Defisit Fiskal Malaysia: Pinjaman Domestik, Kemampanan dan Hala Tuju

Defisit Fiskal Malaysia: Mengimbangi Pertumbuhan dan Kemampanan

Kesihatan fiskal Malaysia menjadi tumpuan sejak beberapa tahun kebelakangan ini, apabila penggubal dasar, ahli ekonomi dan orang ramai memerhatikan dengan teliti usaha kerajaan mengawal defisit dan mengurus peningkatan hutang. Walaupun kenyataan rasmi menekankan kemajuan dalam mengecilkan defisit fiskal dan mengekalkan disiplin, realiti di sebaliknya lebih bernuansa. Malaysia masih berbelanja melebihi kemampuannya, meskipun dengan kawalan yang lebih ketat dan tumpuan lebih jelas terhadap kemampanan jangka panjang. Persoalan utama kekal: adakah pendekatan semasa terhadap pinjaman dan perbelanjaan sedang membina masa depan yang lebih kukuh, atau menggadaikan hari esok demi pembangunan hari ini?

Seberapa Besar Defisit Fiskal Malaysia dan Apakah Puncanya?

Defisit fiskal Malaysia—jurang antara perbelanjaan dan hasil kerajaan—telah lama menjadi ciri kewangan awam negara. Pada 2023, defisit berjumlah RM91.4 bilion, atau 5% daripada keluaran dalam negara kasar (KDNK), turun daripada 5.6% pada 2022. Bagi 2024, defisit diunjurkan mengecil lagi kepada 4.1% daripada KDNK, dengan sasaran 3.8% pada 2025. Penambahbaikan ini mencerminkan usaha bersepadu kerajaan untuk mengukuhkan kedudukan kewangannya, seperti yang diperuntukkan Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023.

Defisit itu bukan berpunca daripada perbelanjaan harian. Hasil Malaysia mencukupi untuk menampung kos operasi seperti gaji, pencen dan subsidi. Sebaliknya, kekurangan itu timbul daripada perbelanjaan pembangunan—pelaburan dalam infrastruktur, tenaga dan projek jangka panjang lain yang tidak dapat dibiayai daripada hasil semasa. Pendekatan ini dianggap sebagai dasar fiskal yang kukuh kerana pinjaman untuk pelaburan produktif boleh menjana pertumbuhan pada masa depan. Namun, ini tetap bermakna negara berbelanja melebihi pendapatannya, dengan perbezaan itu dibiayai melalui pinjaman.

Pinjaman Domestik Mendominasi

Strategi Malaysia adalah untuk meminjam hampir sepenuhnya dalam mata wang sendiri, iaitu ringgit. Pada akhir 2023, hutang domestik merangkumi 97.5% daripada jumlah hutang kerajaan, berjumlah RM1.14 trilion. Pinjaman luar pesisir hanya membentuk 2.5%, atau RM29.8 bilion. Kebergantungan pada pinjaman domestik ini melindungi Malaysia daripada risiko turun naik mata wang dan aliran keluar modal secara mendadak yang boleh menggugat kestabilan ekonomi dengan hutang luar yang tinggi.

Namun, pinjaman besar-besaran dalam pasaran bon tempatan boleh membawa kesan sampingan. Apabila kerajaan menyerap sebahagian besar kredit domestik, pelaburan swasta boleh terhimpit kerana kadar faedah meningkat dan kos pinjaman perniagaan menjadi lebih tinggi. Dinamik ini, yang dikenali sebagai kesan "crowding out", membimbangkan sektor swasta Malaysia dan dinamisme ekonomi keseluruhannya.

Tahap Hutang: Mampukah Ia Dikekalkan?

Jumlah hutang kerajaan Malaysia mencecah RM1.17 trilion pada akhir 2023, bersamaan 64.3% daripada KDNK. Jika jaminan kerajaan dan liabiliti lain diambil kira, angka itu meningkat kepada RM1.53 trilion, atau 84% daripada KDNK. Angka ini besar, tetapi hutang berkanun—yang terdiri daripada Sekuriti Kerajaan Malaysia, Terbitan Pelaburan dan Bil Perbendaharaan Islam—masih di bawah had undang-undang sebanyak 65% daripada KDNK.

Perdana Menteri Anwar Ibrahim dan pegawai Perbendaharaan menegaskan bahawa hutang Malaysia berada dalam had undang-undang dan kerajaan komited untuk mengurangkan defisit serta nisbah hutang kepada KDNK. Matlamat jangka sederhana adalah untuk menurunkan nisbah hutang kepada 60%, sasaran yang disokong oleh reformasi fiskal berterusan dan kutipan hasil yang lebih baik.

Akta Tanggungjawab Fiskal: Kerangka Baharu

Akta Tanggungjawab Fiskal yang digubal pada 2023 menetapkan peraturan jelas bagi disiplin fiskal. Akta itu menghendaki kelulusan parlimen bagi sebarang pelarasan terhadap sasaran fiskal dan menetapkan bahawa paras keseluruhan hutang mesti kekal di bawah 60% daripada KDNK dalam jangka sederhana. Kerangka undang-undang ini bertujuan meyakinkan pelabur dan agensi penarafan kredit bahawa Malaysia serius dalam memastikan kemampanan fiskal.

Pandangan Pakar tentang Kemampanan Hutang

Ahli ekonomi umumnya bersetuju bahawa saiz hutang Malaysia tidak semestinya berbahaya, selagi negara mampu memenuhi kewajipannya tanpa menjejaskan pertumbuhan atau kestabilan sosial. Persoalan utama ialah sama ada dana pinjaman digunakan untuk pelaburan yang menjana pulangan melebihi kos hutang. Jika ya, hutang boleh menjadi alat pembangunan. Jika tidak, ia menjadi beban kepada generasi akan datang.

Malaysian Rating Corporation Bhd (MARC) mengulas, "Sasaran defisit fiskal Malaysia sebanyak tiga peratus menjelang 2026 kekal mencabar tetapi boleh dicapai... Pertumbuhan ekonomi yang lebih tinggi berbanding kos pinjaman akan membawa kepada pengurangan leveraj secara pasif, sekali gus menurunkan nisbah hutang kepada KDNK secara semula jadi."

Perbezaan positif antara kadar pertumbuhan dan kadar faedah Malaysia pada kebanyakan tahun membantu memastikan hutang kekal terkawal. Namun, pertumbuhan yang lebih perlahan pada 2023 menyebabkan perbezaan ini menjadi negatif, sekali gus menyerlahkan kepentingan pertumbuhan ekonomi yang kukuh untuk mengekalkan kesihatan fiskal.

Apakah Risiko Pinjaman Domestik yang Besar?

Walaupun pinjaman dalam ringgit mengurangkan pendedahan kepada kejutan luar, ia tidak menghapuskan risiko fiskal. Hutang domestik yang tinggi boleh mengehadkan kelonggaran kerajaan untuk bertindak balas terhadap krisis pada masa depan, seperti kemelesetan global atau kejutan harga komoditi. Selain itu, apabila hutang bertambah, bayaran faedah juga meningkat, sekali gus boleh mengurangkan peruntukan untuk perkhidmatan penting dan pembangunan.

Menghimpit Pelaburan Swasta

Kajian akademik dan pengalaman antarabangsa menunjukkan bahawa defisit kerajaan yang berterusan serta pinjaman domestik yang besar boleh menaikkan kadar faedah, menyukarkan firma swasta mendapatkan kredit pada kadar yang mampu ditanggung. Kesan "crowding out" ini boleh membantutkan keusahawanan, memperlahankan penciptaan pekerjaan dan meredam pertumbuhan ekonomi. Di Malaysia, kebimbangan timbul bahawa dominasi kerajaan dalam pasaran bon mungkin mengehadkan peluang pengembangan sektor swasta.

Tekanan Inflasi

Penyelidikan juga menunjukkan bahawa defisit fiskal boleh mencetuskan inflasi, khususnya apabila dibiayai melalui pinjaman domestik. Walaupun Malaysia berjaya mengekalkan inflasi pada paras yang agak rendah—1.8% pada 2024—perbelanjaan defisit yang berterusan berisiko mendorong harga naik pada masa depan, terutamanya jika ketidakstabilan politik atau kejutan luaran menjejaskan keyakinan terhadap pengurusan fiskal.

Konteks Global: Pengajaran daripada Ekonomi Lain

Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) memberi amaran bahawa hutang awam yang tinggi, digabungkan dengan pertumbuhan perlahan dan kadar faedah yang meningkat, menimbulkan risiko terhadap kestabilan kewangan di seluruh dunia. Negara yang mempunyai ruang fiskal terhad mungkin lebih sukar menyokong ekonomi ketika kemelesetan, manakala hutang berlebihan boleh menjadikan mereka terdedah kepada aliran keluar modal dan kejatuhan nilai mata wang. Pendekatan berhati-hati Malaysia terhadap pinjaman domestik membantu mengurangkan sebahagian risiko ini, tetapi ruang untuk melakukan kesilapan amat kecil.

Reformasi Fiskal dan Strategi Hasil

Bagi menangani cabaran ini, Malaysia melaksanakan beberapa siri reformasi fiskal yang bertujuan mengukuhkan hasil, meningkatkan kecekapan perbelanjaan dan memastikan kemampanan jangka panjang.

Reformasi Cukai dan Kutipan Hasil

Kerajaan telah meluaskan Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) dan sedang mempertimbangkan reformasi cukai selanjutnya untuk memperluas asas hasil. Walaupun pengenalan semula Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST) boleh menjana lebih banyak hasil, pegawai memilih pendekatan yang lebih bersasar bagi mengelakkan beban berlebihan kepada pengguna. Tumpuan diberikan pada cukai terhadap barangan dan perkhidmatan bukan keperluan, sementara keperluan asas dikecualikan.

Pematuhan cukai yang lebih baik dan penguatkuasaan lebih tegas turut meningkatkan hasil. Pada suku pertama 2025, hasil kerajaan Persekutuan meningkat 3% tahun ke tahun, didorong oleh kutipan cukai jualan dan perkhidmatan yang lebih tinggi serta kutipan cukai pendapatan individu yang lebih kukuh.

Subsidi Bersasar dan Kecekapan Perbelanjaan

Dari segi perbelanjaan, kerajaan menyasarkan semula subsidi, khususnya subsidi diesel, dan mengoptimumkan geran kepada badan berkanun. Langkah ini membantu mengurangkan jumlah perbelanjaan Persekutuan dan mengecilkan defisit. Pada masa yang sama, program bantuan sosial seperti Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (Sara) terus menyokong golongan rentan.

Peruntukan bagi pendidikan dan kesihatan telah ditingkatkan, mencerminkan komitmen terhadap pembangunan inklusif. Belanjawan Kementerian Pendidikan meningkat kepada RM74 bilion pada 2025, manakala Kementerian Kesihatan menerima RM45 bilion. Pelaburan ini bertujuan menambah baik perkhidmatan awam dan infrastruktur, sekali gus menyediakan asas bagi pertumbuhan masa depan.

Mampukah Malaysia Mencapai Sasaran Fiskalnya?

Matlamat kerajaan adalah mengurangkan defisit fiskal kepada 3.8% daripada KDNK pada 2025 dan 3% menjelang 2026, sambil menurunkan nisbah hutang kepada KDNK ke bawah 60%. Kemajuan setakat ini menggalakkan, dengan defisit mengecil selama tiga tahun berturut-turut dan pinjaman baharu menurun daripada RM100 bilion pada 2022 kepada RM76.8 bilion pada 2024.

Pertumbuhan Ekonomi: Pemboleh Ubah Kritikal

Pencapaian sasaran ini sangat bergantung pada pertumbuhan ekonomi yang berterusan. Pada 2024, KDNK Malaysia berkembang 5.1%, mengatasi jangkaan. Penggunaan swasta, pelaburan dan perdagangan menjadi pemacu utama, disokong oleh inflasi rendah dan kadar pengangguran yang menurun. Bagi 2025, pertumbuhan diunjurkan pada 4.5% hingga 5.5%, tetapi risiko masih wujud akibat permintaan luar yang lebih lemah, ketegangan geopolitik dan gangguan perdagangan global.

Penganalisis memberi amaran bahawa pertumbuhan lebih perlahan boleh menyukarkan pencapaian sasaran defisit. IMF telah menurunkan unjuran pertumbuhan Malaysia bagi 2025 kepada 4.1%, dengan menyebut kesan tarif AS dan ketidaktentuan ekonomi global. Jika hasil tidak mencapai sasaran atau perbelanjaan meningkat secara tidak dijangka, kerajaan mungkin perlu menyelaraskan rancangannya atau mencari sumber pendapatan baharu.

Aset dan Liabiliti Kontinjen

Kedudukan fiskal Malaysia disokong oleh aset kontinjen yang besar, termasuk kekuatan kewangan PETRONAS dan dana kekayaan berdaulat yang besar. Pada 2023, PETRONAS menyumbang RM85.7 bilion kepada hasil kerajaan, manakala aset cair melebihi RM220 bilion, bersamaan 12% daripada KDNK. Sumber ini menyediakan penampan terhadap kejutan fiskal dan membantu meyakinkan pelabur.

Namun, liabiliti kontinjen—seperti jaminan kerajaan bagi pinjaman dan kewajipan pencen—membawa risiko jangka panjang. Bayaran pencen meningkat dengan pantas, dan dana sedia ada tidak mencukupi untuk menampung kewajipan pada masa depan. Kerajaan telah mula mendaftarkan pengambilan baharu sektor awam dalam Kumpulan Wang Simpanan Pekerja berbanding skim pencen tradisional, tetapi reformasi lanjut mungkin diperlukan untuk memastikan kemampanan.

Reformasi Struktur dan Pengukuhan Institusi

Reformasi fiskal Malaysia mendapat pujian daripada organisasi antarabangsa, termasuk IMF, kerana menyokong pertumbuhan, perlindungan sosial dan kestabilan makroekonomi. Akta Tanggungjawab Fiskal serta usaha berterusan untuk menambah baik tadbir urus, pendigitalan dan daya tahan iklim sedang meletakkan asas bagi pengurusan hutang dan penyatuan fiskal yang lebih berkesan.

Ahli ekonomi yang dipetik oleh VietnamPlus berkata, "Hutang negara Malaysia yang besar tidak mengancam kemakmuran jangka panjang negara itu, berkat asas ekonomi yang kukuh dan pengurusan fiskal yang berhemat."

Apakah Implikasi Lebih Luas terhadap Masa Depan Malaysia?

Perdebatan mengenai defisit fiskal dan strategi pinjaman Malaysia pada asasnya berkisar tentang hala tuju jangka panjang negara. Jika dana pinjaman dilaburkan dengan bijak dalam projek yang meningkatkan produktiviti, daya saing dan penciptaan pekerjaan, dana itu boleh menyediakan asas bagi kemakmuran yang berterusan. Jika tidak, tindakan itu berisiko membebankan generasi akan datang dengan hutang dan pilihan yang terhad.

Pengalaman Malaysia memberikan pengajaran kepada ekonomi sedang pesat membangun lain yang berdepan cabaran serupa. Pengurusan fiskal berhemat, reformasi yang boleh dipercayai dan tumpuan terhadap pelaburan produktif penting untuk mengekalkan kestabilan dan memupuk pertumbuhan. Pada masa yang sama, kerajaan perlu berwaspada agar tidak leka, kerana paras hutang yang tinggi boleh menjadi tidak mampan dengan pantas jika pertumbuhan merosot atau kejutan luaran berlaku.

Ringkasan

• Defisit fiskal Malaysia mengecil daripada 5% daripada KDNK pada 2023 kepada unjuran 3.8% pada 2025, mencerminkan disiplin dan reformasi yang lebih baik.
• Kerajaan kebanyakannya meminjam dalam ringgit, sekali gus mengurangkan risiko luaran tetapi meningkatkan kebergantungan pada pasaran kredit domestik.
• Hutang domestik yang tinggi boleh menghimpit pelaburan swasta dan mengehadkan kelonggaran fiskal, khususnya ketika krisis.
• Reformasi fiskal, subsidi bersasar dan kutipan hasil yang lebih baik membantu mengukuhkan kemampanan.
• Pencapaian sasaran defisit dan hutang bergantung pada pertumbuhan ekonomi yang berterusan serta disiplin dasar yang konsisten.
• Aset kontinjen seperti PETRONAS dan dana kekayaan berdaulat menyediakan penampan, tetapi kewajipan pencen yang meningkat dan liabiliti lain membawa risiko jangka panjang.
• Pengalaman Malaysia menekankan kepentingan menggunakan dana pinjaman untuk pelaburan produktif dan mengekalkan kerangka fiskal yang boleh dipercayai.