Aliran Puncak Ganges Merosot 17% Setiap Dekad ketika Corak Banjir India Berubah

Puncak aliran sungai yang lebih rendah membawa ancaman air yang berbeza

Puncak banjir monsun di bahagian barat dan tengah Lembangan Ganges merosot secara purata 17% setiap dekad antara 1970 hingga 2010, menurut penyelidikan yang diterbitkan pada 6 Jun 2025. Di banyak lokasi di wilayah tersebut, anggaran kadar aliran yang dikaitkan dengan banjir berulang setiap 100 tahun merosot lebih separuh dalam tempoh empat dekad itu. Dapatan ini menunjukkan perubahan pada bahaya banjir dan aliran bermusim yang mengisi semula takungan.

Kajian oleh Sai Kiran Kuntla, Manabendra Saharia dan Sharad Kumar Jain itu meneliti rekod daripada 173 stesen pengukuran sungai yang dibekalkan oleh Suruhanjaya Air Pusat India. Diterbitkan dalam npj Natural Hazards, kajian banjir sungai itu mendapati magnitud banjir menurun di 128 stesen, iaitu 74% daripada jumlah keseluruhan. Namun, hanya 47 daripada penurunan tersebut memenuhi ambang keertian statistik yang ditetapkan penyelidik.

Perbezaan itu penting. Aliran menurun tidak sama dengan bukti statistik yang kukuh bahawa penurunan benar-benar berlaku. Dapatan ini juga tidak bermakna India menjadi lebih selamat daripada banjir secara menyeluruh. Beberapa sungai pesisir merekodkan puncak yang lebih tinggi, kawasan tadahan yang lebih kecil cenderung mengalami peningkatan magnitud banjir, manakala tarikh puncak banjir berubah ke arah berbeza mengikut wilayah.

Bagi pengurus air, kebimbangan utama ialah perubahan corak bermusim yang lazim. Puncak monsun yang lebih rendah boleh bermakna kurang air tiba semasa tempoh pengisian takungan, manakala banjir yang berlaku lebih awal atau lewat boleh mengganggu jadual operasi. Satu kajian berasingan mengenai Gomti, anak sungai Ganges di Uttar Pradesh, menunjukkan tekanan lain: penyusutan air bawah tanah boleh melemahkan aliran yang mengekalkan sungai antara musim hujan.

Gambaran sebenar angka nasional

Daripada 173 stesen, 128 merekodkan penurunan magnitud banjir dan 45 merekodkan peningkatan. Dalam kumpulan tersebut, 47 penurunan dan empat peningkatan signifikan secara statistik pada tahap keyakinan sekurang-kurangnya 90%. Jika dikira sebagai bahagian daripada keseluruhan sampel, kira-kira 27% stesen menunjukkan penurunan signifikan dan kira-kira 2% menunjukkan peningkatan signifikan.

Sesetengah laporan menggambarkan angka 74% sebagai bahagian yang mengalami penurunan signifikan. Makalah itu sendiri memberikan dapatan yang lebih terbatas: 74% menunjukkan aliran menurun, dengan 47 stesen memenuhi ambang keertian. Angka itu juga merujuk kepada bahagian stesen pemantauan, bukannya ukuran bahagian kawasan daratan India yang mengalami banjir lebih kecil.

Penyelidik menggunakan kaedah statistik untuk mengenal pasti aliran dan menganggarkan kadar perubahannya. Kadar aliran puncak mengukur isipadu air yang mengalir melalui tolok sungai bagi setiap unit masa ketika kemuncak banjir. Ia tidak mengukur jumlah keseluruhan air yang mengalir melalui sungai sepanjang sesuatu musim atau tahun. Puncak yang lebih rendah boleh menjejaskan aliran masuk ke takungan, tetapi dengan sendirinya tidak membuktikan penurunan setara dalam bekalan air tahunan.

Analisis itu tidak meliputi timur laut India. Tempoh pemerhatiannya juga berakhir pada 2010, walaupun diterbitkan pada 2025. Oleh itu, kajian itu menetapkan perubahan sejarah merentasi rangkaian yang luas, bukannya mengukur keadaan sungai semasa monsun 2025 atau membuktikan bahawa setiap aliran berterusan pada kadar yang sama.

Hujan dan kelembapan tanah menjelaskan titik tumpuan Ganges

Kelompok paling ketara bagi penurunan puncak monsun dikenal pasti di bahagian barat dan tengah Lembangan Ganga, dengan purata pengurangan 17% setiap dekad. Penyelidik mengaitkan penurunan itu dengan penyusutan hujan dan kelembapan tanah yang lebih rendah. Analisis mereka terhadap kemungkinan pemacu iklim tertumpu pada kelompok stesen yang kawasan tadahannya tidak mempunyai empangan, bagi membantu membezakan corak tersebut daripada kesan langsung takungan.

Kelembapan tanah membantu menentukan jumlah hujan yang menjadi aliran air ke sungai. Apabila tanah agak kering, lebih banyak air yang masuk dapat diserap sebelum jumlah besar sampai ke anak sungai. Apabila tanah sudah tepu, hujan tambahan lebih berkemungkinan menghasilkan aliran permukaan yang pantas. Hubungan ini berbeza mengikut keadaan setempat, tetapi membantu menjelaskan mengapa keamatan hujan sahaja tidak cukup untuk meramalkan banjir sungai.

Ashish Sharma, profesor Universiti New South Wales yang tidak menyertai kajian itu, menjelaskan kaitan dengan suhu:

Apabila suhu meningkat, kelembapan tanah menurun akibat penyejatan yang lebih tinggi, dan tanah kering menyerap lebih banyak air.

Makalah itu turut merujuk penyelidikan terdahulu yang mengaitkan penurunan hujan di bahagian tengah Ganga dengan pemanasan Lautan Hindi dan aerosol atmosfera. Faktor-faktor ini mungkin menyumbang kepada perubahan keadaan monsun, tetapi bukan bukti bahawa satu faktor sahaja menjelaskan setiap penurunan puncak sungai.

Mengapa banjir lebih kecil boleh membebankan takungan

Kira-kira 85% banjir yang dikenal pasti dalam kajian berlaku antara Jun hingga September, iaitu musim monsun. Tumpuan itu mencerminkan kepentingan musim yang membekalkan kira-kira 80% hujan tahunan India. Operasi takungan, jadual pengairan dan pengeluaran hidroelektrik sangat bergantung pada penakungan air dalam bulan-bulan ini.

Sharad Jain, salah seorang penulis kajian dan profesor di jabatan kejuruteraan awam IIT Roorkee, menjelaskan bahawa aliran sungai yang tinggi, termasuk banjir sederhana, membantu mengisi semula takungan. Mengenai kegunaan aliran masuk itu, beliau berkata:

Aliran masuk ini penting untuk memenuhi keperluan pengairan, bekalan air domestik dan tenaga hidroelektrik.

Kebimbangan praktikalnya ialah kurang air dapat ditakung semasa tempoh pengisian yang penting, khususnya di tempat simpanan air bergantung pada aliran permukaan monsun. Namun, kajian itu tidak mengukur kesan susulan terhadap pengeluaran tanaman, ketersediaan air minuman atau penjanaan elektrik. Hasil tersebut turut bergantung pada tempoh aliran masuk, kapasiti takungan, keputusan operasi dan permintaan air.

Penyelidik turut menganggarkan perubahan dari semasa ke semasa pada kadar aliran yang dikaitkan dengan banjir 100 tahun. Istilah ini merujuk kepada magnitud banjir yang mempunyai kebarangkalian 1% untuk dilepasi dalam sesuatu tahun berdasarkan andaian yang digunakan, bukannya kejadian yang berlaku tepat sekali setiap abad. Di banyak lokasi di bahagian barat dan tengah Ganga, anggaran magnitud itu merosot lebih separuh antara 1970 hingga 2010.

Anggaran yang berubah mencabar perancangan infrastruktur yang mengandaikan kebarangkalian banjir kekal tetap. Namun, ia tidak wajar dianggap sebagai jaminan bahawa banjir besar pada masa depan tidak akan berlaku, khususnya apabila hujan setempat, guna tanah atau operasi empangan boleh menghasilkan keadaan berbeza.

Marathwada dan Malabar bergerak ke arah bertentangan

Aliran nasional menyembunyikan perbezaan ketara antara wilayah. Di Marathwada, kawasan terjejas kemarau di dataran tinggi Deccan, aliran merosot secara purata 8% setiap dekad semasa monsun dan 31% setiap dekad antara Mac hingga Mei. Anggaran itu berasaskan tiga stesen, maka ia merupakan dapatan bagi wilayah tersebut, bukannya seluruh dataran tinggi.

Penurunan sebelum monsun hampir empat kali kadar semasa monsun, jika dibandingkan 31% dengan 8%. Ini menunjukkan bahawa corak perubahan mengikut musim sama pentingnya dengan arah aliran tahunan. Kekurangan air sebelum hujan bermula dan puncak monsun yang lebih rendah menimbulkan masalah perancangan yang berbeza.

Di pantai Malabar, corak Mac hingga Mei bergerak ke arah sebaliknya. Sungai yang mengalir ke barat antara Tadri dengan Kanyakumari, termasuk Chaliyar, Periyar, Bharathapuzha dan Vamanapuram, mencatatkan purata peningkatan magnitud banjir sebanyak 8% setiap dekad. Penyelidik mengaitkan peningkatan itu dengan hujan yang lebih lebat sebelum monsun.

Di titik tumpuan pesisir itu, magnitud banjir dan hujan menunjukkan kaitan statistik positif yang kuat, dengan pekali korelasi 0.88. Sungai-sungai tersebut tidak menerima air daripada salji, maka hujan ialah punca langsung banjirnya. Peningkatan aliran dalam tempoh penting untuk penuaian tanaman menimbulkan kebimbangan pertanian yang berbeza daripada kekurangan air bermusim yang dapat ditakung di wilayah lain.

Tarikh banjir turut berubah

Masa berlakunya banjir tidak berubah secara seragam di seluruh sistem Ganges. Di bahagian bawah Lembangan Yamuna, banjir cenderung berlaku lebih awal, selari dengan hujan yang turun lebih awal. Dua belas lokasi di titik tumpuan itu menunjukkan perubahan masa yang signifikan secara statistik pada tahap keyakinan sekurang-kurangnya 90%.

Di titik tumpuan Upper Ganga, banjir berlaku lebih lewat, selaras dengan hujan yang tertunda. Lembangan Kosi juga dilaporkan mengalami banjir lebih lewat tanpa banyak perubahan pada magnitudnya. Perbezaan ini menjadikan pelarasan kalendar banjir yang sama untuk seluruh negara tidak sesuai: perubahan perlu difahami pada peringkat lembangan dan kawasan tadahan.

Pengurus takungan perlu mengimbangi keperluan menyediakan ruang untuk banjir dengan menyimpan air bagi kegunaan kemudian. Jika aliran masuk tiba lebih awal atau lewat daripada jangkaan, peraturan berasaskan kalendar sejarah mungkin tidak lagi sesuai dengan keadaan. Perancangan pengairan dan jadual amaran banjir turut menghadapi masalah masa yang sama.

Laporan juga menyatakan bahawa banjir kilat yang lebih awal di bahagian hulu Ganges dan Indus mungkin berkait dengan perubahan sempadan antara hujan dan salji. Pemanasan boleh menyebabkan hujan turun sebagai air hujan, bukannya tersimpan sementara sebagai salji. Ini satu mekanisme yang mungkin berlaku, bukannya penjelasan yang telah dibuktikan bagi setiap kejadian di Himalaya. Makalah itu menyatakan bahawa hujan menyumbang lebih banyak kepada aliran sungai Upper Ganga berbanding salji dan pencairan glasier.

Empangan boleh mengurangkan puncak tanpa menghapuskan risiko banjir

Di Lembangan Narmada, penurunan magnitud banjir monsun mungkin dikaitkan dengan empangan yang dibina dalam tempoh kajian. Takungan boleh menahan air yang sebaliknya menyumbang kepada puncak banjir di hilir. Oleh itu, puncak yang lebih rendah di situ mungkin mencerminkan pengawalan air, bukannya perubahan hujan dan kelembapan tanah yang sama seperti yang dikenal pasti di titik tumpuan Ganga.

Dalam keseluruhan set data nasional, kawasan tadahan yang lebih besar cenderung menunjukkan pengurangan magnitud banjir yang lebih ketara. Kawasan tadahan yang lebih kecil daripada 1,000 kilometer persegi kebanyakannya menunjukkan peningkatan. Penyelidik mencadangkan kawasan tadahan yang lebih kecil mungkin bertindak balas dengan lebih kuat terhadap hujan lebat setempat dan kurang berupaya secara semula jadi untuk menyebarkan atau menyimpan aliran yang terhasil.

Isi padu simpanan empangan dan jumlah penduduk mempunyai korelasi negatif dengan perubahan magnitud banjir, masing-masing dengan pekali minus 0.32 dan minus 0.33. Luas kawasan tadahan dan jumlah simpanan empangan pula berkorelasi positif pada 0.67. Hubungan ini menyokong kemungkinan bahawa simpanan dan pengambilan air membantu mengurangkan puncak di lembangan yang lebih besar, tetapi korelasi tidak membuktikan bahagian yang disebabkan oleh setiap faktor.

Operasi empangan kekal penting. Penyelidik memberi amaran bahawa empangan yang dikendalikan dengan tidak betul boleh memburukkan banjir. Keadaan bandar juga boleh menyebabkan banjir yang merosakkan walaupun puncak sungai besar telah menurun. M K Roxy, saintis iklim di Institut Meteorologi Tropika India di Pune yang tidak terlibat dalam kajian itu, menggambarkan perubahan corak hujan:

Daripada hujan sederhana yang turun berterusan sepanjang musim, kini kita melihat tempoh kering yang lebih panjang diselangi hujan lebat yang singkat.

Gomti mendedahkan tekanan di bawah sungai

Satu kajian air bawah tanah Gomti berasingan, yang diterbitkan dalam Indian Journal of Ecology pada 2020, meneliti kadar aliran sungai dari 1978 hingga 2015 serta pemerhatian daripada 764 telaga air bawah tanah. Penulis Urvashi Sharma, Adeeba Khan dan Venkatesh Dutta mengaitkan penurunan paras air bawah tanah dengan kemerosotan aliran sungai di anak sungai Ganges itu.

Indeks aliran dasar yang dianggarkan ialah 0.78 di Neemsar, 0.76 di Lucknow dan 0.69 di Maighat. Aliran dasar ialah sumbangan air yang lebih perlahan yang mengekalkan sungai antara kejadian hujan, dan dalam konteks ini sebahagian besarnya dibekalkan oleh air bawah tanah. Indeks itu menunjukkan sumbangan tersebut merangkumi kira-kira 78%, 76% dan 69% daripada aliran di stesen berkenaan.

Kajian itu melaporkan purata aliran puncak September menurun daripada 96.26 kepada 55.68 cusec di Neemsar, daripada 351.10 kepada 121.41 di Lucknow, dan daripada 1,175.2 kepada 266.81 di Maighat. Perbandingan dibuat antara tempoh 1978 hingga 1988 dengan tempoh lima tahun terkini yang dibincangkan. Satu cusec bersamaan satu kaki padu air sesaat. Berdasarkan angka itu, pengurangannya kira-kira 42%, 65% dan 77%.

Perubahan tersebut tidak boleh dibandingkan secara langsung dengan peratus penurunan setiap dekad dalam kajian nasional kerana tempoh dan ukuran yang digunakan berbeza. Namun, ia menunjukkan satu lagi laluan yang menyebabkan aliran sungai merosot. Pengepaman boleh mengambil air bawah tanah yang sebaliknya akan mengalir ke sungai, manakala telaga berhampiran saluran sungai boleh menarik air dari sungai ke dalam akuifer. Kajian Gomti melaporkan 23 daripada 26 anak sungainya kering semasa musim aliran rendah pada 2018.

Perkara yang perlu dikemas kini dan perkara yang masih belum diketahui

Kedua-dua kajian mengenal pasti tekanan pada bahagian berbeza dalam kitaran sungai: perubahan hujan, kelembapan tanah dan pengawalan air mempengaruhi puncak banjir, manakala pengambilan air bawah tanah boleh melemahkan aliran antara musim hujan. Penyelidik Gomti mengesyorkan agar pengepaman dikawal selia, air permukaan dan air bawah tanah diurus secara bersama, serta pengisian semula air bawah tanah disokong melalui badan air bagi mengekalkan aliran ekologi.

Bagi perancangan banjir dan takungan, kajian nasional menyokong keputusan yang disesuaikan dengan perubahan serantau dari segi magnitud dan masa. Manabendra Saharia, salah seorang penulis kajian dan profesor madya di IIT Delhi, menjelaskan dapatan utama:

Hasil kami menandakan rejim hidrologi yang semakin tidak menentu.

Saharia menggesa peraturan takungan, reka bentuk saliran bandar dan pelan bantuan kemarau dikemas kini. Ini ialah saranan, bukannya perubahan dasar yang telah diumumkan. Tiada tarikh akhir pelaksanaan atau keputusan kerajaan yang dijadualkan dikenal pasti. Melanjutkan analisis aliran melangkaui 2010 dapat membantu menentukan sama ada aliran sejarah itu berterusan atau berubah.

Bukti yang dikemukakan merangkumi beberapa tempoh berbeza:

• 1970 hingga 2010: Tempoh pemerhatian bagi analisis nasional yang melibatkan 173 tolok sungai.
• 1978 hingga 2015: Tempoh aliran sungai yang diteliti dalam kajian Gomti.
• 2018: Tahun 23 anak sungai Gomti dilaporkan kering semasa musim aliran rendah.
• 2020: Kajian air bawah tanah Gomti diterbitkan.
• 6 Jun 2025: Kajian banjir sungai nasional diterbitkan.

Kesimpulan paling kukuh bukanlah bahawa banjir telah lenyap atau setiap sungai kehilangan air pada kadar yang sama. Sebaliknya, corak banjir sejarah berbeza mengikut wilayah dan musim, manakala simpanan air serta penggunaan air bawah tanah boleh mengubah jumlah air yang sampai ke sungai. Perancangan perlu mengambil kira perbezaan itu dan bukannya bergantung pada satu aliran nasional.

Perkara Utama

• Puncak banjir monsun di bahagian barat dan tengah Ganges merosot secara purata 17% setiap dekad antara 1970 hingga 2010.
• Daripada 173 stesen, 128 menunjukkan penurunan magnitud; 47 penurunan signifikan secara statistik.
• Banjir di pesisir Malabar sebelum monsun meningkat 8% setiap dekad, manakala Marathwada mencatatkan penurunan dalam kedua-dua musim yang dikaji.
• Banjir berlaku lebih awal di titik tumpuan bahagian bawah Yamuna dan lebih lewat di titik tumpuan Upper Ganga.
• Kajian Gomti mengaitkan penyusutan air bawah tanah dengan kemerosotan aliran sungai dan melaporkan 23 anak sungai kering semasa musim aliran rendah pada 2018.
• Puncak aliran sungai yang lebih rendah dalam rekod sejarah tidak menolak kemungkinan banjir setempat yang merosakkan atau membuktikan pengurangan setara dalam bekalan air tahunan.