Pertikaian Jerebu Delhi Memuncak ketika Kebakaran Ladang di Punjab Meningkat Mendadak dan Angka Penguatkuasaan Dipersoalkan

Peningkatan mendadak pencemaran memberi tekanan kepada Punjab

Indeks Kualiti Udara Delhi meningkat daripada 117 pada 31 Oktober kepada 377 pada 4 November 2026, ketika lonjakan kebakaran ladang di Punjab memburukkan pertikaian mengenai pihak yang bertanggungjawab terhadap pencemaran udara di ibu kota. Menteri Alam Sekitar Delhi, Manjinder Singh Sirsa, berkata Punjab merekodkan 584 kebakaran pada 3 November, hampir enam kali ganda berbanding 98 yang direkodkan sehari sebelumnya.

Ketika berucap di Pusat Arahan dan Kawalan Bersepadu di Shastri Park pada 5 November, Sirsa menuduh kerajaan Parti Aam Aadmi (AAP) di Punjab memperkecilkan jumlah pembakaran dan gagal menyalurkan jentera kepada petani tepat pada masanya. Beliau merujuk kepada Sistem Sokongan Keputusan (DSS), yang menganggarkan pembakaran tunggul menyumbang 20.2 peratus kepada pencemaran Delhi pada 4 November.

Angka Lembaga Kawalan Pencemaran Punjab yang meliputi penguatkuasaan hingga 5 November merekodkan 2,787 kejadian kebakaran, 710 kes polis dan caj pampasan alam sekitar berjumlah Rs 46.10 lakh. Angka itu turut merekodkan prosiding terhadap pegawai dalam 18 kes, sekali gus menambah satu lagi dimensi kepada kritikan Sirsa bahawa akauntabiliti pentadbiran tidak memadai.

AAP menolak tuduhan beliau dan menuduh kerajaan BJP di Delhi menggunakan petani Punjab untuk mengalihkan perhatian daripada pencemaran di ibu kota sendiri. Pertikaian itu merangkumi tiga isu berbeza: jumlah kebakaran, banyaknya asap yang sampai ke Delhi dan sama ada petani mendapat pilihan praktikal selain pembakaran.

Bacaan AQI Delhi sebanyak 377 berada dalam kategori sangat tidak sihat di India, di bawah kategori teruk yang bermula pada 401. Bacaan 391 yang dilaporkan pada 6 November meletakkan bandar itu hampir dengan ambang tersebut. Bagi penduduk, kebimbangan segera ialah udara yang semakin buruk ketika kerajaan bertelagah tentang puncanya.

Makna anggaran pencemaran kepada penduduk

Anggaran DSS meletakkan sumbangan pembakaran tunggul pada kira-kira satu perlima daripada pencemaran Delhi pada 4 November. Baki kira-kira empat perlima datang daripada sumber lain yang diambil kira dalam anggaran itu. Sirsa sendiri mengakui bahawa pelepasan kenderaan dari kawasan berdekatan turut menambah pencemaran di ibu kota.

Tunggul ialah jerami dan batang tanaman yang tertinggal selepas hasil dituai. Pembakarannya melepaskan asap dan zarah halus yang boleh bergerak jauh dari ladang. Jumlah yang sampai ke Delhi bergantung pada kebakaran, arah angin dan keadaan cuaca yang sama ada menyebarkan pencemaran atau memerangkapnya berhampiran permukaan tanah.

Sirsa mengaitkan sebahagian kemerosotan itu dengan asap dari Punjab yang dibawa angin berkaitan gangguan barat, iaitu sistem cuaca yang bergerak merentasi utara India. Beliau berhujah bahawa tiada peningkatan besar dalam pembinaan, kegiatan industri atau kenderaan pencemar yang memasuki Delhi dapat menjelaskan kenaikan mendadak itu.

Cuaca turut mempengaruhi pencemaran yang dihasilkan oleh jalan raya, kenderaan, industri dan pembakaran sampah. Apabila udara bergerak perlahan, pelepasan boleh terkumpul walaupun kegiatan tidak meningkat dengan ketara. Oleh itu, Delhi berdepan asap yang dibawa masuk serta pencemaran yang terhasil di kawasan bandar yang lebih luas.

Barnala dilaporkan mencatat bacaan yang dilabel sebagai AQI sebanyak 1,104 pada pagi Jumaat. Skala AQI kebangsaan standard India bermula daripada sifar hingga 500; platform pemantauan dan kaedah pengiraan di sebalik angka Barnala itu tidak dikenal pasti. Bacaan Delhi dan anggaran DSS yang dinyatakan memberikan ukuran yang lebih jelas untuk memahami perubahan yang dihuraikan menteri itu.

Perkembangan musim kebakaran

Angka awal musim menuai di Punjab menunjukkan sebilangan kecil kebakaran yang tertumpu di beberapa daerah. Menjelang 21 September 2025, lembaga pencemaran merekodkan 46 kejadian: 32 di Amritsar, enam di Patiala, empat di Tarn Taran dan masing-masing satu di Bathinda, Firozpur, Hoshiarpur dan Sangrur.

Pihak berkuasa mengenakan denda sebanyak Rs 50,000 dan mengutip Rs 15,000 setakat itu, tanpa laporan kes polis atau catatan buruk dalam rekod hasil tanah. Pemantauan satelit dan pasukan kampung digunakan untuk mengawasi ladang susulan arahan Mahkamah Agung supaya tindakan tegas diambil.

Angka kemudian menggambarkan perkembangan berikut dalam tempoh pelaporan yang berbeza:

• 15 September hingga 1 November 2026: Punjab merekodkan 1,514 kebakaran, berbanding 2,084 dalam tempoh sepadan setahun sebelumnya.
• 26 Oktober hingga 1 November: Sirsa memetik pemantauan satelit ICAR-IARI yang merekodkan 933 kebakaran di Punjab, dengan purata kira-kira 133 sehari.
• 2 dan 3 November: Sirsa berkata jumlah kebakaran harian meningkat daripada 98 kepada 584.
• 4 November: Pemantauan satelit mengesan 467 kebakaran di enam negeri kajian, termasuk 151 di Punjab; DSS menganggarkan pembakaran tunggul menyumbang 20.2 peratus kepada pencemaran Delhi.
• 5 November: Lembaga pencemaran Punjab merekodkan jumlah bermusim sebanyak 2,787 kejadian dan 710 kes polis.

Jumlah Punjab hingga 1 November kira-kira 27 peratus lebih rendah berbanding 2,084 dalam tempoh sepadan setahun sebelumnya. Lonjakan harian selepas itu membantu menjelaskan bagaimana musim yang menunjukkan peningkatan masih boleh mencetuskan episod pencemaran serius.

Mengapa rekod polis dan kiraan satelit dipertikaikan

Sirsa menuduh Lembaga Kawalan Pencemaran Punjab menerbitkan angka yang bercanggah dengan rekod polis. Beliau berkata Tarn Taran mendaftarkan 90 kes berkaitan pembakaran tunggul pada 28 Oktober, sedangkan jumlah kebakaran yang dilaporkan bagi seluruh Punjab pada hari itu ialah 96.

Bagi tempoh 24 hingga 31 Oktober, beliau memetik 271 kes polis di Tarn Taran, termasuk 189 berkaitan pembakaran tunggul. Dalam kenyataan lain, beliau merujuk kepada lebih 1,000 kejadian pembakaran yang diketahui dan 271 kes yang difailkan terhadap petani di seluruh Punjab. Huraian itu memberikan skop berbeza bagi angka 271 dan tidak menjelaskan kaitan antara jumlah tersebut.

Sirsa, menteri alam sekitar Delhi, menggunakan dakwaan ketidakpadanan itu untuk mempersoalkan angka pengawal selia:

"Sama ada FIR itu palsu atau data PPCB yang palsu," kata Sirsa.

Pengesanan kebakaran melalui satelit, pemeriksaan lapangan dan laporan maklumat pertama (FIR) mengira peringkat pemantauan dan penguatkuasaan yang berbeza. FIR merekodkan secara rasmi suatu kesalahan yang didakwa berlaku dan memulakan siasatan polis. Untuk membandingkan rekod polis dengan rekod satelit secara tepat, pihak berkuasa perlu memadankan lokasi, tarikh pembakaran dan tarikh pendaftaran bagi setiap kejadian.

Angka penguatkuasaan Punjab menunjukkan sebab pemadanan itu penting. Pegawai memeriksa 2,194 lokasi daripada 2,787 kejadian yang dilaporkan dan mengesahkan pembakaran di 994 lokasi. Oleh itu, kira-kira 79 peratus lokasi yang dilaporkan telah diperiksa, manakala pembakaran disahkan di kira-kira 45 peratus lokasi yang diperiksa. Angka itu menunjukkan jurang ketara antara pengesanan awal dengan penemuan lapangan yang disahkan.

Siapa yang dikenakan tindakan berhubung kebakaran?

Lembaga pencemaran Punjab merekodkan 710 FIR di bawah Seksyen 223 Bharatiya Nyaya Sanhita, peruntukan undang-undang jenayah berkaitan keingkaran terhadap perintah yang dikeluarkan penjawat awam. Angka lembaga itu turut menyenaraikan 829 catatan buruk dalam rekod hasil tanah serta 786 notis amaran atau tunjuk sebab hingga 5 November.

Caj pampasan alam sekitar berjumlah Rs 46.10 lakh, bersamaan Rs 4.61 juta. Notis tunjuk sebab meminta penerima menjelaskan dakwaan kegagalan sebelum pihak berkuasa memutuskan tindakan selanjutnya.

Sirsa memetik 494 FIR berkaitan 2,196 kebakaran antara 29 Oktober hingga 3 November. Beliau berkata tiada pertuduhan rasmi atau perintah penggantungan terhadap pegawai penyelaras atau penyelia dilaporkan dalam angka yang digunakannya. Sementara itu, rekod lembaga hingga 5 November menyenaraikan prosiding pendakwaan terhadap pegawai dalam 18 kes, iaitu peringkat tindakan yang berbeza daripada penggantungan atau pertuduhan rasmi.

Menurut Sirsa, Suruhanjaya Pengurusan Kualiti Udara, yang menyelaraskan langkah pencemaran di Delhi dan kawasan sekitarnya, telah mengeluarkan notis kepada timbalan pesuruhjaya Bathinda, Faridkot, Fazilka dan Jalandhar, serta ketua polis kanan Barnala. Beliau turut berkata suruhanjaya itu meneliti kenaikan mendadak kebakaran bersama pegawai kanan pentadbiran dan polis dari 12 daerah Punjab.

Pembiayaan jentera menjadi satu lagi punca pertikaian

Sirsa berkata kerajaan pusat telah menyalurkan Rs 5,000 crore untuk peralatan seperti Happy Seeder dan mesin pengumpul jerami, tetapi menuduh Punjab gagal memastikan petani boleh mendapatkan mesin apabila diperlukan. Happy Seeder menanam tanaman seterusnya melalui jerami yang dikekalkan di ladang, manakala mesin pengumpul jerami mengumpulkan jerami menjadi berkas untuk dibawa keluar dan digunakan di tempat lain.

Dalam kenyataan pembiayaan yang lebih terperinci, beliau memetik Rs 2,056.50 crore yang disalurkan kepada Punjab di bawah skim pengurusan sisa tanaman dari tahun kewangan 2018-19 hingga 2025-26. Beliau juga berkata Rs 430.87 crore telah disalurkan daripada peruntukan Rs 592.57 crore bagi 2026-27, kira-kira 73 peratus daripada peruntukan itu. Beliau tidak menjelaskan skop angka lebih besar, iaitu Rs 5,000 crore.

Sirsa berkata menteri pertanian Kesatuan telah meminta Punjab mengemukakan sijil penggunaan. Sijil itu memperincikan cara dana awam dibelanjakan. Bagi petani, persoalan praktikalnya ialah sama ada peralatan tersedia di kawasan setempat, pada kos yang mampu ditanggung dan dalam tempoh singkat antara penuaian satu tanaman dengan penanaman tanaman seterusnya.

Menteri Delhi itu mengaitkan tuntutannya supaya penguatkuasaan dilakukan dengan keperluan menyediakan peralatan:

"Petani Punjab memerlukan mesin, bukannya FIR. Delhi memerlukan udara bersih, bukannya tindakan balas AAP," kata Sirsa.

Punjab dianggarkan menghasilkan 18.80 juta tan jerami padi sepanjang musim menuai, berbanding 7.97 juta tan di Haryana dan 0.85 juta tan di bahagian Uttar Pradesh dalam Wilayah Ibu Negara Kebangsaan. Anggaran jumlah Punjab kira-kira 2.4 kali ganda berbanding Haryana, menunjukkan skala pengumpulan, pengangkutan dan pemprosesan yang diperlukan.

Kemajuan terdahulu menunjukkan pentingnya lonjakan harian

Pengalaman Punjab pada Oktober 2024 memberikan perbandingan yang berguna. Menjelang 22 Oktober tahun itu, negeri berkenaan merekodkan 1,581 kebakaran, berbanding 1,794 pada tarikh sama pada 2023, 3,696 pada 2022 dan 5,438 pada 2021. Jumlah 2024 kira-kira 12 peratus lebih rendah berbanding 2023 dan 71 peratus lebih rendah berbanding 2021.

Namun, pada 22 Oktober sahaja, 71 kebakaran direkodkan pada 2024, berbanding 30 pada tarikh itu pada 2023. Sebanyak 945 kejadian lagi berlaku antara 10 hingga 16 Oktober, hampir 60 peratus daripada jumlah yang direkodkan hingga 22 Oktober. Oleh itu, jumlah bermusim yang menurun masih boleh berlaku serentak dengan tempoh pembakaran yang tertumpu.

Pihak berkuasa mendaftarkan kes terhadap 920 petani dalam tempoh 22 hari sepanjang tempoh 2024 itu, mengenakan denda Rs 11 lakh, mengutip Rs 9.72 lakh dan membuat 437 catatan buruk dalam rekod hasil tanah. Angka tersebut menggambarkan operasi penguatkuasaan terdahulu, berasingan daripada pertikaian November 2026.

Pada 2024, Punjab turut melaporkan pengurusan kira-kira 1.952 juta tan jerami, meningkat daripada 1.586 juta tan pada 2023. Rancangan ketika itu menetapkan 21 loji pengeluaran briket dan pelet mula beroperasi menjelang Disember 2024. Produk ini memampatkan jerami menjadi bahan api; pengumuman itu menerangkan jadual pembukaan yang dirancang, bukannya mengesahkan bahawa kesemua 21 loji telah beroperasi.

AAP menolak tuduhan Delhi

Respons AAP bukan sekadar mempertikaikan jumlah kebakaran. Parti itu menuduh Sirsa menyalahgambarkan gambar pegawai yang memadamkan kebakaran tunggul seolah-olah menjadi bukti bahawa Polis Punjab membenarkan pembakaran. AAP turut menuduh kerajaan BJP di Delhi gagal mengawal pencemaran di ibu kota sendiri.

Dalam respons dalam talian, AAP mempertikaikan huraian Sirsa tentang gambar itu dan tindakan pegawai Punjab:

Gambar yang menunjukkan pegawai memadamkan kebakaran tunggul diputarbelitkan supaya kelihatan seolah-olah Polis Punjab membiarkannya berlaku.

Ahli Parlimen AAP Sanjay Singh memetik jumlah tahunan kebakaran di Punjab yang menurun daripada kira-kira 71,000 pada 2021 kepada 49,922 pada 2022, 36,663 pada 2023, 10,909 pada 2024 dan 5,114 pada 2025. Angka tahunan itu menggambarkan penurunan dalam tempoh lebih panjang, manakala pertikaian November berpusat pada lonjakan terkini dan kesannya terhadap Delhi.

Sirsa turut mendakwa Punjab membelanjakan Rs 20 crore hingga Rs 25 crore untuk iklan yang mendakwa tiada pembakaran tunggul pada tahun itu. Beliau mempersoalkan pelantikan Reena Gupta, jurucakap AAP dan bekas penasihat kepada menteri alam sekitar Delhi, sebagai pengerusi Lembaga Kawalan Pencemaran Punjab. Respons Gupta terhadap dakwaan itu tidak direkodkan.

Sirsa berkata angka Punjab sendiri menunjukkan 77.38 peratus kawasan penanaman padi telah dituai menjelang 2 November, sekali gus mencabar dakwaan Ketua Menteri Bhagwant Mann bahawa kerja penuaian belum meningkat. Beliau turut mengimbas kenyataan Mann yang mengambil tanggungjawab menangani pembakaran tunggul dalam sidang media pada 4 November 2022.

Tindakan Delhi ketika pertikaian berterusan

Kerajaan Delhi berkata pihaknya telah meningkatkan penyapuan jalan secara mekanikal, semburan air, penggunaan meriam antikabut asap, pemeriksaan tapak pembinaan dan tindakan terhadap pembakaran terbuka. Sirsa berkata pegawai di pusat arahan Shastri Park memantau kawasan tumpuan pencemaran, habuk jalan, pembinaan dan pengurusan sisa sepanjang masa.

Sirsa memohon maaf kepada penduduk Wilayah Ibu Negara Kebangsaan yang terjejas oleh sekatan terhadap kenderaan di bawah piawaian pelepasan BS-VI daripada memasuki Delhi. Piawaian BS-VI mengehadkan bahan pencemar yang dilepaskan oleh kenderaan. Beliau meminta penduduk memberikan kerjasama, menggunakan pengangkutan awam dan mematuhi syarat pelepasan.

Sirsa turut menggesa penduduk melaporkan pelanggaran pencemaran menerusi aplikasi Green Delhi. Dakwaannya bahawa purata AQI Delhi kira-kira 10 peratus lebih rendah berbanding paras sepadan pada tahun-tahun sebelumnya tidak disertakan tempoh perbandingan yang khusus, menjadikan bacaan harian terkini ukuran yang lebih tepat bagi kemerosotan segera itu.

Angka penguatkuasaan Punjab, pertikaian mengenai jentera dan langkah tempatan Delhi menunjukkan kerja yang perlu dilakukan di kedua-dua belah sempadan: mencegah pembakaran di ladang, memastikan pengurusan jerami dapat dilaksanakan oleh petani dan mengurangkan pencemaran daripada trafik, habuk dan sisa. Penduduk menanggung kesan gabungan pelepasan tersebut serta cuaca yang membawa atau memerangkapnya.

Perkara Utama

• AQI Delhi meningkat daripada 117 pada 31 Oktober kepada 377 pada 4 November, menurut Menteri Alam Sekitar Manjinder Singh Sirsa.
• DSS menganggarkan pembakaran tunggul menyumbang 20.2 peratus kepada pencemaran Delhi pada 4 November.
• Lembaga pencemaran Punjab merekodkan 2,787 kejadian kebakaran dan 710 FIR hingga 5 November.
• Sirsa mendakwa terdapat kegagalan dalam pelaporan kebakaran, akses kepada jentera dan akauntabiliti pegawai; AAP menolak tuduhannya.
• Jumlah kebakaran Punjab hingga 1 November lebih rendah berbanding setahun sebelumnya, sebelum berlaku peningkatan harian yang mendadak.
• Delhi mengumumkan kawalan lebih ketat terhadap habuk dan pembakaran sambil menggesa penggunaan pengangkutan awam serta pematuhan peraturan pelepasan kenderaan.