Penyelidik Korea Selatan Kenal Pasti Protein FAM84B sebagai Pemacu Penyebaran Tau antara Sel Otak

Petunjuk tentang Bagaimana Kerosakan Berkaitan Demensia Merebak

Penyelidik Korea Selatan telah mengenal pasti protein yang dipanggil FAM84B, yang membantu tau bergerak antara sel otak, sekali gus mendedahkan kemungkinan kaitan antara keradangan dalam otak dengan proses yang dikaitkan dengan perkembangan penyakit Alzheimer. Dalam eksperimen sel, peningkatan FAM84B menyebabkan lebih banyak tau keluar daripada sel saraf dan sampai ke sel bersebelahan. Ubat yang menyekat isyarat kalsium berkaitan mengurangkan pemindahan itu dalam keadaan keradangan.

Institut Kesihatan Kebangsaan Korea, sebahagian daripada Agensi Kawalan dan Pencegahan Penyakit Korea, mengumumkan penemuan itu pada 4 November 2026. Penyelidikan tersebut diterbitkan dalam talian pada 2 Oktober 2026 dalam Journal of Neuroinflammation. Penemuan utamanya berkaitan cara sel melepaskan dan menerima tau, protein yang biasanya membantu mengekalkan struktur dalaman sel saraf tetapi boleh merosakkannya apabila berubah secara tidak normal dan terkumpul.

Penyelidik menggabungkan pemerhatian terhadap tisu otak manusia dengan eksperimen menggunakan sel saraf yang dihasilkan daripada sel stem pesakit. Kajian mereka menunjukkan satu rangkaian proses: isyarat keradangan meningkatkan FAM84B, isyarat kalsium membantu sel melepaskan tau, kemudian sel berdekatan menyerapnya. Keutamaan penyelidikan seterusnya ialah menguji kesan laluan ini terhadap kerosakan otak, perkembangan penyakit dan fungsi kognitif dalam haiwan.

Penemuan Penyelidik dalam Sampel Manusia

Kajian pasukan itu dalam Journal of Neuroinflammation mengenal pasti FAM84B, yang juga dikenali sebagai LRATD2, sebagai pengawal pemindahan tau antara sel. Penyelidik mendapati jumlah protein itu lebih tinggi dalam tisu otak bedah siasat daripada penghidap penyakit Alzheimer, palsi supranuklear progresif dan tauopati primer berkaitan usia.

Keadaan ini tergolong dalam kumpulan yang dipanggil tauopati, iaitu penyakit yang melibatkan pengumpulan tau secara tidak normal dalam otak. Penemuan peningkatan FAM84B dalam beberapa keadaan sedemikian mendorong penyelidik untuk mengkaji peranannya melangkaui satu diagnosis sahaja.

Paras FAM84B yang lebih tinggi turut ditemukan dalam sel saraf korteks yang dihasilkan daripada sel stem individu dengan penyakit Alzheimer, berbanding sel daripada individu tanpa demensia. Sel korteks berasal dari bahagian luar otak, yang menyokong fungsi termasuk ingatan dan pemikiran. Penggunaan tisu pesakit bersama sel hidup membolehkan pasukan itu mengkaji corak berkaitan penyakit serta proses selular di sebaliknya.

Mengapa Pergerakan Tau antara Sel Penting

Tau biasanya mengikat mikrotubul, struktur kecil yang membantu menyokong bentuk dan susunan dalaman sel saraf. Apabila tau menjadi tidak normal dan terkumpul, ia boleh menyumbang kepada kerosakan sel saraf. Penyakit Alzheimer melibatkan tau yang tidak normal serta pengumpulan bahan lain, iaitu beta amiloid.

Penyebaran tau ke sel bersebelahan dikaitkan dengan perkembangan penyakit. Oleh itu, penyelidik mahu memahami lebih daripada sekadar jumlah tau di dalam sel. Mereka juga perlu mengetahui cara tau keluar, perkara yang mengawal pelepasannya dan cara sel lain menerimanya.

FAM84B nampaknya mempengaruhi pergerakan itu. Apabila penyelidik meningkatkan jumlahnya dalam sel saraf, tau di dalam sel berkurangan manakala tau yang dilepaskan ke luar meningkat. Bilangan sel bersebelahan yang menerima tau juga bertambah. Secara keseluruhan, ukuran ini menggambarkan perubahan lokasi tau, daripada berada di dalam sel asal kepada ruang sekeliling dan sel lain.

Makalah itu meletakkan kajian ini dalam konteks minat yang semakin meningkat terhadap tau sebagai sasaran rawatan. Penulisnya menyatakan bahawa manfaat klinikal yang sederhana daripada penyelidikan yang tertumpu pada beta amiloid mendorong kajian terhadap proses lain yang terlibat dalam penyakit Alzheimer, termasuk pergerakan tau.

Keradangan Berkait dengan Proses Pemindahan

Penyelidik mendedahkan sel saraf kepada interleukin-6 dan faktor nekrosis tumor alfa, yang lazimnya disingkatkan sebagai IL-6 dan TNF-alpha. Kedua-duanya ialah sitokin, iaitu mesej kimia yang digunakan sel semasa tindak balas keradangan. Dalam keadaan eksperimen ini, ekspresi FAM84B meningkat dan lebih banyak tau bergerak antara sel.

Kajian itu turut mengaitkan pengaktifan STAT3 dengan peningkatan pemindahan tau. STAT3 ialah protein yang membantu membawa isyarat di dalam sel dan mempengaruhi aktiviti gen. Penglibatannya menambah satu lagi unsur kepada kaitan yang dicadangkan antara mesej keradangan dengan perubahan cara sel saraf mengendalikan tau.

Cho Chul-man, penyelidik kanan di Institut Kesihatan Kebangsaan Korea yang mengetuai kajian itu, menjelaskan sumbangan penemuan tersebut:

Kajian ini ialah yang pertama menunjukkan bahawa FAM84B memainkan peranan penting dalam proses neurokeradangan mempengaruhi pemindahan tau.

Eksperimen itu memberikan laluan khusus untuk dikaji oleh penyelidik: isyarat keradangan, peningkatan FAM84B dan pergerakan tau yang lebih banyak. Ini lebih tepat daripada sekadar memerhatikan keradangan dan tau tidak normal dalam otak yang sama, kerana eksperimen sel membolehkan penyelidik mengubah keadaan dan mengukur pemindahan yang berlaku.

Bagaimana Kalsium Membantu Tau Keluar dari Sel

RYR3, singkatan bagi reseptor ryanodina 3, memainkan peranan utama dalam proses pelepasan tau yang dihuraikan oleh penyelidik. Reseptor ryanodina membantu mengawal pelepasan kalsium daripada simpanan di dalam sel. Kalsium bertindak sebagai isyarat yang boleh mencetuskan aktiviti sel, termasuk pelepasan bahan.

Makalah itu mengaitkan peningkatan FAM84B dengan rembesan tau yang berkaitan dengan isyarat kalsium RYR3. Tajuknya menggambarkan proses ini sebagai eksport tau melalui eksositosis. Eksositosis ialah proses sel melepaskan bahan ke luar sempadannya.

Sel bersebelahan kemudian menyerap tau yang dilepaskan, sebahagiannya melalui endositosis berkaitan klatrin. Endositosis bermaksud membawa bahan masuk ke dalam sel. Klatrin ialah protein yang terlibat dalam pembentukan bungkusan kecil untuk membantu membawa bahan masuk dari permukaan sel.

Oleh itu, hasil kajian menghuraikan dua peringkat yang saling berkaitan: tau keluar dari satu sel dan masuk ke sel lain. Pengambilan berkaitan klatrin menyumbang kepada sebahagian proses penerimaan, manakala isyarat kalsium berkaitan RYR3 terlibat dalam pelepasan. Memisahkan kedua-dua peringkat ini membantu menjelaskan sebab penyelidik mengukur jumlah tau di luar sel serta bilangan sel yang menerimanya.

Apa yang Berlaku Apabila Penyelidik Menggunakan Dantrolena?

Pasukan itu menguji sama ada penyekatan isyarat reseptor ryanodina dapat mengurangkan pemindahan tau. Mereka merawat sel saraf yang terdedah kepada rangsangan keradangan dengan dantrolena, ubat yang menghalang reseptor ini.

Dantrolena menyekat isyarat kalsium berkaitan dan mengurangkan bilangan sel bersebelahan yang menerima tau. Ini memberikan penyelidik kaedah eksperimen untuk mengganggu laluan tersebut dan mengkaji bagaimana perubahan isyarat kalsium mempengaruhi pergerakan tau.

Eksperimen ubat itu menyasarkan isyarat reseptor dalam laluan berkenaan. FAM84B kekal sebagai protein yang dikenal pasti penyelidik membantu menghubungkan keradangan dengan peningkatan pelepasan dan pemindahan tau. Kajian seterusnya perlu menentukan bahagian proses itu yang berpotensi menjadi sasaran rawatan.

Cho berkata peringkat seterusnya perlu meneliti kesan terhadap penyakit:

Penyelidikan lanjut diperlukan untuk menentukan kesan laluan ini terhadap perkembangan sebenar penyakit dan menilai potensinya sebagai sasaran terapeutik.

Kajian terhadap haiwan diperlukan untuk meneliti penyebaran patologi tau, kecederaan sel saraf dan fungsi kognitif. Hasil tersebut akan membantu menentukan sama ada pengurangan pemindahan melalui laluan ini dapat melindungi otak.

Petunjuk Penyelidikan Ketika Keperluan Penjagaan Meningkat di Negara Itu

Beban demensia di Korea Selatan memberikan konteks kesihatan awam yang nyata kepada penyelidikan ini. Dianggarkan 9.2% penduduk berusia 65 tahun ke atas menghidap demensia pada 2023, bersamaan kira-kira 870,000 orang. Kadar itu lebih kurang seorang daripada setiap 11 orang dalam kumpulan umur tersebut.

Demensia menyebabkan 14,251 kematian di Korea Selatan pada tahun itu. Kos penjagaan demensia tahunan negara dianggarkan berjumlah 22.9 trilion won. Angka-angka ini menggambarkan skala penyakit dan keperluan penjagaan yang mendorong penyelidikan tentang bagaimana demensia bermula dan berkembang.

Kim Won-ho, pengarah jabatan penyelidikan gabungan penyakit kronik di institut itu, berkata memahami mekanisme biologi di sebalik permulaan dan perkembangan penyakit amat penting untuk menangani demensia. Beliau berkata institut itu merancang untuk menghubungkan penyelidikan yang menggunakan sumber biologi manusia dengan kajian berasaskan sel stem bagi membina bukti untuk penyelidikan lanjut.

Projek FAM84B mengikuti pendekatan itu. Tisu bedah siasat memberikan maklumat tentang perubahan yang berlaku dalam penyakit manusia, manakala sel saraf terbitan pesakit membolehkan penyelidik memanipulasi mekanisme yang berpotensi di makmal. Kajian itu menerima pembiayaan melalui geran Agensi Kawalan dan Pencegahan Penyakit Korea 2022-NG-008-02, 2025-NI-005-01 dan 2023-NS-001-00.

Daripada Penerbitan kepada Eksperimen Seterusnya

Penemuan itu diterbitkan dalam jurnal saintifik sebelum pengumuman umum oleh institut berkenaan. Tarikh penting dan langkah penyelidikan seterusnya ialah:

• 2023: Anggaran prevalens demensia di Korea Selatan dalam kalangan penduduk berusia 65 tahun ke atas ialah 9.2%, melibatkan kira-kira 870,000 orang.
• 2 Oktober 2026: Kajian FAM84B diterbitkan dalam talian dalam Journal of Neuroinflammation.
• 4 November 2026: Institut Kesihatan Kebangsaan Korea mengumumkan penemuan itu.
• Peringkat penyelidikan seterusnya: Eksperimen haiwan diperlukan untuk menguji kesan terhadap patologi tau, kerosakan sel saraf dan kognisi.

Bagi mereka yang hidup dengan demensia dan keluarga mereka, perkembangan terdekat ialah penjelasan biologi yang lebih terperinci untuk memandu penyelidikan rawatan. Persoalan praktikal sekarang ialah sama ada gangguan terhadap proses ini dapat memperlahankan kerosakan yang menjejaskan ingatan, pemikiran dan kehidupan seharian. Tiada tarikh diberikan bagi hasil kajian susulan yang dicadangkan.

Perkara Utama

• Penyelidik mendapati peningkatan FAM84B dalam tisu otak penghidap beberapa keadaan berkaitan tau dan dalam sel saraf terbitan pesakit Alzheimer.
• Peningkatan FAM84B dalam eksperimen sel menambah pelepasan tau dan bilangan sel bersebelahan yang menerimanya.
• Isyarat keradangan meningkatkan ekspresi FAM84B dan pemindahan tau, manakala pengaktifan STAT3 turut dikaitkan dengan peningkatan pemindahan.
• Isyarat kalsium berkaitan RYR3 membantu mendorong pelepasan, manakala pengambilan berkaitan klatrin menyumbang kepada kemasukan tau ke dalam sel bersebelahan.
• Dantrolena mengurangkan pemindahan dalam sel makmal yang terdedah kepada rangsangan keradangan.
• Keutamaan seterusnya ialah menguji kesan laluan itu terhadap perkembangan penyakit, kecederaan otak dan kognisi dalam haiwan.