Nepal Pendekkan Tempoh Pengisytiharan Kematian Akibat Bencana kepada 45 Hari, Keluarga di Rasuwa Mohon Bantuan

Perubahan undang-undang untuk keluarga 5,285 orang yang hilang

Nepal telah mengeluarkan ordinan bencana yang bertujuan membolehkan keluarga memohon pengiktirafan kematian dari segi undang-undang selepas 45 hari, berbanding bergantung pada anggapan umum selama 12 tahun bagi orang hilang. Perubahan itu menyusul rayuan selama beberapa minggu daripada masyarakat yang terjejas teruk akibat banjir Bhotekoshi dan Trishuli pada 26 Ogos 2026, dengan angka yang disemak menunjukkan 5,285 orang masih hilang.

Bagi keluarga di Rasuwa, Nuwakot dan daerah lain yang terjejas, sijil kematian boleh menentukan sama ada mereka menerima bayaran ihsan, menuntut insurans, mengakses pencen atau memindahkan harta. Ada yang telah mengadakan upacara pengebumian Hindu menggunakan jasad simbolik yang diperbuat daripada rumput suci kusha. Namun, pejabat wad berkata mereka tidak mempunyai kuasa untuk mendaftarkan kematian tanpa jasad yang dikenal pasti atau asas undang-undang lain yang diterima.

Laporan terkini menyatakan ordinan itu dikeluarkan pada 10 Oktober dan memetik pengesahan Krishna Bahadur Shahi, jurucakap Pejabat Presiden. Satu lagi laporan menyebut pengumuman presiden dibuat pada 9 Oktober. Kedua-duanya menggambarkan perubahan yang bertujuan memendekkan tempoh menunggu kepada kira-kira 45 hari, tetapi tidak mengesahkan bahawa setiap orang yang hilang telah pun diisytiharkan meninggal dunia atau sijil telah dikeluarkan.

Reformasi itu juga perlu difahami bersama prosedur mahkamah sedia ada. Seksyen 40(4) Kanun Sivil Kebangsaan 2017 sudah membenarkan pengisytiharan kematian oleh mahkamah dalam kes bencana atau kemalangan tanpa perlu menunggu 12 tahun. Masalah segera ialah mendapatkan pengiktirafan melalui proses yang disifatkan keluarga yang sedang berkabung dan kehilangan tempat tinggal serta pegawai tempatan sebagai terlalu rumit untuk bencana sebesar ini.

Oleh itu, ordinan itu menangani halangan pentadbiran selain tempoh menunggu. Kesan praktikalnya bergantung pada cara pejabat pendaftaran melaksanakannya, bukti yang diperlukan dan pengendalian terhadap keluarga yang masih mahu saudara-mara mereka dianggap hilang.

Upacara pengebumian belum membuka akses kepada bantuan kewangan

Purna Ghale, seorang mangsa terselamat dari Khalte di Rasuwa, melaporkan kehilangan rumah dan ramai saudara-maranya, termasuk bapanya, anak lelaki sulungnya, menantu perempuannya, adik lelakinya, dua cucu perempuan dan tiga menantu lelakinya. Tanpa jasad yang ditemukan dan sijil kematian, katanya, beliau tidak dapat memperoleh bantuan atau menanggung kos upacara pengebumian yang ingin dilaksanakannya.

Ghale menjelaskan kepentingan upacara itu baginya:

Sekurang-kurangnya saya mahu mengadakan upacara mengikut kepercayaan dan tradisi kami. Mungkin roh mereka akan mendapat ketenangan.

Penggunaan rumput kusha membolehkan keluarga mengadakan upacara keagamaan apabila jasad tidak dapat ditemukan. Namun, hal itu sahaja tidak mengesahkan kematian untuk pendaftaran sivil. Perbezaan itu menyebabkan sesetengah keluarga dapat berkabung mengikut kepercayaan mereka tetapi tidak dapat menyelesaikan urusan kewangan dan undang-undang berkaitan orang yang hilang.

Sabitri Tamang dari Angitar di Nuwakot menceritakan halangan yang berbeza: beliau mahu mengadakan upacara itu tetapi tidak mampu menanggung kosnya. Pejabat wad memaklumkan bahawa bantuan kewangan tidak dapat diberikan tanpa sijil kematian kerana kes itu melibatkan komplikasi undang-undang.

Tamang menggambarkan jurang antara keluarga yang mampu membayar upacara dengan keluarga yang tidak mampu:

Mereka yang masih mempunyai sesuatu sudah pun menyempurnakan upacara itu. Kami tidak mempunyai apa-apa.

Perkara yang dibenarkan oleh undang-undang sedia ada

Seksyen 40 Kanun Sivil Kebangsaan menetapkan anggapan umum kematian selepas seseorang tidak hadir secara berterusan atau tiada maklumat tentangnya selama 12 tahun, melainkan terdapat bukti bahawa orang itu masih hidup. Seksyen itu turut mengandungi pengecualian. Oleh itu, menganggap tempoh 12 tahun sebagai penantian wajib bagi setiap mangsa banjir adalah mengelirukan.

Di bawah Seksyen 40(4), seseorang yang berkepentingan boleh memohon kepada mahkamah supaya seseorang diisytiharkan meninggal dunia jika orang itu hilang tanpa sebarang maklumat atau terdapat alasan untuk percaya bahawa dia meninggal dunia dalam bencana atau kemalangan. Mahkamah meneliti bukti berhubung tarikh, tempat, keadaan dan asas anggapan kematian itu. Kaedah 60 Kaedah-Kaedah Tatacara Sivil 2018 menetapkan prosedur permohonan.

Peguam kanan Raju Khadka menjelaskan bahawa saudara-mara boleh memohon kepada mahkamah daerah dengan mengemukakan bukti yang mengaitkan orang hilang itu dengan kejadian berkenaan. Rekod yang berguna mungkin termasuk laporan polis, keterangan saksi, rekod perjalanan, rakaman CCTV dan rekod telefon. Bukti yang dianggap mencukupi bergantung pada keadaan setiap kes.

Pengisytiharan mahkamah kemudiannya boleh menyokong pendaftaran kematian di pejabat wad berkenaan serta urusan harta atau pewarisan. Jika orang itu kembali dalam keadaan hidup, pengisytiharan tersebut boleh dibatalkan. Sebarang kesan pemindahan harta atau urus niaga lain kemudiannya perlu ditangani menurut undang-undang yang berkaitan.

Laporan memberikan penjelasan berbeza tentang peruntukan bencana. Pakar undang-undang perlembagaan Bipin Adhikari menyifatkan Seksyen 40 sebagai tidak mempunyai peruntukan bagi bencana seperti banjir ini. Penjelasan undang-undang lain, selaras dengan huraian Seksyen 40(4), menyatakan bahawa laluan kehakiman sedia ada bagi kes bencana dan kemalangan. Perbezaannya ialah antara kewujudan remedi melalui mahkamah dengan mekanisme pendaftaran mudah yang boleh digunakan pejabat tempatan untuk ribuan kes.

Bagi keluarga yang kehilangan rumah, dokumen dan bakal saksi, mengumpulkan bukti serta memfailkan permohonan mahkamah bagi setiap individu boleh menjadi beban yang besar. Pegawai tempatan berpendapat kerajaan sepatutnya membantu keluarga mengesahkan status saudara-mara mereka, dan bukannya membiarkan setiap isi rumah mengharungi proses itu sendirian.

Bagaimana rayuan tempatan membawa kepada ordinan

Pihak berkuasa tempatan di Rasuwa dan Nuwakot menulis kepada Kementerian Dalam Negeri pada 9 September, memohon mekanisme alternatif untuk mengesahkan kematian dan memproses pendaftaran. Pihak berkuasa di Dhading, Gorkha dan daerah lain yang terjejas turut membangkitkan isu itu. Rayuan mereka menyatakan kesukaran membuat tuntutan insurans dan mendapatkan pengiktirafan rasmi bagi mereka yang masih hilang.

Pengerusi Perbandaran Luar Bandar Uttargaya, Madhav Prasad Aryal, berkata wakil membawa isu itu kepada Perdana Menteri Balendra Shah, menteri dalam negeri dan menteri lain. Mereka meminta sama ada keputusan Kabinet atau pindaan undang-undang segera. Jurucakap Kementerian Dalam Negeri, Ananda Kafle, kemudian berkata surat-surat itu telah diterima dan isu undang-undang berkenaan sedang dibincangkan.

Urutan perkembangan yang dilaporkan menunjukkan bagaimana tindak balas kerajaan beralih daripada perbincangan kepada tindakan undang-undang:

• 26 Ogos 2026: Banjir melanda Rasuwa, Nuwakot dan kawasan sekitarnya.
• 9 September: Pihak berkuasa tempatan di Rasuwa dan Nuwakot menghantar permohonan kepada Kementerian Dalam Negeri.
• 5 Oktober: Kerajaan menamatkan operasi mencari dan menyelamat selama 40 hari serta mengumumkan peralihan kepada usaha pemulihan dan pembinaan semula.
• 6 Oktober: Pegawai Kementerian Undang-Undang membincangkan pindaan yang dipercepat dalam mesyuarat jawatankuasa khas parlimen.
• 7 Oktober: Syor Kabinet untuk ordinan bencana dilaporkan, dengan tempoh menunggu yang dicadangkan sekitar 45 hari.
• 9 atau 10 Oktober: Laporan menyatakan pengumuman presiden atau pengeluaran ordinan berlaku pada tarikh yang berbeza ini.

Jurucakap kerajaan Sasmit Pokharel menghuraikan perubahan yang dicadangkan ketika syor Kabinet diumumkan:

Perubahan ini agak besar. Tempoh 12 tahun dipendekkan kepada kira-kira 45 hari.

Laporan terkini menyatakan ordinan itu meminda beberapa undang-undang Nepal berkaitan pengurusan bencana, 2083 BS, dan akan mula dilaksanakan. Ordinan berasingan yang dicadangkan berkaitan tanah dan hutan masih dalam pertimbangan presiden.

Pendaftaran melibatkan lebih daripada satu undang-undang

Kementerian Undang-Undang, Keadilan dan Hal Ehwal Parlimen mengenal pasti Akta Pengurangan Risiko dan Pengurusan Bencana serta Akta Kad Pengenalan Kebangsaan dan Pendaftaran sebagai keutamaan untuk dipinda. Setiausaha Bersama Subhash Kumar Bhattarai berkata kementerian itu menyelaras dengan Kementerian Dalam Negeri untuk menangani status undang-undang dan pendaftaran kematian mangsa bencana.

Bhattarai memberitahu jawatankuasa parlimen bahawa usaha menggubal perubahan itu telah bermula:

Peruntukan undang-undang sedia ada kini tidak mencukupi untuk mengisytiharkan dan mendaftarkan kematian warga yang hilang, maka proses meminda Akta berkaitan telah dimulakan dengan penyelarasan Kementerian Dalam Negeri.

Menteri Undang-Undang Sobita Gautam turut berkata kementeriannya sedang membincangkan pengisytiharan dan pendaftaran kematian dengan Pihak Berkuasa Pengurangan Risiko dan Pengurusan Bencana Kebangsaan. Beliau mengenal pasti Kanun Sivil dan undang-undang pendaftaran sebagai bahagian berkaitan dalam kerangka perundangan.

Perbincangan itu mencerminkan dua langkah berasingan: menetapkan bahawa seseorang telah meninggal dunia dari segi undang-undang dan merekodkan kematian itu dalam sistem pendaftaran sivil. Tempoh menunggu yang lebih singkat mesti disertai proses yang boleh digunakan oleh pejabat wad jika keluarga mahu mendapatkan sijil.

Pegawai turut membangkitkan kes mangsa yang hilang di luar daerah asal atau seluruh keluarga yang hilang. Ketua Pegawai Daerah Nuwakot, Shambhu Prasad Regmi, berkata tidak jelas maklumat siapa yang patut dianggap berautoriti apabila tiada ahli keluarga terdekat yang masih hidup untuk melaporkan kehilangan itu. Persoalan ini masih memerlukan jawapan pentadbiran meskipun tempoh menunggu telah diubah.

Bantuan yang boleh diterima keluarga

Dasar bantuan yang dilaporkan menyediakan Rs200,000 bagi kematian pertama akibat banjir dalam sesebuah keluarga dan Rs100,000 bagi setiap kematian tambahan dalam keluarga itu. Bantuan pengebumian dilaporkan sehingga Rs25,000. Satu laporan menyatakan bayaran pertama kira-kira Rs200,005, sedikit berbeza daripada angka Rs200,000 yang dinyatakan di tempat lain.

Berdasarkan angka Rs200,000 dan Rs100,000, keluarga dengan lima kematian yang diiktiraf layak menerima Rs600,000 sebagai pampasan ihsan, sebelum mengambil kira bantuan pengebumian berasingan yang mungkin terpakai. Pengiraan itu menunjukkan kepentingan pendaftaran, tetapi tidak menentukan kelayakan atau status bayaran mana-mana keluarga secara khusus.

Jumlah tersebut juga berbeza daripada bantuan bencana terdahulu. Ghale mengimbas bahawa selepas gempa bumi 2015, kerajaan memberikan Rs40,000 bagi setiap mangsa untuk upacara pengebumian dan tambahan Rs100,000 sebagai bantuan. Itu ialah catatan beliau tentang bayaran terdahulu, bukan dasar bagi banjir semasa.

Pendaftaran kematian turut mempengaruhi pencen, keselamatan sosial, insurans, pengiktirafan rasmi status balu dan pemilikan harta alih serta harta tak alih. Keluarga anggota tentera dan polis yang hilang menghadapi kesukaran serupa berkaitan pencen dan insurans. Satu laporan memberi amaran bahawa tuntutan insurans boleh menjadi sukar jika tidak difailkan dalam tempoh setahun, walaupun terma polisi dan keperluan yang terpakai mungkin berbeza.

Pengenalpastian kekal sebagai usaha berasingan

Angka korban yang dilaporkan berubah dalam beberapa minggu selepas banjir. Laporan terdahulu menyenaraikan 1,397 jasad ditemukan dan 5,130 orang belum diketahui keberadaannya. Laporan bertarikh 18 September memetik angka 1,403 jasad ditemukan dan 105 jasad diserahkan kepada keluarga, menurut Pihak Berkuasa Pengurangan Risiko dan Pengurusan Bencana Kebangsaan.

Angka kemudian meletakkan jumlah orang hilang pada 5,285. Satu laporan memetik sekurang-kurangnya 1,455 kematian menurut pihak berkuasa, manakala laporan lain menyebut 1,455 jasad telah ditemukan. Laporan seterusnya menyatakan 112 jasad telah dikenal pasti dan diserahkan kepada keluarga. Angka-angka ini merujuk kepada waktu pelaporan berbeza dan kadangkala menggunakan kategori yang berlainan, maka ia tidak seharusnya dianggap saling boleh ditukar ganti.

Polis telah mengumpulkan 3,139 sampel DNA menurut satu angka yang dilaporkan: 1,286 daripada jasad dan cebisan jasad, dan 1,853 daripada saudara-mara orang hilang. Pengenalpastian DNA membandingkan bahan genetik daripada sisa jasad dengan sampel saudara-mara bagi membantu menentukan identiti. Pengambilan sampel tidak bermakna padanan telah selesai.

Agensi Kerjasama Antarabangsa Jepun membekalkan kit pengekstrakan yang mampu memproses sehingga 480 sampel kepada Makmal Sains Forensik Pusat Polis Nepal. Duta Jepun Maeda Toru menyerahkannya kepada Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi Mahabir Pun di Akademi Polis Nepal di Maharajgunj. Bantuan itu menyusul permintaan daripada Kementerian Luar Nepal dan makmal berkenaan.

Pengiktirafan undang-undang boleh membolehkan keluarga menyelesaikan urusan mendesak tanpa jasad yang ditemukan. Pengenalpastian forensik pula mempunyai tujuan berbeza: menentukan identiti sisa jasad yang ditemukan dan, jika boleh, menyerahkannya kepada saudara-mara.

Penamatan operasi menyelamat memecahbelahkan keluarga

Kerajaan menamatkan operasi utama mencari dan menyelamat pada 5 Oktober, lalu mengalihkan tumpuan kepada pemulihan dan pembinaan semula. Ketua Pusat Operasi Kecemasan Kebangsaan Phanindra Poudel menyifatkannya sebagai peralihan kepada pencarian dan pembinaan semula, menandakan bahawa tamatnya operasi menyelamat tidak semestinya bermakna semua usaha mencari sisa jasad dihentikan.

Keluarga mengadakan protes dan berjaga malam menuntut operasi pencarian yang lebih giat. Usaha menyelamat terdahulu menyemarakkan harapan: dua pekerja Nepal ditemukan di dalam terowong projek hidroelektrik Trishuli pada 4 September, disusuli seorang lelaki China dua hari kemudian.

Usha Khatri, yang mencari suaminya di pekan-pekan sepanjang sungai dan memeriksa gambar jasad yang ditemukan, membantah pengisytiharan kematian suaminya tanpa bukti lebih kukuh:

Mereka perlu menyerahkan jasadnya atau menunjukkan bukti kukuh bahawa suami saya sudah tiada, barulah mereka boleh mengisytiharkan dia meninggal dunia.

Nirajan Poudel, yang kehilangan lima ahli keluarga, menyuarakan pendirian berbeza:

Selepas begitu banyak hari dan minggu, harapan untuk menemukan sesiapa yang masih hidup amat tipis atau tiada langsung. Kami pasti tiada ahli keluarga kami yang terselamat dan kami hanya mahu mendapatkan kepastian.

Antara mereka yang hilang juga terdapat warga asing. Sembilan pekerja Korea Selatan sedang dicari di tapak pembinaan Upper Trishuli 1 di Rasuwa. Operasi pencarian oleh syarikat dijangka dikurangkan sekitar Dashain kerana kekurangan kakitangan, sementara beberapa kerja penggalian menggunakan jentera berat mungkin diteruskan. Ordinan itu tidak menyelesaikan keperluan setiap keluarga untuk mendapatkan jasad, pengenalpastian atau penjelasan lebih lengkap tentang apa yang berlaku.

Kos pemulihan dan keputusan yang belum dimuktamadkan

Penilaian kerosakan yang dilaporkan Nepal menyenaraikan 7,570 bangunan persendirian rosak atau musnah, menjejaskan hampir 33,000 orang. Perbandaran Bidur menganggarkan lebih 3,000 bangunan mengalami kerosakan. Ribuan penduduk yang kehilangan tempat tinggal menetap di 37 pusat penempatan sementara, dengan keperluan segera mereka bertambah akibat isu bekalan air minuman, sanitasi dan risiko penyakit.

Kerajaan menganggarkan kos pembinaan semula sebanyak Rs723 bilion. Laporan lain menyatakan kos pemulihan dan pembinaan semula sekitar $4.77 bilion atau sehingga £3.6 bilion. Ini ialah anggaran yang dinyatakan dalam mata wang berbeza, bukannya bil berasingan yang perlu dijumlahkan.

Perbincangan parlimen pada Oktober turut menyentuh pembinaan semula yang lebih selamat, sokongan undang-undang dan kewangan untuk keluarga orang hilang, perlindungan bagi kanak-kanak yang kehilangan saudara-mara serta amaran banjir yang lebih boleh dipercayai. Ahli parlimen menggesa penilaian berbilang risiko sebelum jalan raya, jambatan dan infrastruktur lain dibina semula, dengan pilihan selain pembinaan di sepanjang tebing sungai jika boleh.

Bencana lalu menyediakan duluan bagi tindakan kerajaan. Selepas tanah runtuh Jure di Sindhupalchok pada 2 Ogos 2014, 145 orang dilaporkan hilang dan hanya 33 jasad ditemukan. Kerajaan kemudian mengisytiharkan baki orang yang hilang sebagai meninggal dunia. Kira-kira 198 orang juga dilaporkan hilang selepas gempa bumi 2015.

Isu segera yang masih belum selesai ialah pelaksanaan ordinan baharu itu. Laporan tidak memperincikan senarai semak permohonan yang lengkap, pihak yang akan mengesahkan setiap kes, sama ada pengiktirafan memerlukan permohonan keluarga atau cara kes rentas daerah dan melibatkan warga asing akan dikendalikan. Tiada tarikh muktamad diberikan tentang bila pejabat wad perlu mula mengeluarkan sijil. Pemendekan tempoh menunggu ialah perubahan konkrit, tetapi keluarga memerlukan keputusan pendaftaran sebelum perubahan itu dapat diterjemahkan kepada bantuan kewangan atau hak undang-undang yang dimuktamadkan.

Perkara Utama

• Nepal mengeluarkan ordinan bencana yang dilaporkan memendekkan tempoh menunggu bagi pengisytiharan kematian kepada 45 hari.
• Angka yang disemak menunjukkan 5,285 orang masih hilang selepas banjir pada 26 Ogos 2026.
• Seksyen 40(4) sudah menyediakan laluan mahkamah bagi kes bencana dan kemalangan tanpa perlu menunggu 12 tahun secara automatik.
• Sijil kematian diperlukan bagi bayaran ihsan, tuntutan insurans, pencen dan urusan harta yang dilaporkan.
• Pengenalpastian DNA diteruskan secara berasingan daripada pengiktirafan kematian dari segi undang-undang.
• Laporan berbeza sama ada pengumuman presiden atau pengeluaran ordinan berlaku pada 9 atau 10 Oktober.
• Keperluan pendaftaran terperinci dan jadual pelaksanaan yang muktamad belum ditetapkan dalam laporan.