Malaysia Rancang Ujian Amaran Bencana pada 19 November di Kawasan Berisiko Banjir

Telefon di empat kawasan mungkin membunyikan amaran kecemasan simulasi

Malaysia merancang untuk menguji Sistem Siaran Selular baharunya pada 19 November 2026. Telefon mudah alih yang serasi di kawasan terpilih di Kuala Lumpur, Selangor, Kelantan dan Pahang mungkin membunyikan penggera serta memaparkan amaran bencana simulasi. Projek perintis itu dijangka tertumpu pada kawasan berisiko banjir.

Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) sedang membangunkan sistem itu untuk menghantar mesej kecemasan terus ke telefon dalam kawasan yang ditetapkan. Mesej ujian mungkin menerangkan bencana yang semakin menghampiri atau mengarahkan penerima berpindah atau berlindung. Arahan simulasi itu akan menjadi sebahagian daripada latihan tersebut.

Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi berkata sistem itu berada pada fasa akhir pembangunan. Sistem itu bertujuan melengkapi dan akhirnya menggantikan kaedah sedia ada, iaitu Agensi Pengurusan Bencana Negara (Nadma) dan syarikat telekomunikasi menghantar amaran bencana melalui SMS.

Waktu ujian yang tepat, senarai daerah, tempoh amaran, kandungan akhir mesej dan maklumat terperinci tentang keserasian peranti belum diumumkan. Penerima harus membaca keseluruhan mesej dan menyemak label ujiannya, sambil terus mengikuti maklumat rasmi tentang sebarang kecemasan sebenar.

Mengapa Malaysia mahu amaran disampaikan dengan lebih pantas

Malaysia kini menggunakan SMS pukal untuk menyampaikan amaran banjir yang disasarkan. Ini bermakna mesej perlu dihantar kepada nombor pelanggan satu demi satu. Apabila ramai orang menghubungi saudara-mara, menghantar mesej atau menggunakan data mudah alih semasa kecemasan, penghantaran boleh tertangguh atau tidak sekata.

Siaran selular mengubah proses itu. Daripada menghantar mesej secara berasingan kepada setiap penerima, sistem itu menyiarkan amaran melalui stesen pangkalan mudah alih yang meliputi kawasan tertentu. Telefon serasi yang tersambung dalam kawasan liputan itu boleh menerima siaran tersebut.

Zahid, yang juga mempengerusikan Nadma, menjelaskan manfaat yang diharapkan ketika merasmikan Bulan Kesiapsiagaan Kebangsaan 2026 di Pusat Konvensyen Ipoh. Menteri Besar Perak Saarani Mohamad dan Ketua Pengarah Nadma Meor Ismail Meor Akim turut hadir.

Zahid berkata:

"Melalui sistem ini, amaran boleh dihantar terus ke telefon mudah alih di kawasan berisiko tanpa mengganggu atau mengakses data peribadi," kata Zahid.

Bagi keluarga yang berdepan dengan paras air yang meningkat, manfaat praktikalnya ialah masa: amaran lebih awal boleh memberi mereka peluang untuk berpindah, membantu saudara yang lebih berusia atau membawa anak-anak ke tempat selamat sebelum laluan keluar sukar digunakan.

Bagaimana siaran selular sampai ke telefon

CBS menggunakan saluran radio khusus dalam rangkaian mudah alih. Perbandingan mudahnya ialah pengumuman setempat: rangkaian menyiarkan mesej ke seluruh kawasan liputan yang dipilih, bukannya menghantar mesej berasingan kepada setiap individu di situ.

Penerima tidak memerlukan pelan data mudah alih yang aktif, sambungan internet atau aplikasi kecemasan khas. Sistem itu juga tidak memerlukan nombor telefon mereka untuk menghantar amaran. Sasaran lokasi ditentukan berdasarkan kawasan rangkaian mudah alih yang dipilih untuk siaran itu.

Kementerian Komunikasi berkata amaran boleh diterima oleh peranti serasi tanpa mengira penyedia perkhidmatan penerima, dengan syarat sekurang-kurangnya satu rangkaian mudah alih berfungsi di kawasan terjejas. Keserasian peranti akan dipertimbangkan semasa ujian dan pelaksanaan.

Saluran khusus itu membolehkan amaran disampaikan apabila panggilan biasa dan data mudah alih sesak. Namun, rangkaian sibuk dan rangkaian rosak ialah dua keadaan berbeza: kesesakan berlaku ketika infrastruktur masih beroperasi, manakala stesen pangkalan yang tidak berfungsi mungkin tidak dapat menghantar apa-apa.

Perkara yang akan diuji dalam latihan November

Latihan pada 19 November itu disifatkan sebagai fasa akhir ujian langsung. Sistem tersebut akan digunakan dalam keadaan praktikal, dan orang awam di lokasi terpilih mungkin menerima amaran simulasi pada telefon masing-masing.

Kuala Lumpur, Selangor, Kelantan dan Pahang dijangka menjadi kawasan projek perintis, dengan tumpuan khusus pada tempat yang terdedah kepada banjir. Skop yang diumumkan melibatkan lokasi terpilih, bukannya semua telefon di keempat-empat kawasan.

Telefon mungkin mengeluarkan bunyi yang kuat dan memaparkan arahan segera. Tahap bunyi dan tindak balas amaran mungkin berbeza mengikut model, jadi pengalaman peserta ujian mungkin tidak sama. Pemeriksaan kebolehcapaian dan keserasian akan membantu pihak berkuasa menilai bagaimana mesej diterima oleh pelbagai peranti dan pengguna.

Latihan itu turut menggabungkan beberapa tugas yang perlu berjalan mengikut urutan: mengenal pasti bahaya, memilih kawasan yang perlu diberi amaran, menghantar mesej dan memberikan arahan yang mudah difahami. Kejayaan penghantaran paling penting apabila amaran sampai tepat pada masanya kepada mereka yang berdepan bahaya supaya mereka dapat bertindak.

Menara yang berfungsi tetap penting

Banjir, tanah runtuh dan gangguan bekalan elektrik boleh merosakkan infrastruktur telekomunikasi yang sama, yang diperlukan untuk membawa amaran kecemasan. Jika stesen pangkalan setempat berhenti beroperasi sebelum siaran dihantar, telefon dalam kawasan liputan yang terjejas mungkin tidak menerimanya.

Kementerian Komunikasi berkata gangguan menyeluruh rangkaian mudah alih akan menghalang penghantaran sehingga perkhidmatan dipulihkan. Jurang liputan di kawasan luar bandar juga menjadi cabaran kerana telefon masih memerlukan akses kepada infrastruktur mudah alih yang berfungsi, walaupun tidak memerlukan internet.

Pelan pemulihan rangkaian akan menyelaraskan kerja membaik pulih dan mengaktifkan semula kemudahan yang terjejas. Agensi pengurusan bencana, penyedia perkhidmatan dan organisasi berkaitan lain dijangka turut serta.

Oleh itu, Malaysia masih memerlukan cara komunikasi lain semasa bencana, selain amaran mudah alih. Pada asasnya, sistem ini serupa dengan Amaran Kecemasan Tanpa Wayar di Amerika Syarikat, yang turut menggunakan Sistem Amaran Kecemasan untuk menyampaikan amaran melalui radio dan televisyen.

Amaran perlu mudah diakses dan difahami

Kementerian Komunikasi berkata CBS sedang dibangunkan untuk menyokong amaran getaran dan audio melalui fungsi kebolehcapaian pada telefon serasi. Ini termasuk pembaca skrin dan output suara, yang boleh menukar teks pada skrin kepada maklumat lisan.

Pilihan tersebut memenuhi keperluan yang berbeza. Getaran boleh menarik perhatian seseorang yang mempunyai ketidakupayaan pendengaran, manakala output suara boleh membantu mereka yang sukar membaca skrin. Ujian akan mengambil kira kebolehcapaian, keserasian peranti dan keperluan pengguna yang disasarkan.

Kandungan mesej sama pentingnya dengan isyarat. Nasihat umum, amaran tentang bahaya segera dan arahan pemindahan wajib memerlukan tindak balas yang berbeza. Mesej perlu menjelaskan tahap kecemasan dan tindakan yang diminta dengan mudah.

Seruan supaya mesej disediakan dalam Bahasa Melayu dan bahasa Inggeris, dialek tempatan jika perlu, serta format boleh diakses seperti mesej video yang disesuaikan, mengenal pasti keperluan tambahan bagi pelaksanaan. Ciri reka bentuk yang dinyatakan kementerian tertumpu pada getaran, audio dan fungsi kebolehcapaian peranti serasi; cadangan yang lebih luas itu masih berupa saranan.

Kepercayaan orang ramai menjadikan amaran sebagai tindakan

Zahid berkata maklumat yang tepat dan pemahaman orang ramai penting supaya sistem amaran dapat dimanfaatkan. Mesej boleh sampai dengan pantas, tetapi penerima masih perlu mengenal pasti tujuannya dan memahami tindakan yang perlu diambil.

Timbalan perdana menteri itu menjelaskan tanggungjawab tersebut di acara di Ipoh:

"Sistem ini berada pada fasa akhir, tetapi orang ramai perlu mengetahui kewujudannya dan tahu cara menggunakannya. Satu perkara penting yang perlu kita fahami ialah teknologi hanya berkesan jika orang ramai mempercayai maklumat yang tepat," katanya.

Zahid menggesa orang ramai supaya bergantung pada saluran rasmi untuk mendapatkan maklumat bencana, sambil memberi amaran bahawa dakwaan yang belum disahkan boleh mengganggu usaha tindak balas. Semasa projek perintis, membaca keseluruhan mesej sebelum berkongsinya akan membantu mengelakkan senario pemindahan simulasi tersebar sebagai dakwaan bahawa pemindahan sebenar telah bermula.

Perbezaan antara latihan dengan kecemasan perlu dinyatakan dengan jelas pada skrin. Penerima harus menyemak kandungan mesej itu sendiri, bukannya bergantung pada bunyi penggera atau tarikh semata-mata, dan terus peka terhadap arahan sebenar yang dikeluarkan pihak berkuasa.

Kerugian akibat bencana menjelaskan keperluan mendesak

Zahid memetik angka Jabatan Perangkaan Malaysia yang menunjukkan kerugian akibat bencana berjumlah RM636.9 juta pada 2025, termasuk RM380.2 juta melibatkan aset dan infrastruktur awam. Kategori itu merangkumi kira-kira 60% daripada jumlah keseluruhan.

Jumlah itu menurun daripada RM933.4 juta pada 2024, iaitu pengurangan sebanyak RM296.5 juta atau kira-kira 32%. Zahid berkata kesannya masih serius bagi masyarakat yang kehilangan rumah dan mata pencarian, walaupun angka kebangsaan lebih rendah.

Angka tersebut menunjukkan sebab kesiapsiagaan bukan sekadar memindahkan orang ramai daripada bahaya segera. Kerosakan infrastruktur awam boleh menjejaskan perkhidmatan yang menjadi sandaran masyarakat, manakala kehilangan rumah dan mata pencarian boleh terus membebankan keluarga selepas air surut.

Tarikh dan angka utama ialah:

• 2024: Malaysia mencatat kerugian akibat bencana sebanyak RM933.4 juta, menurut angka yang dipetik Zahid.
• 2025: Kerugian menurun kepada RM636.9 juta, termasuk RM380.2 juta melibatkan aset dan infrastruktur awam.
• 2025: Angka Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang dipetik dalam laporan menunjukkan 44 negara menggunakan sistem amaran awam mudah alih.
• 19 November 2026: Malaysia dijadualkan menjalankan ujian langsung CBS di kawasan terpilih.

Sistem amaran yang lebih luas, dengan ujian setempat bakal dijalankan

Sistem amaran awam mudah alih sudah digunakan di peringkat antarabangsa untuk gempa bumi, tsunami, banjir, kebakaran hutan dan ribut kuat. Rancangan Malaysia untuk beralih daripada mesej SMS yang dihantar kepada individu kepada siaran yang menyasarkan kawasan geografi mengikuti pendekatan yang lebih luas itu.

Tugas segera adalah bersifat setempat dan praktikal: memeriksa sama ada amaran sampai ke telefon serasi di lokasi terpilih di Malaysia, sama ada penerima dapat memahaminya dan sama ada fungsi kebolehcapaian berfungsi seperti yang diharapkan.

Zahid menjelaskan tujuan amaran awal berdasarkan tindakan yang sepatutnya dapat dilakukan orang ramai:

"Sebab itulah amaran awal perlu disampaikan tepat pada masanya, mudah difahami dan disusuli tindakan. Inilah sebabnya komunikasi penting," katanya.

19 November ialah tarikh ujian awam seterusnya yang dijadualkan bagi proses itu. Bagi penerima, tugas utama ialah mengenal pasti mesej simulasi, membacanya hingga selesai dan membezakannya daripada sebarang maklumat kecemasan sebenar yang disampaikan melalui saluran rasmi.

Perkara Utama

• MCMC merancang ujian langsung siaran selular pada 19 November 2026.
• Kawasan terpilih yang berisiko banjir di Kuala Lumpur, Selangor, Kelantan dan Pahang dijangka terlibat.
• Mesej ujian mungkin membunyikan penggera dan memaparkan arahan pemindahan atau perlindungan simulasi.
• Telefon serasi boleh menerima siaran tanpa sambungan internet, pelan data aktif atau aplikasi khas.
• Penghantaran bergantung pada rangkaian mudah alih dan liputan yang berfungsi.
• Ciri kebolehcapaian yang sedang dibangunkan termasuk getaran, audio, pembaca skrin dan output suara.
• Penerima harus membaca keseluruhan mesej, menyemak label ujian dan mengikuti maklumat rasmi tentang kecemasan sebenar.