UNESCO Mengesan Jurang Ketara antara Luar Bandar dan Bandar di India, dengan Kadar Tamat Tingkatan 12 Murid Perempuan Ketinggalan berbanding Murid Lelaki

Murid perempuan di luar bandar masih jauh ketinggalan meskipun kemajuan negara

Murid perempuan di luar bandar India menamatkan pendidikan menengah atas pada kadar hanya 59 bagi setiap 100 murid lelaki, manakala kawasan bandar telah mencapai kesaksamaan gender, menurut Laporan Gender Pemantauan Pendidikan Global UNESCO 2026. Perbezaan ini mendedahkan jurang geografi yang mendalam di sebalik kemajuan India dalam memperluas persekolahan dan mengurangkan ketidakadilan yang dihadapi murid perempuan.

UNESCO mengesahkan angka luar bandar itu dalam pengumuman Laporan Gender. Indeks kesaksamaan gender terlaras kebangsaan India bagi tamat pendidikan menengah atas dilaporkan pada 0.89, berbanding 0.59 di kawasan luar bandar. Nilai 1 menandakan kadar tamat yang sama bagi murid perempuan dan lelaki. Oleh itu, dapatan luar bandar menggambarkan ketidakadilan relatif yang jauh lebih besar daripada yang ditunjukkan oleh purata kebangsaan.

Nisbah ini bukan peratusan semua murid perempuan luar bandar yang menamatkan Tingkatan 12. Ia membandingkan kadar tamat bagi murid perempuan dan lelaki. Tanpa kadar asas bagi setiap kumpulan, angka ini tidak dapat menentukan bilangan kanak-kanak luar bandar daripada mana-mana jantina yang menamatkan persekolahan.

Dapatan ini juga menjadikan gambaran mudah tentang kemajuan pendidikan lebih rumit. India diklasifikasikan sebagai mencatat kemajuan pesat selepas merapatkan lebih 65% jurang gender awalnya. Namun, kemiskinan, kos persekolahan dan kekurangan sokongan praktikal terus menyekat akses bagi murid perempuan yang kurang bernasib baik. Persoalan utamanya ialah sama ada penambahbaikan turut dicapai oleh kanak-kanak yang paling sukar untuk kekal dalam pendidikan kerana keadaan hidup mereka.

Satu lagi kebimbangan berkaitan permulaan persekolahan: angka India menunjukkan 51% kanak-kanak berusia lima tahun memasuki pendidikan rendah dan bukannya prasekolah. Secara keseluruhan, dapatan ini menunjukkan kelemahan pada kedua-dua hujung perjalanan persekolahan, daripada persediaan untuk Tahun 1 hingga tamat Tingkatan 12.

Perkara yang sebenarnya diukur oleh angka tamat persekolahan

Takrif umum dalam laporan itu mengukur kadar tamat dalam kalangan individu yang berusia tiga hingga lima tahun melebihi umur rasmi tamat pengajian dan telah mencapai gred terakhir sesuatu peringkat pendidikan. Oleh itu, angka ini bukan sekadar bilangan murid yang lulus peperiksaan dalam satu tahun akademik.

Pendekatan ini membolehkan tamat persekolahan yang tertangguh diambil kira. Laporan itu juga membezakan tamat mengikut tempoh sepatutnya daripada tamat akhirnya; ukuran kedua merangkumi murid yang menamatkan persekolahan sehingga lapan tahun lewat. India diletakkan dalam kategori kemajuan pesat bagi kedua-dua ukuran.

Perbezaan ini penting ketika menilai kejayaan. Kanak-kanak yang mengulang gred atau mula bersekolah lewat mungkin akhirnya menamatkan persekolahan, meskipun keputusan peperiksaan atau gambaran pendaftaran pada satu-satu masa tidak merangkumi keseluruhan perjalanan itu. Sebaliknya, tamat akhirnya tidak membuktikan bahawa murid maju mengikut umur yang dijangka.

UNESCO turut mengingatkan bahawa kesaksamaan tidak wajar dianggap sebagai ukuran keadilan yang menyeluruh. Nisbah boleh menghampiri 1 kerana pencapaian murid perempuan meningkat, pencapaian murid lelaki tidak berubah atau merosot, ataupun gabungan perubahan tersebut. Kadar yang sama juga boleh wujud serentak dengan kadar tamat yang rendah bagi kedua-dua kumpulan. Kurikulum, amalan pengajaran, keganasan dan layanan di sekolah tidak terangkum dalam perbandingan angka yang mudah.

Kemajuan sejak 2000 besar tetapi tidak sekata

India merupakan antara 47 negara yang mencatat ketidakadilan terbesar terhadap murid perempuan dalam kadar tamat pendidikan menengah atas pada 2000. Pengurangan lebih 65% daripada jurang awalnya selepas itu membuktikan perubahan yang besar, tetapi tidak bermakna ketidakadilan yang masih wujud itu kecil atau tersebar secara sekata.

Rekod serantau membantu menjelaskan bagaimana kemajuan dan ketidaksamaan boleh wujud serentak. Di seluruh Asia Tengah dan Selatan, kadar tamat pendidikan rendah murid perempuan meningkat daripada 42% pada 2000 kepada 90% pada 2024, iaitu kenaikan 48 mata peratusan. Kadar tamat pendidikan menengah atas mereka pula meningkat daripada 12% kepada 57%, iaitu kenaikan 45 mata.

• 2000: India merupakan antara 47 negara dengan jurang terbesar dalam kadar tamat pendidikan menengah atas yang merugikan murid perempuan.
• 2020: Dasar Pendidikan Kebangsaan India menetapkan kerangka yang meletakkan umur kemasukan ke Tahun 1 pada enam tahun.
• 2024: Kadar tamat pendidikan menengah atas murid perempuan di seluruh Asia Tengah dan Selatan mencapai 57%, berbanding 60% bagi murid lelaki.
• 2026: Laporan UNESCO merekodkan kesaksamaan gender di kawasan bandar India, di samping nisbah luar bandar sebanyak 59 murid perempuan bagi setiap 100 murid lelaki.

Angka serantau menunjukkan sejauh mana akses telah berkembang. Dapatan luar bandar India pula menunjukkan mengapa kemajuan itu perlu turut diteliti berdasarkan lokasi dan keadaan isi rumah.

Kos persekolahan merangkumi lebih daripada yuran

Bukti yang dibincangkan dalam laporan itu mengenal pasti beberapa perbelanjaan yang boleh mempengaruhi sama ada murid perempuan kekal bersekolah: buku, pakaian seragam, pengangkutan, makanan dan penginapan. Terdapat juga kos peluang untuk hadir ke sekolah, iaitu kerja rumah tangga atau kerja bergaji yang tidak dapat dilakukan oleh kanak-kanak ketika belajar.

Makan tengah hari percuma di sekolah hampir dua kali ganda lebih berkesan terhadap pendaftaran murid perempuan berbanding murid lelaki dalam komuniti luar bandar yang kurang bernasib baik di India. Inisiatif itu membantu merapatkan jurang gender dalam komuniti tersebut. Sokongan makanan yang dimulakan awal dan diberikan secara konsisten turut dikaitkan dengan kadar keciciran yang lebih rendah, khususnya dalam kalangan murid perempuan.

Dapatan ini menyokong kesimpulan khusus: mengurangkan kos harian untuk hadir ke sekolah boleh memberi manfaat yang lebih besar kepada murid perempuan, terutamanya apabila sumber isi rumah terhad. Namun, dapatan ini tidak membuktikan bahawa makanan sahaja akan menghapuskan jurang tamat Tingkatan 12 di kawasan luar bandar, kerana bukti pendaftaran yang dirujuk melibatkan pendidikan rendah.

Penilaian pembiayaan UNESCO yang lebih luas mengukuhkan keperluan untuk meneliti lebih daripada sekadar kewujudan sesuatu program. Indeks baharunya mengambil kira liputan yang disasarkan dan jumlah dasar yang ditujukan kepada kumpulan kurang bernasib baik, dan mendapati kurang daripada satu dalam sepuluh negara memberi tumpuan yang cukup kukuh terhadap kesaksamaan. Sesuatu langkah boleh wujud tanpa menjangkau bilangan kanak-kanak yang mencukupi atau menyediakan sokongan yang memadai.

Tandas dan sokongan setempat turut mempengaruhi kehadiran

Inisiatif pembinaan tandas negara India meningkatkan pendaftaran murid perempuan remaja, khususnya di sekolah yang menyediakan tandas berasingan untuk murid perempuan. Dapatan itu menghubungkan infrastruktur sekolah dengan akses pendidikan: kemudahan sanitasi, privasi dan keselamatan boleh mempengaruhi sama ada sesebuah sekolah benar-benar boleh digunakan oleh murid.

Laporan itu turut membincangkan percubaan rawak di 121 kampung di Karnataka. Kelab setempat yang diwujudkan untuk membina kemahiran hidup dan rangkaian sosial murid perempuan menghasilkan penambahbaikan sederhana dalam kadar tamat pendidikan menengah, meskipun perkahwinan awal terus mengancam kelangsungan pendidikan.

Percubaan itu tidak harus disamakan dengan program biasiswa. Huraian tentang India turut menyebut model biasiswa di luar bandar Karnataka, tetapi bukti terperinci di sini berkaitan kelab dan tidak menetapkan reka bentuk, liputan atau hasil program biasiswa tersebut.

Perbezaan ini penting dalam menentukan pilihan dasar. Bantuan kewangan, kemudahan sekolah dan sokongan sosial menangani halangan yang berlainan. Dapatan ini menunjukkan perlunya langkah yang diselaraskan, bukannya menganggap satu intervensi boleh menjelaskan setiap sebab murid perempuan meninggalkan sekolah.

Kemasukan awal ke sekolah rendah boleh mengaburkan akses prasekolah

Huraian tentang India melaporkan bahawa 51% kanak-kanak berusia lima tahun memasuki sekolah rendah dan bukannya prasekolah, meskipun kerangka umur enam tahun untuk memulakan persekolahan ditetapkan di bawah Dasar Pendidikan Kebangsaan 2020. Huraian itu turut menyatakan bahawa pendaftaran prasekolah melebihi 90% di beberapa negeri, sekali gus menunjukkan variasi besar dalam negara itu.

Laporan GEM 2026 UNESCO mengenal pasti masalah pengukuran global yang berkaitan. Walaupun petunjuk antarabangsa menunjukkan 75% kanak-kanak berusia lima tahun mengikuti pendidikan, 27% daripada mereka sudah berada di sekolah rendah. Pendaftaran di sesebuah institusi tidak semestinya bermakna kanak-kanak itu menerima pendidikan prasekolah sebelum memulakan kelas sekolah rendah.

Laporan itu menganggarkan bahawa hanya 60% murid sekolah rendah di seluruh dunia pernah mengikuti sekurang-kurangnya setahun pendidikan prasekolah. Ini merupakan ukuran yang berbeza daripada bahagian kanak-kanak berusia lima tahun yang sedang mengikuti pendidikan di sesebuah institusi.

Angka 51% bagi India dan angka global UNESCO sebanyak 27% tidak wajar dianggap sebagai perbandingan langsung tanpa menyemak penyebut masing-masing. Angka global itu secara khusus merujuk kepada kanak-kanak berusia lima tahun yang sudah dikira sedang mengikuti pendidikan, manakala huraian tentang India merangkumi kanak-kanak berusia lima tahun secara lebih umum.

Bagi keluarga dan penggubal dasar, perbezaan praktikalnya ialah antara akses kepada institusi dengan akses kepada peringkat pendidikan yang sesuai. Angka penyertaan yang tinggi boleh menyembunyikan hakikat bahawa kanak-kanak memasuki kelas sekolah rendah tanpa persediaan yang sepatutnya diberikan oleh prasekolah.

Perkahwinan dan keibuan kekal sebagai halangan di luar India

Penilaian gender UNESCO meletakkan jurang luar bandar India dalam pola lebih luas, apabila purata kebangsaan menyembunyikan ketidakadilan yang berkaitan dengan kekayaan, lokasi dan keadaan sosial. Di Angola, misalnya, isi rumah terkaya mencapai kesaksamaan gender, manakala dalam kalangan isi rumah paling kurang bernasib baik, hanya 30 murid perempuan menamatkan pendidikan menengah atas bagi setiap 100 murid lelaki.

Di seluruh dunia, bahagian murid perempuan yang berkahwin sebelum berusia 18 tahun menurun daripada 25% pada 2000 kepada 18% pada 2025, iaitu pengurangan tujuh mata peratusan. Angka itu masih 25% di Asia Tengah dan Selatan serta 31% di sub-Sahara Afrika. Ini ialah angka serantau, bukannya anggaran tentang punca jurang tamat persekolahan luar bandar India.

Ketua Pengarah UNESCO Khaled El-Enany berkata kemajuan dalam pendaftaran belum menghapuskan halangan yang dihadapi murid perempuan untuk menamatkan pendidikan:

Namun, terlalu ramai murid perempuan masih berdepan halangan untuk mengakses, menamatkan dan mencapai kecemerlangan dalam persekolahan.

Pendidikan yang terhenti jauh lebih serius di sub-Sahara Afrika, dengan anggaran enam juta murid perempuan hamil dan ibu muda berusia 10 hingga 19 tahun tidak bersekolah pada 2024. UNESCO menyatakan bahawa kurang daripada 5% murid perempuan hamil dan yang sudah menjadi ibu di rantau itu kembali ke sekolah.

Hak di sisi undang-undang memerlukan sokongan praktikal

Pada 2026, 58% negara menjamin pendidikan tanpa diskriminasi berasaskan jantina dalam kerangka undang-undang mereka, tetapi hanya 35% melindungi secara jelas hak pendidikan murid perempuan hamil dan yang sudah menjadi ibu. Perbezaan 23 mata peratusan itu menunjukkan bahawa perlindungan undang-undang yang luas tidak semestinya menangani sebab khusus seseorang dikecualikan.

Republik Afrika Tengah, Tanzania, Cameroon, São Tomé dan Príncipe, Sierra Leone serta Togo telah menamatkan larangan pendidikan bagi murid perempuan dan wanita yang sudah berkahwin, hamil atau mempunyai anak. Sembilan daripada sepuluh negara yang ditinjau di Afrika Timur dan Selatan mempunyai dasar yang membolehkan remaja hamil dan yang sudah menjadi ibu meneruskan atau menyambung semula pendidikan.

Namun, kebenaran untuk kembali tidak membayar kos pengangkutan atau menyediakan penjagaan kanak-kanak. UNESCO mengenal pasti kekangan kewangan, stigma, kemudahan air dan sanitasi yang tidak sesuai, perjalanan yang tidak selamat serta kekurangan sokongan praktikal sebagai halangan yang masih berterusan.

Bukti dari Burkina Faso menunjukkan nilai usaha memperbaiki persekitaran sekolah: sekolah yang direka untuk memenuhi keperluan murid perempuan meningkatkan pendaftaran sebanyak 19 mata peratusan, dengan peningkatan lebih besar bagi murid perempuan. Dapatan itu bukan anggaran bagi India, tetapi menyokong hujah laporan bahawa akses bergantung pada keadaan sekeliling yang menentukan sama ada hak kanak-kanak untuk bersekolah dapat dilaksanakan.

Perbandingan lebih baik memerlukan data lebih baik

Nepal memberikan perbandingan serantau yang berguna. Pada 1990, 8% murid perempuan menamatkan pendidikan menengah rendah, berbanding 41% murid lelaki, iaitu jurang 33 mata peratusan. Menjelang 2024, kedua-dua kadar mencapai 89%. Kesaksamaan di sana seiring dengan kemajuan kukuh bagi kedua-dua kumpulan, bukannya kemerosotan kadar tamat dalam kalangan murid lelaki.

Laporan itu mengaitkan kemajuan Nepal dengan hak pendidikan, pendidikan asas percuma dan wajib, biasiswa, peluasan penyediaan pendidikan menengah, buku teks percuma serta penambahbaikan kemudahan air dan sanitasi. Langkah-langkah ini menangani beberapa halangan serentak, meskipun angka tersebut tidak mengasingkan sumbangan setiap dasar.

Di peringkat antarabangsa, kadar tamat pendidikan menengah atas meningkat daripada 37% pada 2000 kepada 61% pada 2024. Namun, UNESCO menganggarkan bahawa pada kadar peluasan semasa, kadar tamat 95% hanya akan dicapai menjelang 2105. Sementara itu, seramai 273 juta kanak-kanak dan golongan muda tidak bersekolah pada 2024, bersamaan satu daripada enam orang di seluruh dunia.

Dapatan luar bandar India turut menunjukkan kelemahan pemantauan. Satu daripada tiga negara tidak melaporkan jurang pendidikan mengikut lokasi bandar dan luar bandar, manakala satu daripada dua negara tidak melaporkan jurang mengikut kekayaan. Tanpa pecahan tersebut, penambahbaikan di peringkat kebangsaan boleh menyembunyikan kumpulan yang paling kurang maju.

Bagi India, angka ini tidak menunjukkan kadar tamat mutlak bagi setiap jantina di kawasan luar bandar, tidak mengukur setiap punca jurang dan tidak menetapkan tempoh untuk merapatkannya. Kekurangan maklumat ini mengehadkan kesimpulan tentang skala tindak balas yang diperlukan dan cara kejayaan patut diukur.

Perkara Utama

• Nisbah tamat pendidikan menengah atas di luar bandar India ialah 59 murid perempuan bagi setiap 100 murid lelaki, manakala kawasan bandar telah mencapai kesaksamaan.
• Indeks kesaksamaan gender terlaras kebangsaan India ialah 0.89, berbanding 0.59 di kawasan luar bandar.
• India telah merapatkan lebih 65% jurang gender awalnya, tetapi perbezaan geografi yang besar masih berterusan.
• Bukti mengaitkan makanan sekolah, tandas berasingan dan kelab sokongan setempat dengan penambahbaikan akses atau kadar tamat persekolahan murid perempuan.
• Penyertaan prasekolah perlu dibezakan daripada kemasukan awal ke sekolah rendah.
• Nisbah kesaksamaan sahaja tidak menunjukkan kadar tamat mutlak, keadaan sekolah atau sama ada setiap kumpulan kurang bernasib baik menerima manfaat.