Jepun Luluskan Undang-undang untuk Mewujudkan Ibu Negara Kedua bagi Kecemasan Bencana

Jepun bersiap sedia mewujudkan pusat sementara kerajaan di luar Tokyo

Jepun telah meluluskan undang-undang yang membolehkan kerajaan menetapkan satu atau lebih wilayah sebagai ibu negara kedua sementara sekiranya Tokyo tidak dapat berfungsi akibat bencana besar atau kecemasan negara yang lain. Langkah itu bertujuan memastikan pejabat perdana menteri, parlimen, kementerian dan institusi penting lain terus beroperasi sekiranya ibu negara tidak dapat diakses.

Undang-undang itu tidak memindahkan ibu negara Jepun dari Tokyo dan tidak mewajibkan kementerian atau syarikat berpindah serta-merta. Sebaliknya, ia mewujudkan rangka kerja undang-undang untuk memilih sebuah prefektur yang mempunyai penduduk, ekonomi, infrastruktur dan keupayaan pentadbiran yang diperlukan bagi menempatkan fungsi utama kerajaan apabila diperlukan.

Perdana Menteri Sanae Takaichi akan menyelia proses pemilihan. Sebuah ibu pejabat kerajaan dijangka ditubuhkan, dengan seorang menteri ditugaskan mengurus inisiatif itu. Undang-undang tersebut menetapkan bahawa wilayah berkenaan perlu dipilih dalam tempoh kira-kira setahun selepas ia berkuat kuasa.

Langkah itu diluluskan pada penghujung sidang Diet yang dilanjutkan selepas berminggu-minggu konflik politik. Ia diluluskan di Dewan Ahli Majlis yang dikuasai pembangkang dengan majoriti dua undi, sekali gus membayangkan kesukaran yang mungkin dihadapi Takaichi untuk meluluskan dasar gabungan yang lain.

Mengapa Tokyo memerlukan alternatif kecemasan

Jepun merupakan antara negara paling terdedah kepada gempa bumi di dunia, dan Tokyo terletak di kawasan yang berisiko tinggi mengalami gegaran seismik besar. Anggaran kerajaan meletakkan kebarangkalian gempa bumi bermagnitud 7 di kawasan metropolitan Tokyo pada kira-kira 70 peratus dalam tempoh 30 tahun akan datang.

Gempa bumi sebesar itu boleh merosakkan jalan raya, landasan kereta api, rangkaian elektrik, sistem komunikasi dan bangunan kerajaan di kawasan yang luas. Ia juga boleh mengganggu bank, pasaran kewangan dan ibu pejabat syarikat, memandangkan sebahagian besar kegiatan politik dan ekonomi Jepun tertumpu di ibu negara itu.

Tokyo menyumbang kira-kira satu perlima daripada keluaran ekonomi Jepun, menempatkan lebih separuh daripada syarikat tersenarai di negara itu dan menjadi kediaman sekitar 30 peratus penduduk negara. Oleh itu, bencana yang melumpuhkan fungsi utamanya boleh menjadi krisis negara, bukan sekadar kecemasan setempat.

Para pegawai turut menyebut taufan dan kejadian lain sebagai kemungkinan pencetus sistem itu. Tujuannya adalah untuk membolehkan institusi pusat terus membuat keputusan, mengagihkan sumber dan menyelaraskan kerja menyelamat serta pemulihan, walaupun Tokyo tidak dapat berfungsi selama beberapa hari atau minggu.

Rancangan itu mencerminkan konsep kesinambungan kerajaan. Dari segi praktikal, wilayah yang ditetapkan perlu menyediakan pejabat, komunikasi selamat, rangkaian pengangkutan, penginapan dan prosedur untuk menerima pegawai. Ia juga memerlukan perjanjian antara kerajaan prefektur dan bandar supaya kuasa dapat dipindahkan dengan pantas ketika krisis.

Keperluan undang-undang baharu

Undang-undang itu menyerahkan keputusan akhir kepada perdana menteri, yang akan memilih daripada prefektur yang mengemukakan pencalonan. Kawasan calon mesti mempunyai kebarangkalian lebih rendah untuk mengalami kerosakan teruk akibat bencana yang sama yang menjejaskan kawasan Tokyo. Ia juga perlu mempunyai penduduk, kekuatan ekonomi dan keupayaan pentadbiran awam yang mencukupi untuk menyokong fungsi negara.

Undang-undang itu membenarkan lebih daripada satu wilayah menerima status tersebut. Peruntukan ini boleh mewujudkan beberapa pusat sokongan, bukannya meletakkan semua fungsi kecemasan di sebuah bandar sahaja. Lokasi yang berbilang boleh mengurangkan risiko satu bencana melumpuhkan seluruh sistem pengganti.

Kawasan calon dijangka membuktikan bahawa mereka mampu menyelaraskan tugas kerajaan melalui sama ada wad pentadbiran khas atau perjanjian rasmi antara kerajaan prefektur dengan sebuah bandar utama. Sistem ini masih belum lengkap. Kerajaan perlu menentukan kementerian atau agensi yang akan beroperasi di luar Tokyo, cara memindahkan pegawai, cara melindungi rekod dan cara memindahkan kuasa semasa kecemasan.

Wilayah yang ditetapkan mungkin menerima manfaat cukai, perubahan peraturan dan pelaburan awam dalam bangunan kerajaan, pengangkutan serta infrastruktur lain. Penyokong berhujah bahawa langkah ini akan meningkatkan kesiapsiagaan kecemasan sambil membuka sumber pertumbuhan baharu kepada ekonomi wilayah.

Osaka menjadi tumpuan perdebatan politik

Osaka merupakan pencabar paling menonjol dari segi politik kerana Parti Inovasi Jepun, yang dikenali di Jepun sebagai Ishin, berpusat di sana. Parti itu telah lama menggalakkan idea untuk mewujudkan ibu negara kedua. Pengasasnya, bekas gabenor Osaka Toru Hashimoto, mula memperjuangkan cadangan itu sekitar 2010.

Rang undang-undang ibu negara kedua dimasukkan dalam perjanjian gabungan yang dicapai oleh Parti Demokratik Liberal pimpinan Takaichi dan Ishin. Perjanjian itu membantu membawa Ishin ke dalam kerajaan selepas LDP menamatkan kerjasama jangka panjangnya dengan Komeito. Kelulusan rang undang-undang itu merupakan antara komitmen utama yang menjamin sokongan Ishin kepada pentadbiran Takaichi.

Usaha Osaka berkait dengan Rancangan Metropolis Osaka yang berasingan, anjuran parti itu. Cadangan tersebut akan memansuhkan Bandar Osaka dan menggantikannya dengan beberapa wad khas, sekali gus mewujudkan struktur pentadbiran yang sebahagiannya mencontohi Tokyo. Penyokong berkata langkah itu akan mengurangkan pertindihan antara pihak berkuasa bandar dan prefektur. Pengundi menolak rancangan itu dalam pungutan suara pada 2015 dan 2020, masing-masing dengan majoriti tipis.

Gabenor Osaka Hirofumi Yoshimura, yang juga mengetuai Ishin, berkata selepas rang undang-undang itu diluluskan bahawa lebih daripada satu kawasan patut ditetapkan. Beliau berhujah bahawa beberapa wilayah teras boleh menyokong pertumbuhan Jepun. Beliau sedang berusaha mengadakan satu lagi pungutan suara mengenai rancangan Osaka pada musim bunga depan, dan undang-undang baharu itu mungkin memberi dorongan baharu kepada kempen tersebut.

Lebih daripada satu kawasan patut ditetapkan sebagai ibu negara kedua. Wilayah teras seperti ini akan memacu pertumbuhan Jepun.

Parti pembangkang berkata undang-undang itu dirangka untuk memberi ganjaran kepada Ishin, bukannya menangani keperluan perlindungan awam. Mereka merujuk hubungan rapat antara perjanjian gabungan dengan undang-undang itu, serta ketiadaan anggaran kos terperinci. Pengkritik bimbang Osaka mungkin menerima bahagian wang awam, pelepasan cukai dan projek infrastruktur yang tidak seimbang.

Kerajaan wilayah turut menyertai persaingan

Undang-undang itu tidak menamakan Osaka sebagai ibu negara sokongan pada masa depan. Hal ini mendorong wilayah lain bersaing untuk mendapatkan status tersebut, dengan pemimpin tempatan mengemukakan gabungan infrastruktur, keupayaan ekonomi dan daya tahan bencana masing-masing.

• Fukuoka: Kerajaan prefektur sedang menyediakan bidaan bersama dengan Fukuoka dan Kitakyushu. Gabenor Seitaro Hattori berkata wilayah itu akan bekerjasama dengan pihak berkuasa perbandaran dan komuniti perniagaan tempatan sebagai satu pasukan Fukuoka.
• Aichi: Gabenor Hideaki Omura berkata Aichi dan Nagoya sudah mempunyai fungsi yang diperlukan untuk berperanan sebagai ibu negara kedua. Aichi menempatkan industri pembuatan utama, termasuk ibu pejabat Toyota dan rangkaian pembekalnya.
• Hokkaido: Gabenor Naomichi Suzuki berkata para pegawai sedang mengadakan perbincangan dengan Sapporo dan akan memulakan perbincangan konkrit selepas undang-undang itu digubal. Jarak Sapporo dari Tokyo boleh membantunya mengelakkan sebahagian risiko bencana yang sama.
• Miyagi: Gabenor Yoshihiro Murai berkata prefektur itu akan memohon sekiranya dapat memenuhi syarat undang-undang.
• Hiroshima dan kawasan lain: Kerajaan tempatan turut menunjukkan minat, sementara Fukuoka, Sapporo, Nagoya dan bandar-bandar utama lain mempertimbangkan cara menyediakan bidaan rasmi.

Persaingan itu mungkin menjadikan proses pemilihan sebagai perebutan pelaburan negara, selain perancangan kecemasan. Penetapan status tersebut boleh membawa pejabat awam baharu, rangkaian pengangkutan yang lebih baik, sistem data dan pelaburan sektor swasta. Ia juga boleh meningkatkan pengaruh sesebuah wilayah dalam politik negara.

Cadangan Fukuoka menggambarkan bentuk kerjasama wilayah yang mungkin digalakkan oleh undang-undang itu. Prefektur tersebut sedang mempertimbangkan perjanjian yang menghubungkan kerajaannya dengan Fukuoka dan Kitakyushu, dan bukannya bergantung pada sebuah bandar sahaja. Aichi mengetengahkan kekuatan sedia ada institusi dan pangkalan industri Nagoya. Hokkaido pula menekankan jarak geografinya dari kawasan ibu negara.

Desentralisasi melibatkan kos yang besar

Penyokong mengemukakan projek itu sebagai langkah keselamatan dan cara mengurangkan dominasi Tokyo. Penumpuan penduduk, syarikat dan institusi awam di ibu negara itu sejak sekian lama dikritik kerana menarik tenaga mahir dan pelaburan keluar dari bahagian lain Jepun. Memberikan peranan negara yang lebih besar kepada beberapa wilayah boleh menyebarkan kegiatan ekonomi dan mewujudkan pusat pengambilan keputusan tambahan.

Kerajaan masih belum menerbitkan anggaran kos penuh. Pembinaan pejabat kementerian, peluasan komunikasi selamat dan penambahbaikan pengangkutan mungkin memerlukan perbelanjaan yang besar. Insentif cukai dan perubahan peraturan juga akan mengurangkan hasil awam atau mengubah peraturan demi memihak kepada kawasan terpilih.

Pengkritik mempersoalkan sama ada manfaatnya setimpal dengan perbelanjaan itu, khususnya ketika Jepun berdepan peningkatan kos keselamatan sosial, populasi yang semakin mengecil dan tekanan terhadap belanjawan isi rumah. Mereka turut memberi amaran bahawa gelaran ibu negara kedua boleh menimbulkan jangkaan tidak realistik sekiranya wilayah terpilih hanya menerima gelaran simbolik dengan sedikit fungsi kerajaan sebenar.

Gabenor Tokyo Yuriko Koike menyokong pengaturan sokongan bencana yang lebih kukuh, sambil menolak tanggapan bahawa penumpuan ibu negara itu sendiri merupakan masalah utama. Tokyo telah melabur dalam kemudahan kecemasan, termasuk pusat kesiapsiagaan bencana di Tachikawa, di bahagian barat kawasan metropolitan. Oleh itu, rancangan negara perlu berfungsi seiring dengan sistem tindak balas Tokyo sendiri, bukannya menggantikannya.

Satu lagi kebimbangan ialah risiko kemudahan kecemasan tertumpu di lokasi baharu. Rancangan yang berkesan memerlukan beberapa lapisan sokongan, termasuk pusat data jarak jauh, laluan komunikasi alternatif dan pengaturan supaya pegawai dapat bekerja dari pelbagai bahagian negara.

Kemenangan sukar bagi Perdana Menteri Takaichi

Kelulusan rang undang-undang itu memberikan kejayaan politik kepada Takaichi, namun proses parlimen mendedahkan perpecahan di dalam dan di luar blok pemerintah. Ahli parlimen pembangkang memboikot persidangan semasa pertikaian berlangsung, dan kerajaan melanjutkan sidang Diet selama lapan hari. Undian akhir hanya berlangsung selepas konsesi prosedur dibuat.

LDP dan Ishin menguasai Dewan Perwakilan yang lebih berkuasa, tempat gabungan pemerintah meraih majoriti besar pada Februari. Namun, pembangkang menguasai dewan atasan, menjadikan rundingan perlu untuk meluluskan undang-undang. Majoriti dua undi bagi rang undang-undang ibu negara kedua menunjukkan bahawa gabungan itu tidak boleh menganggap setiap cadangan akan diluluskan dengan mudah.

Kerajaan mengutamakan rang undang-undang ibu negara kedua selepas mengetepikan rancangan berasingan untuk mengurangkan jumlah kerusi perwakilan berkadar di Dewan Perwakilan. Takaichi kemudian berkata beliau akan terus berusaha memenuhi perjanjian gabungan dan kepercayaan antara LDP dengan Ishin akan kekal kukuh.

Saya akan terus berusaha merealisasikan perjanjian gabungan pemerintah.

Sidang parlimen yang sama turut meluluskan perubahan kepada undang-undang yang mengawal pungutan suara pindaan perlembagaan. Pindaan itu dilihat sebagai persediaan bagi matlamat lama LDP untuk menyemak Perlembagaan pasifis Jepun, yang berkuat kuasa pada 1947. Agenda lebih luas itu menambah ketegangan politik di sekitar kerajaan.

Langkah seterusnya

Peringkat seterusnya melibatkan penetapan piawaian terperinci bagi permohonan dan penilaian wilayah-wilayah yang bersaing. Ibu pejabat perdana menteri perlu membandingkan pendedahan kepada bencana, kemudahan kerajaan, keupayaan pengangkutan, populasi, skala ekonomi dan aturan pentadbiran.

Penetapan status sahaja tidak akan menjadikan sesebuah bandar bersedia untuk mentadbir negara. Kerajaan memerlukan rancangan merangkumi perpindahan parlimen, pejabat kabinet, mahkamah, rekod, komunikasi dan operasi kewangan. Kerajaan juga perlu mengadakan latihan untuk menguji sama ada pihak berkuasa negara boleh memindahkan tugas dengan pantas ketika Tokyo rosak atau terputus hubungan.

Pemilihan mungkin sukar dari segi politik sekiranya beberapa wilayah memenuhi syarat rasmi. Memilih Osaka boleh memuaskan hati Ishin tetapi menghidupkan semula tuduhan pilih kasih. Memilih beberapa wilayah boleh mengagihkan sumber dan mengurangkan kritikan itu, namun penyelarasan akan menjadi lebih rumit. Proses telus yang menerbitkan kriteria dan anggaran kos akan menjadi teras kepada keyakinan awam.

Undang-undang baharu Jepun menandakan permulaan proses itu, bukannya penubuhan pusat pemerintahan kedua yang sudah berfungsi. Tokyo kekal sebagai ibu negara, sementara Osaka dan wilayah pesaing berlumba-lumba merebut peranan yang boleh membawa tanggungjawab kecemasan serta pengaruh ekonomi jangka panjang.

Perkara Utama

• Parlimen Jepun meluluskan undang-undang yang membolehkan satu atau lebih wilayah berfungsi sebagai pusat sokongan sementara bagi kerajaan negara.
• Tokyo kekal sebagai ibu negara utama dan tidak akan digantikan.
• Sistem itu dirancang untuk menghadapi gempa bumi besar, taufan dan kecemasan lain yang boleh melumpuhkan Tokyo.
• Kerajaan menganggarkan terdapat kira-kira 70 peratus kemungkinan gempa bumi bermagnitud 7 berlaku di kawasan Tokyo dalam tempoh 30 tahun.
• Osaka, Fukuoka, Aichi, Hokkaido, Miyagi dan wilayah lain telah menunjukkan minat.
• Perdana Menteri Sanae Takaichi dijangka menyelia proses pemilihan dalam tempoh kira-kira setahun.
• Rang undang-undang itu mengukuhkan gabungan Takaichi dengan Parti Inovasi Jepun yang berpusat di Osaka, tetapi hanya diluluskan di dewan atasan dengan majoriti dua undi.