang mampu dikendalikan supaya undang-undang dapat dipatuhi, atau menyediakan sumber dan kakitangan tambahan untuk mengekalkan standard ketika sibuk.
Kes ini turut menimbulkan persoalan tentang latihan dan akauntabiliti di pejabat pendakwa raya. Jika penyiasat menganggap pemberian makanan sebagai pilihan dan bukannya kewajipan, hal itu mencerminkan budaya yang mengutamakan kecekapan berbanding hak. Memperbetulkan sikap ini mungkin memerlukan bukan sahaja perubahan dasar, tetapi juga perubahan asas dalam cara penahanan difahami dalam kerangka perundangan Jepun, dengan menegaskan bahawa layanan berperikemanusiaan bukan keistimewaan yang diberikan apabila keadaan mengizinkan, sebaliknya kewajipan undang-undang yang tidak boleh digantung.
Undang-undang hak asasi manusia antarabangsa, termasuk konvensyen yang ditandatangani Jepun, menetapkan bahawa tahanan berhak mendapat makanan dan air yang mencukupi sebagai komponen asas layanan berperikemanusiaan. Peraturan Minimum Standard Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Layanan terhadap Banduan turut memberikan panduan yang terpakai kepada tahanan praperbicaraan, dengan menegaskan bahawa pemakanan perlu mencukupi untuk memelihara kesihatan dan kekuatan. Pelanggaran standard ini boleh menyebabkan bidang kuasa berkenaan dikritik badan antarabangsa dan berpotensi menjejaskan hubungan diplomatik, khususnya apabila warga asing terlibat.
Perkara yang Perlu Diketahui
- Seorang warga asing berusia 40-an tidak diberikan makanan selama kira-kira 10 jam ketika dalam tahanan pendakwa raya Tokyo pada Januari selepas ditahan atas tuduhan menyerang
- Undang-undang Jepun menetapkan waktu makan khusus untuk tahanan: sarapan antara pukul 6:30 pagi hingga 8:30 pagi, makan tengah hari antara pukul 11 pagi hingga 1 tengah hari, dan makan malam antara pukul 4:30 petang hingga 7 malam
- Pendakwa raya mendakwa kelewatan itu "tidak dapat dielakkan" kerana beban kerja yang tinggi, melibatkan lebih 40 suspek lain yang perlu disiasat
- Peguam suspek, Kazuya Tsukamoto, mengecam layanan itu sebagai pencabulan hak asasi manusia dan sedang mempertimbangkan untuk memfailkan petisyen rasmi bagi mendapatkan pembelaan kepada persatuan peguam
- Pakar undang-undang memberi amaran bahawa kelaparan semasa soal siasat boleh menyebabkan pengakuan palsu kerana suspek mungkin menandatangani kenyataan tidak tepat semata-mata untuk mendapatkan makanan dan menamatkan penderitaan mereka
- Insiden itu mengulangi corak sejarah yang didokumentasikan pertubuhan hak asasi manusia berhubung layanan di pusat tahanan Tokyo sejak beberapa dekad lalu
- Suspek dibebaskan pada 5 Februari selepas mencapai penyelesaian dengan mangsa yang didakwa diserangnya
- Pejabat Pendakwa Raya Daerah Tokyo enggan mengulas kes khusus itu tetapi mengakui bahawa tempoh menunggu berbeza-beza mengikut jumlah kes
