Patutkah Skim Bonus Bayi Hong Kong Merangkumi Keluarga di Bawah Skim Bakat? Meneliti Perdebatan dan Implikasinya

Skim Bonus Bayi Hong Kong: Perdebatan Berterusan tentang Kemasukan Keluarga di Bawah Skim Bakat

Usaha Hong Kong menangani kadar kelahiran yang merosot mendorong kerajaan memperkenalkan beberapa dasar prokelahiran, dengan Skim Bonus Bayi Baru Lahir sebagai langkah paling menonjol. Dilancarkan pada Oktober 2023, skim ini menawarkan elaun tunai sekali bayar sebanyak HK$20,000 (kira-kira US$2,550) kepada ibu bapa yang layak bagi setiap bayi yang dilahirkan di bandar itu. Namun, ketika bandar itu terus bergelut dengan cabaran demografi dan tenaga kerja yang semakin mengecil, perdebatan hangat timbul: patutkah keluarga yang diterima masuk di bawah pelbagai skim bakat Hong Kong turut layak menerima bonus bayi itu?

Persoalan ini bukan sekadar soal keadilan — ia menyentuh daya maju ekonomi Hong Kong pada masa depan, keupayaannya menarik dan mengekalkan golongan profesional mahir, serta cabaran masyarakat yang lebih luas dalam menyokong pembentukan keluarga di persekitaran bandar yang berkos tinggi dan penuh tekanan.

Apakah Skim Bonus Bayi Baru Lahir?

Diumumkan oleh Ketua Eksekutif John Lee Ka-chiu dalam ucapan dasar 2023 beliau, Skim Bonus Bayi Baru Lahir merupakan sebahagian daripada pakej langkah yang dirangka untuk meningkatkan kadar kelahiran Hong Kong. Skim ini memberikan bayaran sekali sebanyak HK$20,000 bagi setiap bayi yang dilahirkan di Hong Kong antara 25 Oktober 2023 dengan 24 Oktober 2026. Untuk layak, sekurang-kurangnya seorang ibu bapa mestilah pemastautin tetap ketika permohonan dibuat.

Setakat Jun 2025, hampir 49,000 pemohon telah menerima bonus itu, dengan kerajaan mengagihkan hampir HK$979 juta secara keseluruhan. Skim ini dijadualkan berlangsung selama tiga tahun, dan dalam tempoh itu kerajaan berharap dapat melihat peningkatan ketara dalam kadar kelahiran bandar tersebut.

Mengapa Skim Ini Diperkenalkan?

Kadar kesuburan Hong Kong antara yang terendah di dunia. Pada 2022, kadar kelahiran bandar itu jatuh ke paras terendah dalam sejarah, iaitu 0.9 anak bagi setiap wanita, jauh di bawah paras penggantian 2.1. Jumlah kelahiran merosot daripada 37,000 pada 2021 kepada 32,500 pada 2022, sebelum meningkat sedikit kepada 33,200 pada 2023 dan 36,700 pada 2024. Trend demografi ini mengancam pertumbuhan ekonomi bandar itu, membebankan perkhidmatan awam dan menimbulkan kebimbangan tentang kemampanan sistem kebajikan sosialnya.

Ekonomi Asia lain seperti Singapura, Jepun dan Korea Selatan turut menghadapi cabaran serupa dan bertindak dengan gabungan insentif tunai, pelepasan cukai dan dasar mesra keluarga. Namun, seperti yang dinyatakan para pakar, langkah-langkah ini kurang berjaya membalikkan kemerosotan kadar kesuburan dan sering kali hanya mempengaruhi masa kelahiran anak, bukannya jumlah anak yang dipilih untuk dimiliki sesebuah keluarga.

Siapa yang Terkecuali? Hujah untuk Keluarga di Bawah Skim Bakat

Buat masa ini, bonus bayi hanya tersedia kepada keluarga yang sekurang-kurangnya seorang ibu bapanya ialah pemastautin tetap. Ini mengecualikan segmen penduduk Hong Kong yang besar dan semakin berkembang: golongan profesional mahir dan keluarga mereka yang diterima masuk di bawah pelbagai skim bakat, seperti Skim Pas Bakat Terunggul dan Skim Kemasukan Migran Berkualiti.

Statistik Jabatan Imigresen menunjukkan bahawa pada 2023 sahaja, lebih 91,000 orang tiba di Hong Kong di bawah skim bakat, dengan jumlah yang hampir sama pada 2024 dan puluhan ribu lagi pada separuh pertama 2025. Ramai pendatang baharu ini berada dalam lingkungan usia untuk mendapatkan anak dan menyatakan minat untuk memulakan atau membesarkan keluarga mereka di Hong Kong.

Ahli perundangan Jesse Shang Hailong, presiden pengasas Persatuan Perkhidmatan Bakat Terunggul Hong Kong, lantang memperjuangkan kemasukan keluarga di bawah skim bakat dalam program bonus bayi itu. Beliau melaporkan bahawa lebih 50 golongan profesional yang melahirkan anak selepas menetap di Hong Kong mengadu kerana dikecualikan daripada skim tersebut. Menurut Shang, "Mengecualikan golongan berbakat daripada skim ini tidak adil, dan meluaskan kelayakan akan menggalakkan mereka melahirkan anak di sini serta membantu usaha bandar ini menarik golongan profesional terbaik."

"Kira-kira 20 peratus keluarga di bawah skim bakat pernah mempertimbangkan untuk melahirkan anak di Hong Kong, termasuk mereka yang sudah mempunyai anak dan mereka yang belum. Ini sudah pun merupakan jumlah yang besar." — Jesse Shang Hailong, Ahli Perundangan dan Presiden, Persatuan Perkhidmatan Bakat Terunggul Hong Kong

Kumpulan Shang telah berkhidmat kepada kira-kira 70,000 orang di bawah skim bakat sejak ditubuhkan pada 2023, dengan majoritinya terdiri daripada golongan profesional dari tanah besar China. Umur median mereka ialah 35 tahun, dan kira-kira 70 peratus sudah mempunyai anak.

Hujah Menyokong dan Menentang Peluasan Skim

Perdebatan tentang sama ada keluarga di bawah skim bakat patut dimasukkan dalam program bonus bayi melibatkan pelbagai pertimbangan ekonomi, sosial dan politik.

Hujah Menyokong

• Menarik dan Mengekalkan Bakat: Peluasan bonus boleh menjadikan Hong Kong lebih menarik kepada migran mahir, yang semakin menjadi rebutan bandar-bandar global. Insentif kewangan, meskipun sederhana, menunjukkan bahawa bandar itu mesra keluarga.
• Meningkatkan Kadar Kelahiran: Kemasukan keluarga di bawah skim bakat boleh menggalakkan lebih banyak kelahiran dalam kalangan demografi yang sememangnya cenderung untuk mempunyai anak, sekali gus membantu mengimbangi kadar kesuburan bandar itu yang merosot.
• Keadilan dan Integrasi: Ramai keluarga di bawah skim bakat menyumbang kepada ekonomi dan masyarakat Hong Kong. Memberikan mereka insentif yang sama seperti pemastautin tetap boleh memupuk rasa kekitaan dan integrasi yang lebih kukuh.

Hujah Menentang

• Kebimbangan Belanjawan: Sesetengah ahli perundangan, seperti Doreen Kong Yuk-foon, berpendapat bahawa defisit belanjawan bandar itu menjadikan peluasan skim ini tidak wajar. Beliau berkata, "Di satu pihak, kerajaan membuat pemotongan dalam pelbagai aspek, sementara di pihak yang lain, kerajaan begitu bermurah hati memberikan HK$20,000 kepada semua orang tanpa memberitahu kami sejauh mana baiknya hasil skim ini."
• Keberkesanan Dipersoalkan: Pakar seperti Profesor Paul Yip Siu-fai, profesor ketua bidang kesihatan populasi di Universiti Hong Kong, mempersoalkan sama ada bonus itu merupakan insentif yang mencukupi. Beliau menyatakan bahawa sedikit peningkatan kelahiran pada tahun lalu mungkin dipengaruhi faktor budaya, seperti Tahun Naga yang dianggap bertuah, bukannya dasar kerajaan.
• Pemastautinan Jangka Panjang: Pengkritik bimbang anak yang dilahirkan oleh keluarga di bawah skim bakat mungkin tidak menetap di Hong Kong untuk jangka panjang, sekali gus mengurangkan potensi manfaat kepada penduduk dan ekonomi tempatan.

Sejauh Mana Bonus Tunai Berkesan Meningkatkan Kadar Kelahiran?

Hong Kong bukan satu-satunya tempat yang menawarkan insentif kewangan untuk menggalakkan kelahiran anak. Skim Bonus Bayi Singapura, misalnya, menyediakan sehingga S$10,000 (kira-kira HK$58,200) bagi anak ketiga dan seterusnya, selain cuti ibu bapa yang lebih panjang dan penjagaan anak bersubsidi. Jepun dan Korea Selatan juga melaksanakan bonus tunai dan pelepasan cukai yang lumayan. Namun, hasilnya bercampur-campur.

Menurut analisis Fortune, dasar sedemikian selalunya hanya memberi kesan kecil terhadap kadar kesuburan keseluruhan. Kos sara hidup yang tinggi, penjagaan anak yang mahal dan budaya kerja yang menuntut kekal menjadi penghalang besar. Di Hong Kong, sambutan orang ramai terhadap bonus bayi itu agak dingin, dengan ramai yang mengatakan jumlahnya tidak mencukupi untuk menampung kos sebenar membesarkan anak.

Profesor Terence Chong Tai-leung, ahli ekonomi di Universiti Cina Hong Kong, berpendapat bahawa walaupun jumlah bonus itu tidak besar, peluasan skim kepada keluarga di bawah skim bakat tetap berbaloi sebagai sebahagian daripada strategi yang lebih luas untuk menggalakkan kelahiran anak. Beliau berkata, "Banyak kerajaan di seluruh dunia mengalami defisit, namun ramai yang masih membelanjakan wang yang banyak untuk dasar menggalakkan kelahiran anak kerana populasi yang semakin mengecil akan menyebabkan ekonomi dan pasaran perumahan merosot."

Eric Fong Wai-ching, profesor ketua sosiologi di HKU, menggesa kerajaan menjalankan kajian tentang keberkesanan skim itu sebelum membuat sebarang perubahan. Beliau menyatakan bahawa di Amerika Utara dan Eropah, menarik pendatang merupakan cara yang berkesan untuk meningkatkan kadar kelahiran kerana pendatang baharu selalunya berniat untuk mempunyai anak. Namun, kajian serupa masih kurang dalam konteks Asia, termasuk Hong Kong.

Selain Tunai: Apakah Langkah Lain yang Diperlukan?

Pakar dan ahli perundangan secara umumnya bersetuju bahawa insentif kewangan sahaja tidak mencukupi untuk membalikkan kemerosotan demografi Hong Kong. Kerajaan telah memperkenalkan pelbagai langkah pelengkap, termasuk:

• Pelepasan Cukai: Penduduk yang layak kini boleh menuntut sehingga HK$17,000 dalam pelepasan cukai bagi perkhidmatan reproduktif berbantu, sekali gus menjadikan rawatan kesuburan lebih mudah diakses.
• Sokongan Penjagaan Anak dan Pendidikan: Perkhidmatan penjagaan anak bersubsidi, penjagaan selepas sekolah yang diperluas dan 12 tahun persekolahan percuma disediakan. Sokongan tambahan turut diberikan kepada tadika dan keluarga yang memerlukan.
• Insentif Perumahan: Keluarga yang mempunyai bayi baru lahir diberi keutamaan untuk perumahan sewa awam dan flat bersubsidi.
• Cuti Ibu Bapa: Hong Kong menawarkan cuti bersalin selama 14 minggu dan cuti paterniti selama lima hari, namun tempoh ini lebih pendek berbanding Singapura yang menawarkan masing-masing 16 minggu dan dua minggu.
• Aturan Kerja Fleksibel: Jabatan Tenaga Kerja menggalakkan majikan mengamalkan dasar mesra keluarga, seperti waktu kerja fleksibel dan pilihan bekerja dari jarak jauh.

Walaupun pelbagai usaha ini dilakukan, ramai penduduk Hong Kong menyatakan bahawa pilihan penjagaan anak yang tidak mencukupi dan kos sara hidup yang tinggi merupakan halangan utama untuk mempunyai lebih ramai anak. Pakar mencadangkan bahawa peluasan pusat penjagaan anak mampu milik, peningkatan subsidi dan pemanjangan cuti ibu bapa boleh memberi kesan yang lebih bermakna.

Membandingkan Pendekatan Hong Kong dengan Rakan Sejawat Serantau

Pengalaman Singapura menawarkan pengajaran berguna kepada Hong Kong. Selain bonus tunai, Singapura menyediakan cuti ibu bapa yang meluas, keutamaan perumahan dan penjagaan anak dengan subsidi yang besar. Langkah-langkah ini bertujuan menangani cabaran praktikal membesarkan anak di bandar yang padat dan mahal. Walaupun kadar kesuburan Singapura kekal rendah, pendekatannya yang menyeluruh dilihat lebih berkesan dalam menyokong keluarga berbanding insentif tunai semata-mata.

Penyelidikan akademik turut menekankan kepentingan pendidikan dan kesihatan dalam mengurangkan beban masyarakat akibat populasi yang semakin menua. Satu kajian perbandingan yang diterbitkan dalam Frontiers in Public Health mendapati bahawa peningkatan tahap pendidikan dalam kalangan penduduk usia bekerja dan penjagaan kesihatan warga emas dapat mengurangkan kesan penuaan populasi dengan ketara. Kajian itu mengesyorkan pengoptimuman skim kemasukan bakat serta peningkatan sokongan kepada keluarga sebagai strategi utama.

Pandangan Orang Ramai dan Pertimbangan Politik

Perdebatan tentang skim bonus bayi mendapat perhatian orang ramai, dengan platform media sosial mencerminkan gabungan sokongan dan keraguan. Sesetengah golongan profesional berasa mereka dikecualikan secara tidak adil, sementara yang lain mempersoalkan keberkesanan insentif tunai. Ahli perundangan berbeza pendapat, dengan sesetengahnya menyokong peluasan kelayakan dan yang lain menggesa sikap berhati-hati dari segi fiskal.

Setiausaha Kewangan Paul Chan Mo-po baru-baru ini mengumumkan bahawa Hong Kong berada di landasan untuk kembali mencatatkan lebihan akaun operasi pada tahun kewangan 2025-26, sebahagiannya hasil prestasi pasaran saham yang kukuh. Prospek fiskal yang bertambah baik ini boleh memberikan kerajaan lebih kelonggaran untuk memperluas program sosial, namun perdebatan tentang keutamaan masih sengit.

Apakah Langkah Seterusnya? Kajian Semula Kerajaan dan Hala Tuju Dasar Masa Depan

Pejabat Timbalan Ketua Setiausaha Pentadbiran kini sedang mengkaji semula Skim Bonus Bayi Baru Lahir. Setiausaha Buruh dan Kebajikan Chris Sun Yuk-han mengesahkan bahawa cadangan masyarakat — termasuk kemungkinan memasukkan keluarga di bawah skim bakat — sedang dipertimbangkan. Hasil kajian semula ini akan membentuk fasa seterusnya dasar populasi Hong Kong.

Pakar menggesa kerajaan agar membuat keputusan berdasarkan kajian yang kukuh dan mempertimbangkan pendekatan menyeluruh yang menggabungkan insentif kewangan dengan sokongan praktikal kepada keluarga. Ketika Hong Kong bersaing dengan bandar-bandar global lain untuk mendapatkan bakat dan berdepan populasi yang semakin menua, kepentingan keputusan ini tidak mungkin lebih besar.

Ringkasan

• Skim Bonus Bayi Baru Lahir Hong Kong menawarkan HK$20,000 bagi setiap anak kepada keluarga yang layak, dengan tujuan meningkatkan kadar kelahiran bandar itu yang rendah.
• Buat masa ini, keluarga di bawah skim kemasukan bakat dikecualikan, sekali gus mencetuskan perdebatan tentang keadilan dan keberkesanan.
• Penyokong berpendapat bahawa kemasukan keluarga di bawah skim bakat dapat menarik dan mengekalkan golongan profesional mahir serta menggalakkan kelahiran anak dalam kalangan pendatang baharu.
• Pengkritik mempersoalkan kesan skim itu dan membangkitkan kebimbangan tentang kekangan belanjawan serta pemastautinan jangka panjang keluarga di bawah skim bakat.
• Bonus tunai semata-mata tidak mungkin membalikkan kemerosotan kadar kesuburan; pakar menggesa pelaksanaan dasar mesra keluarga yang lebih menyeluruh, termasuk penjagaan anak, perumahan dan cuti ibu bapa yang lebih baik.
• Kerajaan sedang mengkaji semula skim itu dan mempertimbangkan pandangan orang ramai, dengan keputusan dijangka dibuat dalam beberapa bulan akan datang.
• Pengalaman Hong Kong mencerminkan cabaran serantau yang lebih luas, dan pengajaran daripada tempat seperti Singapura menunjukkan bahawa sokongan menyeluruh penting untuk membantu keluarga dan menangani perubahan demografi.