Sembilan Terbunuh dalam Keganasan di Kawasan Bukit Manipur, Pasukan Tambahan Tiba dan Penutupan Lebuh Raya Bermula

Serangan maut merebak ke tiga daerah

Sembilan orang dilaporkan terbunuh di daerah Kamjong, Kangpokpi dan Ukhrul di Manipur semasa keganasan pada 9 dan 10 Oktober 2026, apabila pertempuran bersenjata dan pembakaran berlaku di kampung-kampung serta sebuah kereta yang dinaiki seorang orang awam. Mangsa yang maut terdiri daripada enam orang Naga, dua orang Kuki dan seorang petani Gorkha. Pasukan keselamatan tambahan dikerahkan ke Kamjong dan Kangpokpi, manakala penutupan berasingan menjejaskan Lebuh Raya Kebangsaan 2 dan 202.

Jumlah kematian yang dilaporkan mengikut daerah ialah empat di Kamjong, empat di Kangpokpi dan seorang di Ukhrul. Antara mangsa ialah Domkhonei Touthang, seorang ibu Kuki kepada lima anak yang terbunuh di kampung Chassad, dan Sandeep Rai, yang ditembak ketika memandu di Ukhrul. Sekurang-kurangnya 14 rumah milik penduduk daripada kedua-dua komuniti dilaporkan dibakar, walaupun laporan terdahulu menyebut 10 rumah dalam pertempuran di Kamjong.

Sembilan kematian itu menjadi angka yang paling banyak dilaporkan menjelang Ahad, 11 Oktober. Angka tidak rasmi 11 orang turut merangkumi dua individu yang didakwa anggota Tentera Kebangsaan Kuki-Burma yang berpangkalan di Myanmar, dan dilaporkan terbunuh dalam pertempuran bersenjata berhampiran sempadan antarabangsa di Kamjong. Kematian tambahan itu tidak termasuk dalam angka sembilan yang disahkan. Laporan terdahulu menyebut lima kematian, manakala bekas ketua menteri N Biren Singh pada mulanya mendakwa tujuh orang terbunuh, angka yang ketika itu belum disahkan polis atau kerajaan negeri.

Laporan menggambarkan kejadian itu berlaku dalam tempoh sama ada 12 atau 24 jam. Kedua-dua gambaran merangkumi keganasan yang bermula pada malam Jumaat dan berterusan hingga Sabtu. Tiada kematian baharu dilaporkan pada Ahad dalam laporan susulan, namun pengerahan pasukan dan penutupan pengangkutan menunjukkan kebimbangan berterusan terhadap keselamatan penduduk.

Pembunuhan di Chassad mencetuskan peningkatan keganasan

Kematian Touthang di Chassad, sebuah kampung majoriti Kuki di Kamjong yang majoriti penduduknya Naga, mendahului serangan yang lebih meluas. Pegawai meletakkan kejadian tembakan itu sekitar jam 9:35 malam pada 9 Oktober. Laporan menyatakan beliau meninggal dunia antara kira-kira jam 9:40 malam hingga 10 malam.

Beberapa laporan mengenal pasti beliau berusia 42 tahun. Dua laporan lain menyebut wanita itu berusia 22 tahun, satu percanggahan yang belum diselesaikan. Laporan juga berbeza tentang kecederaannya: satu menyatakan peluru mengenai kaki dan dadanya, manakala satu lagi menyebut beliau ditembak di leher dan meninggal dunia dalam beberapa minit.

Keadaan yang membawa kepada pertempuran itu dipertikaikan. Menurut polis dan pegawai, anggota polis negeri, Batalion Simpanan India dan Pasukan Keselamatan Sempadan sedang merobohkan kubu haram berhampiran balai polis Chassad. Wanita-wanita cuba menghalang operasi itu, penyerang yang tidak dikenal pasti melepaskan tembakan ke arah anggota keselamatan, dan anggota tersebut membalas tembakan. Menurut versi itu, Touthang berada dalam keadaan tembak-menembak silang.

Laporan lain menyatakan wanita-wanita itu membantah penahanan sukarelawan atau belia kampung Kuki. Satu laporan mendakwa anggota Batalion Simpanan India menembak Touthang; satu lagi menggambarkan pergelutan yang menyebabkan beliau cedera parah. Pertubuhan Kuki menuduh anggota keselamatan dan kumpulan bersenjata Naga bertanggungjawab. Dakwaan ini tidak membuktikan siapa yang melepaskan tembakan maut, dan tiada dapatan siasatan muktamad dilaporkan.

Michael Ngamminlen Haokip kemudian terbunuh di Chassad. Laporan umumnya menyatakan beliau berusia 22 atau 23 tahun, walaupun satu laporan menyebut mangsa lelaki itu berusia 42 tahun. Serangan yang mengorbankannya dilaporkan bermula sekitar jam 4:30 pagi pada Sabtu. Pertubuhan Kuki menuduh NSCN-IM terlibat, sementara rumah-rumah dibakar ketika tembakan berbalas berlaku.

Bagaimana keganasan berlaku

Serangan berlaku di beberapa lokasi dalam tempoh beberapa jam antara satu sama lain. Waktu tepat berbeza-beza, khususnya bagi kejadian di Kangpokpi, namun urutan utama ialah:

• 9 Oktober, sekitar jam 9:35 malam: Touthang cedera parah ketika pertempuran di Chassad, Kamjong.
• 10 Oktober, awal pagi: Haokip terbunuh ketika tembakan dan pembakaran berterusan di Chassad.
• 10 Oktober, sekitar jam 5 pagi menurut satu laporan: Serangan ke atas Makui Ashang di Kangpokpi mengorbankan pengawal kampung Naga. Satu serang hendap berasingan berhampiran Tapon dilaporkan berlaku kira-kira sejam kemudian.
• 10 Oktober, sekitar jam 5:30 pagi hingga 6 pagi: Rai terbunuh ketika menaiki kereta di Ukhrul.
• 10 Oktober, sekitar jam 9:30 pagi: Dua orang Naga terbunuh di Ningchou, berhampiran sempadan Myanmar di Kamjong.
• Petang 10 Oktober hingga petang 11 Oktober: Jawatankuasa Perpaduan Suku mengumumkan penutupan selama 24 jam di Kangpokpi. Pertubuhan Kuki secara berasingan mengumumkan penutupan tanpa tempoh ditetapkan di Lebuh Raya Kebangsaan 202.

Serangan yang tertumpu di tiga daerah menjadikan kejadian ini lebih daripada sekadar pertempuran di sebuah kampung. Bagaimanapun, pihak berkuasa belum memastikan sama ada semua insiden itu diselaraskan atau setiap satunya melibatkan pertubuhan bersenjata yang sama.

Empat kematian Naga dilaporkan di Kangpokpi

Laporan bersetuju bahawa empat orang Naga maut di Kangpokpi, tetapi berbeza tentang lokasi dan keadaan kematian mereka. Satu laporan menyebut empat anggota pertahanan kampung terbunuh semasa serangan ke atas Makui Asang pada kira-kira jam 9:30 pagi. Mereka dilaporkan membalas menggunakan senjata api berlesen dan senapang laras tunggal selepas lelaki bersenjata mengepung kampung Naga Liangmai itu.

Laporan lain menyebut tiga pengawal kampung terbunuh di Makui sekitar jam 5 pagi, diikuti serang hendap berasingan terhadap sukarelawan yang dalam perjalanan dari Tapon untuk membantu kampung itu. Menurut versi tersebut, Machungwangbou, 35, dari kampung Thalon, terbunuh kira-kira dua kilometer dari Tapon. Dua lagi sukarelawan mengalami kecederaan akibat tembakan dan dibawa ke ibu pejabat daerah Senapati untuk menerima rawatan.

Nama mangsa juga berbeza antara laporan. Mangsa di Makui dikenal pasti dengan pelbagai nama, iaitu Machungammamg atau Daimai Machungammamg, Ajinpou Ringkangmai, dan Robert atau Robart. Satu lagi laporan menyenaraikan M Daimai, R Gangmei dan Ringkangmai. Perbezaan ini tidak harus dianggap sebagai bukti adanya kematian tambahan melebihi jumlah yang dilaporkan bagi daerah itu.

Sebuah pertubuhan masyarakat sivil Naga, Jawatankuasa Kerja JTC Manipur, mendakwa seorang penduduk kampung berusia 52 tahun yang dikenal pasti sebagai Ajinbou R telah dipenggal kepala dan menuntut kepalanya dikembalikan untuk pengebumian. Laporan lain mengenal pasti mangsa itu sebagai Ajinpou Ringkangmai. Laporan yang menyebut pencacatan mayat menyatakan tiada pengesahan rasmi, manakala video yang tersebar belum disahkan secara bebas. Oleh itu, dakwaan tersebut berasingan daripada angka kematian yang disahkan.

Kampung sempadan diserang dan pemandu terbunuh

Di Ningchou, yang turut disebut sebagai Ningchou Chingdong, dua orang Naga terbunuh sekitar jam 9:30 pagi pada Sabtu. Beberapa laporan mengenal pasti mereka sebagai Ngachanso Ningshen dan Leishishan Leishadang. Umur Ningshen dilaporkan sama ada 30 atau 35 tahun; Leishadang pula 45 atau 48 tahun. Satu lagi laporan polis memberikan nama mangsa kedua sebagai Leishishan Hungyo, 50.

Laporan berbeza menggambarkan mangsa sebagai orang awam atau pengawal kampung. Pasukan keselamatan dilaporkan tiba di kampung itu selepas kejadian tembakan, dan mayat dihantar ke hospital daerah Kamjong untuk bedah siasat. Tangkhul Naga Long turut melaporkan dua orang cedera parah.

Penduduk kampung mendakwa penyerang melarikan diri ke arah Myanmar. Tangkhul Naga Long menyalahkan Tentera Kebangsaan Kuki-Burma dan sukarelawan kampung Zon Timur. Satu laporan polis menyatakan kumpulan bersenjata dari seberang sempadan mungkin terlibat, tetapi secara jelas menyebut tiada pengesahan rasmi dan siasatan sedang dijalankan.

Di Ukhrul, Rai terbunuh di dalam kenderaan yang dipandunya. Laporan mengenal pasti beliau sebagai petani Gorkha atau lelaki berketurunan Nepal, tetapi berbeza tentang umurnya, sama ada 30 atau 40 tahun. Satu laporan menyebut beliau warga Nepal; kewarganegaraannya tidak dikenal pasti secara konsisten.

Lokasi kejadian disebut secara berbeza sebagai kampung Konjang di Lebuh Raya Kebangsaan 202, berhampiran Chepu Yaolen, atau di sepanjang jalan Mahadev-Toloi-Pfutsero. Dalam satu laporan, polis meletakkan lokasi serang hendap kira-kira 12 kilometer ke barat laut balai polis Litan. Polis Litan dilaporkan menemukan mayatnya dan membuka kertas siasatan. Identiti penyerang dan motif mereka belum dipastikan.

Sekatan dan penutupan menjejaskan pergerakan

Pihak berkuasa Kamjong mengenakan perintah larangan di sekitar persimpangan pintu pagar polis Chassad. Laporan menyebut sekatan di bawah Seksyen 162 Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, atau BNSS, undang-undang tatacara jenayah India. Perhimpunan lima orang atau lebih dilarang dalam radius 400 meter dari persimpangan itu. Perintah penuh tidak diterbitkan semula, maka syarat atau pengecualian lain tidak dapat dinyatakan.

Jawatankuasa Perpaduan Suku, sebuah pertubuhan Kuki, mengumumkan penutupan selama 24 jam di seluruh Kangpokpi bermula petang Sabtu. Laporan turut menyatakan tindakan itu menjejaskan Lebuh Raya Kebangsaan 2, yang menghubungkan Imphal dengan Dimapur. Tempoh yang ditetapkan berakhir pada petang Ahad.

Jawatankuasa Kerja Pertubuhan Masyarakat Sivil Kuki di Ukhrul secara berasingan mengumumkan penutupan tanpa tempoh ditetapkan di sepanjang Lebuh Raya Kebangsaan 202 bermula pagi Sabtu. Lebuh raya itu menghubungkan Imphal dan Ukhrul serta diteruskan ke arah Nagaland. Tiada tarikh tamat bagi penutupan itu dilaporkan.

Penutupan ini diumumkan oleh pertubuhan masyarakat, berasingan daripada perintah larangan kerajaan. Secara bersama, tindakan itu mengganggu pergerakan di dua laluan utama ketika pasukan tambahan dihantar ke daerah yang paling terjejas oleh serangan.

Kumpulan masyarakat menuntut perlindungan dan akauntabiliti

Kuki Inpi Manipur menuduh unsur NSCN-IM dan NSCN-Eastern Flank menyelaraskan serangan bersama anggota keselamatan negeri, termasuk polis Tangkhul dan anggota Batalion Simpanan India. Persatuan Ketua Kampung Kuki, Manipur, turut menamakan anggota ZUF-K dalam dakwaannya berhubung keganasan di Chassad pada 9 dan 10 Oktober.

Persatuan ketua kampung itu menuntut laporan polis dibuat atas kesalahan membunuh, membakar harta benda dan konspirasi jenayah, diikuti penangkapan. Persatuan itu menuntut bayaran Rs 30 lakh bagi setiap keluarga yang kehilangan ahli, pekerjaan kerajaan untuk waris terdekat mangsa, pampasan bagi kehilangan harta benda dan pembinaan semula rumah yang dibakar. Persatuan itu turut menggesa agar lebih banyak pasukan pusat ditempatkan di kampung Kuki di Kamjong, Ukhrul, Tamenglong dan Noney.

Persatuan itu mengulangi tuntutannya supaya sebuah wilayah kesatuan berasingan dengan badan perundangan diwujudkan untuk masyarakat Kuki-Zo. Ini merupakan tuntutan bagi aturan pentadbiran yang berbeza, bukannya langkah yang diumumkan kerajaan sebagai tindak balas terhadap pembunuhan ini.

Tangkhul Naga Long, badan tradisional tertinggi masyarakat Tangkhul Naga, mendakwa penempatan sempadan berulang kali diserang dan menggesa pihak berkuasa melindungi penduduk Kamjong. Tuduhannya mengenai pencerobohan dari Myanmar, seperti dakwaan pertubuhan Kuki tentang pakatan sulit anggota pasukan keselamatan, masih merupakan dakwaan yang perlu disiasat dan bukannya penjelasan yang telah dibuktikan bagi keseluruhan kejadian.

Ketua menteri gesa semua pihak bertenang selepas bertemu Modi

Ketua Menteri Yumnam Khemchand Singh berada di New Delhi untuk bertemu Perdana Menteri Narendra Modi ketika keganasan berlaku. Singh berkata Modi memberi jaminan bahawa kerajaan negeri akan menerima segala bantuan yang mungkin bagi memulihkan keamanan dan keadaan normal. Pejabatnya berkata perdana menteri mengiktiraf usaha kerajaan dan berpendapat keadaan telah bertambah baik.

Singh mengecam pembunuhan terbaharu itu dan menyatakan arahannya kepada pihak berkuasa dalam hantaran media sosial:

Saya mengecam pembunuhan orang awam yang tidak bersalah dan keganasan... Saya telah mengarahkan pihak berkuasa berkaitan supaya mengambil langkah segera dan berkesan untuk mengawal keadaan, memulihkan keamanan dan ketenteraman serta memastikan keselamatan semua warga.

Beliau merayu masyarakat agar bertenang dan mengutamakan keamanan, dialog dan keharmonian. Namun, kematian terbaharu itu menunjukkan cabaran segera yang dihadapi kerajaan dalam melindungi penduduk, di samping kemajuan ke arah keadaan normal yang dinyatakannya.

Bekas ketua menteri N Biren Singh menyuarakan kebimbangan, khususnya mengenai pembunuhan Rai. Beliau mempersoalkan kemampuan negeri itu menghalang serangan bersenjata:

Apa yang sedang berlaku? Betapa lemahnya kita sehingga militan bersenjata boleh membunuh orang, membakar balai polis dan mencabar kewibawaan negara India dengan begitu sewenang-wenangnya?

Rujukannya kepada serangan terhadap balai polis ialah dakwaan, bukannya butiran kejadian ini yang telah disahkan secara bebas. Biren Singh menggesa senjata yang dimiliki secara haram dirampas, operasi dilancarkan terhadap kumpulan militan bersenjata dan keselamatan sempadan diperkukuh. Menteri Dalam Negeri Kesatuan Amit Shah dilaporkan dijadualkan melawat Manipur pada bulan itu, namun tarikh lawatan tepat tidak diberikan.

Pembunuhan terdahulu menunjukkan konflik semakin meluas

Gelombang keganasan terbaharu itu menyusuli tempoh berdarah dari 27 Ogos hingga 26 September. Angka yang dilaporkan bagi tempoh itu menyebut 21 orang terbunuh, terdiri daripada 11 orang Naga dan 10 orang Kuki, manakala seorang bayi dalam kandungan menjadikan jumlah keseluruhan 22. Empat orang Naga terbunuh di Kangpokpi pada 27 Ogos, dan empat lagi terbunuh di kampung Pilong, Kamjong, pada 24 September.

Selepas serangan di Pilong, Jawatankuasa Kerja Tangkhul Naga Long menyalahkan Tentera Kebangsaan Kuki-Burma dan unsur Kuki yang disokong Pasukan Pertahanan Rakyat Myanmar. Ia menyifatkan serangan itu sebagai insiden ketiga seumpamanya di sepanjang sempadan antarabangsa Kamjong. Dakwaan tersebut memberikan konteks kepada tuntutan keselamatan sempadan semasa, tetapi tidak membuktikan pihak yang bertanggungjawab atas serangan Oktober.

Laporan berbeza tentang bila konflik Naga-Kuki bermula. Beberapa laporan meletakkan permulaannya pada Februari; satu lagi menyatakan keganasan lebih meluas bermula pada Mei. Urutan yang dilaporkan merangkumi dua serang hendap pada 13 Mei yang mengorbankan empat orang awam, termasuk tiga pemimpin gereja, serta penculikan 48 tebusan daripada kedua-dua komuniti. Empat belas orang daripada setiap komuniti dibebaskan dua hari kemudian. Baki 14 orang awam Kuki dibebaskan pada 9 Jun, manakala mayat enam tebusan Naga ditemukan pada 10 Jun.

Jumlah kematian terkumpul juga menggunakan tempoh dan kategori yang berbeza. Satu laporan menyebut sekurang-kurangnya 22 kematian Naga dan 31 kematian Kuki sejak Februari, dengan jumlah keseluruhan 53. Laporan lain menyebut lebih 40 atau hampir 50 kematian. Persatuan Ketua Kampung Kuki secara berasingan mendakwa 30 orang awam Kuki terbunuh sejak 11 Mac dalam serangan yang dikaitkannya dengan kumpulan bersenjata Naga tertentu. Angka-angka itu tidak boleh dianggap saling setara.

Pertempuran Naga-Kuki berbeza daripada, walaupun berlaku dalam suasana, keganasan Meitei-Kuki yang bermula pada Mei 2023. Laporan memberikan angka berbeza bagi krisis lebih luas itu, daripada lebih 260 hingga hampir 320 kematian, dan angka perpindahan penduduk melebihi 60,000, dengan satu anggaran sebanyak 66,000. Bagi serangan terbaharu, perkara utama yang belum terjawab ialah pihak yang bertanggungjawab, butiran mangsa yang dipertikaikan dan sama ada kematian tambahan yang tidak rasmi akan disahkan. Tiada tarikh akhir siasatan atau keputusan pampasan yang diumumkan dilaporkan.

Ringkasannya

• Sembilan kematian dilaporkan di Kamjong, Kangpokpi dan Ukhrul susulan keganasan pada 9 dan 10 Oktober.
• Mangsa yang dilaporkan terdiri daripada enam orang Naga, dua orang Kuki dan seorang petani Gorkha.
• Angka tidak rasmi 11 turut merangkumi dua individu yang didakwa anggota kumpulan bersenjata, tetapi kematian mereka tidak disahkan dalam jumlah utama.
• Sekurang-kurangnya 14 rumah dilaporkan dibakar, manakala laporan terdahulu menyebut 10 rumah di Kamjong.
• Pasukan tambahan dikerahkan ke Kamjong dan Kangpokpi, dan perhimpunan di sekitar persimpangan pintu pagar polis Chassad dihadkan.
• Pertubuhan masyarakat mengumumkan penutupan selama 24 jam yang menjejaskan Lebuh Raya Kebangsaan 2 dan penutupan tanpa tempoh ditetapkan di Lebuh Raya Kebangsaan 202.
• Pihak yang bertanggungjawab atas serangan serta beberapa butiran mengenai mangsa dan keadaan kejadian masih dipertikaikan.