Kemarau di Kutch Cetuskan Penghijrahan Ternakan, Hujan Lewat Gagal Memulihkan Mata Pencarian

Hujan Kembali, Namun Ladang dan Ternakan Terus Tertekan

Lebih 700 ekor ternakan telah dipindahkan dari kampung-kampung di taluka Lakhpat, Gujarat, apabila kekurangan rumput dan air memaksa keluarga penggembala Maldhari meninggalkan kawasan itu. Di seluruh Kutch, kawasan tanaman menyusut daripada kira-kira 650,000 hektar tahun lalu kepada 482,000 hektar, manakala pemerolehan susu harian di Sarhad Dairy merosot kepada kira-kira 400,000 liter berbanding jangkaan 500,000 liter. Hujan monsun lewat membawa sedikit kelegaan, namun kerugian ini menunjukkan mengapa jumlah hujan yang semakin pulih tidak bermakna ekonomi luar bandar turut pulih.

Dianggarkan 2.1 juta ekor ternakan di daerah itu bergantung pada rangkaian kawasan ragut, takungan air kampung, makanan ternakan yang dibeli dan bekalan awam. Apabila beberapa bahagian rangkaian itu terjejas serentak, keluarga terpaksa berbelanja lebih untuk memastikan ternakan terus hidup, sedangkan pendapatan daripada susu semakin berkurangan. Petani pula berdepan tekanan serupa apabila tanah kering merosakkan tanaman dan mengurangkan peluang kerja pertanian.

Menjelang 16 September, defisit hujan yang dilaporkan mengecil kepada kira-kira 34%, berbanding kekurangan yang jauh lebih besar pada awal musim. Namun, hujan yang turun selepas tanaman terjejas atau ternakan berpindah tidak dapat serta-merta menggantikan pendapatan yang hilang. Manfaatnya juga bergantung pada lokasi hujan dan jumlah air yang masuk ke takungan, kolam serta simpanan air bawah tanah yang boleh digunakan.

Laporan September menggambarkan bantuan kecemasan dan kesusahan yang masih berterusan. Pihak berkuasa telah membuka 52 depot rumput menjelang 10 September, namun wakil penggembala berkata bekalan masih tidak mencukupi. Keluarga yang meninggalkan Kutch barat mencari tempat yang mempunyai air terusan dan makanan ternakan untuk memastikan ternakan mereka terus hidup.

Apa yang Sebenarnya Ditunjukkan oleh Angka Hujan

Angka awal September yang dikaitkan dengan Jabatan Meteorologi India menunjukkan hujan di Kutch kira-kira 29.5% daripada paras normal musimannya. Ini bersamaan dengan kekurangan kira-kira 70.5%. Penilaian kemudian menyebut defisit sekitar 60%, sebelum anggaran terkini sebanyak 34% pada 16 September. Angka-angka ini merujuk kepada penilaian berbeza dan tidak sepatutnya dianggap sebagai satu ukuran yang sama.

Terdapat juga percanggahan yang belum diselesaikan dalam laporan mengenai hujan terkini. Satu penilaian menyatakan hujan sebanyak 257 milimeter dalam tempoh dua hari dan jumlah hujan terkumpul kira-kira 389 milimeter. Laporan itu turut menyebut hampir satu perempat daripada hujan musim tersebut turun dalam tempoh 28 jam. Oleh sebab 257 milimeter bersamaan kira-kira 66% daripada 389 milimeter, kedua-dua keterangan itu tidak mungkin menggambarkan bahagian yang sama dalam tempoh yang sama. Mungkin tempoh atau lokasi cerapan yang digunakan berbeza, tetapi perbezaan itu tidak dijelaskan.

Perbezaan ini penting kerana jumlah keseluruhan bagi daerah boleh menyembunyikan kekurangan teruk di kawasan setempat. Beberapa taluka dilaporkan menerima kurang daripada 10% daripada hujan normal pada awal musim. Hujan lebat di tempat lain tidak semestinya mengisi semula kolam mereka atau menyelamatkan tanaman.

Perkembangan utama yang dilaporkan ialah:

• Disember 2018: Kerajaan mengisytiharkan Kutch dilanda kemarau semasa krisis terdahulu.
• Mei 2019: Laporan mengenai krisis itu menyebut 356 kem bantuan ternakan dan penjualan ternakan secara terdesak yang masih berterusan.
• 7 September: 20 takungan air di Kutch dilaporkan berada pada 23.79% kapasiti simpanan keseluruhan dan 18.19% kapasiti simpanan air aktif.
• 8 September 2026: Satu laporan penghijrahan menyebut lebih 700 ekor ternakan meninggalkan kira-kira 25 kampung di Lakhpat.
• 10 September: Pihak berkuasa dilaporkan mengagihkan 1.735 juta kilogram rumput melalui 52 depot.
• 16 September: Penilaian kemudian meletakkan defisit hujan pada kira-kira 34%.

Kawasan Tanaman Lebih Kecil, Kebanyakannya Tanpa Pengairan

Kawasan tanaman di Kutch menyusut sebanyak 168,000 hektar, atau kira-kira 25.8%, daripada 650,000 hektar pada tahun sebelumnya. Daripada 482,000 hektar yang ditanam tahun ini, kira-kira 180,000 hektar mempunyai pengairan. Baki sekitar 302,000 hektar, hampir 63% daripada kawasan tanaman, sebahagian besarnya bergantung pada hujan.

Kebergantungan ini menjelaskan mengapa penghantaran air minuman, walaupun penting, tidak dapat menyelesaikan krisis pertanian. Tanaman memerlukan kelembapan pada peringkat pertumbuhan tertentu. Hujan yang turun selepas tempoh layu berpanjangan mungkin menambah bekalan air, tetapi tidak dapat memulihkan kerosakan yang sudah berlaku di ladang.

Laporan dari Lakhpat menyebut kegagalan tanaman dan kehilangan kerja pertanian setempat. Kesannya amat sukar bagi isi rumah yang bergantung pada ternakan dan upah pertanian: makanan ternakan yang dibeli semakin mahal ketika satu lagi sumber pendapatan lenyap.

Penilaian tanaman dengan segera dapat menentukan keluasan tanah yang mengalami kerosakan yang masih boleh dipulihkan dan keluasan yang telah musnah. Laporan September tidak mengesahkan jumlah keseluruhan kerugian tanaman di daerah itu, jumlah pampasan atau jadual pembayaran. Oleh itu, pengurangan kawasan tanaman menunjukkan tahap pendedahan kepada risiko dan penyusutan, bukan anggaran muktamad kerugian kewangan.

Mengapa Keluarga Maldhari Meninggalkan Lakhpat

Laporan penghijrahan pada 8 September menyebut lebih 700 ekor lembu, kerbau dan kambing meninggalkan kira-kira 25 kampung sempadan di Lakhpat. Bilangan kampung dalam laporan itu berbeza-beza, sekitar 25 hingga lebih daripada 25. Laporan lain menyebut kira-kira sedozen atau lebih keluarga yang berpindah, tetapi jumlah keseluruhan isi rumah tidak diberikan.

Penggembala dilaporkan berjalan kaki menuju kawasan yang mendapat bekalan daripada terusan di tengah Gujarat, utara Gujarat dan Saurashtra. Laporan lain menyebut ternakan diangkut dengan trak dan berlaku kelewatan di pusat tol. Ini ialah bentuk perpindahan yang berbeza, bukannya bukti bahawa setiap keluarga yang berangkat menggunakan laluan atau pengangkutan yang sama.

Bagi Maldhari, iaitu komuniti penggembala yang mata pencariannya berteraskan ternakan, memindahkan haiwan merupakan tindak balas yang lazim terhadap hujan yang tidak menentu. Namun, perpindahan kali ini digambarkan sebagai penghijrahan akibat kesusahan kerana rumput dan air berhampiran tidak lagi mencukupi. Laporan menyebut kolam, empangan kecil dan takungan air tradisional yang kering sebagai sebab segera mereka meninggalkan kawasan itu.

Penggembala bimbang 2,500 hingga 3,000 ekor ternakan mungkin perlu dipindahkan jika bekalan tidak bertambah baik. Ini amaran tentang kemungkinan perpindahan lanjut, bukan jumlah penghijrahan yang disahkan. Pemimpin tempatan meminta depot makanan ternakan bersubsidi, bantuan tunai, kem ternakan dan penghantaran air menggunakan lori tangki secara berkala untuk manusia dan haiwan.

Kos Makanan Ternakan Meningkat, Pendapatan Susu Merosot

Harga rumput kering yang biasanya sekitar Rs 6 sekilogram dilaporkan meningkat kepada kira-kira Rs 12 di peringkat runcit, iaitu dua kali ganda. Walaupun keperluan makanan harian bagi setiap kumpulan ternakan belum disahkan, tekanannya jelas: kuantiti yang sama kini menelan belanja dua kali ganda.

Pemerolehan susu Sarhad Dairy dilaporkan merosot daripada jangkaan 500,000 liter kepada kira-kira 400,000 liter sehari, iaitu penurunan sekitar 20%. Laporan terdahulu menyatakan pengeluaran susu jatuh lebih 100,000 liter sehari. Angka ini menunjukkan arah yang sama, tetapi pemerolehan oleh tenusu dan jumlah keseluruhan pengeluaran susu bukan ukuran yang serupa. Rekod pemerolehan mengukur susu yang dikumpulkan oleh sesebuah tenusu, bukan setiap liter yang dihasilkan di daerah itu.

Pemakanan yang tidak mencukupi dan kekurangan air boleh mengurangkan pengeluaran susu, menyebabkan keluarga kekurangan wang untuk membeli makanan yang diperlukan bagi mengekalkan ternakan. Tekanan ini turut dirasai pusat pengumpulan susu, pengusaha pengangkutan dan perniagaan luar bandar lain yang bergantung pada aliran pendapatan susu yang stabil.

Akibat menjual ternakan yang lemah dapat dilihat semasa kemarau terdahulu. Hussain Mutva, seorang penggembala dari kampung Mithadi, menggambarkan keputusannya dalam laporan Mei 2019:

Saya tidak sanggup melihat ternakan saya yang semakin lemah. Jika orang lain boleh menjaganya dengan lebih baik, biarlah begitu. Apabila hujan turun, ternakan itu akan kembali kepada saya.

Kata-katanya merujuk kepada krisis terdahulu, bukan perpindahan semasa. Kata-kata itu menggambarkan makna penjualan akibat kesusahan bagi sesebuah isi rumah: kehilangan haiwan yang menjadi sumber pendapatan dan mewakili kekayaan yang dikumpulkan selama bertahun-tahun.

Perubahan Ternakan Banni dan Maknanya

Penyelidikan yang diterbitkan oleh Majlis Penyelidikan Pertanian India memberikan gambaran jangka panjang tentang sebab gangguan terhadap pengeluaran susu membawa kesan besar. Kajian ternakan Banni oleh B. L. Manjunatha dan rakan-rakannya meneliti trend populasi dari 1977 hingga 2012 serta menemu bual 280 penggembala antara 2015 dengan 2017.

Para penyelidik mendapati bilangan kerbau Banni meningkat sebanyak 457% dalam tempoh kajian, berbanding 70% bagi lembu Kankrej. Kadar pertumbuhan tahunan ialah 5.89% bagi kerbau dan 1.78% bagi lembu, manakala populasi kambing dan biri-biri menurun sedikit. Kajian itu mengaitkan kemerosotan populasi kambing dan biri-biri dengan tahap keterukan dan tempoh kemarau.

Peralihan kepada penternakan kerbau turut mencerminkan perubahan yang melangkaui faktor hujan. Para penyelidik mengenal pasti pengurangan permintaan pertanian terhadap lembu jantan Kankrej, produktiviti susu lembu yang lebih rendah, peluasan prasarana tenusu dan penambahbaikan hubungan jalan raya. Angka yang dibundarkan bagi 2012 meletakkan kerbau pada 72% daripada ternakan, lembu 16%, kambing 7% dan biri-biri 6%.

Angka ini ialah data sejarah Banni, bukan bancian semasa bagi seluruh Kutch. Namun, ia menunjukkan betapa rapatnya pendapatan penggembala kini berkait dengan pasaran tenusu. Kajian itu juga menghuraikan peralihan beransur-ansur daripada penggembalaan berpindah-randah kepada penggembalaan yang kurang bergerak dan menetap. Keadaan ini menjadikan bekalan air dan makanan ternakan setempat yang boleh diharap amat bernilai apabila kemarau mengganggu pendapatan harian daripada susu.

Paras Takungan Tidak Menggambarkan Keseluruhan Keadaan Air

Angka simpanan air pada awal September menggunakan beberapa ukuran berbeza. Satu laporan menyebut ketersediaan air kira-kira 19% di 19 takungan pengairan sederhana dan sekitar 13% di 170 skim pengairan kecil. Laporan lain menyebut simpanan keseluruhan sebanyak 23.79% dan simpanan air aktif sebanyak 18.19% bagi 20 takungan setakat 7 September. Bilangan takungan berbeza, maka peratusan tersebut tidak sepatutnya digabungkan menjadi satu angka bagi seluruh daerah.

Simpanan air aktif ialah bahagian air takungan yang biasanya boleh diambil di atas paras operasi minimum. Simpanan keseluruhan merangkumi air di bawah paras tersebut. Oleh itu, peratusan simpanan keseluruhan sesebuah takungan mungkin kelihatan lebih meyakinkan berbanding jumlah air yang boleh digunakan dengan mudah untuk pengairan atau bekalan lain.

Selepas hujan yang turun kemudian, 20 skim pengairan sederhana dilaporkan menerima air baharu sebanyak kira-kira 4.94%, walaupun asas bagi peratusan itu tidak dinyatakan. Empangan Karaghogha di Mundra mencapai 100.1% kapasiti, manakala beberapa takungan lain masih jauh di bawah kapasiti. Sebuah empangan yang penuh tidak membuktikan bahawa air boleh didapati di seluruh Kutch.

Petani dan penggembala meminta bantuan melalui prasarana yang berkaitan dengan sistem Narmada. Sebarang peruntukan perlu mengambil kira keperluan air minuman, keupayaan penghantaran serta lokasi ladang dan ternakan yang terjejas. Laporan September tidak mengesahkan peruntukan, jadual penghantaran atau senarai kampung yang akan menerima tambahan bekalan untuk ternakan atau pengairan.

Bantuan Sudah Bermula, Namun Jangkauannya Tidak Pasti

Menjelang 10 September, pentadbiran dilaporkan membuka 52 depot pengagihan rumput, mengeluarkan 27,750 kad dan mengagihkan 17.35 lakh kilogram rumput, bersamaan 1.735 juta kilogram. Ini ukuran kegiatan yang nyata, namun wakil penggembala berkata bekalan masih jauh daripada mencukupi.

Jumlah agihan sahaja tidak dapat menunjukkan sejauh mana program itu membekalkan makanan kepada ternakan dengan mencukupi. Maklumat tentang jumlah ternakan yang menerima bantuan, tempoh liputan, kuantiti yang dihantar kepada setiap isi rumah dan kemudahan kampung terpencil untuk mendapatkan bekalan diperlukan. Bilangan kad tidak semestinya mewakili jumlah kumpulan ternakan yang berbeza atau setiap isi rumah yang memerlukan bantuan.

Keluarga yang berpindah-randah menimbulkan satu lagi cabaran praktikal. Bantuan yang hanya disediakan di kampung tertentu mungkin tidak sampai kepada ternakan yang sedang bergerak atau menetap sementara di tempat lain. Tempat bekalan air berkala, akses kepada makanan ternakan di sepanjang laluan perpindahan dan rawatan veterinar dapat memenuhi keperluan yang tidak boleh ditangani oleh depot di tempat asal sahaja.

Cadangan tindak balas turut merangkumi penilaian segera kerugian tanaman, pampasan, sokongan pekerjaan dan penggunaan segera simpanan makanan ternakan kerajaan yang tersedia. Langkah-langkah ini kekal sebagai cadangan selagi program atau peruntukan khusus belum disahkan. Tarikh rasmi pengisytiharan kemarau atau tarikh akhir bantuan menyeluruh bagi episod semasa juga belum ditetapkan.

Takungan Air yang Hilang dan Kepentingan Pemulihan Setempat

Prasarana air di Bhuj menunjukkan mengapa pemindahan bekalan kecemasan hanyalah sebahagian daripada penyelesaian. Satu inventori yang dilaporkan menyebut 38 daripada 82 tasik yang direkodkan di bandar itu masih wujud, dengan enam berada dalam keadaan kritikal. Angka tersebut bermakna 44 tasik telah hilang. Dakwaan berasingan dalam tajuk utama bahawa 54 tasik telah hilang bercanggah dengan pengiraan itu dan tidak sepatutnya dianggap sebagai jumlah yang disahkan.

Tinjauan yang dijalankan pada 2010 dan 2011 merekodkan 335 telaga terbuka, dengan 21 daripadanya kini dilaporkan tidak berfungsi. Angka bandar ini tidak mengukur ketersediaan air di seluruh Kutch, tetapi mendokumentasikan kemerosotan simpanan air setempat dan akses kepada air bawah tanah di bandar utamanya.

Laporan kemarau terdahulu menyebut jheel dan virdas tradisional, iaitu sistem yang digunakan untuk mengumpul atau mendapatkan air tawar, semakin terbiar apabila masyarakat lebih bergantung pada saluran paip. Laporan yang sama merekodkan bekalan melalui paip yang tidak konsisten, tidak mencukupi atau kadangkala tercemar. Satu rekod sejarah mengenal pasti 57 kemarau sederhana hingga teruk antara 1901 dengan 1996, menunjukkan persediaan menghadapi kemarau perlu dilaksanakan antara tempoh kecemasan.

Pemulihan padang rumput juga rumit. Laporan 2019 menganggarkan pokok invasif Prosopis juliflora memenuhi hampir 60% padang rumput Banni, sekali gus mengurangkan kawasan ragut. Namun, arang yang dihasilkan daripada pokok itu turut menjana pendapatan untuk membeli makanan ternakan. Kajian ICAR pula mengaitkan pemakanan tetap dengan buah pokok itu dengan kemudaratan serius kepada lembu. Usaha pemulihan perlu mengambil kira pemulihan kawasan ragut dan pendapatan yang kini diperoleh isi rumah daripada tumbuhan tersebut.

Inisiatif tempatan menawarkan contoh pelaburan praktikal. Hampir 50 rumah di Bhuj telah diubah suai bumbungnya untuk mengurangkan pendedahan kepada haba, manakala pemimpin masyarakat Fatmaben Hussainbhai Jat membantu menganjurkan pembinaan sebuah telaga air minuman di Bapadayalu Nagar. Usaha ini tidak menggantikan bantuan kemarau. Sebaliknya, ia menunjukkan bagaimana kesihatan isi rumah, akses kepada air setempat dan penyertaan masyarakat boleh menjadi sebahagian daripada persediaan, bersama pemulihan kolam, perlindungan kawasan ragut bersama dan bank makanan ternakan.

Perkara Utama

• Lebih 700 ekor ternakan dilaporkan meninggalkan kampung-kampung di Lakhpat akibat kekurangan rumput dan air.
• Kawasan tanaman menyusut kira-kira 25.8%, dan hampir 63% tanah yang ditanam tahun ini sebahagian besarnya bergantung pada hujan.
• Defisit hujan dilaporkan mengecil kepada kira-kira 34% menjelang 16 September, tetapi masalah simpanan air setempat dan kehilangan mata pencarian berterusan.
• Harga rumput kering dilaporkan meningkat dua kali ganda, manakala pemerolehan harian Sarhad Dairy merosot kira-kira 20% berbanding jangkaan.
• Pihak berkuasa membuka 52 depot rumput dan mengagihkan 1.735 juta kilogram rumput menjelang 10 September; wakil penggembala berkata lebih banyak bekalan diperlukan.
• Keterangan mengenai hujan dan dakwaan kehilangan tasik di Bhuj mengandungi percanggahan angka yang belum diselesaikan.
• Bantuan lanjut bergantung pada bekalan makanan ternakan dan air untuk ternakan yang boleh diharap, penilaian tanaman serta bantuan yang sampai kepada keluarga yang berpindah-randah.