Bangladesh mulakan pengumpulan data Kad Keluarga, menyasarkan 44.5 juta isi rumah menjelang Disember

Daftar nasional dengan senarai penerima bayaran pertama yang jauh lebih kecil

Bangladesh telah mula mengumpulkan maklumat isi rumah di seluruh negara bagi program Kad Keluarga. Menteri Kebajikan Sosial AZM Zahid Hossain menetapkan sasaran memasukkan anggaran 44.5 juta keluarga ke dalam pangkalan data menjelang Disember 2026. Kerajaan merancang memberikan kad dan elaun kepada 4 juta ketua isi rumah wanita baharu pada tahun kewangan 2026–27, dengan penerima dipilih daripada daftar yang lebih besar itu.

Operasi itu bermula pada Isnin, 12 Oktober, dengan 66,815 pengumpul data dan 6,681 penyelia ditugaskan. Ketika berucap di bilik persidangan Jabatan Penerangan di Sekretariat, Zahid berkata peluasan di peringkat nasional itu menyusuli projek rintis yang dilancarkan Perdana Menteri Tarique Rahman pada 10 Mac. Menteri Negara bagi Kebajikan Sosial Farzana Sharmin turut menghadiri taklimat itu.

Zahid menetapkan sasaran 44.5 juta isi rumah menjelang Disember, manakala satu lagi laporan mengenai taklimatnya pada Isnin menyebut sasaran pengumpulan data bagi 35 juta hingga 40 juta isi rumah menjelang 30 November, di 791 lokasi. Angka November merujuk kepada tarikh akhir pengumpulan yang lebih awal; Disember ialah tarikh akhir yang ditetapkan untuk memasukkan jumlah lebih besar itu ke dalam pangkalan data.

Kerajaan memperuntukkan Tk145 bilion, atau Tk14,500 crore, untuk program itu bagi tahun kewangan semasa. Daripada jumlah tersebut, Tk123 bilion dikhususkan untuk elaun. Tugas utama kini ialah menukar jutaan rekod isi rumah kepada senarai penerima bayaran yang sampai kepada keluarga miskin, menyalurkan bantuan kepada wanita dan mengelakkan masalah yang menyebabkan pangkalan data isi rumah nasional terdahulu tidak digunakan.

Hasil projek rintis

Projek rintis itu mengumpulkan maklumat tentang 112,094 keluarga sehingga Jun 2026. Ia meliputi kesemua lapan bahagian, merangkumi 44 daerah dan 57 unit di 55 upazila serta perbadanan bandar. Upazila ialah kawasan pentadbiran di bawah peringkat daerah.

Zahid berkata 71,831 penerima yang layak menerima Kad Keluarga dan elaun selepas dipilih melalui Ujian Min Proksi, atau PMT. Jumlah itu bersamaan kira-kira 64% daripada isi rumah yang maklumatnya dikumpulkan sepanjang projek rintis. Hasil ini menunjukkan program tersebut sudah beroperasi melalui proses tapisan: maklumat isi rumah direkodkan terlebih dahulu, kemudian kelayakan menerima bayaran ditentukan.

Kerajaan memulakan fasa pelaksanaan utama pada Julai. Sasaran tahunan terkini untuk 4 juta penerima baharu adalah kira-kira 56 kali ganda jumlah yang dipilih semasa projek rintis, menjadikan peluasan itu ujian besar bagi pengumpulan data dan pentadbiran pembayaran.

Wanita menjadi tumpuan model pembayaran ini. Zahid menyifatkan kebebasan ekonomi wanita sebagai sebahagian daripada komitmen kerajaan terhadap pembangunan negara dan keadilan sosial. Bantuan yang dirancang akan disalurkan kepada wanita yang mengetuai isi rumah, supaya beliau mendapat akses langsung kepada bantuan itu tanpa melalui orang tengah.

Bagaimana program ini mencapai peringkat nasional

Perbincangan dasar pada Februari menggambarkan program yang akan bermula dengan keluarga rentan sebelum diperluas secara berperingkat. Pada mulanya, menteri mempertimbangkan bandar-bandar bahagian, kemudian mengalihkan tumpuan kepada kawasan yang kemiskinan dan risiko bencana menjadikan bantuan amat mendesak.

Langkah utama yang diumumkan sepanjang 2026 ialah:

• 19 Februari: Mesyuarat antara kementerian yang dipengerusikan Perdana Menteri Tarique Rahman meluluskan hala tuju dasar dan menubuhkan jawatankuasa kabinet yang dianggotai 15 orang.
• 24 Februari: Jawatankuasa itu diarahkan mengemukakan laporan awal mengenai reka bentuk program, kelayakan dan pelan hala tuju projek rintis.
• 10 Mac: Perdana Menteri melancarkan projek rintis, yang meneruskan pengumpulan maklumat isi rumah hingga Jun.
• Julai: Pelaksanaan utama bermula. Pada 22 Julai, Kementerian Kebajikan Sosial memohon kebenaran Biro Perangkaan Bangladesh untuk mengumpulkan data di seluruh negara.
• 12 Ogos: Jawatankuasa Kabinet bagi Pembelian Kerajaan meluluskan cadangan mendapatkan tablet Android bernilai Tk3.2 bilion.
• 8 Oktober: Kementerian Kebajikan Sosial mengeluarkan surat bagi menyediakan aktiviti kesedaran awam untuk operasi nasional itu.
• 12 Oktober: Pengumpulan data isi rumah di seluruh negara bermula, dengan sasaran pengumpulan dan pangkalan data ditetapkan hingga November dan Disember.

Menteri Alam Sekitar, Hutan dan Perubahan Iklim Abdul Awal Mintoo menjelaskan perubahan keutamaan geografi semasa peringkat awal perancangan:

Hasrat awal kami adalah untuk bermula di bandar-bandar bahagian. Namun, selepas meneliti keadaan sebenar, kami memutuskan untuk mengutamakan kawasan yang dilanda kemiskinan dan rentan.

Mintoo menyenaraikan komuniti pesisir pantai dan char, iaitu pulau yang terbentuk di sungai, sebagai kawasan keutamaan. Keluarga di tempat-tempat ini berdepan siklon, lonjakan air pasang dan hakisan sungai, yang boleh merosakkan rumah, mengganggu pekerjaan dan mengubah keadaan kewangan isi rumah dengan pantas.

Siapa yang layak menerima bantuan?

Zahid berkata program itu akan membantu penduduk yang hidup dalam kemiskinan tegar, kemiskinan dan berpendapatan rendah, dengan pemilihan berdasarkan keperluan, bukan identiti politik atau agama. Beliau turut menyatakan matlamat untuk membawa antara 16 juta hingga 21.5 juta keluarga ke dalam program itu dalam tempoh empat tahun akan datang.

Kenyataan perancangan terdahulu meletakkan sasaran akhirnya pada hampir 40 juta keluarga. Dokumen projek juga menyebut kad pintar untuk ketua isi rumah wanita daripada 41 juta isi rumah. Angka-angka itu merujuk kepada peringkat dan tujuan yang berbeza: sasaran daftar nasional terkini ialah 44.5 juta isi rumah, manakala sasaran segera bagi penerima bayaran baharu ialah 4 juta wanita.

Sistem PMT menggunakan maklumat isi rumah untuk menganggarkan keadaan ekonomi dan memberikan skor. Mengikut kaedah yang diterangkan bagi operasi ini, skor yang lebih tinggi daripada 100 menunjukkan kekayaan yang lebih besar, manakala skor yang lebih rendah menunjukkan kemiskinan yang lebih tinggi. Kaedah ini menilai keperluan apabila pendapatan sesebuah keluarga mungkin tidak tetap atau sukar dibuktikan melalui dokumen.

Zahid berkata perisian automatik sepenuhnya dan skor PMT akan digunakan untuk memilih penerima. Secara praktikal, pemilihan banyak bergantung pada maklumat yang dimasukkan oleh pengumpul data. Isi rumah yang direkodkan secara tidak tepat boleh menerima skor yang tidak menggambarkan keadaan sebenar mereka.

Cita-cita luas program ini kadangkala digambarkan sebagai sejagat. Manfaat tunai sejagat diberikan kepada setiap isi rumah tanpa ujian pendapatan; manfaat bersasar pula diberikan kepada isi rumah yang memenuhi syarat kelayakan. Proses pemilihan dalam projek rintis dan penggunaan PMT yang dirancang meletakkan sistem pembayaran semasa dalam kategori bersasar, meskipun kerajaan mahu membina daftar nasional yang jauh lebih luas.

Perkara yang boleh dibiayai oleh belanjawan

Kementerian Kewangan menganggarkan pelaksanaan janji pilihan raya Kad Keluarga akan menelan belanja kira-kira Tk1.34 trilion dalam tempoh lima tahun, dengan pemindahan bulanan sebanyak Tk2,500 bagi setiap isi rumah yang diketuai wanita. Perbincangan awal pada Februari menganggarkan bantuan bulanan antara Tk2,000 hingga Tk2,500.

Pada kadar Tk2,500 sebulan, sebuah isi rumah akan menerima Tk30,000 sepanjang tahun. Pemberian jumlah itu kepada 4 juta isi rumah selama 12 bulan akan menelan belanja Tk120 bilion. Jumlah itu hampir menyamai peruntukan elaun Tk123 bilion bagi 2026–27, sekali gus membantu menjelaskan skala sasaran pembayaran segera kerajaan.

Baki Tk22 bilion daripada peruntukan tahunan program itu bukan sebahagian daripada peruntukan elaun. Secara berasingan, kerja pangkalan data isi rumah dijalankan di bawah projek Memperkukuh Perlindungan Sosial demi Penambahbaikan, Daya Tahan, Keterangkuman dan Penyelarasan Sasaran, yang dikenali sebagai SSPIRIT. Projek itu mempunyai jumlah bajet Tk28.13 bilion dan dibiayai melalui pinjaman Bank Dunia.

Anggaran projek meletakkan perbelanjaan gabungan untuk pengeluaran kad dan pengumpulan data pada Tk19.06 bilion. Kos yang disenaraikan termasuk Tk6.76 bilion untuk pengumpulan data lapangan, pemprosesan, honorarium kakitangan dan latihan; Tk5.5 bilion untuk kad pintar; serta cadangan perolehan tablet bernilai Tk3.2 bilion yang telah diluluskan.

Perbelanjaan lain yang dirancang termasuk Tk200 juta untuk publisiti, Tk125 juta untuk perjalanan dan Tk500 juta untuk acara pengagihan kad. Angka projek ini merangkumi kos membina dan mengendalikan daftar tersebut, manakala peruntukan elaun tahunan ialah dana yang disediakan untuk penerima.

Mengapa pangkalan data terdahulu penting

Bangladesh sebelum ini membelanjakan Tk6.37 bilion untuk Pangkalan Data Isi Rumah Nasional, sebuah projek yang bertujuan membantu mengenal pasti penerima program perlindungan sosial. Diluluskan pada 2013 dengan anggaran kos Tk3.28 bilion, projek itu melalui empat semakan kos yang menaikkan bajetnya kepada Tk7.27 bilion sebelum ditutup pada 2022 tanpa menyiapkan kerja.

Bahagian Pemantauan dan Penilaian Pelaksanaan Kementerian Perancangan menerbitkan penilaian pada 2023 yang mendapati projek itu gagal mencapai matlamatnya, manakala datanya sudah lapuk dan tidak boleh digunakan. Menjelang Ogos 2026, pangkalan data itu belum dikemas kini atau digunakan untuk tujuan asalnya.

Anggaran baharu sebanyak Tk6.76 bilion untuk pengumpulan dan pemprosesan data adalah Tk390 juta lebih tinggi berbanding Tk6.37 bilion yang benar-benar dibelanjakan bagi usaha terdahulu itu. Perbandingan ini menunjukkan penyelenggaraan sama penting dengan pengumpulan: daftar perlu dikemas kini secara berkala apabila keluarga berpindah, pendapatan berubah dan keanggotaan isi rumah bertukar.

Ketua Pengarah Perkhidmatan Sosial Shah Mohammad Mahbub menyifatkan operasi baharu itu sebagai khusus kerana ia mengumpulkan maklumat daripada ketua isi rumah wanita. Beliau berkata pengalaman jabatan itu melalui projek rintis Kad Keluarga memberikan keyakinan untuk menjalankan operasi nasional tersebut.

Biro Perangkaan Bangladesh memberikan kebenaran bersyarat bagi operasi itu dan mengarahkan jabatan berkenaan supaya tidak menyifatkannya sebagai banci atau tinjauan. Setiausaha Bahagian Statistik dan Informatik Firoz Sarkar berkata BBS akan memberikan bantuan teknikal. Operasi itu dinamakan semula sebagai Pangkalan Data Isi Rumah Kad Keluarga selepas bantahan terhadap tajuk awalnya, Banci Kad Keluarga 2026.

Perkara yang boleh dijangka isi rumah semasa pengumpulan data

Surat Kementerian Kebajikan Sosial bertarikh 8 Oktober menyatakan bahawa kakitangan kerajaan terlatih yang membawa kad pengenalan rasmi akan mengunjungi isi rumah. Operasi itu mengikut Garis Panduan Pengumpulan Maklumat Pangkalan Data Thana Kad Keluarga, 2026, dan meminta keluarga memberikan maklumat yang mencerminkan keadaan ekonomi dan sosial sebenar mereka.

Pemberian maklumat adalah percuma. Kempen kesedaran awam memberi amaran supaya tidak membayar sesiapa yang mendakwa boleh menjamin tempat dalam senarai Kad Keluarga. Sesiapa yang meminta wang berkaitan operasi itu hendaklah dilaporkan dengan menghubungi 1098.

Masjid, kuil, gereja dan biara Buddha diminta membantu menyampaikan pesanan itu. Kementerian Hal Ehwal Agama diminta menyelaras usaha melalui Yayasan Islam serta Amanah Kebajikan Agama Hindu, Buddha dan Kristian.

Kempen itu menetapkan pengumuman selama tiga minit sebelum solat Jumaat di masjid dan dua minit di institusi agama lain. Pesanan turut menggalakkan orang ramai mengambil tahu tentang jiran warga emas dan jiran kurang upaya supaya mereka turut dikunjungi untuk pengumpulan maklumat isi rumah.

Perancangan pada Februari membincangkan permohonan percuma melalui pejabat kerajaan tempatan dan kemungkinan portal dalam talian yang dihubungkan dengan pangkalan data Kad Pengenalan Kebangsaan. Pegawai menyebut kad pengenalan kebangsaan, gambar dan nombor telefon bimbit aktif sebagai syarat yang berkemungkinan, dengan pendaftaran kelahiran mungkin boleh digunakan sebagai alternatif kepada kad pengenalan kebangsaan. Itu merupakan aturan yang dicadangkan; operasi Oktober berpusat pada lawatan isi rumah oleh pengumpul data yang diberi kuasa.

Pembayaran, elaun sedia ada dan semakan data

Pada peringkat awal, pegawai mengenal pasti bKash, Nagad, Rocket dan akaun bank sebagai saluran yang mungkin digunakan untuk pemindahan terus, sebaik-baiknya ke akaun wanita dalam isi rumah. Bantuan makanan, termasuk beras, dal, minyak dan garam, turut dipertimbangkan semasa perancangan.

Menteri Kebajikan Sosial Zahid berkata semasa perbincangan Februari bahawa elaun sedia ada untuk warga emas, balu dan orang kurang upaya akan diteruskan:

Program-program itu akan diteruskan.

Oleh itu, Kad Keluarga diperkenalkan sebagai lapisan tambahan perlindungan sosial, bukannya pengganti manfaat tersebut. Perbezaan ini penting bagi isi rumah kerana skim yang berlainan menyokong keperluan yang berbeza dan mempunyai syarat kelayakan masing-masing.

Aturan pentadbiran masih belum lengkap pada Ogos. Pengambilan kakitangan tidak selesai mengikut tarikh sasaran 31 Julai, manakala keputusan tentang penyimpanan data, penyediaan senarai akhir, semakan bebas dan pemantauan kakitangan masih belum dimuktamadkan ketika itu. Taklimat Oktober memberikan angka kakitangan yang tepat dan menjanjikan pemilihan automatik, tetapi tidak menjelaskan bagaimana isu terdahulu itu diselesaikan, bagaimana rayuan kelayakan akan dikendalikan, bila portal dalam talian akan dibuka atau sama ada bantuan makanan akan diberikan bersama wang tunai.

Zahid turut menggesa orang ramai membuat aduan jika pengumpul data kelihatan mencurigakan. Laporan orang awam menyediakan saluran untuk menandakan masalah semasa lawatan, manakala semakan bebas akan menilai ketepatan pangkalan data itu sendiri. Semakan Pasca Banci ialah operasi susulan apabila pihak ketiga menyemak rekod untuk mengesan kesilapan pengumpulan data.

Takrif isi rumah akan menentukan bentuk daftar

Zahid berkata anggaran 44.5 juta keluarga dikira dengan menganggap setiap lima orang sebagai sebuah keluarga. Kaedah itu menjadi asas perancangan bagi sasaran nasional. Cadangan Februari turut menetapkan satu kad bagi setiap isi rumah untuk mencegah manfaat berganda.

Takrif isi rumah yang jelas penting apabila pengumpul data berdepan beberapa generasi yang tinggal bersama, saudara-mara yang berkongsi alamat atau ahli keluarga yang tinggal di tempat lain kerana bekerja. Cara keadaan ini direkodkan akan menentukan siapa yang dikelompokkan bersama, keadaan ekonomi siapa yang dinilai dan wanita mana yang menerima kad.

Projek rintis memberikan gambaran berguna tentang skala tugas di hadapan: 112,094 rekod isi rumah menghasilkan 71,831 penerima yang layak. Pengumpulan data nasional akan beroperasi pada skala yang jauh lebih besar, sementara kerajaan merancang memperluas pembayaran secara berperingkat. Lawatan yang tepat, pemarkahan yang konsisten, saluran aduan yang mudah diakses dan rekod yang dikemas kini akan menentukan sama ada daftar itu terus berguna selepas tarikh akhir Disember.

Perkara Utama

• Pengumpulan data Kad Keluarga di seluruh negara bermula pada 12 Oktober 2026, dengan 66,815 pengumpul data dan 6,681 penyelia.
• Zahid menetapkan sasaran 44.5 juta rekod isi rumah menjelang Disember; sasaran pengumpulan hingga 30 November meliputi 35 juta hingga 40 juta isi rumah.
• Projek rintis merekodkan 112,094 keluarga dan memberikan kad serta elaun kepada 71,831 penerima yang layak.
• Kerajaan menyasarkan untuk menambah 4 juta ketua isi rumah wanita ke dalam program itu pada 2026–27.
• Peruntukan tahunan ialah Tk145 bilion, termasuk Tk123 bilion untuk elaun.
• Penerima akan dipilih menggunakan maklumat isi rumah, perisian automatik dan skor PMT.
• Pengumpulan maklumat isi rumah adalah percuma. Permintaan wang hendaklah dilaporkan kepada 1098.