Vietnam Menarik Pelaburan Asing Bernilai $50.36 Bilion, Teknologi dan M&A Semakin Menonjol

Komitmen rekod menguji kualiti pelaburan

Vietnam mencatatkan pelaburan langsung asing (FDI) sebanyak $50.36 bilion sehingga 30 September 2026, meningkat 76.4 peratus berbanding setahun sebelumnya, manakala pengeluaran pelaburan sebenar mencapai $21.07 bilion, menurut Pejabat Statistik Kebangsaan di bawah Kementerian Kewangan. Lonjakan itu berlaku ketika Vietnam melaksanakan strategi pelaburan yang lebih selektif, dengan mengutamakan teknologi, penyelidikan, pekerjaan mahir dan hubungan yang lebih erat antara syarikat multinasional dengan pembekal domestik.

Angka September memberi penekanan baharu kepada perbincangan di taklimat Vietnam's Next Cycle oleh KPMG di Singapura pada 25 Ogos. Pelabur dan pemimpin perniagaan meneliti peralihan daripada memilih lokasi kilang kepada menempatkan operasi penyelidikan dan pembangunan, fungsi perniagaan serantau serta modal di Vietnam. Sektor pembuatan kekal sebagai asas, namun pengambilalihan, perkongsian strategik dan pelaburan dalam perkhidmatan semakin menonjol.

Aspirasi dasar itu jelas. Resolusi Politburo No. 10-NQ/TW, bertarikh 8 Jun 2026, menyasarkan pelaburan asing berdaftar sebanyak $200 bilion hingga $300 bilion sepanjang 2026–2030, bersama pelaburan yang dilaksanakan sebanyak $150 bilion hingga $200 bilion. Resolusi itu turut menyasarkan 10,000 perniagaan Vietnam menyertai rantaian bekalan pelaburan asing serta sekurang-kurangnya tiga syarikat teknologi global terkemuka menubuhkan ibu pejabat, pejabat atau operasi penyelidikan.

Perbezaan antara komitmen dengan pelaksanaan menjadi perkara utama. Modal berdaftar merekodkan komitmen pelaburan, termasuk projek baharu, peluasan dan urus niaga saham tertentu. Pengeluaran pula mengukur modal yang benar-benar digunakan. Kedua-duanya meningkat, tetapi komitmen berkembang jauh lebih pantas. Oleh itu, kitaran pelaburan Vietnam seterusnya bergantung pada keupayaan menukar minat pelabur kepada perniagaan yang beroperasi, infrastruktur produktif dan manfaat domestik yang boleh diukur.

Perkara yang ditunjukkan oleh angka sembilan bulan

Jumlah $50.36 bilion itu terdiri daripada tiga saluran berbeza: $29.24 bilion didaftarkan merentas 3,108 projek yang baru dilesenkan, $14.15 bilion ditambah kepada 948 projek sedia ada, dan $6.97 bilion melalui sumbangan modal serta pembelian saham. Kategori ini menunjukkan pelabur memasuki Vietnam, mengembangkan operasi sedia ada dan membeli pegangan dalam perniagaan yang sudah beroperasi di negara itu.

Bilangan projek baharu meningkat 6.2 peratus, manakala modal berdaftarnya mencapai 2.4 kali ganda angka setara setahun sebelumnya. Pertumbuhan modal jauh mengatasi pertumbuhan bilangan projek, menandakan purata komitmen yang lebih besar bagi setiap projek baharu yang dilesenkan. Pelaburan tambahan dalam projek sedia ada meningkat 25.1 peratus, sementara sumbangan modal dan pembelian saham naik 44 peratus.

Sektor pembuatan dan pemprosesan menarik $13.38 bilion dalam pendaftaran baharu, atau 45.8 peratus daripada jumlah keseluruhan. Sektor pengangkutan dan penyimpanan menyusul dengan $5.14 bilion, atau 17.6 peratus. Jika peluasan turut diambil kira, sektor pembuatan menerima $21.82 bilion, merangkumi 50.3 peratus daripada modal baharu dan modal yang diselaraskan, manakala sektor hartanah menarik $6.94 bilion.

Pelaburan yang benar-benar digunakan masih lebih tertumpu. Sektor pembuatan menyumbang $17.40 bilion, atau 82.6 peratus, daripada pelaburan yang dikeluarkan. Sektor hartanah menerima $1.59 bilion, manakala aktiviti elektrik, gas dan utiliti berkaitan menerima $723.4 juta. Perbezaan itu menunjukkan kepelbagaian lebih maju dalam komitmen pelaburan berbanding modal yang sudah digunakan.

Pelaburan berdaftar pada separuh pertama tahun ini berjumlah $34.65 bilion, meningkat 61 peratus, manakala pengeluaran mencapai $13.03 bilion, naik 11.2 peratus. Walaupun taklimat di Singapura menyifatkan jurang antara komitmen dengan pelaksanaan semakin mengecil, angka keseluruhan tidak membuktikan kesimpulan itu: menjelang September, modal berdaftar meningkat 76.4 peratus berbanding pertumbuhan 12.1 peratus dalam pengeluaran. Projek menggunakan modal selama beberapa tahun, jadi angka ini bukan ukuran langsung penyempurnaan projek, tetapi menunjukkan pelaksanaan belum menyamai kadar komitmen baharu.

Singapura menjadi tonggak hubungan pelaburan serantau

Singapura mendahului pelaburan baharu berdaftar sehingga September dengan $9.26 bilion, atau 31.7 peratus daripada jumlah keseluruhan, antara 79 negara dan wilayah yang melabur. Korea Selatan menyusul dengan $5.70 bilion dan Luxembourg dengan $4.99 bilion. Hong Kong menyumbang $3.01 bilion, China $2.27 bilion dan Jepun $1.56 bilion.

Jumlah kumulatif pelaburan berdaftar Singapura di Vietnam mencecah hampir $97 bilion merentas lebih 4,500 projek, menjadikannya pelabur asing kedua terbesar di negara itu. Peranannya sebagai pusat serantau bagi ibu pejabat, kewangan dan urus niaga membantu menjelaskan sebab KPMG memilih Singapura untuk memulakan siri taklimat tersebut.

Hubungan itu mendapat rangka kerja yang lebih luas pada Mac 2025, apabila kedua-dua negara menjalin Perkongsian Strategik Komprehensif, yang pertama bagi Singapura dengan anggota ASEAN lain. Kerjasama itu dibina atas Perkongsian Strategik 2013 dan Perkongsian Ekonomi Hijau-Digital 2023, serta meluaskan kerjasama kepada kesalinghubungan tenaga, inovasi, ekonomi digital dan pasaran modal.

Kesalinghubungan pasaran saham dan aturan resit depositari yang dirancang boleh membuka laluan tambahan untuk pelaburan. Resit depositari ialah sekuriti yang mewakili saham dalam syarikat yang disenaraikan di pasaran lain, sekali gus membolehkan pelabur mendapat pendedahan melalui bursa berbeza. Inisiatif ini perlu dibezakan daripada pelaburan yang sudah dikomitmenkan atau digunakan.

Yap Wee Kee, rakan kongsi Kumpulan Pasaran Modal dan Perusahaan Swasta di KPMG Singapura, berkata perniagaan perlu menyelaraskan rancangan serantau mereka dengan kekuatan berbeza ekonomi ASEAN.

"Peluang bagi perusahaan Singapura terletak pada pemahaman terhadap kekuatan tersebut dan penyelarasan strategi serantau mereka sewajarnya," katanya.

Resolusi 10 menetapkan sasaran melangkaui jumlah modal

Resolusi 10 menyasarkan 75 peratus pelaburan asing datang daripada ekonomi maju yang memiliki teknologi, modal dan keupayaan pengurusan moden yang kukuh. Menjelang 2030, Vietnam mahu berada dalam kalangan negara ASEAN teratas dari segi persekitaran pelaburan, daya saing, inovasi, kualiti perkhidmatan awam dan keupayaan menerima projek pelaburan yang lebih berkualiti.

Sasaran perindustriannya termasuk kadar penyetempatan 45–50 peratus dalam industri utama, yang bermaksud bahagian lebih besar daripada nilai pengeluaran akan dijana di dalam negara. Selain menyasarkan 10,000 syarikat Vietnam dalam rantaian bekalan pelaburan asing, resolusi itu mahu 500–1,000 pembekal Vietnam bekerjasama secara langsung dengan pengeluar utama. Matlamat ini menghubungkan usaha menarik modal asing dengan pembangunan keupayaan perniagaan domestik.

Bidang keutamaan termasuk semikonduktor, kecerdasan buatan, data raya, pengkomputeran awan, bioteknologi, bahan termaju, industri hijau, logistik dan perkhidmatan kewangan. Vietnam juga mahu menarik ibu pejabat serantau, pusat perbendaharaan dan perolehan, pusat data serta kemudahan penyelidikan, bukan sekadar kilang pengeluaran.

Matlamat jangka panjangnya menjangkau 2045, apabila sektor pelaburan asing dijangka menyumbang kira-kira 30 peratus daripada KDNK dan 25 peratus daripada jumlah pelaburan sosial. Agenda sektor swasta berasingan di bawah Resolusi 68 menyasarkan sumbangan 55–58 peratus daripada KDNK menjelang 2030 dan lebih 60 peratus menjelang 2045. Sasaran ini tidak wajar dijumlahkan begitu sahaja kerana kategori tersebut menggambarkan aspek pemilikan dan kegiatan ekonomi yang berbeza.

Resolusi 10 menetapkan hala tuju dasar dan bukannya meminda undang-undang sedia ada secara langsung. Kesan praktikalnya bergantung pada undang-undang, peraturan dan pelaksanaan pentadbiran yang menyusul. Pelabur boleh menggunakannya untuk memahami keutamaan kerajaan, tetapi resolusi itu sendiri tidak mewujudkan hak baharu untuk mendapatkan insentif atau akses pasaran.

Rancangan kerajaan mengaitkan sokongan dengan pelaksanaan

Resolusi Kerajaan No. 280/NQ-CP, yang dikeluarkan pada 22 September 2026, menyediakan pelan tindakan untuk melaksanakan Resolusi 10. Resolusi itu mengarahkan kementerian dan pihak berkuasa tempatan menyemak peraturan berkaitan pelaburan, tanah, pembinaan, cukai, kastam, sekuriti, harta intelek, data dan tenaga kerja, serta mengenal pasti keperluan bertindih dan syarat perniagaan yang tidak perlu.

Pelan itu menyeru prosedur pentadbiran digital, sistem agensi yang saling berhubung dan pengurusan pelaburan menggunakan data digital serta kecerdasan buatan. Pemencaran kuasa perlu disertai proses yang seragam, ketelusan dan pemeriksaan berkesan selepas kelulusan diberikan. Tujuannya ialah mengurangkan masa pemprosesan dan kos pematuhan tanpa mengetepikan pengawasan.

Kementerian Kewangan ditugaskan merangka mekanisme sokongan yang dicadangkan bagi projek strategik, yang dikaitkan dengan pemindahan teknologi, penyelidikan, latihan tenaga kerja, nilai tambah domestik, pembangunan pembekal tempatan serta peralihan hijau dan digital. Komitmen pelabur akan dipantau secara berkala, dengan insentif atau sokongan ditarik balik jika komitmen tidak dipenuhi.

Ini mewujudkan tawaran pelaburan yang berbeza daripada sokongan yang berasaskan terutamanya pada saiz projek. Syarikat yang memohon layanan istimewa mungkin perlu membuktikan teknologi yang dipindahkan, pembekal Vietnam yang dibangunkan, bilangan pekerja yang dilatih dan sama ada hasil alam sekitar yang dijanjikan telah dicapai.

Pelan itu juga menyeru semakan terhadap sekatan akses pasaran asing, termasuk kemungkinan melonggarkan had pemilikan dalam sektor terpilih. Ini ialah arahan untuk semakan dan pembangunan dasar, bukannya pengesahan bahawa had tertentu sudah berubah. Cadangan sokongan belanjawan tempatan untuk latihan tenaga kerja juga memerlukan tindakan dasar selanjutnya.

Pengambilalihan menawarkan satu lagi laluan memasuki Vietnam

Perbincangan di Singapura mengenal pasti minat yang semakin meningkat terhadap modal pertumbuhan, perkongsian strategik, urus niaga penggantian pemilik dan pengambilalihan platform. Modal pertumbuhan membiayai peluasan, manakala pengambilalihan platform memberikan pelabur perniagaan sedia ada untuk dijadikan asas membina operasi yang lebih besar. Bagi perniagaan yang diterajui pengasas, perancangan penggantian pemilik juga boleh membuka peluang kepada susunan pemilikan atau pengurusan baharu.

Statistik September menunjukkan skala aktiviti ekuiti. Pelabur asing menyempurnakan 2,335 urus niaga sumbangan modal dan pembelian saham bernilai $6.97 bilion. Daripada jumlah itu, 725 urus niaga bernilai $2.64 bilion meningkatkan modal piagam syarikat. Baki 1,610 urus niaga, bernilai $4.33 bilion, melibatkan pembelian saham domestik sedia ada tanpa meningkatkan modal piagam.

Perbezaan itu penting: pengambilalihan boleh mengubah pemilikan tanpa menyuntik ekuiti baharu ke dalam syarikat. Kira-kira 62 peratus daripada nilai yang direkodkan melibatkan saham sedia ada, berdasarkan pengiraan $4.33 bilion daripada $6.97 bilion. Aktiviti profesional, saintifik dan teknikal menarik $2.75 bilion, atau 39.5 peratus, manakala aktiviti borong, runcit dan pembaikan kenderaan menerima $2.02 bilion, atau 28.9 peratus.

Angka pentadbiran ini tidak boleh dibandingkan secara langsung dengan kiraan berasingan KPMG yang mencatatkan kira-kira 220 urus niaga M&A bernilai $2.3 bilion sehingga November 2025. Kiraan itu melaporkan purata saiz urus niaga sebanyak $29.4 juta, turun daripada $50.7 juta pada 2024. Namun, pembahagian $2.3 bilion dengan 220 menghasilkan kira-kira $10.5 juta. Oleh itu, angka yang diterbitkan nampaknya menggunakan liputan berbeza untuk purata tersebut atau mengandungi ketidakselarasan yang tidak dijelaskan.

Urus niaga 2025 yang dinamakan termasuk pengambilalihan Phuong Dong Real Estate oleh Birch bernilai $365 juta, pengambilalihan Post and Telecommunications Finance Company oleh AEON bernilai $162 juta, dan penyusunan semula Hyosung bernilai $277 juta. Jumlahnya ialah $804 juta, kira-kira 35 peratus daripada nilai pasaran $2.3 bilion yang dilaporkan. Sektor hartanah menarik 27 peratus daripada modal M&A, manakala bahan dan penjagaan kesihatan turut tergolong dalam sektor utama.

Tadbir urus menjadi sebahagian daripada keputusan pembiayaan

Daya tahan Vietnam tidak bermakna pelabur akan membiayai setiap perniagaan yang berkembang. Di seluruh Asia Tenggara, aktiviti urus niaga lembap sepanjang sebahagian besar 2025 apabila keadaan kewangan, perbezaan penilaian, ketidakpastian peraturan dan risiko geopolitik mengekang keyakinan. Di Vietnam, perbincangan di Singapura mengetengahkan tadbir urus, pelaporan yang boleh dipercayai dan rancangan penciptaan nilai yang meyakinkan sebagai kriteria pemilihan yang semakin penting.

Warrick Cleine MBE, pengerusi dan ketua pegawai eksekutif KPMG di Vietnam dan Kemboja, menjelaskan sebab potensi pasaran semata-mata semakin tidak mencukupi.

Peluang di Vietnam bukan lagi sekadar kisah pertumbuhan. Apabila pasaran semakin matang, pelabur semakin selektif dalam menentukan tempat mereka melaburkan modal dan pihak yang menjadi rakan kongsi. Faktor seperti tadbir urus, ketelusan, bakat, kesiapsiagaan operasi dan keupayaan melaksanakan rancangan pada skala besar menjadi sama penting dengan potensi pasaran.

Bagi syarikat Vietnam, perkara ini mengaitkan tadbir urus secara langsung dengan pembiayaan. Akaun yang jelas, pemilikan yang didokumenkan, kawalan pengurusan yang berkesan dan rancangan operasi yang meyakinkan mempengaruhi keupayaan pelabur menilai risiko dan bersetuju dengan penilaian. Urus niaga penggantian pemilik memerlukan perhatian khusus terhadap keupayaan perniagaan beroperasi tanpa pengasasnya.

Vo Ha Duyen dari VILAF berkata prosedur pelaburan khas yang dikaitkan dengan teknologi boleh memendekkan tempoh kelulusan permit sebanyak sembilan hingga 12 bulan. Namun, perbincangan mengenai keyakinan terhadap urus niaga mengenal pasti ketidakselarasan peraturan, kelulusan yang tidak menentu bagi pembeli asing dan laluan keluar yang tidak jelas sebagai kebimbangan berterusan. Prosedur lebih pantas dalam kes tertentu tidak membuktikan bahawa semua pengambilalihan memberikan kepastian yang seragam.

Douglas Jackson, pengarah urusan Alvarez & Marsal Vietnam, mengaitkan kemungkinan kenaikan taraf pasaran saham dengan potensi aliran masuk portfolio dan pilihan keluar yang lebih baik. Itu merupakan jangkaan, bukannya hasil yang sudah dicapai. Resolusi 10 secara berasingan menyasarkan kenaikan taraf MSCI sebelum 2030; aspirasi itu tidak patut disamakan dengan klasifikasi sementara yang dibincangkan pada 2025.

Pembekal, kemahiran dan infrastruktur perlu berkembang seiring

Ekonomi Vietnam mencapai kira-kira $514 bilion pada 2025, dengan pertumbuhan KDNK sebanyak 8.02 peratus. Aspirasi kerajaan untuk pertumbuhan tahunan kira-kira 10 peratus sepanjang 2026–2030 disertai rancangan bagi kereta api, lapangan terbang, pelabuhan, infrastruktur digital dan tenaga boleh baharu. Pelaburan ini menjadi pemangkin bagi operasi yang lebih canggih yang mahu ditarik Vietnam.

Dalam satu seminar di Hanoi pada 8 Oktober, Kamijo Hiroki, timbalan ketua pegawai eksekutif VPBank, menyenaraikan lima keutamaan: penyetempatan pembekal, perkhidmatan perbendaharaan antarabangsa, bakat, peralihan hijau dan M&A. Katanya, perkongsian VPBank dengan Sumitomo Mitsui Banking Corporation menggabungkan hubungan perniagaan tempatan dan keupayaan pelaksanaan dengan rangkaian korporat global serta akses kepada pembiayaan antarabangsa.

Cadangan Hiroki menjadikan sasaran pembekal lebih konkrit. Perniagaan Vietnam yang mahu mendapatkan pelanggan multinasional mungkin memerlukan sokongan dari segi kapasiti pengeluaran, teknologi, sistem kualiti, kekuatan kewangan dan tadbir urus. Perkhidmatan perbendaharaan menangani satu lagi keperluan praktikal: pengurusan pertukaran asing, kecairan, dokumentasi dan tunai merentas negara. Perkongsian itu mencadangkan kerjasama diatur melalui empat langkah, iaitu selaraskan, hubungkan, gerakkan dan besarkan, dan bukannya menganggap pembiayaan sebagai kegiatan yang berdiri sendiri.

Pembangunan kemahiran juga mempunyai rangka kerja dasar. Keputusan No. 1002/QD-TTg, bertarikh 24 Mei 2025, meliputi latihan untuk industri teknologi termaju sepanjang 2025–2035, dengan unjuran hingga 2045. Pelan tindakan kerajaan mengutamakan teknologi, kejuruteraan, data, automasi, pengurusan pengeluaran, logistik dan kewangan. Kerjasama serantau termasuk pertukaran bakat inovasi antara Singapura dengan Vietnam, yang menyediakan penempatan sehingga dua tahun dalam bidang seperti AI, keselamatan siber dan semikonduktor, dengan kuota 300 permohonan setahun.

Keperluan infrastruktur melangkaui pengangkutan dan elektrik. Hugo Virag, pengarah urusan dan ketua bersama Asia Tenggara di Astris Finance, memetik anggaran keperluan $20 bilion hingga $30 bilion bagi sektor air Vietnam menjelang 2030. Akses kepada air, saliran, bekalan elektrik yang boleh diharap dan grid yang lebih kukuh merupakan syarat praktikal untuk mengembangkan kegiatan perindustrian, bukannya isu yang terpisah daripada usaha menarik pelaburan.

Urutan daripada dasar kepada pelaksanaan

Perkembangan ini merangkumi beberapa tahun, dengan langkah berturutan yang menghubungkan kerjasama diplomatik, persediaan tenaga kerja, dasar pelaburan dan aliran modal.

• Mac 2025: Singapura dan Vietnam menjalin Perkongsian Strategik Komprehensif.
• 24 Mei 2025: Keputusan No. 1002/QD-TTg meluluskan program latihan tenaga kerja teknologi termaju.
• 8 Jun 2026: Politburo mengeluarkan Resolusi No. 10-NQ/TW mengenai pembangunan pelaburan asing sehingga 2030, dengan wawasan hingga 2045.
• 25 Ogos: KPMG memulakan siri taklimat Vietnam's Next Cycle di Singapura.
• 22 September 2026: Resolusi Kerajaan No. 280/NQ-CP menetapkan pelan tindakan pelaksanaan.
• 30 September 2026: FDI berdaftar mencapai $50.36 bilion dan FDI yang dikeluarkan mencapai $21.07 bilion.
• 8 Oktober: Seminar di Hanoi meneliti perkongsian perbankan, pembangunan pembekal dan keupayaan yang diperlukan untuk kitaran pelaburan seterusnya.

Pencapaian seterusnya ialah sasaran pelaburan, pembekal dan penyetempatan bagi 2030, diikuti matlamat sumbangan ekonomi bagi 2045. Kelayakan insentif terperinci, perubahan kepada sekatan pemilikan asing tertentu dan mekanisme sokongan latihan tenaga kerja yang dicadangkan masih bergantung pada keputusan selanjutnya. Tiada tarikh pendengaran, undian atau penerbitan tertentu yang akan datang dikenal pasti bagi langkah tersebut.

Perkara Utama

• Vietnam mencatatkan FDI sebanyak $50.36 bilion sehingga September 2026, meningkat 76.4 peratus; pengeluaran meningkat 12.1 peratus kepada $21.07 bilion.
• Singapura mendahului pelaburan baharu berdaftar dengan $9.26 bilion, atau 31.7 peratus daripada jumlah keseluruhan.
• Resolusi 10 menyasarkan pelaburan berdaftar sebanyak $200 bilion hingga $300 bilion dan pelaburan yang dilaksanakan sebanyak $150 bilion hingga $200 bilion sepanjang 2026–2030.
• Sektor pembuatan menerima 82.6 peratus daripada FDI yang dikeluarkan, walaupun komitmen baharu datang daripada pelbagai sektor.
• Sumbangan modal dan pembelian saham oleh pelabur asing mencapai $6.97 bilion merentas 2,335 urus niaga.
• Sokongan akan datang dirancang untuk memberi ganjaran kepada pemindahan teknologi, latihan tenaga kerja, pembangunan pembekal domestik dan prestasi alam sekitar.
• Pelaksanaan dasar, tadbir urus perniagaan dan kesiapsiagaan infrastruktur akan menentukan sejauh mana modal yang dikomitmenkan menjadi pelaburan produktif.