Kanak-kanak Merangkumi Kira-kira 80% Korban Bahan Letupan Sisa Perang di Afghanistan, Amaran UNAMA

Warisan maut paling membebankan kanak-kanak

Kanak-kanak merangkumi kira-kira 80 peratus korban akibat bahaya bahan letupan di Afghanistan, menurut Misi Bantuan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Afghanistan (UNAMA), yang menyatakan negara itu menduduki tempat ketiga di dunia dari segi korban akibat bahan letupan yang tidak meletup. Amaran itu menggambarkan ancaman yang berterusan di kawasan luas yang tercemar dengan periuk api dan peluru yang ditinggalkan selepas lebih empat dekad konflik.

Peratusan korban kanak-kanak itu bermakna kira-kira empat daripada setiap lima orang yang terbunuh atau cedera akibat bahaya ini ialah kanak-kanak. UNAMA berkata ramai daripada mereka terserempak dengan peluru yang tidak meletup ketika bermain, menjadikan kegiatan biasa pada zaman kanak-kanak sebagai kejadian yang berpotensi membawa maut. Mesejnya menyeru orang ramai meningkatkan kesedaran, bekerjasama dengan pihak berkuasa dan menyediakan sokongan kewangan kepada organisasi yang melupuskan sisa bahan letupan.

Satu lagi amaran yang dikaitkan dengan Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bagi Penyelarasan Hal Ehwal Kemanusiaan (OCHA) menyatakan kanak-kanak merangkumi 78 peratus korban akibat bahan letupan yang tidak meletup dari Januari hingga Ogos 2026. Angka itu hampir sama dengan anggaran UNAMA, tetapi kedua-duanya tidak boleh dianggap sebagai ukuran yang serupa: angka kira-kira 80 peratus UNAMA tidak menyatakan tempoh pelaporan, manakala angka OCHA meliputi tempoh lapan bulan yang ditetapkan.

Skala bahaya itu jelas dalam kedua-dua amaran. Namun, ketepatan kedudukan Afghanistan di peringkat global kurang pasti. Tiada set data asas, tempoh perbandingan atau jumlah korban yang menyokong dikenal pasti bersama kenyataan UNAMA, dan laporan berbeza tentang sama ada kedudukan itu merujuk kepada semua korban atau kematian sahaja.

Perkara yang ditunjukkan dan tidak ditentukan oleh kedudukan ketiga

Kebanyakan laporan menyatakan Afghanistan berada di tempat ketiga dunia bagi korban akibat bahan letupan yang tidak meletup atau sisa letupan perang. Satu laporan menyatakan kedudukan itu merujuk kepada kematian. Ini ialah ukuran yang berbeza: korban lazimnya merangkumi mereka yang terbunuh dan cedera, manakala kematian hanya merujuk kepada mereka yang terkorban.

Satu kenyataan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang disampaikan oleh Nick Pond, Ketua Bahagian Tindakan Periuk Api UNAMA, dalam taklimat tengah hari di New York pada 4 April 2026, menyatakan kadar korban akibat bahan letupan Afghanistan ialah ketiga tertinggi di dunia. Kenyataan itu menyebut kira-kira 50 orang terbunuh atau cedera setiap bulan, dengan sekurang-kurangnya seorang menjadi korban setiap hari, serta menyatakan 90 peratus korban berpunca daripada bahan letupan yang tidak meletup dan peluru yang ditinggalkan. Kenyataan itu tidak mengenal pasti set data, tempoh pelaporan atau jumlah korban mengikut negara yang digunakan untuk menentukan kedudukan tersebut.

Perbezaan ini penting ketika menilai beban yang ditanggung keluarga dan perkhidmatan kesihatan. Kedudukan berdasarkan kematian tidak merangkumi populasi yang sama dengan kedudukan yang turut menghitung mangsa yang terselamat dengan kecederaan. Tanpa angka asas dan tempoh pelaporan, jumlah korban Afghanistan sepanjang tempoh perbandingan mahupun jurangnya berbanding negara lain dalam kedudukan itu tidak dapat dikira daripada kadar bulanan tersebut.

Namun, amaran UNAMA membuat dakwaan khusus tentang golongan yang paling terdedah: kanak-kanak membentuk kira-kira 80 peratus korban. Kenyataan itu tidak memecahkan peratusan tersebut mengikut umur, jantina, wilayah atau jenis alat letupan. Ia juga tidak membuktikan sama ada peratusan itu meningkat atau menurun berbanding tempoh sebelumnya.

Oleh itu, kesimpulan yang boleh dipertahankan lebih terbatas daripada penilaian statistik yang menyeluruh. UNAMA meletakkan Afghanistan dalam kalangan negara yang menanggung beban korban tertinggi dan mengenal pasti kanak-kanak sebagai sebahagian besar mangsa, tetapi amaran yang diterbitkan itu tidak menjelaskan kaedah perbandingan antarabangsa tersebut.

Dua anggaran korban kanak-kanak, dengan batasan berbeza

Angka yang dilaporkan OCHA, iaitu 78 peratus, meliputi tempoh Januari hingga Ogos 2026. Angka itu dikaitkan dengan kenyataan OCHA pada 7 Oktober 2026 dan merujuk kepada korban akibat bahan letupan yang tidak meletup, bukannya semua mangsa bahaya bahan letupan. Laporan yang diberikan tidak menyertakan kenyataan asal atau set data OCHA yang mentakrifkan kiraan korban, termasuk cara kematian dan kecederaan direkodkan. Agensi itu menyifatkan periuk api dan senjata yang tidak meletup sebagai bahaya harian kepada orang awam, termasuk kanak-kanak yang bermain atau bergerak di kawasan tercemar. Amarannya mengaitkan korban yang berterusan dengan bahan letupan yang masih tertinggal selepas kegiatan ketenteraan berkurangan.

Perbezaan antara 78 peratus dengan kira-kira 80 peratus ialah dua mata peratusan. Jurang angka yang kecil itu tidak membuktikan perubahan dari semasa ke semasa. Tempoh pelaporan dan kategori perlu sepadan sebelum angka tersebut boleh menyokong kesimpulan bahawa bahagian korban dalam kalangan kanak-kanak meningkat atau menurun.

Save the Children secara berasingan melaporkan sekurang-kurangnya 338 kanak-kanak terbunuh atau cedera akibat periuk api dan bahan letupan yang tidak meletup dalam tempoh pemantauan terdahulu. Tarikh tempoh itu tidak dinyatakan dalam laporan, maka angka tersebut tidak boleh ditukarkan kepada purata bulanan yang boleh dipercayai atau dibandingkan secara langsung dengan tempoh lapan bulan dalam amaran OCHA.

Angka itu juga menggabungkan kematian dan kecederaan, bukan jumlah kematian sahaja. Jika dibaca bersama, angka-angka tersebut menunjukkan beban berat yang ditanggung kanak-kanak, tetapi maklumat yang ada tidak mencukupi untuk mengira trend nasional atau jumlah tahunan semasa.

Mengapa pengurangan pertempuran tidak menghapuskan bahaya

Periuk api dan bahan letupan yang tidak meletup menimbulkan ancaman yang berkaitan tetapi berbeza. Periuk api direka untuk meletup apabila dicetuskan, selalunya oleh kehadiran atau sentuhan seseorang. Bahan letupan yang tidak meletup ialah peluru yang gagal meletup ketika digunakan dan boleh terus berbahaya selepas itu. Sisa letupan perang ialah istilah lebih luas bagi bahan letupan yang ditinggalkan akibat konflik.

Amaran itu menggambarkan pencemaran di kawasan kediaman, tanah pertanian dan ruang lain yang digunakan orang ramai. Ini menjadikan bahaya sebahagian daripada kehidupan seharian, bukannya terhad kepada lokasi pertempuran yang masih berlangsung. Kanak-kanak mungkin terserempak dengan objek berbahaya ketika bermain atau melalui kawasan berkenaan.

Pengurangan operasi ketenteraan tidak menjadikan peluru yang sudah tertanam di dalam tanah tidak berbahaya. Perbezaan ini menjelaskan mengapa kerja pembersihan masih diperlukan walaupun pertempuran aktif telah berakhir: ancaman berpunca daripada alat letupan yang masih ada, bukan semata-mata daripada pertempuran semasa.

UNAMA menyatakan pencemaran itu berpunca daripada konflik selama lebih empat dekad. Mesejnya tidak memberikan anggaran terkini keluasan tanah yang terjejas, senarai wilayah paling tercemar atau jadual untuk menjadikan kawasan itu selamat. Amaran itu mengesahkan bahaya yang berterusan tanpa mengukur keseluruhan tugas pembersihan.

Pembiayaan diperlukan untuk kerja pembersihan, pendidikan dan penjagaan mangsa

UNAMA berkata usaha sedang diteruskan untuk mendapatkan sokongan kewangan bagi organisasi yang melupuskan periuk api dan sisa letupan lain. Pasukan berkenaan menjalankan kerja pembersihan setiap hari dan turut mengadakan kempen untuk memaklumkan masyarakat tentang risiko di pelbagai bahagian Afghanistan.

Kerja pembersihan dan pendidikan awam menangani bahagian masalah yang berbeza. Melupuskan sesuatu alat menghapuskan bahaya khusus itu. Mengajar orang ramai supaya menjauhi objek mencurigakan boleh mengurangkan pendedahan sementara kawasan tercemar menunggu untuk dibersihkan. Amaran UNAMA menyatakan kedua-dua kegiatan diperlukan untuk mencegah korban selanjutnya.

OCHA turut memberi amaran tentang jurang pembiayaan besar yang menjejaskan kerja melupuskan periuk api dan pendidikan keselamatan. Laporan itu tidak menyatakan jumlah yang diperlukan, pembiayaan yang sudah diperoleh atau bilangan aktiviti pembersihan yang tertangguh. Oleh itu, laporan tersebut menyokong kesimpulan bahawa pembiayaan tidak mencukupi, tetapi bukan pengiraan jumlah kekurangannya.

Rayuan PBB turut merangkumi sokongan kepada mangsa dan perkhidmatan pemulihan. Keperluan ini berbeza daripada usaha mencegah letupan seterusnya: mangsa yang terselamat mungkin memerlukan rawatan dan penjagaan berterusan selepas kecemasan segera. Seruan untuk pemulihan mengiktiraf bahawa kos kemanusiaan meliputi kecederaan selain kematian, walaupun tiada angka diberikan tentang keupayaan perkhidmatan atau keperluan rawatan yang belum dipenuhi.

Nasihat segera UNAMA: jangan sentuh objek mencurigakan

UNAMA menggesa orang ramai menjauhi objek yang tidak dikenali atau mencurigakan dan segera melaporkannya. Mesej awam misi itu memberikan dua nombor telefon, satu nombor untuk memaklumkan pihak berkuasa tempatan dan satu lagi untuk menghubungi pusat Awaaz:

“Jika anda menemui objek yang tidak dikenali atau mencurigakan, jangan sekali-kali menyentuhnya. Segera maklumkan pihak berkuasa tempatan dengan menghubungi 0708606060 atau hubungi pusat Awaaz di talian 410,” katanya.

Arahan itu jelas: jangan kendalikan objek tersebut, jauhinya dan maklumkan pihak berkuasa berkaitan. Orang ramai tidak diminta mengenal pasti peluru itu, mengalihkannya atau cuba menjadikannya selamat. Amaran itu menekankan supaya orang ramai tidak menyentuh objek dan melaporkan lokasinya.

Kesedaran awam amat relevan dengan keadaan yang digambarkan UNAMA, iaitu kanak-kanak cedera atau terbunuh selepas terserempak dengan bahan letupan ketika bermain. Maklumat boleh membantu masyarakat mengenali kemungkinan bahaya pada objek yang tidak dikenali, sementara pasukan pembersihan menangani pencemaran fizikal.

UNAMA turut menyeru masyarakat dan pihak berkuasa supaya bekerjasama. Melaporkan bahaya yang disyaki ialah sebahagian daripada usaha itu, tetapi laporan semata-mata tidak membuktikan sesuatu kawasan telah dibersihkan. Rayuan pembiayaan itu menyasarkan organisasi terlatih yang diperlukan untuk mengenal pasti dan melupuskan alat berkenaan.

Kronologi laporan dan perkara yang masih belum diketahui

Amaran itu meliputi tempoh berbeza dan wajar dibaca mengikut urutan tersebut. Laporan bertarikh mengenai mesej UNAMA menyatakan ia diterbitkan pada 11 Oktober 2026, manakala kenyataan rasmi yang disampaikan pada 4 April 2026 turut menyebut kedudukan ketiga dan kira-kira 80 peratus korban dalam kalangan kanak-kanak. Peratusan korban kanak-kanak yang berasingan, dikaitkan dengan OCHA, meliputi Januari hingga Ogos tahun itu dan dilaporkan dalam kenyataan bertarikh 7 Oktober.

• Tempoh pemantauan terdahulu, dengan tarikh tidak dinyatakan: Save the Children melaporkan sekurang-kurangnya 338 kanak-kanak terbunuh atau cedera akibat periuk api dan bahan letupan yang tidak meletup.
• 4 April 2026: Nick Pond menyampaikan kenyataan PBB yang meletakkan Afghanistan di tempat ketiga dunia bagi kadar korban akibat bahan letupan, dengan kira-kira 50 orang terbunuh atau cedera setiap bulan dan hampir 80 peratus korban terdiri daripada kanak-kanak.
• Januari hingga Ogos 2026: menurut amaran yang dikaitkan dengan OCHA pada 7 Oktober, kanak-kanak dilaporkan merangkumi 78 peratus korban akibat bahan letupan yang tidak meletup.
• 11 Oktober 2026: laporan bertarikh membawa amaran UNAMA bahawa Afghanistan menduduki tempat ketiga dunia dan kanak-kanak merangkumi kira-kira 80 peratus korban.

Urutan ini ialah kronologi laporan, bukan bukti bahawa jumlah korban meningkat atau menurun. Tempoh pemantauan terdahulu tidak dapat ditentukan dengan tepat, manakala anggaran UNAMA tidak menyatakan tempoh pengukuran. Kedua-dua amaran tidak memberikan tarikh bagi penerbitan statistik baharu.

Butiran lain yang belum terjawab termasuk set data dan tempoh perbandingan di sebalik kedudukan global itu, jumlah keseluruhan orang yang terbunuh dan cedera sepanjang tempoh tersebut, saiz jurang pembiayaan dan keluasan tanah yang masih perlu dibersihkan. Anggaran UNAMA kira-kira 50 korban setiap bulan ialah kadar, bukannya jumlah bagi tempoh pelaporan tertentu. Tiada komitmen pembiayaan baharu, tarikh akhir penyelesaian kerja pembersihan atau keputusan yang dijadualkan dikenal pasti. Keutamaan segera yang dinyatakan PBB kekal: membiayai kerja pembersihan, menyediakan pendidikan keselamatan dan menyokong mangsa.

Perkara Utama

• UNAMA berkata kanak-kanak merangkumi kira-kira 80 peratus korban akibat bahaya bahan letupan di Afghanistan.
• Kenyataan PBB pada 4 April 2026 meletakkan Afghanistan di tempat ketiga dunia bagi kadar korban akibat bahan letupan dan menyebut kira-kira 50 orang terbunuh atau cedera setiap bulan, tetapi tidak mengenal pasti set data sokongan, tempoh perbandingan atau jumlah korban bagi kedudukan itu.
• Satu lagi amaran yang dikaitkan dengan OCHA pada 7 Oktober menyatakan kanak-kanak merangkumi 78 peratus korban akibat bahan letupan yang tidak meletup dari Januari hingga Ogos 2026; kenyataan asal dan takrif pengiraan korbannya tidak tersedia dalam sumber yang diberikan.
• Save the Children melaporkan sekurang-kurangnya 338 kanak-kanak terbunuh atau cedera dalam tempoh pemantauan terdahulu yang tidak dinyatakan.
• PBB sedang mendapatkan sokongan untuk kerja melupuskan bahan letupan, pendidikan keselamatan awam, bantuan kepada mangsa dan pemulihan.
• UNAMA menasihati orang ramai supaya tidak menyentuh objek mencurigakan dan melaporkannya melalui 0708606060 atau pusat Awaaz di talian 410.