Vietnam Mendapat Penarafan Gred Pelaburan R&I, Pilihan Pembiayaan Jepun Meluas

Ambang kredit baharu, dengan had terhadap pihak yang boleh melabur

Rating and Investment Information (R&I) Jepun menaikkan penarafan penerbit mata wang asing Vietnam daripada BB+ kepada BBB- pada 8 Oktober 2026, sekali gus memberikan negara itu penarafan penerbit gred pelaburan pertamanya daripada agensi berkenaan. Prospek berubah daripada positif kepada stabil. Peluang segera ialah akses kepada sebahagian institusi Jepun yang sebelum ini tidak dapat melabur dalam hutang kerajaan Vietnam kerana peraturan pelaburan mereka, bukannya kemasukan modal secara automatik daripada setiap pasaran antarabangsa.

Perbezaan ini penting ketika Vietnam berusaha mendapatkan pembiayaan bagi pengembangan ekonomi yang pesat dan projek infrastruktur utama. Maybank Investment Bank Vietnam menganggarkan jumlah keperluan pelaburan mencecah US$1.45 trilion antara 2026 hingga 2030. Pelabur Jepun, bank dan pasaran bon yen boleh membantu memenuhi sebahagian permintaan itu, namun syarat pinjaman, pendedahan mata wang dan mandat pelaburan individu akan menentukan jumlah pembiayaan yang benar-benar tersedia.

Pengumuman kenaikan penarafan kerajaan Vietnam menyatakan keputusan R&I berasaskan pertumbuhan kukuh, hutang awam yang agak rendah, pelaburan langsung asing yang berterusan serta pembaharuan yang bertujuan menjadikan pengembangan ekonomi lebih mampan. Kementerian Kewangan menyifatkan langkah itu sebagai pengiktirafan terhadap pengurusan hutang berhemat dan pembaharuan yang meluas.

BBB- ialah tahap gred pelaburan terendah pada skala R&I. Ia menandakan penilaian keupayaan membayar balik yang lebih baik, tetapi bukan jaminan bahawa kerugian tidak akan berlaku atau komitmen pelabur untuk membeli bon. Vietnam masih berada di bawah gred pelaburan menurut S&P Global Ratings, Moody's dan Fitch Ratings, menyebabkan banyak sekatan pelaburan antarabangsa masih berkuat kuasa.

Oleh itu, peluang pembiayaan ini mempunyai dua bahagian: menggunakan penilaian R&I untuk mengakses modal Jepun yang layak sekarang, sambil menangani kelemahan yang terus mengekang penarafan berdaulat yang lebih meluas.

Mengapa pertumbuhan dan keupayaan fiskal menyokong kenaikan penarafan

KDNK benar Vietnam berkembang 8% pada 2025 dan kira-kira 9% dalam sembilan bulan pertama 2026. R&I menjangkakan pertumbuhan setahun penuh mungkin kekal sekitar 9%, di bawah sasaran kerajaan sekurang-kurangnya 10% tetapi masih kukuh berbanding ekonomi Asia Tenggara yang lain.

Penilaian agensi itu melihat lebih jauh daripada kadar pertumbuhan semasa. Ia menjangkakan peluasan pelaburan awam, pelaburan langsung asing yang berterusan serta peralihan beransur-ansur ke arah produktiviti dan inovasi akan menyokong pertumbuhan berterusan. Program pembaharuan yang dikenali sebagai Doi Moi 2.0 merangkumi penyusunan semula kerajaan, promosi perniagaan swasta, penambahbaikan institusi dan pembangunan pasaran modal.

Angka fiskal membantu menjelaskan sebab R&I percaya Vietnam boleh meningkatkan perbelanjaan pembangunan tanpa serta-merta menjejaskan kemampanan hutang. Defisit gabungan kerajaan pusat dan tempatan ialah 3.3% daripada KDNK pada 2025. Defisit 2026 diunjurkan pada 4.2%, meningkat 0.9 mata peratusan, dalam lingkungan rangka kerja jangka sederhana yang membenarkan defisit purata kira-kira 5%.

Hutang awam dilaporkan sedikit melebihi 30% daripada KDNK dalam penilaian Oktober. R&I menjangkakan defisit dan nisbah hutang akan meningkat, namun menilai risiko kemampanan hutang sebagai terhad. Hujahnya sebahagiannya bergantung pada pelaburan awam baharu yang menyokong pertumbuhan masa depan serta keupayaan kerajaan mengawal perbelanjaan berulang, seperti kos operasi rutin.

Ini ialah sokongan bersyarat terhadap pinjaman tambahan. Infrastruktur perlu mewujudkan kapasiti produktif, bukannya sekadar menambah hutang. Pelaksanaan pembaharuan secara konsisten juga menjadi sebahagian daripada alasan agensi itu menjangkakan pertumbuhan lebih stabil.

Pelabur Jepun yang kini boleh mengambil bahagian

FiinRatings, sebuah institusi penarafan kredit Vietnam, berkata pelabur Jepun berkemungkinan menjadi sumber pertama modal antarabangsa baharu susulan kenaikan penarafan itu. Penilaian gred pelaburannya menyebut pengiktirafan R&I oleh Agensi Perkhidmatan Kewangan Jepun sebagai sebab sesetengah institusi kini mungkin layak melabur.

Nguyen Quang Thuan, pengerusi FiinRatings dan FiinGroup, menjelaskan bahawa kelayakan bergantung pada perkataan tepat dalam peraturan pelaburan sesebuah institusi:

“Institusi yang peraturan pelaburannya mensyaratkan ‘BBB- atau lebih tinggi daripada sekurang-kurangnya satu agensi yang ditetapkan’ kini boleh memasukkan Vietnam dalam portfolio mereka,” kata Thuan dalam komen bertulis.

Institusi lain menggunakan penarafan terendah yang diberikan oleh agensi diiktiraf atau mensyaratkan penarafan kedua yang mencukupi. Peraturan itu masih boleh mengecualikan Vietnam kerana agensi utama lain belum memberikan status gred pelaburan kepada hutang berdaulatnya. Kenaikan penarafan ini membuka saluran terpilih, bukannya akses kepada setiap dana pencen, syarikat insurans atau portfolio bon.

FiinRatings juga berkata bank yang layak dan menggunakan pendekatan piawaian Basel III boleh mengenakan wajaran risiko kawal selia 50% terhadap pendedahan tertentu kepada bon kerajaan Vietnam dalam mata wang asing, berbanding 100%. Wajaran risiko menentukan jumlah pendedahan yang diambil kira ketika mengira keperluan modal kawal selia. Mengurangkan wajaran itu separuh boleh mengurangkan modal yang diperlukan untuk memegang pendedahan layak yang selainnya serupa, tetapi ia tidak mengurangkan kebarangkalian gagal bayar sebanyak separuh atau menjamin hasil bon yang lebih rendah.

Keperluan pembiayaan jauh lebih besar daripada satu perubahan penarafan

Anggaran US$1.45 trilion Maybank Investment Bank Vietnam meliputi pelaburan merentas ekonomi sepanjang 2026 hingga 2030. Struktur pembiayaan yang diunjurkannya memperuntukkan 53% daripada sumber sektor swasta, 32% daripada kerajaan dan 15% daripada pelaburan langsung asing.

Jika digunakan pada jumlah itu, pecahan tersebut membayangkan kira-kira US$768.5 bilion daripada sumber swasta, US$464 bilion daripada kerajaan dan US$217.5 bilion daripada pelaburan langsung asing. Ini ialah pengiraan berdasarkan anggaran, bukannya komitmen pembiayaan yang diumumkan. Angka itu menunjukkan sebab peningkatan akses pinjaman kerajaan sahaja tidak dapat memenuhi cita-cita pelaburan negara.

Quan Trong Thanh, ketua penyelidikan di Maybank Investment Bank Vietnam, berpendapat pembiayaan luar pesisir akan semakin diperlukan. Katanya, kerajaan perlu menerajui usaha mendapatkan modal bagi infrastruktur utama, manakala bank terus membiayai perusahaan swasta:

“Pada pandangan kami, satu perkara yang pasti ialah Vietnam mesti menggerakkan lebih banyak dana luar pesisir, khususnya mulai 2028,” kata Thanh.

Thanh turut memberi amaran bahawa pasaran bon korporat dan ekuiti domestik mungkin tidak berkembang cukup pantas untuk memenuhi jadual pelaburan. Bandar Ho Chi Minh sedang mendapatkan maklum balas mengenai cadangan penerbitan bon perbandaran dan projek, termasuk hutang mata wang asing, melalui pusat kewangan antarabangsa Vietnam. Cadangan itu masih belum dimuktamadkan, dan harga menjadi faktor utama yang menentukan penyertaan pelabur.

Pembiayaan pembangunan Jepun ialah satu lagi saluran. JICA mengumumkan rancangan untuk menyediakan pinjaman bantuan pembangunan rasmi tahunan kepada Vietnam berjumlah lebih 100 bilion yen, kira-kira US$630 juta. Tarikh pengumuman yang dilaporkan berbeza-beza, sama ada 7 atau 8 Oktober. Pinjaman itu berasingan daripada pembiayaan bon komersial dan tidak harus dianggap sebagai modal yang terhasil daripada kenaikan penarafan.

Bon Samurai menyediakan laluan mapan ke pasaran Jepun

Bon Samurai ialah bon dalam denominasi yen yang diterbitkan di Jepun oleh peminjam dari luar negara itu. Bon ini memberikan kerajaan dan syarikat asing akses kepada pelabur Jepun, tetapi memerlukan aturan penerbitan yang sesuai serta pelan mengurus pembayaran balik dalam yen.

Minat Vietnam terhadapnya bermula sebelum kenaikan penarafan. Pada 2019, Jabatan Pengurusan Hutang dan Kewangan Luar Kementerian Kewangan mengumpulkan pengalaman berkaitan penerbitan Samurai. Sekitar tempoh itu, Japan Bank for International Cooperation mengendalikan program GATE, yang boleh menyokong penerbitan kerajaan asing melalui jaminan separa atau pembelian bon. Sejarah itu tidak membuktikan sama ada sokongan sedemikian akan tersedia bagi urus niaga baharu Vietnam.

Pada 15 Disember 2025, Kementerian Kewangan Vietnam bertemu Daiwa Securities di Tokyo untuk membincangkan pasaran modal Jepun dan kemungkinan penerbitan Samurai. Keputusan R&I memberikan rujukan kredit yang lebih kukuh untuk menyambung semula perbincangan itu, tetapi tiada tarikh penerbitan, jumlah atau kadar kupon Vietnam diumumkan berkaitan kenaikan penarafan tersebut.

Tyler Manh Dung Nguyen, ketua strategi pasaran di Ho Chi Minh City Securities Corporation, mengenal pasti potensi manfaat untuk kerajaan dan entiti utama berkaitan kerajaan, termasuk VietinBank, Agribank dan Vietnam Electricity. Akses dan syarat pinjaman setiap entiti masih bergantung pada kedudukan kredit masing-masing dan struktur urus niaga.

Strategi berperingkat yang mungkin boleh bermula dengan penerbitan kerajaan untuk menetapkan rujukan harga, kemudian meluaskan akses kepada bank, syarikat dan projek yang layak. Ini ialah pilihan pembiayaan, bukannya program kerajaan yang telah disahkan.

Indonesia menunjukkan peluang dan perkara yang perlu diperhatikan tentang harga

Indonesia memberikan contoh serantau tentang akses berterusan kepada pasaran Samurai. Negara itu menerbitkan bon secara tetap sejak 2015 dan mengumpulkan 200 bilion yen pada 2024 bagi tempoh matang antara tiga hingga 20 tahun. Urus niaga itu merangkumi 25 bilion yen dalam bentuk Bon Biru, iaitu instrumen yang bertujuan membiayai ekonomi marin dan projek kemampanan.

Kadar kupon pada 2024 antara 0.99% hingga 2.55% setahun, dengan kupon Bon Biru antara 1.57% hingga 2.55%. Pada April 2026, Indonesia mengumpulkan lagi 172.1 bilion yen bagi tempoh matang tiga, lima, tujuh dan 10 tahun, termasuk 6.5 bilion yen dalam bentuk Bon Biru dengan tempoh tujuh dan 10 tahun. Kadar kupon bagi penerbitan kemudian itu antara 2.35% hingga 3.23%.

Komponen Bon Biru merangkumi 12.5% daripada penerbitan Indonesia pada 2024, berbanding kira-kira 3.8% pada April 2026. Julat kupon penerbitan kemudian itu juga lebih tinggi. Angka ini menunjukkan Jepun boleh menyediakan pembiayaan bagi pelbagai tempoh matang, sementara harga dan komposisi pinjaman berubah antara urus niaga.

Vietnam tidak boleh mengandaikan bahawa ia akan mendapat syarat yang sama seperti Indonesia. Kadar kupon nominal yen hanyalah sebahagian daripada kos. Kelayakan kredit, kadar faedah, perbelanjaan penerbitan, keadaan pasaran dan lindung nilai mata wang semuanya mempengaruhi jumlah kos akhir. Lindung nilai bermaksud mengatur perlindungan daripada pergerakan kadar pertukaran, yang turut melibatkan kos.

Instrumen biru atau instrumen hijau lain boleh dipertimbangkan bagi pelabuhan, logistik, tenaga luar pesisir dan perlindungan ekosistem marin Vietnam yang layak. Resolusi 20-NQ/TW bertarikh 28 Julai 2026 menyeru pembiayaan yang dipelbagaikan, kewangan hijau dan sumber keutamaan untuk projek utama yang menyokong pembangunan Vietnam sebagai negara maritim yang kuat. Label kemampanan tetap perlu disokong oleh pemilihan projek dan pelaporan yang boleh dipercayai.

Hubungan pelaburan sedia ada dengan Jepun menjadi asas

Jepun sudah mempunyai kehadiran pelaburan yang besar di Vietnam. Pada akhir suku pertama 2026, negara itu mempunyai 5,760 projek aktif dengan pelaburan melebihi US$79 bilion, menjadikannya pelabur asing ketiga terbesar Vietnam.

Tinjauan JETRO mendapati 56.9% perniagaan Jepun di Vietnam merancang untuk berkembang dalam tempoh satu hingga dua tahun, berbanding 46.8% di seluruh ASEAN. Angka Vietnam 10.1 mata peratusan lebih tinggi, menunjukkan hasrat pengembangan yang lebih kukuh dalam kalangan perniagaan yang ditinjau, walaupun hasrat tidak menjamin pelaburan akan direalisasikan.

Pembiayaan Jepun sudah kelihatan dalam infrastruktur. Projek landasan kereta api Hanoi memulakan pembinaan dengan peralatan, kepakaran dan pinjaman yen konsesi Jepun. Laluan sepanjang 12 kilometer itu dianggarkan menelan kos melebihi 35 trilion dong, kira-kira US$1.3 bilion, sekali gus menggambarkan skala pelaburan pengangkutan individu yang memerlukan pembiayaan mampan.

Usaha mendekati pelabur di Tokyo, Osaka dan pusat kewangan lain boleh memadankan pelbagai keperluan dengan penyedia yang berbeza: bon kerajaan dan infrastruktur dengan pelabur pendapatan tetap, ekuiti dengan syarikat tersenarai yang sesuai, serta pembiayaan perdagangan atau projek dengan bank. Tenaga, pelabuhan, kereta api, elektronik, semikonduktor dan pusat data antara sektor yang dikenal pasti berpotensi menerima pelaburan.

Matlamat dasar juga merangkumi peningkatan kualiti pelaburan. Resolusi Politburo 10-NQ/TW mengenai ekonomi yang menerima pelaburan asing berusaha mengukuhkan hubungan dengan perniagaan domestik supaya modal asing membawa teknologi, kepakaran pengurusan, standard pengeluaran dan rangkaian pasaran. Penarafan berdaulat boleh menyokong keyakinan, tetapi manfaat perniagaan itu memerlukan lebih daripada pinjaman yang lebih murah.

Kelemahan perbankan dan rizab masih perlu ditangani

Penilaian positif R&I disertai beberapa amaran penting. Pinjaman bank tertunggak melebihi 140% daripada KDNK pada akhir 2025. Pertumbuhan kredit mengatasi pertumbuhan deposit, mengetatkan kecairan perbankan, sementara pinjaman berkaitan hartanah kekal besar dan penampan modal terhad.

Ahli ekonomi VinaCapital, Michael Kokalari dan Thai Thi Viet Trinh, mengenal pasti kebimbangan serupa dalam kajian penarafan kredit mereka bertarikh 29 Januari 2026. Mereka melaporkan nisbah kecukupan modal sektor perbankan sebanyak 12.5% pada akhir 2024 dan aset bank menghampiri dua kali ganda KDNK. Nisbah kecukupan modal mengukur modal kawal selia berbanding aset yang dilaraskan mengikut risiko, sekali gus menunjukkan penampan yang tersedia untuk menyerap kerugian.

Kajian itu menganggarkan hutang kerajaan pada kira-kira 35% daripada KDNK dan hutang luar pada kira-kira 33%. Anggaran hutang kerajaan itu berbeza daripada angka sedikit melebihi 30% yang dilaporkan pada Oktober. Oleh sebab angka berkenaan merujuk tarikh berlainan dan asas pengukurannya tidak diperincikan di sini, ia tidak harus digambarkan sebagai penurunan yang telah disahkan.

Kewangan luar turut menunjukkan keadaan yang berbeza. Lebihan akaun semasa melebihi 6% daripada KDNK sejak 2023, dan pelaburan langsung asing yang berterusan menyokong aliran masuk mata wang asing. Namun, rizab hanya mencukupi untuk menampung kurang daripada tiga bulan import. R&I menjangkakan lebihan itu mengecil apabila pelaburan berkembang dan harga tenaga yang lebih tinggi meningkatkan kos import.

Surat Pekeliling 50 Bank Negara Vietnam, yang dikeluarkan pada September, memperkenalkan peralihan berperingkat kepada piawaian kecairan Basel III, dengan pelaksanaan mandatori bermula pada Oktober 2028. Keperluan perlindungan kecairan dan pembiayaan stabil bersih menangani keupayaan bank memenuhi keperluan tunai segera serta mengekalkan pembiayaan yang lebih mampan. Pelaksanaannya ialah langkah konkrit untuk mengurangkan kerentanan kewangan.

Jurang penarafan yang masih ada dan jadual dasar

Matlamat Vietnam seterusnya ialah memperoleh status gred pelaburan daripada tiga agensi global utama. Penarafan berdaulat S&P dan Fitch kekal pada BB+, satu tahap di bawah BBB-. Penarafan Moody's ialah Ba2, dua tahap di bawah ambang gred pelaburannya, Baa3, dengan prospek dinaikkan daripada stabil kepada positif pada Mei 2026.

Sesetengah laporan menyatakan ketiga-tiga agensi memberikan penarafan BB+. Gambaran itu bercanggah dengan penarafan Ba2 yang dinyatakan bagi Moody's dan tidak mengambil kira skala Moody's yang berbeza. Oleh itu, kedudukan Vietnam perlu dihuraikan secara berasingan bagi setiap agensi.

Tindakan Fitch pada Januari 2026 yang memberikan BBB- juga perlu difahami dengan teliti. VinaCapital menjelaskan bahawa tindakan itu terpakai kepada bon Brady bercagar lama yang matang pada 2028, yang mendapat manfaat daripada cagaran dan perlindungan struktur. Hutang berdaulat Vietnam tanpa cagaran kekal pada BB+. Penarafan gred pelaburan untuk instrumen yang dilindungi tidak sama dengan penarafan penerbit gred pelaburan.

Langkah utama dalam jadual pembiayaan dan penarafan termasuk:

• 15 Disember 2025: Kementerian Kewangan membincangkan pasaran modal Jepun dan kemungkinan penerbitan Samurai dengan Daiwa Securities di Tokyo.
• Januari 2026: Fitch menaikkan penarafan instrumen hutang bercagar tertentu kepada BBB-, tanpa menaikkan penarafan berdaulat tanpa cagaran.
• April dan Mei 2026: Kementerian Kewangan menyelaraskan usaha dengan agensi lain dan mengadakan perbincangan langsung dengan R&I untuk menilai penarafan berdaulat.
• 2 Oktober 2026: Keputusan Perdana Menteri 1919/QD-TTg mengemas kini sasaran untuk mencapai gred pelaburan daripada agensi utama menjelang 2030.
• 8 Oktober 2026: R&I menaikkan penarafan penerbit mata wang asing Vietnam kepada BBB- dengan prospek stabil.
• Oktober 2028: Pelaksanaan mandatori piawaian kecairan perbankan baharu bermula.

Keputusan 1919/QD-TTg menyasarkan sekurang-kurangnya Baa3 daripada Moody's atau BBB- daripada S&P dan Fitch menjelang 2030. Tindakan R&I tidak mewajibkan agensi lain untuk mengikutinya kerana metodologi dan pemberat yang diberikan kepada risiko institusi, perbankan dan luaran adalah berbeza.

Unjuran kos pembiayaan juga berbeza. VinaCapital menganggarkan status gred pelaburan yang lebih meluas boleh mengurangkan kos pinjaman sehingga 150 mata asas. Maybank Investment Bank Vietnam menganggarkan pengurangan sebanyak 150 hingga 300 mata asas. Seratus mata asas bersamaan satu mata peratusan, jadi unjuran itu membayangkan kemungkinan penjimatan sehingga 1.5 mata peratusan atau dalam julat 1.5 hingga tiga mata peratusan. Kedua-duanya bukan penjimatan yang diukur hasil keputusan R&I.

VinaCapital mengenal pasti perlindungan sektor kewangan, kebolehramalan dasar dan undang-undang serta ketelusan data sebagai keutamaan yang masih perlu ditangani. Firma itu menyebut Resolusi 66, yang berkuat kuasa pada April 2025, dan Undang-undang Data baharu sebagai pembaharuan institusi, sambil menggesa pendedahan yang lebih menyeluruh mengenai obligasi luaran, liabiliti perusahaan milik kerajaan dan perkongsian awam-swasta, serta maklumat standard mengenai kualiti aset bank.

Kementerian Kewangan dan agensi lain berkata mereka akan terus memberikan maklumat ekonomi, fiskal dan hutang yang tepat pada masanya kepada organisasi penarafan. Tiada tarikh bagi kenaikan penarafan berdaulat seterusnya atau urus niaga Samurai Vietnam diumumkan. Ujian praktikalnya ialah sama ada pengiktirafan kredit yang lebih kukuh dapat menghasilkan pembiayaan pada kos yang munasabah, sambil disiplin fiskal, daya tahan bank dan penampan luaran bertambah baik.

Perkara Utama

• R&I menaikkan penarafan penerbit mata wang asing Vietnam kepada BBB- dengan prospek stabil pada 8 Oktober 2026.
• Sesetengah institusi Jepun kini boleh mempertimbangkan hutang Vietnam, namun mandat penarafan yang lebih ketat masih mengehadkan akses.
• Bank yang layak boleh menggunakan wajaran risiko 50% berbanding 100% bagi pendedahan tertentu kepada bon kerajaan.
• Bon Samurai ialah saluran pembiayaan yang berpotensi, tetapi tiada penerbitan Vietnam diumumkan.
• Maybank Investment Bank Vietnam menganggarkan keperluan pelaburan sebanyak US$1.45 trilion bagi 2026 hingga 2030.
• Pertumbuhan kredit pesat, pendedahan kepada hartanah dan rizab pertukaran asing yang terhad kekal menjadi kebimbangan.
• Vietnam terus menyasarkan penarafan gred pelaburan yang lebih meluas menjelang 2030, manakala keperluan kecairan perbankan baharu diwajibkan mulai Oktober 2028.