Pembaharuan Dasar Penyumberan Luar Bangladesh Menangguhkan Kira-kira 100,000 Jawatan Kerajaan

Pembaharuan pengambilan pekerja tersekat, menjejaskan pengambilan kakitangan hospital dan pejabat

Kira-kira 100,000 jawatan sementara yang dicadangkan di pejabat kerajaan Bangladesh tertangguh kerana dasar penyumberan luar yang disemak semula membenarkan jabatan membuat kontrak secara langsung dengan pekerja, sedangkan undang-undang perolehan awam tidak menyediakan tatacara yang sepadan. Cadangan yang tertangguh itu merangkumi kira-kira 20,000 pekerja perkhidmatan untuk institusi kesihatan dan 5,000 pekerja bagi bangunan serta pejabat kerajaan di bawah Jabatan Kerja Raya.

Jawatan tersebut dalam gred 16 hingga 20, meliputi kerja sokongan seperti membersihkan hospital, membantu di makmal, mengendalikan troli pesakit dan menyelenggara premis awam. Kementerian memerlukan kakitangan, namun pegawai berkata mereka tidak dapat meneruskan pengambilan sama ada melalui aturan terdahulu dengan pembekal swasta atau laluan baharu yang melibatkan pekerja individu.

Bahagian Kewangan meminta Pihak Berkuasa Perolehan Awam Bangladesh (BPPA) pada 21 September supaya mengatur perubahan undang-undang yang diperlukan. Dalam maklum balas pada 14 Oktober, pihak berkuasa perolehan itu memberi amaran bahawa kontrak langsung dengan individu akan mengubah struktur asas penyumberan luar dan boleh menimbulkan masalah kewangan, pentadbiran dan kontrak. Kebuntuan itu dihuraikan dalam laporan yang dikemas kini pada 21 Oktober 2026.

Pertikaian itu meletakkan dua kebimbangan yang bersaing dalam proses pengambilan pekerja yang sama. Pekerja mahukan penyelesaian terhadap bayaran pengambilan dan potongan gaji yang menurut mereka dikenakan oleh pembekal swasta. Pegawai perolehan pula mahukan sistem yang boleh dilaksanakan untuk memilih pekerja, menguatkuasakan kontrak dan menentukan pihak yang bertanggungjawab apabila perkhidmatan tidak memuaskan.

Bagi pesakit dan orang ramai yang menggunakan pejabat awam, isu segera lebih bersifat praktikal: institusi tidak dapat mengambil pekerja pembersihan, pembantu dan kakitangan sokongan lain yang menurut mereka diperlukan. Institusi kesihatan dan Jabatan Kerja Raya bersama-sama merangkumi kira-kira 25,000 daripada 100,000 jawatan yang dicadangkan, atau sekitar satu perempat.

Perubahan yang dibawa dasar baharu

Notis dasar penyumberan luar 2025 Kementerian Kewangan mencatatkan tarikh penerbitan rasmi pada 16 April 2025. Semakan pada 21 September dan surat-menyurat berkaitan melibatkan perubahan susulan tentang cara jabatan mendapatkan perkhidmatan di bawah dasar tersebut.

Di bawah aturan terdahulu, pejabat kerajaan memilih pembekal perkhidmatan swasta melalui proses persaingan. Pejabat itu menandatangani kontrak dengan syarikat berkenaan, manakala syarikat menyediakan pekerja. Pekerja tersebut menjalankan tugas di premis kerajaan sebagai pekerja pembekal.

Aturan yang disemak semula menggugurkan pembekal swasta daripada laluan pengambilan ini. Kementerian, bahagian dan jabatan sebaliknya akan mendapatkan perkhidmatan secara langsung daripada individu. Mereka juga boleh menggunakan IIFC, sebuah institusi khusus yang diluluskan oleh Bahagian Kewangan.

Bahagian Kewangan berkata matlamatnya termasuk mempercepat operasi kerajaan, mendapatkan perkhidmatan dalam masa yang lebih singkat, meningkatkan ketelusan dan akauntabiliti, mengurangkan perbelanjaan awam serta memperbaik mutu perkhidmatan. Perubahan undang-undang yang dicadangkan bertujuan membolehkan kontrak langsung dibuat dalam sistem perolehan.

Mengapa jabatan tidak dapat menggunakan laluan baharu

Akta Perolehan Awam 2006 dan Peraturan Perolehan Awam 2025 menyediakan rangka undang-undang bagi pembelian kerajaan. Perolehan merujuk kepada proses yang digunakan badan awam untuk membeli barangan, kerja atau perkhidmatan menggunakan wang awam.

Surat Bahagian Kewangan bertarikh 21 September menyatakan penyumberan luar termasuk dalam rangka kerja itu sebagai perkhidmatan fizikal. Namun, undang-undang berkenaan tidak merangkumi kaedah yang dicadangkan untuk mendapatkan perkhidmatan tersebut secara langsung daripada individu. Oleh itu, jabatan tidak mempunyai tatacara perolehan yang sepadan bagi pelantikan sementara dalam gred 16 hingga 20.

Dasar boleh menyatakan perkara yang ingin dilakukan oleh kementerian, manakala undang-undang perolehan menetapkan cara pejabat boleh membelanjakan wang dan membuat kontrak. Dalam kes ini, dasar baharu dan tatacara pembelian tersebut sudah tidak selaras. Pegawai berkata jurang itu menghalang mereka daripada melaksanakan aturan yang disemak semula.

Kementerian juga memerlukan arahan tentang tender yang sedang berlangsung untuk mendapatkan pekerja melalui pembekal swasta. Semakan itu tidak menjelaskan cara tender berkenaan harus ditangani. Beberapa jabatan telah menulis kepada Kementerian Kewangan untuk meminta penjelasan, sekali gus menambah masalah peralihan segera kepada pertikaian undang-undang yang lebih luas.

Lokasi tumpuan tunggakan pengambilan pekerja

Institusi di bawah Kementerian Kesihatan mempunyai cadangan pengambilan kira-kira 20,000 pekerja perkhidmatan, menurut maklumat yang dikaitkan dengan pegawai Kementerian Kewangan. Jawatan terjejas termasuk pekerja pembersihan hospital, pembantu makmal, pengendali troli dan pekerja sokongan lain.

Asib Ahsan, setiausaha bersama Bahagian Pendidikan Kesihatan dan Kebajikan Keluarga, berkata bahagiannya telah meminta Kementerian Kewangan menjelaskan tindakan yang perlu diambil berhubung tender yang sedang berlangsung. Beberapa ribu pekerja sepatutnya diambil bekerja dengan upah harian, namun pengambilan tidak dapat diteruskan kerana dasar itu tidak jelas.

Jabatan Kerja Raya mempunyai cadangan pengambilan kira-kira 5,000 pekerja untuk menjalankan kerja pembersihan dan perkhidmatan lain di kediaman serta pejabat kerajaan. Kesukaran pengambilan yang sama turut menjejaskan kementerian yang bertanggungjawab terhadap hal ehwal kereta api, kebajikan sosial dan pertanian.

Institusi kesihatan merangkumi kira-kira satu perlima daripada anggaran tunggakan itu, berdasarkan 20,000 pekerja yang dicadangkan daripada jumlah sekitar 100,000. Jabatan Kerja Raya pula merangkumi 5% lagi. Angka tersebut menunjukkan masalah ini jauh melangkaui satu kementerian dan melibatkan perkhidmatan kepada orang ramai serta penyelenggaraan kemudahan kerajaan.

Bagaimana dasar ini sampai ke tahap sekarang

Bangladesh memperkenalkan dasar penyumberan luar pertamanya pada 2008, menurut pegawai Kementerian Kewangan. Kerajaan berusaha mengurangkan perbelanjaan yang semakin meningkat bagi gaji, elaun dan pencen dengan mengubah cara mendapatkan kategori kerja sokongan tertentu.

Mulai 2009, aturan penyumberan luar sementara menggantikan pengambilan langsung oleh kerajaan bagi kategori yang ketika itu disebut sebagai pekerjaan kelas ketiga dan keempat. Dasar itu mewajibkan kontrak dengan institusi swasta yang diiktiraf, melarang kontrak dengan pekerja individu dan melarang pengeluaran surat pelantikan atas nama seseorang individu di bawah aturan tersebut.

• 2008: Kerajaan memperkenalkan dasar penyumberan luar pertamanya.
• 2009: Aturan penyumberan luar sementara mula menggantikan pengambilan langsung bagi pekerjaan sokongan yang terjejas.
• 2018: Dasar itu disemak semula.
• 16 April 2025: Kementerian Kewangan menerbitkan notis bagi dasar penyumberan luar 2025.
• 21 September: Bahagian Kewangan mengeluarkan semakan susulan dan meminta perubahan pada undang-undang serta peraturan perolehan.
• 14 Oktober: BPPA memberi maklum balas dengan menyuarakan kebimbangan tentang kontrak langsung, penyertaan swasta dan pelaksanaan.
• 21 Oktober 2026: Tunggakan pengambilan dilaporkan menjejaskan kira-kira 100,000 jawatan sementara yang dicadangkan.

Perubahan terkini itu membalikkan ciri utama model terdahulu: kontrak dibuat antara pejabat kerajaan dengan pembekal, bukannya antara pejabat itu dengan setiap individu yang melakukan kerja. Bantahan BPPA banyak tertumpu pada kesan perubahan tersebut.

Kebimbangan pihak berkuasa perolehan

BPPA berkata salah satu tujuan penyumberan luar adalah untuk mengelakkan hubungan kontrak secara langsung antara pejabat kerajaan dengan pekerja perkhidmatan. Tujuan lain ialah mengehadkan kerumitan kewangan dan pentadbiran yang timbul daripada tuntutan pada masa hadapan supaya pekerja tersebut diserap ke jawatan tetap yang dibiayai melalui belanjawan kerajaan.

Di bawah model pembekal, kerajaan membeli perkhidmatan daripada sebuah syarikat, yang kekal bertanggungjawab terhadap pekerjanya. Kontrak langsung akan mewujudkan hubungan yang berbeza antara pejabat dengan pekerja individu, sekali gus menjadikan badan awam bertanggungjawab terhadap urusan kontrak yang sebelum ini dikendalikan melalui pembekal.

BPPA turut mempersoalkan sama ada pekerja perkhidmatan individu mempunyai kemahiran yang diperlukan untuk mematuhi dan melaksanakan kontrak yang ditetapkan di bawah undang-undang perolehan awam. Kebimbangannya merangkumi tugas praktikal mengurus kewajipan kontrak, selain soal pemilihan pihak yang menjalankan kerja.

Pihak berkuasa itu berkata pemilihan pekerja, liabiliti kontrak dan penyertaan sektor swasta perlu diteliti bersama. Liabiliti bermaksud tanggungjawab di bawah kontrak, termasuk pihak yang perlu menjawab apabila sesuatu kewajipan tidak ditunaikan. Keputusan ini menentukan cara pejabat boleh menuntut perkhidmatan yang boleh diharap dan cara pekerja memahami syarat pekerjaan.

Penyertaan swasta dan pilihan IIFC

BPPA memberi amaran bahawa pengecualian pembekal swasta boleh menjejaskan industri perkhidmatan sedia ada dan menimbulkan kebimbangan tentang penyertaan yang sama rata dalam perolehan kerajaan. Pihak berkuasa itu berkata larangan terhadap sektor swasta dalam proses pembelian boleh bercanggah dengan rangka perolehan dan amalan antarabangsa.

Pihak berkuasa itu turut membangkitkan isu pembelian daripada institusi milik kerajaan. Di bawah Peraturan 99(1)(b) Peraturan Perolehan Awam 2025, institusi milik kerajaan yang menyediakan perkhidmatan fizikal melalui kontrak langsung mesti menggunakan kakitangannya sendiri.

Syarat itu menjadikan keupayaan kakitangan satu pertimbangan penting bagi sebarang aturan seluruh negara yang dicadangkan melalui institusi sedemikian. BPPA berkata tenaga kerja institusi itu, keupayaan organisasi dan potensi konflik kepentingan perlu dipertimbangkan.

Oleh itu, pilihan IIFC turut membawa persoalan operasi tersendiri ke dalam perbincangan. Institusi yang berkhidmat untuk pejabat di seluruh Bangladesh memerlukan kakitangan dan keupayaan pengurusan untuk melaksanakan kerja yang dikontrakkan. BPPA meminta Bahagian Kewangan dan pihak berkepentingan lain membincangkan keperluan tersebut bersama-sama laluan pengambilan langsung yang dicadangkan.

Pekerja dan pembekal menyuarakan risiko yang berbeza

Pekerja yang diambil melalui syarikat swasta mengadu bahawa pembekal menuntut bayaran yang besar sebelum menempatkan mereka di pejabat kerajaan, kemudian memotong sebahagian gaji mereka setiap bulan. Mereka menggesa badan kerajaan mengambil mereka secara langsung.

Aduan itu menjelaskan mengapa penghapusan pembekal menarik minat pekerja: langkah itu boleh mengubah pihak yang mengawal akses kepada pekerjaan dan mengurus pembayaran gaji mereka. Laporan tersebut tidak menyatakan angka bagi bayaran pengambilan atau potongan bulanan yang didakwa.

Pembekal swasta berhujah bahawa mereka menyediakan latihan, penyeliaan dan kaedah untuk memastikan pekerja bertanggungjawab apabila berlaku masalah. Mereka mendakwa pejabat kerajaan tidak mempunyai keupayaan untuk mengambil alih tugas tersebut bagi tenaga kerja yang besar.

Abu Taleb, presiden Persatuan Penyedia Tenaga Kerja Penyumberan Luar Bangladesh, berkata firma swasta telah menempatkan lebih 500,000 pekerja di institusi kerajaan. Beliau memberi amaran bahawa pengambilan langsung boleh meningkatkan kekacauan, penyelewengan dan rasuah dalam kalangan pegawai, selain membebankan keupayaan badan awam. Angka pekerjaan dan ramalannya itu merupakan dakwaan wakil pembekal.

Kedua-dua pihak menumpukan perhatian pada tanggungjawab yang berbeza. Pekerja menekankan bayaran yang perlu dibuat untuk mendapatkan dan mengekalkan pekerjaan. Pembekal pula menumpukan pada pihak yang melatih, menyelia dan mendisiplinkan kakitangan. Aturan baharu perlu menetapkan tanggungjawab tersebut sambil menyediakan cara yang sah untuk jabatan mengambil pekerja.

Perkara yang perlu diputuskan sebelum pengambilan disambung semula

Bahagian Kewangan telah meminta perubahan pada undang-undang dan peraturan perolehan supaya jabatan boleh mendapatkan perkhidmatan penyumberan luar secara langsung daripada individu. BPPA meminta perbincangan bersama yang melibatkan Bahagian Kewangan, pihak berkuasa itu dan pihak berkepentingan berkaitan sebelum langkah seterusnya dimuktamadkan.

Keputusan segera melibatkan cara menangani tender yang sedang berjalan, cara individu dipilih, kontrak yang akan ditandatangani serta badan yang akan mengurus kerja mereka. Semakan lebih luas turut meliputi penyertaan pembekal swasta dan keupayaan mana-mana institusi kerajaan yang digunakan untuk menyediakan perkhidmatan.

Tiada tarikh ditetapkan bagi mencapai persetujuan muktamad, meminda undang-undang atau menyambung semula pengambilan yang tertangguh. Oleh itu, jabatan yang memerlukan ribuan pekerja masih menunggu arahan lanjut dan laluan perolehan yang boleh dilaksanakan.

Masalah utamanya jelas: Bangladesh telah mencadangkan cara baharu untuk mendapatkan perkhidmatan sokongan sebelum melengkapkan aturan undang-undang dan pentadbiran yang diperlukan untuk menggunakannya. Sehingga aturan itu dimuktamadkan, kira-kira 100,000 jawatan sementara yang dicadangkan kekal tertangguh di institusi yang memerlukan kerja tersebut dilaksanakan.

Perkara Utama

• Kira-kira 100,000 jawatan sementara yang dicadangkan dalam gred 16 hingga 20 tertangguh di institusi kerajaan Bangladesh.
• Tunggakan itu merangkumi kira-kira 20,000 pekerja perkhidmatan kesihatan dan 5,000 pekerja untuk Jabatan Kerja Raya.
• Dasar yang disemak semula membenarkan aturan langsung dengan pekerja, namun Bahagian Kewangan berkata undang-undang perolehan memerlukan perubahan yang sepadan.
• BPPA membangkitkan kebimbangan tentang kontrak, kos kakitangan pada masa hadapan, penyertaan swasta dan keupayaan institusi.
• Pekerja mendakwa dikenakan bayaran pengambilan dan potongan gaji, manakala pembekal mempertahankan peranan mereka dalam latihan dan penyeliaan.
• Jabatan masih memerlukan arahan tentang tender sedia ada, dan tiada tarikh diumumkan untuk menyambung semula pengambilan.