Tesla dan Samsung Bantah Tarif Baharu AS ke atas Vietnam Menjelang Tarikh Akhir 29 November

Pengilang beri amaran tentang kos ketika Washington menimbang penalti

Tesla dan Samsung menggesa Washington agar tidak mengenakan tarif tambahan ke atas barangan Vietnam ketika tarikh akhir 29 November semakin hampir bagi menyiapkan siasatan AS berhubung perlindungan harta intelek. Bantahan mereka meletakkan dua pengilang utama di pihak bertentangan dengan kumpulan industri keluli, makanan laut, solar dan kayu Amerika yang mahukan langkah perdagangan lebih tegas.

Siasatan yang dibuka pada 29 Mei 2026 di bawah Seksyen 301 Akta Perdagangan itu menyentuh perlindungan dan penguatkuasaan hak harta intelek di Vietnam. Amerika Syarikat sudah mengenakan tarif umum sebanyak 12.5% ke atas barangan Vietnam susulan siasatan berasingan berkaitan buruh paksa.

Tesla berkata beberapa komponen canggih dan peralatan pembuatan berketepatan tinggi masih tidak boleh didapati daripada pembekal domestik walaupun pelaburan besar telah dibuat dalam pengeluaran di Amerika. Unit Samsung di AS pula menekankan peranan Vietnam dalam menghasilkan telefon pintar dan peralatan rangkaian untuk pelanggan Amerika. Syarikat Korea Selatan itu telah melabur kira-kira $25 bilion di Vietnam, sekali gus menjadikannya pelabur asing terbesar di negara itu.

Pertikaian ini melangkaui sektor elektronik. Perniagaan kasut, pakaian, basikal dan konsol permainan video juga bergantung pada kilang Vietnam, manakala pemilik hak cipta mahukan tindakan lebih tegas terhadap perisian tanpa lesen dan laman web yang mengedarkan filem serta rancangan televisyen tanpa kebenaran.

Oleh itu, Washington berdepan tuntutan yang bertentangan daripada perniagaan dengan kepentingan berbeza: pengilang yang mahu akses kepada komponen import, pengeluar domestik yang mahukan perlindungan daripada persaingan yang didakwa tidak adil, serta pemegang hak cipta yang mahukan penguatkuasaan lebih baik. Satu keputusan tarif boleh memberi kesan berbeza kepada setiap kumpulan.

Skop siasatan harta intelek

Wakil Perdagangan AS meletakkan Vietnam dalam kategori negara asing keutamaan, klasifikasi paling serius dalam senarai pemantauan harta intelek Washington. Vietnam ialah bidang kuasa pertama dalam tempoh 13 tahun yang menerima penetapan itu.

Harta intelek, yang sering diringkaskan sebagai IP, merujuk kepada hak undang-undang terhadap hasil ciptaan seperti perisian, filem, muzik, ciptaan dan jenama. Perlindungan memberi pemiliknya cara untuk mengawal penggunaan tertentu dan menerima bayaran. Penguatkuasaan bermaksud melaksanakan hak tersebut, termasuk mengambil tindakan terhadap penyalinan atau pengedaran tanpa kebenaran.

Washington menuduh Vietnam berulang kali gagal menyelesaikan kebimbangan lama tentang perlindungan tersebut. Seksyen 301 menyediakan proses untuk Amerika Syarikat menyiasat amalan perdagangan asing dan mempertimbangkan tindak balas, termasuk tarif atau langkah perdagangan lain.

Tarikh akhir untuk menamatkan siasatan ialah 29 November. Skop sebarang duti tambahan, termasuk sama ada ia akan meliputi import Vietnam secara meluas atau sektor terpilih, belum diumumkan. Keputusan itu penting bagi syarikat yang cuba menganggarkan produk dan kos pengeluaran yang mungkin terjejas.

Alasan Tesla mengatakan kilang Amerika masih memerlukan import

Penyerahan Tesla bertarikh 2 Julai menumpukan pada keperluan pengilang yang beroperasi di Amerika Syarikat. Pembuat kenderaan elektrik itu berhujah bahawa pelaburan dalam pengeluaran domestik belum menghapuskan keperluan untuk membeli barangan khusus tertentu dari luar negara.

Tesla meminta Wakil Perdagangan AS mengambil kira kebergantungan itu ketika memutuskan sama ada mahu mengenakan duti tambahan. Syarikat itu menggesa agensi berkenaan supaya:

mengambil kira keperluan rantaian bekalan pengilang Amerika

Tesla berkata beberapa komponen canggih dan peralatan pembuatan berketepatan tinggi tidak boleh diperoleh di dalam negara. Peralatan berketepatan tinggi ialah mesin yang direka untuk membuat atau mengukur bahagian mengikut spesifikasi yang sangat tepat. Sesebuah kilang mungkin memerlukan mesin atau komponen khusus, bukannya pengganti yang sekadar hampir serupa.

Tarif ialah cukai ke atas barangan import, yang biasanya dibayar kepada kerajaan oleh pengimport. Apabila pengilang Amerika mengimport peralatan atau alat ganti, duti tambahan boleh meningkatkan kos pengeluaran barangan di Amerika Syarikat. Perniagaan itu kemudian perlu memutuskan berapa banyak kos yang akan ditanggung sendiri, dirundingkan dengan pembekal atau dipindahkan kepada pelanggan.

Hujah Tesla mengaitkan perbahasan tarif secara langsung dengan operasi kilang Amerika: langkah yang bertujuan memberi tekanan kepada rakan dagang asing juga boleh meningkatkan kos bagi perniagaan domestik yang bergantung pada pengeluaran rakan dagang itu.

Samsung dan peruncit tekankan kilang sedia ada

Unit Samsung di AS mengemukakan hujah serupa berdasarkan skala pengeluarannya di Vietnam. Negara itu menghasilkan sebahagian besar telefon pintar dan peralatan rangkaian syarikat berkenaan yang ditujukan kepada pasaran Amerika.

Pelaburan Samsung kira-kira $25 bilion membantu menjelaskan mengapa Vietnam penting kepada respons syarikat itu. Bantahannya berkaitan pangkalan pengeluaran sedia ada yang membekalkan pelanggan AS, bukannya lokasi yang sekadar sedang dipertimbangkan untuk pembuatan pada masa depan.

Kumpulan peruncit dan persatuan perdagangan yang mewakili perniagaan kasut, pakaian dan barangan pengguna lain turut menentang tarif tambahan. Ahli mereka termasuk pengilang basikal dan konsol permainan video yang mempunyai operasi besar di Vietnam.

Perniagaan ini berdepan masalah pembelian yang praktikal. Jika duti meningkat, mereka perlu menilai semula kos barangan yang sudah diperoleh daripada kilang Vietnam. Memindahkan pesanan ke tempat lain mungkin memerlukan mereka mencari pembekal yang mampu membekalkan produk, kualiti dan jumlah yang sesuai, sambil terus memenuhi permintaan pelanggan.

Justeru, kebimbangan bersama dalam sektor elektronik, pakaian dan barangan pengguna ialah kos akibat gangguan terhadap aturan pengeluaran sedia ada. Produknya berbeza, tetapi syarikat-syarikat ini meminta Washington mengambil kira betapa eratnya kaitan jualan dan pembuatan Amerika dengan bekalan dari Vietnam.

Industri manakah mahukan tindakan lebih tegas?

Kumpulan industri AS yang mewakili sektor keluli, makanan laut, papan lapis, panel solar dan produk kayu mengambil pendirian bertentangan. Mereka menuduh Vietnam mengamalkan perdagangan tidak adil dan menggesa Washington mengenakan tarif baharu.

Kumpulan itu melihat penalti perdagangan sebagai tindak balas terhadap keadaan yang menurut mereka merugikan pengeluar Amerika. Tuntutan mereka menunjukkan sebab perbahasan ini tidak boleh diringkaskan sebagai syarikat AS di satu pihak dan pengeksport Vietnam di pihak yang lain. Perniagaan Amerika tidak sependapat tentang dasar yang paling baik untuk melindungi operasi mereka.

Pengeluar yang bersaing dengan barangan import mungkin menyokong duti yang menjadikan import itu lebih mahal. Pengilang atau peruncit yang membeli barangan dari Vietnam pula mungkin berdepan kos lebih tinggi akibat dasar yang sama. Washington perlu menimbang kepentingan yang bersaing ini ketika memutuskan tindakan yang akan diambil.

Kumpulan industri perisian, filem dan muzik mengemukakan satu lagi tuntutan: komitmen konkrit daripada Vietnam untuk membanteras cetak rompak. Tumpuan mereka ialah penguatkuasaan hak harta intelek, termasuk tindakan terhadap perisian dan kandungan hiburan yang diedarkan tanpa kebenaran.

Ini bermakna siasatan tersebut mempunyai beberapa matlamat berbeza. Sesetengah perniagaan mahukan tarif, yang lain mahu mengelakkannya, manakala pemilik hak cipta mahukan perubahan dalam cara Vietnam melindungi dan menguatkuasakan hak terhadap karya mereka. Tindak balas akhir akan menentukan cara Washington menangani tuntutan tersebut.

Kumpulan perisian dan filem mengetengahkan jurang penguatkuasaan

Business Software Alliance, yang ahlinya termasuk Microsoft, Oracle dan IBM, memetik tinjauan 2017 yang menganggarkan kira-kira tiga perempat perisian yang dipasang pada komputer peribadi di Vietnam tidak berlesen. Tarikh itu penting: angka tersebut menggambarkan tempoh tinjauan, bukannya ukuran baharu bagi 2026.

Perikatan itu mengkritik penguatkuasaan walaupun Vietnam berulang kali berjanji untuk menangani masalah tersebut. Bagi perniagaan perisian, kebimbangan komersialnya ialah penggunaan tanpa lesen sah boleh menyebabkan pembangun tidak menerima bayaran bagi produk yang sepatutnya dibeli oleh pelanggan.

Motion Picture Association menyifatkan Vietnam sebagai hab utama cetak rompak dalam talian. Menurutnya, laman web yang mengedarkan kandungan filem dan televisyen tanpa kebenaran menerima lebih 12.5 bilion kunjungan di seluruh dunia pada 2025. Angka itu merangkumi kunjungan dari seluruh dunia, termasuk kunjungan berulang, bukannya jumlah penonton individu di Vietnam.

Persatuan itu menggesa penguatkuasaan lebih tegas dan akses pasaran yang lebih baik untuk perkhidmatan penstriman sah. Tuntutannya merangkumi dua kebimbangan komersial: menghentikan pengedaran tanpa kebenaran dan memudahkan perkhidmatan berlesen mencapai penonton yang membayar.

Tuntutan tersebut menjurus kepada perubahan dalam pasaran digital Vietnam. Tarif akan menjejaskan harga barangan yang memasuki Amerika Syarikat, manakala langkah penguatkuasaan akan menangani cara perisian dan hiburan digunakan atau diedarkan di Vietnam.

Tarif 12.5% sudah berkuat kuasa

Barangan Vietnam kini dikenakan tarif umum AS sebanyak 12.5%, yang diperkenalkan pada Julai selepas siasatan terhadap dakwaan kegagalan menghalang import produk yang dibuat menggunakan buruh paksa. Kes harta intelek ini menambah satu lagi kemungkinan sumber duti bagi perniagaan yang sudah beroperasi dengan levi tersebut.

Vietnam sebelum ini dikenakan tarif 20% di bawah langkah perdagangan Hari Pembebasan oleh Presiden Donald Trump, yang dibatalkan oleh Mahkamah Agung AS. Kadar semasa 12.5% adalah 7.5 mata peratusan lebih rendah daripada kadar terdahulu itu.

Sebagai gambaran mudah, tarif 12.5% ke atas barangan bernilai kastam $100 menghasilkan duti $12.50. Pada kadar 20%, dutinya ialah $20. Contoh ini menunjukkan sebab perubahan walaupun beberapa mata peratusan boleh memberi kesan apabila sesebuah perniagaan mengimport barangan dalam jumlah besar.

Siasatan AS berasingan terhadap dakwaan lebihan kapasiti juga sedang dijalankan. Lebihan kapasiti bermaksud keupayaan pengeluaran yang melebihi jumlah yang mampu diserap pasaran dengan mudah, suatu kebimbangan yang boleh mencetuskan pertikaian tentang jumlah eksport dan harga. Vietnam telah menggesa Washington menjalankan siasatannya secara objektif.

Tarikh penting dalam pertikaian tarif ini ialah:

• 29 Mei 2026: Amerika Syarikat membuka siasatan Seksyen 301 terhadap amalan harta intelek Vietnam.
• 2 Julai 2026: Tesla mengemukakan ulasan yang menerangkan kebergantungan pengilang Amerika pada import khusus.
• Julai 2026: Tarif umum 12.5% menyusuli siasatan berasingan berkaitan buruh paksa.
• 29 November 2026: Tarikh akhir Washington untuk menamatkan siasatan harta intelek.

Eksport meningkat, taruhan bertambah

Eksport Vietnam ke Amerika Syarikat meningkat 42% dalam lapan bulan pertama 2026 berbanding tempoh yang sama pada 2025. Secara ringkas, bagi setiap $100 yang dieksport dalam tempoh terdahulu itu, nilainya tahun ini ialah $142.

Vietnam juga beralih daripada mempunyai lebihan dagangan barangan keempat terbesar dengan Amerika Syarikat pada akhir 2025 kepada yang terbesar, mengatasi China dan Mexico. Lebihan Vietnam bermaksud Vietnam menjual lebih banyak barangan kepada Amerika Syarikat berbanding jumlah yang dibelinya dari negara itu. Dari sudut pandang Washington, imbangan itu merupakan defisit dagangan barangan.

Pertumbuhan eksport meningkatkan jumlah perdagangan yang terdedah kepada keputusan AS. Kilang Vietnam bergantung pada pesanan Amerika, manakala syarikat yang mengimport barangan itu perlu merancang berdasarkan duti dan kemungkinan perubahan selanjutnya.

Skop tindakan Washington akan menentukan pihak yang menanggung kos serta-merta. Duti yang luas akan meliputi lebih banyak kategori produk. Duti yang menyasarkan sektor terpilih pula akan menumpukan kesannya pada barangan yang dinyatakan dalam keputusan.

Tesla dan Samsung meminta Washington mengambil kira keperluan bekalan sedia ada sebelum bertindak. Kumpulan pengeluar domestik mahukan perlindungan lebih kukuh, manakala pemilik hak cipta mahukan komitmen penguatkuasaan yang lebih tegas. Keputusan pada 29 November ialah langkah seterusnya yang dijadualkan untuk menyelesaikan tuntutan yang bersaing itu.

Perkara Utama

• Siasatan harta intelek AS terhadap Vietnam dijadualkan selesai pada 29 November 2026.
• Tesla dan Samsung menentang tarif tambahan, dengan alasan kebergantungan pada pengeluaran Vietnam dan import khusus.
• Barangan Vietnam sudah dikenakan tarif umum AS sebanyak 12.5% susulan siasatan berasingan berkaitan buruh paksa.
• Kumpulan industri keluli, makanan laut, papan lapis, solar dan kayu menyokong duti baharu berhubung amalan yang didakwa tidak adil.
• Kumpulan perisian dan hiburan mahukan tindakan lebih tegas terhadap perisian tanpa lesen dan cetak rompak dalam talian.
• Eksport Vietnam ke Amerika Syarikat meningkat 42% dalam lapan bulan pertama 2026 berbanding tempoh yang sama pada 2025.