51 Serangan Pembakaran Terancang Melanda Selatan Thailand yang Dilanda Pemberontakan

Lebih 50 serangan dilaporkan di tiga wilayah

Wilayah sempadan selatan Thailand dilanda gelombang serangan pembakaran, bom dan sabotaj yang diselaraskan pada lewat malam Sabtu, dengan pihak berkuasa melaporkan 51 kejadian di Narathiwat, Yala dan Pattani. Serangan berlaku antara kira-kira 20:00 hingga tengah malam waktu tempatan pada 22 Ogos, di kawasan yang berdepan pemberontakan pemisah selama lebih dua dekad.

Komando Operasi Keselamatan Dalam Negeri Thailand, yang dikenali sebagai ISOC, berkata kejadian itu kelihatan bertujuan mencetuskan kekacauan. Pejabat kerajaan tempatan, kenderaan, sebuah kedai serbaneka, menara telekomunikasi, tiang elektrik dan infrastruktur kereta api antara sasaran yang dilaporkan.

Kebanyakan kejadian berlaku di Narathiwat, wilayah yang paling hampir dengan Malaysia. Serangan lain direkodkan di Yala dan Pattani, dua wilayah yang bersama-sama Narathiwat membentuk pusat utama konflik berpanjangan di selatan Thailand.

Tiada pihak yang segera mengaku bertanggungjawab. Pihak berkuasa belum mengenal pasti suspek secara terbuka atau mengesahkan sama ada satu organisasi mengarahkan semua serangan itu.

Laporan berbeza sedikit mengenai jumlah orang yang cedera. Kenyataan awal tentera Thailand menyebut sekurang-kurangnya dua orang cedera, manakala satu laporan lain menyatakan tiga orang awam cedera. Mereka yang cedera dibawa ke hospital dan dilaporkan berada dalam keadaan stabil.

Apa yang berlaku pada malam itu?

Serangan itu menggabungkan kebakaran, letupan dan bentuk gangguan lain. Dua wanita dilaporkan cedera apabila bom meletup di daerah Muang, Narathiwat. Dalam kejadian lain, sebuah kenderaan diambil dari pejabat organisasi pentadbiran subdaerah sebelum bangunan itu dibakar. Trak pikap yang terbakar kemudian ditemukan ditinggalkan di tepi jalan.

Beberapa bangunan kerajaan tempatan rosak atau musnah. Sebuah kedai serbaneka turut dibakar, manakala tayar yang dibakar ditinggalkan di tengah jalan. Pihak berkuasa melaporkan kerosakan berhampiran menara telekomunikasi dan tiang elektrik, sekali gus menimbulkan kebimbangan mengenai kesannya terhadap komunikasi dan perkhidmatan asas.

Operasi kereta api tergendala buat sementara waktu di sebahagian Narathiwat selepas pegawai menemukan kerosakan pada landasan yang menurut ISOC berpunca daripada kejadian pengeboman yang mengganggu perkhidmatan. Laluan kereta api kerap menjadi sasaran di wilayah selatan kerana gangguan boleh menjejaskan perjalanan, perdagangan dan pergerakan anggota keselamatan.

Rakaman yang disiarkan Thai PBS menunjukkan anggota bomba memadamkan kebakaran di dalam kedai 7 Eleven dan memadamkan tayar yang terbakar di jalan raya. Polis menjalankan pemeriksaan kenderaan ketika penduduk berdepan kehadiran pasukan keselamatan yang dipertingkatkan di daerah terjejas.

Satu laporan serantau memperincikan 22 kejadian di Narathiwat, 18 di Yala dan 11 di Pattani. Satu lagi laporan menyebut lebih 70 serangan yang diselaraskan, walaupun angka 51 ialah jumlah yang sering dipetik pihak tentera. Perbezaan jumlah itu mungkin mencerminkan pengiraan kebakaran, letupan, halangan jalan raya dan kerosakan yang ditemukan semasa pemeriksaan susulan secara berasingan.

Bagaimanakah pihak berkuasa bertindak balas?

Pihak berkuasa Narathiwat mengenakan perintah berkurung semalaman dari lewat Sabtu hingga 06:00 Ahad. Penduduk diminta mendapatkan kebenaran daripada pegawai tentera, polis atau pentadbiran tempatan sebelum meninggalkan rumah atas sebab mendesak.

Perintah berkurung ditarik balik pada pagi Ahad dan pegawai berkata tiada lagi serangan dilaporkan setakat itu. Pasukan keselamatan meneruskan pemeriksaan bangunan kerajaan, jalan raya, landasan kereta api, tapak komunikasi dan lokasi lain untuk mencari bahan letupan yang belum meletup atau objek mencurigakan.

Pegawai keselamatan memberi amaran kepada orang ramai supaya tidak menyentuh bungkusan atau objek lain yang tidak dikenali dan ditemukan berhampiran lokasi serangan. Amaran sedemikian lazim dikeluarkan selepas kejadian pengeboman dan pembakaran yang diselaraskan kerana sesetengah alat mungkin direka untuk mencederakan mereka yang menghampiri lokasi selepas letupan awal.

Wilayah Tentera Keempat Thailand, yang menyelia operasi keselamatan di selatan, menggesa penduduk supaya terus berwaspada. Keselamatan sempadan turut dipertingkatkan di beberapa kawasan di Malaysia yang berjiran, walaupun pihak berkuasa Malaysia melaporkan tiada pencerobohan militan ke negeri Kelantan di timur laut.

Thailand dan Malaysia bekerjasama menerusi Jawatankuasa Sempadan Serantau yang mengendalikan keselamatan di sepanjang sempadan bersama kedua-dua negara. Sempadan itu sukar dikawal sepenuhnya kerana komuniti, jalan raya dan laluan perdagangan merentasi kawasan yang merangkumi kampung luar bandar, ladang dan hutan.

Mengapa selatan terdedah kepada serangan?

Wilayah paling selatan didiami majoriti penduduk Islam yang sebahagian besarnya beretnik Melayu, manakala Thailand secara keseluruhan majoritinya beragama Buddha. Kawasan itu pernah dikaitkan dengan Kesultanan Melayu Patani yang merdeka sebelum diserap ke dalam negara Thai moden.

Fasa pemberontakan semasa bermula pada 2004. Kumpulan bersenjata menuntut autonomi lebih luas, pengiktirafan lebih kukuh terhadap identiti tempatan dan perubahan terhadap cara Bangkok mentadbir wilayah itu. Lebih 7,000 orang terbunuh dalam konflik berkenaan, termasuk orang awam, anggota tentera, pegawai polis, kakitangan kerajaan dan individu yang disyaki militan.

Keganasan biasanya tertumpu di Pattani, Yala dan Narathiwat, walaupun kejadian sekali-sekala berlaku di wilayah berdekatan. Serangan termasuk tembakan, bom tepi jalan, pembakaran, serangan terhadap pusat pemeriksaan dan sabotaj infrastruktur awam.

Organisasi pemisah utama yang dikenal pasti dalam konflik itu ialah Barisan Revolusi Nasional, yang sering disingkatkan sebagai BRN. Kumpulan itu terbabit dalam perbincangan damai, namun ketiadaan pihak yang mengaku bertanggungjawab selepas keganasan Sabtu menyebabkan persoalan tentang pihak yang mengatur serangan terbaharu itu masih belum terjawab.

Pejabat kerajaan tempatan merupakan sasaran yang amat sensitif. Pejabat itu melambangkan kehadiran negara Thai di kampung dan daerah, maka serangan terhadapnya boleh memusnahkan rekod, menjejaskan perkhidmatan awam dan menghakis keyakinan penduduk terhadap keupayaan pihak berkuasa melindungi mereka.

Apakah yang ditunjukkan oleh masa serangan?

Skala dan masa kejadian yang hampir serentak menunjukkan tahap perancangan yang tinggi, menurut keterangan pihak tentera. Membakar banyak lokasi dalam tempoh empat jam boleh memaksa pihak berkuasa membahagikan pasukan tindak balas dan membebankan perkhidmatan bomba serta kecemasan.

Sasaran berkaitan komunikasi, elektrik dan pengangkutan juga boleh menimbulkan kekeliruan tanpa menyebabkan korban jiwa yang besar. Kebakaran menara atau tiang elektrik boleh mengganggu rangkaian dan menyukarkan penduduk, pegawai serta pasukan keselamatan berhubung semasa kecemasan.

Pemberontak di selatan sebelum ini menyasarkan anggota keselamatan dan harta kerajaan menjelang lawatan pegawai kanan. Bulan lalu, lima anggota tentera terbunuh dalam serangan senjata api dan bom di sebuah pusat pemeriksaan di Narathiwat. Serangan itu menyebabkan pihak berkuasa menangguhkan satu pusingan perbincangan damai yang dirancang.

Komander tentera wilayah Thailand, Norathip Poinok, berkata pegawai menerima maklumat risikan selama kira-kira dua bulan yang menunjukkan pejabat tempatan mungkin diserang. Beliau berkata amaran telah dihantar kepada agensi keselamatan, namun pegawai tidak mengetahui tarikh atau lokasi tepat kejadian yang dirancang.

Pelbagai kejadian yang diselaraskan dan bertujuan mencetuskan kekacauan berlaku di beberapa lokasi di wilayah sempadan selatan, kata Komando Operasi Keselamatan Dalam Negeri.

Kenyataan itu menggambarkan penilaian pihak berkuasa dan bukannya pengakuan yang disahkan daripada penyerang. Penyiasat perlu menentukan sama ada kejadian itu diarahkan oleh BRN, dilakukan oleh sel tempatan yang bertindak secara berasingan atau melibatkan lebih daripada satu rangkaian.

Apakah perkembangan rundingan damai?

Malaysia membantu memudah cara rundingan antara Thailand dengan wakil pemberontak selatan sejak 2013. Rundingan itu berulang kali terbantut apabila kerajaan di Bangkok bertukar dan perselisihan berterusan dalam kalangan pegawai kerajaan serta puak pemisah.

Perselisihan utama termasuk tahap pemerintahan sendiri yang boleh diberikan, peranan pasukan keselamatan Thailand, perwakilan politik dan status undang-undang mereka yang terbabit dalam pemberontakan. Kepercayaan turut terhakis akibat serangan dan penangkapan yang berterusan.

Perbincangan rasmi dengan BRN dijangka disambung semula selepas keganasan meningkat, namun serangan di pusat pemeriksaan pada Julai menyebabkan pihak berkuasa menangguhkan proses itu. Thanut Suvarnananda, ketua Agensi Perisikan Kebangsaan Thailand dan wakil kerajaan dalam proses damai, berkata beliau mahu beralih daripada pertukaran tuntutan yang sempit.

Pendekatan yang dinyatakannya ialah menganggap BRN sebagai rakan yang berpotensi dalam menangani rungutan komuniti di Pattani, Yala dan Narathiwat. Rundingan perlu menangani isu praktikal seperti pendidikan, pentadbiran tempatan, hak bahasa, peluang ekonomi dan keselamatan, bukannya hanya menumpukan operasi ketenteraan atau autonomi rasmi.

Serangan besar menyukarkan usaha itu. Serangan meningkatkan tekanan terhadap kerajaan supaya bertindak dengan langkah keselamatan, manakala puak pemisah mungkin melihat gangguan sebagai cara untuk menunjukkan bahawa negara tidak dapat mengawal wilayah itu sepenuhnya.

Bagaimanakah serangan itu boleh menjejaskan lawatan kerajaan?

Perdana Menteri Anutin Charnvirakul dan anggota kabinet dijadualkan melawat Hat Yai di wilayah Songkhla yang berjiran pada minggu depan. Lawatan selama dua hari itu dijangka memberi tumpuan kepada pelaburan, pencegahan banjir dan keselamatan.

Hat Yai ialah pusat perdagangan utama dan hab pengangkutan di selatan, walaupun bandar itu terletak di luar tiga wilayah yang paling terjejas oleh pemberontakan. Kejadian terbaharu berkemungkinan menjadikan keselamatan tumpuan utama lawatan itu, di samping rancangan ekonomi kerajaan.

Pelaburan di wilayah itu bergantung pada jalan raya, kereta api, komunikasi dan pentadbiran awam yang boleh diharap. Serangan berulang boleh menaikkan kos insurans, mengganggu perdagangan dan menghalang perniagaan daripada berkembang, khususnya di daerah luar bandar yang sememangnya sukar menerima perkhidmatan awam.

Kerajaan juga perlu mengimbangi keselamatan dengan kehidupan harian. Perintah berkurung dan sekatan jalan raya boleh mengurangkan risiko segera, namun sekatan berpanjangan mungkin mengukuhkan tanggapan penduduk bahawa wilayah itu ditadbir terutamanya melalui kawalan ketenteraan.

Pegawai tidak melaporkan serangan berterusan sejak pagi Ahad. Siasatan, pengumpulan bukti dan pemeriksaan keselamatan lanjut dijangka diteruskan di seluruh tiga wilayah.

Apakah langkah seterusnya?

Penyiasat akan memeriksa bangunan yang terbakar, infrastruktur yang rosak, sisa bahan letupan dan kenderaan yang ditinggalkan untuk mencari bukti. Masa serangan, pemilihan sasaran dan kaedah yang digunakan mungkin membantu pihak berkuasa menentukan sama ada kejadian itu sebahagian daripada satu operasi.

Ketiadaan pengakuan terbuka menyukarkan usaha mengenal pasti pihak yang bertanggungjawab. Di selatan Thailand, serangan kadangkala diikuti kenyataan daripada kumpulan pemberontak, manakala kejadian lain tidak dikaitkan dengan mana-mana pihak. Pihak berkuasa juga perlu mengelak daripada menuding jari sebelum penilaian forensik dan risikan selesai.

Bagi penduduk, kebimbangan segera termasuk akses kepada pengangkutan, komunikasi dan pejabat awam, serta risiko alat yang belum meletup. Perintah berkurung telah berakhir, namun amaran pihak tentera menunjukkan langkah berjaga-jaga keselamatan masih berkuat kuasa.

Serangan itu berlaku pada saat rundingan yang genting. Usaha kembali kepada dialog memerlukan kerajaan dan BRN mengekalkan hubungan meskipun berdepan keganasan, sambil menangani kebimbangan orang awam yang telah bertahun-tahun hidup dengan pembunuhan dan gangguan.

Perkara Utama

• Pihak berkuasa merekodkan 51 kejadian pembakaran dan penggunaan bahan pembakar yang diselaraskan pada 22 Ogos.
• Serangan itu menjejaskan Narathiwat, Yala dan Pattani, dengan Narathiwat mencatat jumlah tertinggi.
• Pejabat kerajaan tempatan, kenderaan, sebuah kedai serbaneka, menara komunikasi, tiang elektrik dan landasan kereta api mengalami kerosakan.
• Laporan menyebut dua atau tiga orang awam cedera; mereka yang dimasukkan ke hospital dilaporkan dalam keadaan stabil.
• Narathiwat mengenakan perintah berkurung semalaman yang berakhir pada pagi Ahad.
• Tiada kumpulan yang mengaku bertanggungjawab.
• Keganasan itu menyusuli pembunuhan lima anggota tentera dalam serangan di pusat pemeriksaan pada Julai dan berlaku ketika rundingan damai semakin tertekan.
• Perdana Menteri Anutin Charnvirakul dijadualkan melawat Hat Yai yang berdekatan pada minggu depan untuk membincangkan pelaburan, banjir dan keselamatan.