Nepal Sekat Tayangan Udta Teer Susulan Jalan Cerita India-Pakistan

Kebenaran tayangan ditolak sebelum pembukaan pada 23 Oktober

Nepal menolak permohonan kebenaran tayangan awam bagi Udta Teer, komedi perisik lakonan Ayushmann Khurrana dan Sara Ali Khan, menjelang tayangan pawagam yang dijadualkan pada 23 Oktober 2026. Keputusan itu menyusuli semakan oleh Lembaga Penapisan Filem Pusat serta kebimbangan mengenai cara filem itu menggambarkan ketegangan antara India dan Pakistan.

Kementerian Komunikasi dan Teknologi Maklumat memaklumkan pengedar filem itu di Nepal, National Cine Group Nepal, bahawa ia tidak dapat memberikan kebenaran untuk tayangan awam. Surat penolakan bertarikh 16 Oktober itu disampaikan oleh Bishal Bhandari, seorang pegawai seksyen di kementerian berkenaan. Tarikh surat itu dalam kalendar Bikram Sambat Nepal ialah 30 Ashwin 2083.

Bahagian Audio Visual dan Penyiaran kementerian memetik undang-undang yang membenarkan pihak berkuasa menahan kelulusan bagi filem yang dianggap memudaratkan keselamatan, ketenteraman awam atau hubungan Nepal dengan negara sahabat. Bagi penonton dan pawagam, kesan serta-mertanya jelas: tayangan pembukaan yang dirancang di Nepal tidak dapat diteruskan di bawah keputusan semasa.

Penolakan itu dibuat selepas pembikin filem berkenaan mengubah tarikh tayangan di India daripada 9 Oktober kepada 23 Oktober bagi mendapatkan tempoh tayangan pawagam yang kurang sesak. Tayangan pembukaan yang dirancang di Nepal juga pada 23 Oktober, yang dikenal pasti di negara itu sebagai hari Jumaat, 6 Kartik.

Mengapa jalan cerita India-Pakistan mendapat perhatian

Khurrana membawa watak Bilal Ahmed, seorang ejen perisikan Pakistan yang dihantar ke India untuk menjalankan misi. Selepas kemalangan menyebabkan dia hilang ingatan, Bilal melupakan identiti asalnya dan mula percaya bahawa dirinya ialah pegawai antikeganasan India.

Kisah itu menempatkannya di kawasan sempadan India-Pakistan, dengan identiti yang disangkanya benar dan semangat patriotik yang baru diterapkan menjadi pendorong kepada unsur komedi. Kekeliruannya mengaitkan humor filem itu secara langsung dengan persaingan politik antara kedua-dua negara.

Kebimbangan pihak berkuasa dilaporkan berkaitan kemungkinan imej sesebuah negara terjejas melalui gambaran persaingan itu. Penulis dan pengkritik filem Samipyaraj Timilsina turut mengaitkan penolakan tersebut dengan tumpuan cerita kepada ketegangan India-Pakistan serta perlindungan undang-undang terhadap hubungan Nepal dengan negara sahabat.

Timilsina menjelaskan bahawa India dan Pakistan merupakan negara sahabat Nepal. Menurut beliau, filem yang menjejaskan imej negara lain, atau memberi kesan langsung kepada identiti kebangsaan atau masyarakatnya, boleh termasuk dalam alasan untuk menyekat tayangan.

Tiada adegan, dialog atau suntingan tertentu yang diminta dikenal pasti secara terbuka dalam maklumat yang mengiringi penolakan itu. Oleh itu, kandungan tepat yang mendorong keputusan lembaga masih tidak jelas.

Skop undang-undang filem Nepal

Undang-undang berkaitan ialah Akta Filem (Penerbitan, Tayangan dan Pengedaran), yang menurut laporan mengenai dasar kementerian merupakan undang-undang 1969, atau 2026 B.S. Kalendar Bikram Sambat Nepal menggunakan sistem penomboran tahun yang berbeza daripada kalendar Gregorian, maka 2026 B.S. merujuk kepada undang-undang lama itu.

Seksyen 8(3) meliputi filem, atau mana-mana bahagiannya, yang dianggap menjejaskan keselamatan, keamanan dan ketenteraman Nepal, hubungannya dengan negara sahabat, atau keharmonian antara kelas sosial atau kumpulan etnik yang berbeza. Skopnya dengan itu bukan hanya meliputi kandungan tentang Nepal, malah bahan yang melibatkan negara yang mempunyai hubungan persahabatan dengan Nepal.

Penolakan itu terutamanya dikaitkan dengan Seksyen 8(3), walaupun huraian tentang surat bertarikh 16 Oktober menyebut Seksyen 5(3). Dasar tayangan kementerian yang lebih luas serta peruntukan undang-undang yang dipetik berhubung kes ini menyatakan Seksyen 8(3).

Bagi pengedar, syarat praktikalnya ialah mendapatkan kebenaran terlebih dahulu. Tarikh tayangan yang telah dijadualkan dan urusan pengedaran tetap perlu disusuli kelulusan pihak berkuasa tayangan Nepal sebelum filem boleh ditayangkan kepada umum.

Pekeliling kementerian menetapkan peraturan tayangan

Kementerian itu turut mengeluarkan pekeliling kepada Lembaga Pembangunan Filem dengan arahan supaya filem yang mengandungi bahan yang menentang keselamatan Nepal atau negara jiran sahabat tidak diluluskan. Pekeliling itu disebut dalam laporan bertarikh 14 Julai, yang tidak menyatakan tahunnya.

Kementerian Komunikasi dan Teknologi Maklumat menetapkan syarat pensijilan dalam pekeliling tersebut:

Filem yang bertujuan untuk tayangan awam di Nepal hendaklah terlebih dahulu memohon pensijilan daripada Jawatankuasa Penapisan Filem dan hanya boleh ditayangkan selepas mendapat kelulusan mengikut undang-undang dan peraturan yang berkuat kuasa.

Kementerian mengarahkan Lembaga Pembangunan Filem supaya memaklumkan syarat itu kepada penerbit, pengedar dan pihak berkepentingan lain serta menyelaraskan pelaksanaannya. Pekeliling itu turut menyebut secara jelas Seksyen 8(3) sebagai asas untuk menolak filem yang mengandungi bahan terlarang.

Oleh itu, penolakan Udta Teer menyusuli pendirian kementerian yang telah dinyatakan berhubung kandungan yang melibatkan negara sahabat. Lembaga meneliti filem itu beberapa hari sebelum notis rasmi dikeluarkan, sebelum kementerian menyampaikan keputusan tersebut kepada pengedar tempatannya.

Adakah suntingan membolehkan tayangan kemudian?

Akta itu menyediakan laluan untuk filem mendapat kebenaran selepas diubah. Jika penyingkiran atau pengubahsuaian sebahagian filem dapat memastikan filem itu mematuhi undang-undang, jawatankuasa tayangan boleh meluluskan tayangannya dengan syarat suntingan atau perubahan yang diperlukan dibuat.

Bagi Udta Teer, peruntukan itu menjadikan penilaian lembaga terhadap kandungan tertentu penting. Kebimbangan terhadap satu baris dialog atau satu babak mungkin memerlukan tindakan yang berbeza berbanding kebimbangan terhadap keseluruhan jalan cerita utama.

Tiada tarikh tayangan baharu di Nepal, persetujuan mengenai suntingan atau keputusan untuk mengemukakan versi yang diubah diumumkan dalam maklumat yang didedahkan kepada umum. Tarikh tayangan pawagam yang dijadualkan kekal pada 23 Oktober, manakala kebenaran tayangan di Nepal masih ditahan.

Keputusan segera yang perlu dibuat oleh pengedar dan penerbit ialah sama ada mahu mengemukakan versi yang memenuhi syarat jawatankuasa. Versi sedemikian tetap memerlukan kelulusan sebelum ditayangkan kepada umum.

Pengkritik memberi amaran tentang sekatan berulang

Timilsina mengakui adanya peruntukan berkaitan negara sahabat, namun memberi amaran bahawa larangan berulang terhadap filem tentang konflik dan dendam boleh menimbulkan komplikasi lanjut. Beliau menyarankan agar perkara pokok dan sensitiviti sesebuah filem diteliti ketika membuat keputusan sama ada untuk menyekatnya.

Hujahnya menyentuh cara peraturan itu dilaksanakan. Kisah India-Pakistan boleh melibatkan permusuhan dan dendam, tetapi juga boleh menumpukan pada cinta atau persahabatan. Cara khusus perkara itu digambarkan perlu dinilai kerana persaingan antarabangsa yang sama boleh menjadi asas kepada kisah yang sangat berbeza.

Udta Teer menggunakan kehilangan ingatan dan perubahan kesetiaan kebangsaan sebagai unsur komedi utamanya. Oleh itu, pengolahan identiti dan patriotisme menjadi teras filem itu, bukannya unsur kecil di pinggir jalan ceritanya.

Timilsina turut menyebut kontroversi tayangan terdahulu melibatkan Alpha dan Bantwara. Amaran beliau menyoroti tugas berulang pihak berkuasa Nepal: menentukan gambaran yang melampaui ambang undang-undang sambil mempertimbangkan kandungan setiap filem.

Alpha menunjukkan keputusan tayangan boleh berubah

Alpha menjadi sebahagian daripada pertikaian yang mendahului pekeliling kementerian itu. Jawatankuasa Penapisan Filem membahaskan sama ada filem itu patut diluluskan kerana kebimbangan terhadap perkara pokoknya, namun filem tersebut akhirnya mendapat kebenaran susulan arahan seorang menteri.

Perkembangan itu penting bagi penerbit dan pengedar yang merancang tayangan. Sesebuah filem mungkin menghadapi bantahan semasa proses pensijilan tetapi akhirnya tetap dibenarkan, manakala filem lain boleh tiba pada minggu tayangan yang dirancang tanpa mendapat kelulusan.

Setakat ini, Udta Teer ditolak kebenaran tayangan awam. Pengalaman Alpha menunjukkan hasil berbeza selepas bantahan, dengan campur tangan menteri dinyatakan secara khusus dalam kes itu.

Bantwara turut disebut oleh Timilsina sebagai kontroversi tayangan terdahulu. Maklumat yang dipetik mengenai Udta Teer tidak menjelaskan hasil pertikaian terdahulu itu.

Pertikaian terdahulu melibatkan Buddha dan Sita

Nepal sebelum ini pernah menghentikan atau mengganggu tayangan filem India susulan gambaran yang melibatkan tokoh agama dan identiti kebangsaan. Pada 2009, tayangan Chandni Chowk to China mencetuskan bantahan susulan dakwaan bahawa Gautam Buddha dilahirkan di India, lalu tayangannya di Nepal dihentikan.

Pada 2023, Adipurush mencetuskan bantahan terhadap dialog yang menggambarkan Sita sebagai anak perempuan India. Datuk Bandar Kathmandu, Balen Shah, mengumumkan larangan terhadap filem India di bandar itu sebagai tindak balas. Tayangan Adipurush turut dihentikan atau ditangguhkan di Janakpur dan beberapa tempat lain.

Pertikaian Adipurush melangkaui tayangan sebuah filem di Kathmandu kerana pengumuman datuk bandar itu meliputi filem India secara lebih luas. Sebaliknya, Udta Teer ditolak melalui proses tayangan filem kebangsaan yang keputusannya disampaikan oleh kementerian.

Tiga kontroversi itu melibatkan bahan yang berbeza: dakwaan mengenai tempat kelahiran Buddha, dialog tentang identiti Sita, dan kisah fiksyen perisikan yang melibatkan India dan Pakistan. Setiap satu menjadikan kandungan filem import sebahagian daripada pertikaian lebih luas mengenai identiti atau hubungan antara negara.

Kalendar tayangan terganggu dua kali

Udta Teer ialah filem cereka pertama arahan Aakash Kaushik, yang turut dikenali sebagai Akash A Kaushik. Selain Khurrana dan Khan, barisan pelakonnya termasuk Gulshan Grover, Allahyarham Mukul Dev dan Ram Kapoor.

Filem itu diterbitkan oleh Dharma Productions dan Sikhya Entertainment. Penerbit yang dinamakan ialah Karan Johar, Adar Poonawalla dan Apoorva Mehta daripada Dharma, serta Guneet Monga Kapoor dan Achin Jain daripada Sikhya.

Pembikin filem itu mengubah tarikh tayangan di India selama dua minggu, daripada 9 Oktober kepada 23 Oktober, bagi mengurangkan persaingan dengan filem lain. Penganalisis perdagangan Taran Adarsh mengumumkan perubahan jadual itu di X. Penolakan Nepal kemudian mewujudkan halangan berasingan kepada tayangan yang dirancang di negara itu.

Tarikh dan keputusan utama ialah:

• 9 Oktober 2026: Tarikh asal tayangan di India yang diumumkan, sebelum ditangguhkan.
• 16 Oktober 2026: Tarikh surat yang menolak kebenaran tayangan awam di Nepal, bersamaan 30 Ashwin 2083.
• 23 Oktober 2026: Tarikh tayangan pawagam yang disemak semula dan tayangan pembukaan yang dirancang di Nepal, dikenal pasti di negara itu sebagai 6 Kartik.

Bagi National Cine Group Nepal, penolakan itu mengganggu pengedaran filem yang dirancang. Bagi penonton pawagam, akses kini bergantung pada keputusan kelulusan lanjut, bukannya kalendar tayangan yang diiklankan sebelum ini.

Perkara Utama

• Nepal menolak kebenaran tayangan awam Udta Teer sebelum tayangan pembukaannya yang dirancang pada 23 Oktober 2026.
• Kementerian menyampaikan penolakan itu kepada pengedar National Cine Group Nepal selepas semakan lembaga penapisan.
• Bantahan itu berkaitan jalan cerita India-Pakistan dalam filem tersebut serta perlindungan undang-undang bagi hubungan dengan negara sahabat.
• Filem itu dibintangi Ayushmann Khurrana sebagai perisik Pakistan yang hilang ingatan dan percaya dirinya pegawai antikeganasan India.
• Undang-undang filem Nepal membenarkan kelulusan selepas suntingan atau pengubahsuaian yang diperlukan dibuat.
• Tiada tarikh tayangan baharu di Nepal atau persetujuan mengenai perubahan diumumkan.