Mahkamah Hong Kong Batalkan Sabitan Penipuan Jimmy Lai, Namun Taikun Media Itu Kekal Dipenjarakan

Kemenangan Undang-undang yang Jarang Berlaku di Tengah-tengah Pemenjaraan Berterusan

Jimmy Lai, taikun media pro-demokrasi berusia 78 tahun dan pengasas akhbar Apple Daily yang kini tidak lagi beroperasi, memperoleh kemenangan undang-undang yang jarang berlaku pada Khamis apabila Mahkamah Rayuan Hong Kong membatalkan sabitan penipuannya pada 2022. Mahkamah rayuan mengetepikan hukuman penjara lima tahun sembilan bulan yang dijatuhkan atas dakwaan pelanggaran syarat pajakan di ibu pejabat Apple Daily, dengan memutuskan bahawa mahkamah rendah melakukan kesilapan asas dalam mentafsir kewajipan kontrak dan piawaian pembuktian. Keputusan itu merupakan antara beberapa keadaan apabila aktivis bilionair tersebut, yang menyifatkan dirinya sebagai "tahanan politik", berjaya dalam persekitaran undang-undang Hong Kong yang semakin menyekat kebebasan.

Walaupun berjaya dari segi prosedur, Lai akan terus dipenjarakan dalam kurungan bersendirian berkeselamatan maksimum, tempat beliau menjalani hukuman selama lima tahun lalu. Hanya beberapa minggu sebelum keputusan ini, mahkamah berasingan menjatuhkan hukuman penjara 20 tahun terhadapnya di bawah undang-undang keselamatan negara yang dikenakan Beijing, selepas beliau disabitkan atas kesalahan termasuk berkomplot untuk bersekongkol dengan kuasa asing dan menerbitkan bahan menghasut. Masa keputusan rayuan itu dibuat menimbulkan keraguan dalam kalangan keluarga Lai dan pemerhati antarabangsa, yang menganggapnya sebagai pembetulan teknikal yang terhad dan tidak mengubah hakikat bahawa beliau terus ditahan atas tuduhan bermotifkan politik.

Lai dan defendan bersamanya, Wong Wai-keung, tidak hadir di mahkamah ketika keputusan dibacakan, namun Ketua Hakim Jeremy Poon telah meluluskan ketidakhadiran mereka. Wong, bekas eksekutif Next Digital berusia 61 tahun, telah pun menjalani hukuman 21 bulan atas kesalahan sama yang didakwa sebelum sabitan mereka dibatalkan. Keputusan itu memberi kesan sama rata kepada kedua-dua lelaki tersebut, memadamkan rekod jenayah mereka bagi tuduhan penipuan tetapi membiarkan Lai kekal di penjara kerana sabitan berasingan di bawah undang-undang keselamatan negara yang membawa hukuman paling berat pernah dijatuhkan di bawah undang-undang kontroversi itu.

Alasan Mahkamah: Kesilapan Kehakiman dan Kewajipan Kontrak

Penghakiman Mahkamah Rayuan yang disampaikan oleh Ketua Hakim Jeremy Poon bersama-sama hakim Anthea Pang dan Derek Pang tertumpu pada perbezaan undang-undang yang bersifat teknikal tetapi penting berhubung hubungan antara tuan tanah dengan penyewa serta liabiliti jenayah bagi penipuan. Sabitan asal pada 2022, yang dijatuhkan oleh Hakim Mahkamah Daerah Stanley Chan, mendapati Lai melanggar syarat pajakan Apple Daily dengan Hong Kong Industrial Estates Corporation kerana membenarkan firma perunding peribadinya, Dico Consultants Ltd, beroperasi di premis yang dikhususkan sepenuhnya untuk percetakan dan penerbitan akhbar. Pihak pendakwaan berhujah bahawa tindakan itu merupakan penipuan di bawah Seksyen 16A Ordinan Kecurian kerana Lai dan Wong didakwa menyembunyikan aturan tersebut daripada tuan tanah kerajaan.

Hakim-hakim rayuan memutuskan bahawa alasan itu tidak kukuh dari segi undang-undang. Mereka memutuskan bahawa menurut prinsip common law yang mantap mengenai penyewaan komersial, Apple Daily Printing tidak berkewajipan mendedahkan pelanggaran sekatan penggunaan kepada tuan tanah. "Kami memutuskan bahawa Apple Daily Printing tidak mempunyai kewajipan terhadap Corporation untuk mendedahkan pelanggaran sekatan penggunaan atau klausa larangan penyerahan hak yang berpunca daripada pendudukan dan penggunaan Premis berkenaan oleh Dico," menurut penghakiman itu. Mahkamah turut memutuskan bahawa meskipun kewajipan sedemikian wujud, liabiliti jenayah tidak boleh dikenakan ke atas Lai dan Wong secara peribadi menurut undang-undang.

Yang penting, hakim-hakim mendapati pihak pendakwaan gagal membuktikan melampaui keraguan munasabah bahawa defendan telah membuat representasi palsu tentang penggunaan premis tersebut. Semasa perbicaraan asal, peguam bela Derek Chan berhujah bahawa Dico menyokong operasi penerbitan akhbar itu dan bukannya menjalankan urusan peribadi semata-mata. Beliau turut menyatakan bahawa firma itu memiliki pegangan 49 peratus dalam Apple Daily pada awal tempoh berkenaan dan mempunyai kaitan dengan Next Animation, yang menghasilkan kandungan untuk platform dalam talian akhbar tersebut. Mahkamah rayuan menyimpulkan bahawa "alasan hakim perbicaraan dalam memutuskan bahawa pemohon bertanggungjawab atas penyembunyian seperti yang dihujahkan pihak pendakwaan tidak dapat dipertahankan."

Kes Keselamatan Negara: Hukuman Penjara 20 Tahun

Pembebasan daripada tuduhan penipuan menghapuskan satu beban undang-undang, tetapi tidak menjejaskan kes keselamatan negara yang jauh lebih besar implikasinya, yang akan menyebabkan Lai terus dipenjarakan sekurang-kurangnya hingga 2042, ketika beliau berusia 95 tahun. Pada Februari 2026, Mahkamah Tinggi mensabitkan Lai selepas perbicaraan selama 156 hari atas dua pertuduhan berkomplot untuk bersekongkol dengan kuasa asing dan satu pertuduhan berkomplot untuk menerbitkan bahan menghasut. Tiga hakim dalam kes itu menyifatkannya sebagai "dalang" komplot untuk melobi kerajaan asing, termasuk Amerika Syarikat dan United Kingdom, supaya mengenakan sekatan, sekatan pergerakan atau langkah bermusuhan lain terhadap China dan Hong Kong.

Hukuman 20 tahun itu merupakan hukuman paling berat yang dijatuhkan di bawah undang-undang keselamatan negara sejak Beijing mengenakannya pada Jun 2020 susulan protes besar-besaran pro-demokrasi pada 2019. Ketika menjatuhkan hukuman, hakim-hakim membenarkan hanya dua tahun daripada hukuman keselamatan negara dijalani serentak dengan hukuman penipuan, bermakna 18 tahun lagi perlu dijalani secara berturut-turut. Dengan sabitan penipuan kini dibatalkan, pengiraan tempoh pemenjaraan keseluruhan Lai menjadi rumit dari segi undang-undang, namun beliau pasti akan terus dipenjarakan selama berdekad-dekad melainkan berlaku campur tangan diplomatik atau rayuannya dalam kes keselamatan berjaya.

Pendakwaan keselamatan negara itu mengundang kritikan keras daripada kerajaan Barat dan pertubuhan hak asasi manusia, yang berpendapat bahawa pertuduhan tersebut menjadikan kegiatan kewartawanan yang sah dan advokasi politik sebagai jenayah. Kes itu berkisar pada pendirian editorial Apple Daily, termasuk penerbitan rencana yang menyeru tekanan antarabangsa terhadap Beijing serta wawancara dengan ahli politik asing. Lai bertegas bahawa beliau tidak bersalah sepanjang proses itu dan berhujah bahawa tindakannya merupakan amalan kebebasan akhbar dan ekspresi politik yang lazim, yang dilindungi di bawah Undang-undang Asas Hong Kong sebelum undang-undang keselamatan itu berkuat kuasa.

Kebimbangan Kesihatan dan Keputusasaan Keluarga

Keluarga dan wakil undang-undang Lai semakin lantang menyuarakan kebimbangan mendesak tentang keadaan fizikalnya selepas bertahun-tahun dikurung bersendirian. Anak lelakinya, Sebastien, memberitahu Reuters selepas keputusan pada Khamis bahawa keputusan itu "tidak mengubah apa-apa" bagi bapanya, yang berdepan kemungkinan meninggal dunia di penjara.

Beliau masih menjalani hukuman penjara 20 tahun dan telah menghabiskan separuh dekad lalu dalam kurungan bersendirian berkeselamatan maksimum. Tindakan yang wajar ialah membebaskannya segera sebelum terlambat,

Masalah kesihatan yang disebut oleh keluarga termasuk oklusi vena retina pada mata kanannya, tekanan darah tinggi, jantung berdebar-debar dan kehilangan pendengaran yang semakin teruk. Anak perempuannya, Claire, memberitahu BBC pada Disember bahawa gigi bapanya reput dan kuku tangannya "kadangkala tercabut", menunjukkan kemungkinan kekurangan zat makanan yang serius atau penjagaan perubatan yang tidak mencukupi. Caoilfhionn Gallagher KC, ketua pasukan undang-undang antarabangsa Lai, memberi amaran bahawa beliau berisiko meninggal dunia di penjara akibat masalah kesihatan yang semakin bertambah buruk ini.

Claire Lai menyifatkan keputusan rayuan pada Khamis sebagai "tidak lebih daripada langkah perhubungan awam oleh pihak berkuasa Hong Kong" dan memberitahu BBC bahawa kemenangan undang-undang itu tidak memberikan kelegaan sebenar.

Jangan ada sesiapa yang terpedaya dan menyangka.. [keputusan itu] lebih daripada itu. Kedaulatan undang-undang sudah hancur di sana, dan bapa saya masih dipenjarakan secara tidak adil serta akan terus dipenjarakan selama hampir 20 tahun melainkan tindakan segera diambil untuk menjamin pembebasannya,

Usaha advokasi keluarga itu mendapat perhatian di ibu negara negara-negara Barat, apabila kes Lai menjadi tumpuan kebimbangan terhadap usaha Beijing merungkai autonomi dan kebebasan sivil yang dijanjikan kepada Hong Kong.

Tekanan Antarabangsa dan Saluran Diplomatik

Kes ini berkembang menjadi isu diplomatik penting antara China dengan demokrasi Barat, khususnya United Kingdom, memandangkan Lai merupakan warganegara British. Setiausaha Luar UK Yvette Cooper mengeluarkan kenyataan selepas hukuman keselamatan negara dijatuhkan, dengan menyatakan bahawa Lai dipenjarakan "kerana menggunakan haknya terhadap kebebasan bersuara" dan menggesa pembebasannya atas dasar kemanusiaan. Kerajaan British berdepan tekanan daripada ahli Parlimen Konservatif dan Liberal Demokrat supaya mengambil tindakan lebih tegas, termasuk kemungkinan mengenakan sekatan terhadap pegawai Hong Kong yang bertanggungjawab atas pendakwaan tersebut.

Di Washington, perjuangan untuk Lai mendapat sokongan bipartisan dan perhatian peribadi Presiden Donald Trump, yang secara terbuka berikrar untuk memastikan aktivis itu dibebaskan. Rumah Putih mengesahkan bahawa Trump akan ke Beijing dari 31 Mac hingga 2 April untuk bertemu Presiden China Xi Jinping, dan anak-anak Lai menyatakan harapan agar isu itu dibincangkan secara menonjol dalam pertemuan dua hala berkenaan. Claire Lai menghadiri ucapan Trump baru-baru ini mengenai Keadaan Negara sebagai tetamu Speaker Dewan Perwakilan Mike Johnson, yang memuji Jimmy Lai kerana "memperjuangkan demokrasi" dan "mempertahankan kebebasan yang terlalu sering kita anggap remeh di Amerika."

John Moolenaar, pengerusi jawatankuasa pilihan Dewan Perwakilan AS mengenai China, menyifatkan pertuduhan penipuan yang dibatalkan itu sebagai "ilusi" yang direka untuk mewujudkan gambaran palsu tentang kebebasan kehakiman.

Parti Komunis China mahu dunia percaya bahawa Hong Kong mempunyai sistem keadilan yang adil dan saksama, tetapi semuanya dikawal Beijing,

Pertubuhan hak asasi manusia termasuk Amnesty International dan Reporters Without Borders turut menyifatkan pembebasan daripada tuduhan penipuan itu tidak memadai untuk menangani corak penganiayaan politik yang lebih meluas.

Tindakan Keras Lebih Luas: Kes Keluarga Kwok

Pada hari yang sama Lai memperoleh kemenangan undang-undang, mahkamah Hong Kong memberikan peringatan jelas tentang jangkauan undang-undang keselamatan negara yang semakin meluas hingga melibatkan hubungan kekeluargaan. Kwok Yin-sang, bapa kepada aktivis pro-demokrasi yang berpangkalan di Washington, Anna Kwok, berusia 69 tahun dan dijatuhi hukuman penjara lapan bulan kerana cuba menamatkan polisi insurans simpanan pendidikan anak perempuannya serta mengeluarkan kira-kira HK$88,609 (AS$11,400). Mahkamah mendapati beliau bersalah kerana "cuba berurusan dengan" dana milik seorang "pelarian" di bawah peruntukan undang-undang keselamatan negara tempatan yang menjadikan pengendalian sumber kewangan bagi aktivis yang melarikan diri ke luar negara sebagai satu kesalahan jenayah.

Anna Kwok, pengarah eksekutif Hong Kong Democracy Council, merupakan salah seorang daripada 34 aktivis di luar negara yang menjadi sasaran ganjaran polis sehingga HK$1 juta (AS$128,000) atas dakwaan pelanggaran keselamatan negara. Beliau menyifatkan pendakwaan terhadap bapanya sebagai "amat keji". Sebelum hukuman dijatuhkan, beliau memberitahu Reuters bahawa penggunaan hubungan kekeluargaan sebagai senjata tidak akan melemahkan usaha advokasinya.

Tindakan balas kerajaan Hong Kong tidak dan tidak akan menghalang aktivisme saya yang berterusan,

Kwok Yin-sang, yang membeli polisi itu ketika anak perempuannya berusia dua tahun, menjadi orang pertama yang disabitkan di bawah peruntukan khusus yang menyasarkan saudara-mara aktivis dalam buangan ini.

Kes Kwok menggambarkan bagaimana ikatan kekeluargaan dijadikan senjata undang-undang untuk menekan pembangkang di luar negara, taktik yang dikecam oleh kumpulan hak asasi sebagai hukuman kolektif. Majistret Ketua Pemangku Cheng Lim-chi memutuskan bahawa memandangkan Anna Kwok ialah seorang pelarian, sebarang pengendalian asetnya, termasuk oleh ibu bapa yang menguruskan dana yang asalnya disumbangkan sendiri, merupakan kesalahan jenayah. Tafsiran ini memperluas jangkauan luar wilayah undang-undang keselamatan itu sambil menghukum ahli keluarga yang kekal di Hong Kong, sekali gus mewujudkan pencegah kuat terhadap aktivisme berterusan di luar negara.

Apple Daily dan Kemerosotan Kebebasan Akhbar

Masalah undang-undang Lai perlu difahami dalam konteks perjalanan Apple Daily daripada tabloid popular kepada simbol kebebasan akhbar di Hong Kong yang telah dihancurkan. Ditubuhkan pada 1995, akhbar itu menggabungkan gosip selebriti dengan laporan politik yang tajam dan kritikan terbuka terhadap Beijing, lalu menjadi akhbar harian pro-demokrasi terbesar di wilayah itu serta suara bebas yang jarang ditemui dalam landskap media yang semakin terkekang. Penutupan akhbar itu pada Jun 2021, susulan serbuan polis dan pembekuan aset syarikat di bawah undang-undang keselamatan negara, menandakan berakhirnya kewartawanan bebas untuk pasaran massa di Hong Kong.

Kes penipuan itu secara khusus berkaitan operasi di premis Hong Kong Industrial Estates Corporation di Tseung Kwan O, tempat Apple Daily mengendalikan kemudahan percetakannya. Dico Consultants, firma yang menjadi tumpuan pertikaian pajakan itu, menjalankan fungsi berkaitan urusan peribadi Lai serta menyokong penerbitan akhbar, termasuk melalui kaitannya dengan Next Animation. Semasa perbicaraan asal, Hakim Stanley Chan menolak hujah pembelaan bahawa kehadiran firma itu tidak penting kerana hanya meliputi 0.16 peratus premis, sambil menegaskan bahawa penyewa tetap bertanggungjawab mematuhi syarat lesen tanpa mengira keluasan yang digunakan.

Pembatalan sabitan penipuan itu tidak mengembalikan akhbar berkenaan atau menangani kesan menakutkan yang lebih luas terhadap sektor media Hong Kong. Sejak undang-undang keselamatan itu dilaksanakan, banyak media bebas telah ditutup, wartawan ditangkap dan wartawan asing berdepan kesukaran mendapatkan visa. Pemenjaraan Lai yang berterusan menjadi amaran berpanjangan kepada pemilik media lain tentang kesan mempertahankan kebebasan editorial, meskipun pembetulan teknikal terhadap sabitan penipuannya membolehkan pihak berkuasa mendakwa bahawa keadilan prosedur telah dipatuhi.

Tindak Balas Kerajaan dan Persoalan Kebebasan Kehakiman

Pihak berkuasa Hong Kong segera menggambarkan keputusan pada Khamis itu sebagai bukti kebebasan kehakiman, bukannya kemenangan substantif bagi Lai. Jurucakap kerajaan berkata keputusan tersebut menunjukkan mahkamah menjalankan kuasa kehakiman secara "bebas" dan perbicaraan asal serta proses rayuan dikendalikan secara "terbuka dan telus". Jabatan Kehakiman mengumumkan akan "meneliti penghakiman itu dengan teliti dan mempertimbangkan sama ada hendak membuat rayuan", sekali gus membayangkan kemungkinan proses undang-undang dipanjangkan lagi walaupun pembebasan itu kekal.

Kerajaan menegaskan bahawa keputusan itu tidak mengubah fakta asas dan mendakwa Lai telah "mengeksploitasi sumber awam untuk kepentingan peribadi" selama lebih dua dekad dengan membenarkan Dico menggunakan premis tersebut. Naratif ini cuba mengekalkan stigma salah laku sambil mengakui bahawa tuduhan penipuan tidak mencukupi dari segi undang-undang. Pegawai China dan Hong Kong secara konsisten mempertahankan kes keselamatan negara terhadap Lai sebagai mencerminkan "semangat kedaulatan undang-undang" dan perlu demi mengekalkan kestabilan, serta menolak kritikan antarabangsa sebagai campur tangan dalam urusan dalam negeri.

Penganalisis undang-undang menyatakan bahawa keputusan rayuan itu, walaupun tepat dari sudut teknikal undang-undang kontrak, dibuat dalam sistem yang keputusannya dalam kes politik telah ditentukan lebih awal di mahkamah keselamatan negara. Mahkamah Rayuan yang sama, yang membetulkan keputusan dalam kes penipuan itu, telah mengekalkan sabitan keselamatan negara lain yang kontroversial. Bagi pelabur dan pemerhati antarabangsa, keputusan ini hanya memberi petunjuk terhad tentang penyelesaian pertikaian komersial dan tidak memberikan jaminan tentang pendakwaan politik, kerana hakim-hakim menegaskan bahawa keputusan mereka hanya terpakai kepada pertikaian pajakan khusus itu dan bukan kes keselamatan yang berasingan.

Implikasi terhadap Masa Depan Lai

Kesan praktikal segera daripada pembatalan sabitan penipuan itu masih belum jelas. Pakar undang-undang berpendapat keputusan itu mungkin mengurangkan sedikit jumlah tempoh pemenjaraan Lai, namun pengiraannya bergantung pada cara pihak penjara mentafsir bahagian hukuman asal yang dijalani serentak dan berturut-turut. Dengan hukuman penipuan dimansuhkan, tempoh dua tahun yang dijalani serentak daripada kes keselamatan negara mungkin tidak lagi terpakai seperti yang ditetapkan asalnya, namun Lai masih berdepan kira-kira 18 hingga 20 tahun pemenjaraan melainkan dibebaskan lebih awal atau mendapat pengampunan presiden.

Keputusan itu menyediakan contoh prosedur untuk pasukan undang-undang Lai mencabar sabitan keselamatan negaranya, namun rayuan dalam kes itu melibatkan risiko politik yang jauh lebih tinggi. Peguam antarabangsanya terus menjalankan usaha advokasi di Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan ibu negara asing, dengan berhujah bahawa penahanannya melanggar piawaian hak asasi manusia antarabangsa berhubung kebebasan bersuara dan layanan berperikemanusiaan terhadap banduan. Sidang kemuncak Trump-Xi yang bakal berlangsung merupakan peluang diplomatik paling hampir untuk campur tangan, namun pegawai China secara tradisinya menolak usaha mengaitkan kes hak asasi manusia dengan perbincangan perdagangan dua hala dan strategi.

Bagi gerakan pro-demokrasi Hong Kong, kes Lai merangkumkan kos penentangan serta keteguhan perhatian antarabangsa. Walaupun pembebasan daripada tuduhan penipuan memberikan ruang untuk meraikan kemenangan undang-undang, hakikat bahawa seorang lelaki berusia 78 tahun berdepan dua dekad di penjara kerana menerbitkan rencana dan memberikan wawancara menggambarkan betapa mendalamnya perubahan yang berlaku di wilayah itu. Sama ada keputusan pada Khamis menandakan pemulihan piawaian undang-undang yang tulen, meskipun terhad, atau sekadar tindakan yang dirancang untuk mengalihkan perhatian daripada kritikan antarabangsa akan menjadi lebih jelas apabila pihak berkuasa memutuskan sama ada hendak membuat rayuan dan bagaimana mereka mengendalikan penahanan Lai yang berterusan.

Perkara Utama

• Mahkamah Rayuan Hong Kong membatalkan sabitan penipuan Jimmy Lai pada 2022, dengan memutuskan bahawa hakim perbicaraan tersilap mentafsir kewajipan kontrak dan pihak pendakwaan gagal membuktikan wujudnya representasi palsu
• Lai kekal dipenjarakan di bawah hukuman berasingan selama 20 tahun atas kesalahan keselamatan negara, termasuk bersekongkol dengan kuasa asing dan menerbitkan bahan menghasut
• Sabitan defendan bersama, Wong Wai-keung, turut dibatalkan, namun beliau telah pun menjalani hukuman 21 bulannya
• Jabatan Kehakiman sedang meneliti keputusan itu dan mungkin memfailkan rayuan lanjut ke Mahkamah Rayuan Akhir
• Keluarga Lai dan peguam antarabangsanya menyifatkan keputusan itu sebagai langkah perhubungan awam yang tidak menangani kemerosotan kesihatannya atau tempoh kurungan bersendirian yang berpanjangan
• Presiden AS Donald Trump dijadualkan bertemu pemimpin China Xi Jinping pada penghujung Mac, dan anak-anak Lai berharap akan berlaku campur tangan diplomatik
• Setiausaha Luar UK Yvette Cooper menggesa pembebasan Lai atas dasar kemanusiaan, dengan menyebut kewarganegaraan British dan kesihatannya yang semakin merosot
• Pada hari yang sama, mahkamah Hong Kong menjatuhkan hukuman penjara lapan bulan terhadap bapa aktivis Anna Kwok kerana mengendalikan polisi insurans anak perempuannya, dalam sabitan pertama yang menyasarkan saudara-mara pembangkang di luar negara