Kemerosotan saham AI China hapuskan AS$480 bilion apabila pelabur mempersoalkan keuntungan dan penilaian

Kejatuhan 40% memberi tekanan kepada cita-cita teknologi China

Indeks STAR50 China merosot kira-kira 40% dalam tempoh kurang empat bulan, menghapuskan kira-kira AS$480 bilion nilai pasaran dan mendedahkan jurang yang semakin melebar antara keterujaan terhadap kecerdasan buatan dengan keuntungan yang diraih syarikat. Angka dalam laporan bertarikh 26 dan 27 Oktober 2026 itu menggambarkan pembalikan mendadak selepas kenaikan yang berlangsung kira-kira dua tahun.

Laporan utama mengukur kemerosotan itu dari paras tertinggi pada Julai; satu lagi mengukurnya dari Jun. Indeks CSI300 yang lebih luas, yang menjejaki syarikat besar China, merosot kira-kira 20% daripada paras tertinggi pada Jun. Anggaran menunjukkan kerugian di seluruh pasaran saham China sejak Mei berjumlah AS$2.4 trilion, ukuran yang jauh lebih luas berbanding kerugian berkaitan STAR50.

Tekanan itu melangkaui harga saham. Syarikat yang bersiap sedia untuk menjual saham berdepan permintaan pelabur yang lebih lemah, isi rumah yang melabur dalam ledakan teknologi menanggung kerugian, dan usaha Beijing menyalurkan simpanan kepada inovasi domestik menjadi lebih sukar.

Walaupun selepas kemerosotan itu, saham STAR50 didagangkan pada kira-kira 100 kali keuntungan dalam tempoh 12 bulan sebelumnya, berbanding sekitar 30 kali bagi Nasdaq 100 AS. Pelabur masih membayar premium yang besar untuk syarikat teknologi China ketika permintaan, akses eksport dan keuntungan tidak menentu.

Tiada satu pencetus khusus dikenal pasti. Pedagang menyebut penilaian yang mahal, bil cukai dan kebimbangan bahawa Washington mungkin menyekat penggunaan peralatan China di pusat data Amerika. Secara bersama, tekanan itu mengubah perdebatan mengenai pertumbuhan masa depan menjadi ujian lebih segera terhadap pulangan perniagaan.

Mengapa kerugian merebak ke seluruh pasaran

Goldman Sachs menganggarkan saham AI merangkumi 42% daripada jumlah permodalan pasaran saham A di tanah besar China dan saham H di Hong Kong, serta 57% daripada nilai dagangan kedua-duanya. Saham A didagangkan di bursa tanah besar, manakala saham H ialah saham syarikat tanah besar yang disenaraikan di Hong Kong.

Angka itu menunjukkan betapa tertumpunya pelaburan. Syarikat berkaitan AI mewakili lebih daripada empat dolar bagi setiap 10 dolar nilai pasaran dalam kumpulan itu, selain menarik lebih separuh daripada wang yang bertukar tangan. Oleh itu, kejatuhan mendadak dalam kumpulan tersebut menjejaskan pelabur jauh di luar dana teknologi khusus.

Pasaran China mempunyai ramai pelabur individu. Chen Wensheng, pemilik perniagaan kecil dan pelabur di Hainan, menyertai kenaikan itu sebahagiannya kerana percaya syarikat seperti pembuat robot Unitree mendapat sokongan rasmi. Kini, beliau dan rakan-rakannya menanggung kerugian.

Dong Baozhen, pengurus dana yang berpangkalan di Beijing, menyifatkan lonjakan terdahulu sebagai ledakan spekulatif yang kini berbalik arah:

Pasaran saham kemudiannya berkembang menjadi pasaran menaik spekulatif yang melampau. Dan kini kita melihat gelembung itu pecah.

Indeks Komposit Nasdaq AS merosot kira-kira 6% daripada rekod yang dicatatkan tiga minggu sebelumnya. Kemerosotan 40% STAR50 meliputi tempoh yang lebih panjang, namun angka itu menggambarkan kemerosotan jauh lebih mendalam yang dihadapi pelabur teknologi China.

Penurunan paling ketara melanda saham baharu popular

Saham Unitree kehilangan kira-kira separuh nilainya sejak mula didagangkan pada Ogos. Semasa tawaran awam permulaan (IPO), pelabur individu memohon untuk membeli kira-kira 8,000 kali ganda jumlah saham yang diperuntukkan kepada mereka. IPO ialah penjualan saham syarikat kepada pelabur awam buat kali pertama.

Permintaan luar biasa itu diikuti kerugian besar. Pembuat cip memori CXMT merosot lebih 25% dalam tempoh sebulan sebelumnya. Pembangun cip MetaX Integrated Circuits dan Moore Threads Technology masing-masing kehilangan kira-kira separuh nilai sejak Julai.

MetaX dan Moore Threads sebelum ini melonjak kira-kira 700% dan 400%, masing-masing, pada hari pertama dagangan mereka pada 2025. Lonjakan sedemikian membantu membina jangkaan bahawa penyenaraian teknologi baharu boleh memberikan keuntungan luar biasa dalam masa yang singkat.

Zhongji Innolight dan Eoptolink Technology, yang mengeluarkan komponen komunikasi optik, merosot kira-kira 60% daripada paras tertinggi pada Jun dan Julai. Produk mereka membantu memindahkan data melalui infrastruktur yang digunakan untuk pengkomputeran AI, menjadikan akses kepada pelanggan pusat data luar negara satu kebimbangan utama.

Harga lebih rendah, namun penilaian masih tinggi

Nisbah harga kepada keuntungan STAR50 merosot daripada hampir 250 kepada sekitar 100. Nisbah ini membandingkan harga saham dengan keuntungan syarikat sepanjang tahun sebelumnya. Pada 100 kali keuntungan, pelabur membayar kira-kira AS$100 bagi setiap AS$1 keuntungan tahunan yang diwakili oleh indeks itu.

Nasdaq 100 didagangkan pada kira-kira 30 kali keuntungan. Berdasarkan angka itu, gandaan STAR50 masih kira-kira 3.3 kali lebih tinggi. Kedua-dua indeks merangkumi perniagaan yang berbeza, namun perbandingan itu membantu menjelaskan mengapa pelabur masih bimbang tentang harga walaupun selepas kejatuhan besar.

Syarikat yang dinilai pada gandaan tinggi lazimnya berdepan jangkaan kukuh terhadap pertumbuhan keuntungan masa depan. Jika jualan berkembang lebih perlahan daripada jangkaan, kos meningkat atau persaingan mengecilkan margin, pelabur mungkin sanggup membayar lebih rendah bagi setiap dolar keuntungan.

Dan Wang, pengarah China di Eurasia Group, menyebut permintaan domestik yang lemah, margin keuntungan yang mengecewakan dan tekanan kadar faedah AS sebagai punca kebimbangan. Beliau turut menggambarkan keresahan syarikat teknologi tentang sama ada pelaburan yang disokong negara boleh diterjemahkan kepada permintaan komersial yang mencukupi.

Keengganan pengguna China untuk berbelanja penting kerana perniagaan memerlukan pelanggan yang membayar selain modal pelaburan. Pembinaan cip canggih, sistem AI atau robot boleh meningkatkan kapasiti pengeluaran, namun memperoleh keuntungan yang mampan memerlukan pelanggan yang sanggup membayar secukupnya untuk menampung kos pembangunan dan operasi.

Diskaun perkhidmatan AI berdepan kenaikan kos cip

Persaingan harga dalam perkhidmatan AI sudah ketara pada Mei 2024. Alibaba mengurangkan harga beberapa model Tongyi Qwen sehingga 97%. Baidu menawarkan Ernie Speed dan Ernie Lite secara percuma kepada pengguna perniagaan, manakala ByteDance meletakkan harga model utama Doubao 99.3% lebih rendah daripada purata industri.

Model-model ini ialah sistem perisian yang mendasari banyak produk AI generatif. Perniagaan boleh membayar untuk mengaksesnya melalui perkhidmatan awan tanpa perlu membina sistem sendiri. Harga akses yang lebih rendah boleh menarik pelanggan, tetapi pada masa sama mengurangkan hasil pembekal bagi setiap unit penggunaan.

Perkakasan baru-baru ini menghadapi tekanan dari arah bertentangan. Laporan bertarikh 10 September 2026 menyatakan harga indikatif kad pemecut Ascend 950DT Huawei meningkat 20% hingga 50% berbanding sebut harga dua bulan sebelumnya, bergantung pada terma kontrak. Pemproses generasi akan datang yang dirancang Cambricon dinilai semula 20% hingga 30% lebih tinggi, dengan kenaikan serupa dilaporkan bagi MetaX dan Iluvatar CoreX.

Kekurangan memori lebar jalur tinggi mendorong kenaikan itu. Memori ini menyusun cip secara menegak supaya pemproses AI dapat mengakses sejumlah besar data dengan pantas. Komponen yang lebih mahal meningkatkan kos penyediaan kuasa pengkomputeran, walaupun pelanggan mahukan perkhidmatan AI yang lebih murah.

Wang Zhuo, rakan kongsi di Shanghai Zhuozhu Investment Management, memberi amaran bahawa tekanan persaingan akhirnya akan menjejaskan pembuat cip dan pembekal AI:

Seperti semua pengeluar China yang lain, (pembuat cip dan pembekal AI) akhirnya akan terjerumus dalam perang harga. Tiada pengecualian. Semua gelembung pasti akan pecah.

Robotik dan akses eksport berdepan ujian berasingan

China melancarkan dana pelaburan AI yang disokong negara bernilai 60 bilion yuan dalam bulan yang diliputi laporan Oktober. Pembiayaan itu mencerminkan komitmen berterusan Beijing terhadap pembangunan teknologi domestik meskipun pasaran merosot.

Robotik memainkan peranan penting dalam usaha itu. AI terjelma bermaksud menerapkan kecerdasan buatan ke dalam mesin yang berinteraksi dengan dunia fizikal, seperti robot humanoid. China melihat potensi penggunaan mesin ini ketika penduduknya semakin berusia dan tenaga kerjanya mengecil.

Permintaan pada masa ini banyak datang daripada agensi kerajaan dan institusi penyelidikan. Ramai pembeli isi rumah masih menganggap mesin itu terlalu mahal atau kurang praktikal. Dan Wang mempersoalkan seberapa cepat perniagaan itu dapat menembusi pasaran pengguna yang luas:

Nampaknya kecerdasan terjelma tidak mungkin menjana keuntungan dalam pasaran massa.

Jualan luar negara turut berdepan risiko politik. Sekatan AS terhadap robot humanoid China menambah kebimbangan mengenai akses kepada pelanggan Amerika, manakala kemungkinan sekatan terhadap komponen pusat data China menekan pembekal peralatan optik.

Masa dan skop sebarang sekatan tambahan AS terhadap komponen pusat data masih belum dipastikan. Bagi syarikat yang sudah bergelut dengan permintaan domestik yang lemah, kemungkinan kehilangan peluang eksport menambah satu lagi sebab untuk pelabur menyemak semula ramalan keuntungan.

Pembaharuan pasaran Beijing berdepan masalah pembiayaan

Pihak berkuasa China cuba menggantikan ledakan dan kejatuhan berulang dengan kenaikan yang lebih stabil. Langkah yang diambil termasuk kawalan lebih ketat terhadap pinjaman untuk membeli saham dan dagangan frekuensi tinggi, iaitu amalan komputer membuat sejumlah besar pesanan dengan pantas. Pelabur yang disokong negara juga menjual saham ketika pasaran meningkat untuk membendung kenaikan berlebihan.

Pengerusi Suruhanjaya Kawal Selia Sekuriti China, Wu Qing, bertemu peserta pasaran awal bulan itu untuk mendengar cadangan memperbaik pasaran modal. Matlamat dasar yang lebih luas adalah menjadikan pelaburan saham lebih boleh diharap sambil menyalurkan modal kepada perniagaan yang menyokong pembangunan teknologi.

Leo Wang, rakan kongsi di Qianchuang Capital yang berpangkalan di Beijing, berhujah bahawa tumpuan kuat indeks utama terhadap syarikat teknologi telah mengalihkan wang daripada industri lain dan menggalakkan penilaian berlebihan dalam sektor pilihan.

Harga yang jatuh kini merumitkan usaha mendapatkan dana pada peringkat seterusnya. Syarikat tersenarai sedia ada mungkin perlu menjual lebih banyak saham untuk mengumpulkan jumlah wang yang sama. Perniagaan yang bersiap sedia untuk IPO mungkin terpaksa menerima penilaian lebih rendah atau menangguhkan rancangannya.

Hong Hao, rakan pengurusan dan ketua pegawai pelaburan di Lotus Asset Management di Hong Kong, menyifatkan kemungkinan kesannya terhadap penyenaraian akan datang:

Apa yang berlaku sekarang akan menghentikan banyak syarikat yang sedang berusaha untuk disenaraikan.

China juga mengetatkan sekatan terhadap pelaburan luar negara, dengan peraturan lanjut dijadualkan berkuat kuasa pada 1 Disember. Langkah itu dilaksanakan seiring usaha menggalakkan pelaburan domestik, walaupun isi rumah yang mengalami kerugian saham semakin mencari aset yang lebih defensif.

Tarikh di sebalik pembalikan pasaran

Jualan besar-besaran semasa menyusuli beberapa peringkat keterujaan, penetapan harga agresif dan kenaikan kos. Menyusun peristiwa ini mengikut turutan membantu menjelaskan sebab pelabur kini meneliti permintaan pelanggan serta kos penyediaan AI.

• 21 Mei 2024: Pemotongan harga oleh Alibaba, Baidu dan ByteDance menunjukkan persaingan yang semakin sengit dalam perkhidmatan model AI.
• 2025: MetaX dan Moore Threads masing-masing mencatatkan kenaikan kira-kira 700% dan 400% ketika mula disenaraikan di pasaran saham.
• Jun dan Julai 2026: Indeks utama China dan beberapa pembekal AI mencapai paras tertinggi yang digunakan untuk mengukur kemerosotan selepas itu.
• Ogos 2026: Unitree mula didagangkan selepas permintaan luar biasa tinggi daripada pelabur individu IPO.
• 10 September 2026: Laporan mengenai harga pemproses AI yang lebih tinggi menonjolkan tekanan akibat kekurangan memori.
• 26 dan 27 Oktober 2026: Laporan pasaran menyebut kejatuhan STAR50 kira-kira 40% serta kebimbangan yang meningkat terhadap penilaian teknologi.
• 1 Disember: Peraturan tambahan China yang menjejaskan pelaburan luar negara dijadualkan berkuat kuasa.

Keuntungan korporat AS menjadi satu lagi penanda aras jangka pendek. Alphabet, Microsoft, Amazon dan Meta Platforms dijadualkan melaporkan keputusan pada minggu laporan pasaran Oktober itu. Ramalan perbelanjaan mereka penting kepada pembekal yang menjual peralatan untuk infrastruktur AI.

Sesetengah pelabur kekal melabur ketika risiko serantau meningkat

Penyelidikan HSBC mendapati dana yang menumpukan perhatian pada Asia masih memegang bahagian saham China yang lebih besar berbanding penanda aras masing-masing, meskipun berlaku jualan bersih sepanjang tiga bulan sebelumnya. Penanda aras ialah indeks yang digunakan untuk membandingkan peruntukan dan prestasi dana.

Goldman Sachs menyenaraikan Innolight dan CXMT antara puluhan syarikat dalam senarai saham AI China yang disyorkan dan disemak semula. William Bratton, pakar strategi di BNP Paribas Securities, turut melihat peluang pembelian terpilih bagi pelabur yang berhati-hati. Pegangan mereka menunjukkan kemerosotan pasaran menghasilkan penilaian yang berbeza terhadap syarikat tertentu.

Dan Wang menyifatkan keyakinan berterusan terhadap penyelidikan AI dan satelit, dengan bidang satelit mendapat manfaat daripada jangkaan sokongan negara yang berterusan kerana kaitannya dengan ketenteraan. Pada masa sama, ramai pelabur tanah besar beralih kepada sektor lain atau menunggu harga yang lebih rendah.

Thailand dan ekonomi Asia lain berkepentingan terhadap perkembangan pelarasan ini kerana China memainkan peranan besar dalam rantaian bekalan elektronik dan semikonduktor serantau. Jika syarikat China menangguhkan usaha mendapatkan dana atau pengembangan kapasiti, pembekal di tempat lain mungkin berdepan perubahan dalam rancangan pelaburan dan pesanan masa depan.

Ukuran konkrit yang perlu diperhatikan ialah keuntungan syarikat, pesanan pelanggan, perbelanjaan modal dan keputusan pengembangan. Harga saham boleh berubah jauh lebih pantas berbanding kilang atau kontrak pembelian. Bagi pembekal serantau, kesan terhadap perniagaan bergantung pada sama ada tekanan kewangan mempengaruhi keputusan operasi tersebut.

Perkara Utama

• STAR50 merosot kira-kira 40%, dengan sekitar AS$480 bilion nilai pasaran terhapus.
• CSI300 yang lebih luas merosot kira-kira 20% daripada paras tertinggi pada Jun.
• Goldman Sachs menganggarkan saham AI mewakili 42% nilai pasaran gabungan saham A dan saham H, serta 57% nilai dagangan.
• STAR50 masih didagangkan pada kira-kira 100 kali keuntungan lampau, berbanding sekitar 30 kali bagi Nasdaq 100.
• Permintaan lemah, komponen mahal, pemotongan harga perkhidmatan dan kemungkinan sekatan AS menekan jangkaan keuntungan.
• Penilaian yang lebih rendah boleh melambatkan IPO dan menyukarkan pengumpulan dana bagi syarikat teknologi.
• Sesetengah firma pelaburan masih melihat peluang pembelian, manakala pembekal serantau memantau pesanan dan perbelanjaan modal.