Mahkamah Agung India Benarkan Mercun Mesra Alam Ketika Delhi Dilanda Krisis Pencemaran

Diwali dikawal ketat di bawah langit beracun

Mahkamah Agung India membenarkan penjualan dan penggunaan terhad mercun mesra alam di Delhi dan Wilayah Ibu Negara (NCR) semasa Diwali, dengan menetapkan syarat ketat tentang lokasi, waktu dan cara ia boleh digunakan. Perintah itu dikeluarkan pada minggu ketika kualiti udara di ibu negara berada pada tahap sangat tidak sihat hingga berbahaya, dengan bacaan PM2.5 di banyak kawasan jauh melebihi garis panduan kesihatan. Mahkamah menyifatkan kelonggaran itu sebagai langkah sementara dan percubaan untuk melihat sama ada rangka kerja yang dikawal ketat dapat mengurangkan kegiatan jualan mercun di pasaran gelap sambil melindungi kesihatan awam.

Mercun mesra alam direka untuk melepaskan lebih sedikit bahan pencemar berbanding mercun konvensional. Ia menggunakan formulasi kimia yang diubah suai, mengelakkan sebatian toksik tertentu dan bertujuan mengurangkan pelepasan zarah kira-kira satu pertiga. Doktor dan saintis mengingatkan bahawa formulasi yang lebih bersih tetap menghasilkan zarah halus dan ultra halus yang menembusi jauh ke dalam paru-paru. Kualiti udara di Delhi sering berada pada tahap tinggi sebelum Diwali disebabkan corak cuaca musim sejuk dan pelbagai sumber pencemaran, maka sebarang beban tambahan boleh menyebabkan kualiti udara bandar itu merosot ke tahap teruk atau lebih buruk.

Di bawah peraturan mahkamah, hanya mercun mesra alam yang diperakui boleh dijual, itu pun hanya di lokasi yang ditetapkan oleh peniaga berlesen. Jualan dibenarkan dalam tempoh singkat pada hari-hari menjelang perayaan, manakala mercun hanya boleh dibakar di kawasan tertentu dalam dua tempoh singkat pada malam sebelum Diwali dan pada hari Diwali. Jumlah masa yang dibenarkan untuk membakar mercun ialah tiga jam, dibahagikan antara waktu pagi dan petang. Mercun yang mengandungi barium diharamkan, jualan dalam talian dilarang dan mercun bersiri atau ‘laris’ tidak dibenarkan. Produk mesti memaparkan kod QR National Environmental Engineering Research Institute untuk pengesahan.

Pelan penguatkuasaan pelbagai agensi akan menyokong peraturan ini. Polis, pentadbiran tempatan dan pegawai kawalan pencemaran akan menjalankan rondaan bersama, mengesahkan kod QR di tempat jualan, mengambil sampel secara rawak dan merampas stok yang tidak mematuhi peraturan. Lesen pesalah boleh dibatalkan dan mereka boleh dikenakan penalti. Petroleum and Explosives Safety Organisation akan menjalankan pemeriksaan mengejut. Bagi menilai kesannya, Central Pollution Control Board dan lembaga negeri akan memantau kualiti udara ambien sepanjang tempoh perayaan dan mengemukakan laporan kepada mahkamah.

Pihak berkuasa Delhi turut mengaktifkan Pelan Tindakan Respons Berperingkat apabila musim sejuk bermula. Langkah kawalan habuk pembinaan, sekatan penggunaan penjana diesel bagi perkhidmatan bukan kecemasan, serta larangan penggunaan arang batu dan kayu api untuk memasak secara komersial telah dilaksanakan. Langkah-langkah ini menyasarkan pelbagai sumber yang menyumbang kepada jerebu musim sejuk di bandar itu, termasuk asap kenderaan, habuk pembinaan dan asap pembakaran sisa tanaman di negeri-negeri jiran. Kelonggaran terhad oleh mahkamah ini merupakan sebahagian daripada usaha lebih luas untuk mengelakkan pencemaran daripada terus memburuk sepanjang minggu perayaan.

Apakah sebenarnya mercun mesra alam

Mercun mesra alam muncul selepas perintah mahkamah terdahulu mendorong peralihan daripada mercun konvensional. Penyelidik yang dikaitkan dengan Council of Scientific and Industrial Research dan NEERI mereka bentuk semula formulasi standard untuk mengurangkan bahan pencemar utama dan bunyi bising. Salah satu sasarannya ialah garam barium, yang berkesan sebagai bahan pengoksida tetapi meninggalkan sisa toksik. Banyak formulasi mesra alam menghapuskan barium dan menggunakan bahan pengoksida alternatif serta bahan tambahan yang mengurangkan habuk dan melepaskan sedikit wap air semasa pembakaran. Gabungan itu mengurangkan jumlah zarah dan membantu mengurangkan asap tebal yang berlarutan, yang sering dikaitkan penduduk dengan malam Diwali.

Kategori mercun mesra alam yang biasa termasuk pot bunga, pensel, bunga api, chakkar di tanah dan bunga api udara satu das, yang menghasilkan pelepasan lebih rendah. Pengilang mendakwa kandungan zarah terampai dan sulfur dioksida adalah 30 hingga 40 peratus lebih rendah, selain tahap bunyi yang lebih rendah. Industri itu turut menyatakan bahawa campuran baharu mengurangkan kandungan aluminium dan mengubah tindak balas termit yang menghasilkan kilauan terang dan bunyi. Tujuannya adalah untuk mengekalkan kesan visual sambil mengurangkan asap yang paling mencemarkan.

Penambahbaikan dalam makmal tidak semestinya menghasilkan kesan yang sama di jalanan. Penggunaan sebenar berlaku secara berkumpulan dan sering ketika angin perlahan, apabila asap berkumpul berhampiran permukaan tanah. Kajian mendapati bahawa mercun mesra alam juga melepaskan zarah ultra halus dalam jumlah besar, yang paling berbahaya kerana ia memasuki jauh ke dalam saluran pernafasan. Doktor memberi amaran bahawa sebarang kepulan asap tambahan boleh mencetuskan nafas berdehit, dada terasa ketat atau serangan asma, terutamanya dalam kalangan kanak-kanak, warga emas dan mereka yang menghidap penyakit jantung atau pernafasan.

Pensijilan bertujuan membantu pembeli dan penguat kuasa membezakan produk yang lebih bersih. Mercun mesra alam tulen mesti memaparkan kod QR NEERI dan logo. Imbasan kod itu boleh menunjukkan nama pengilang, butiran lesen dan laporan ujian pelepasan bagi produk berkenaan. Mahkamah meminta pasukan penguat kuasa mengesahkan kod di tempat jualan dan merampas produk yang tidak mempunyai pelabelan sewajarnya.

Stok tiruan atau salah label terus menjadi cabaran. Pihak berkuasa sukar mengenal pasti formulasi sebenar secara visual selepas produk berbungkus memasuki pasaran. Menguji setiap kelompok tidak praktikal dalam tempoh yang singkat, maka mahkamah meminta sampel rawak diambil dan pemeriksaan mengejut dijalankan. PESO dan makmal forensik tempatan menyokong usaha ini, namun pegawai menyatakan kekangan kapasiti dan kelewatan dalam analisis kimia. Kejayaan percubaan ini bergantung pada seberapa cepat dan konsisten pemeriksaan dapat dijalankan di lapangan.

Peraturan mahkamah untuk Diwali kali ini

Lokasi dan waktu: mercun mesra alam hanya boleh dibakar di kawasan lapang yang ditetapkan, biasanya padang komuniti yang dikenal pasti oleh pihak berkuasa tempatan. Tempoh penggunaan yang dibenarkan berjumlah tiga jam, dibahagikan kepada dua waktu, dari 6 am hingga 7 am dan dari 8 pm hingga 10 pm. Waktu ini terpakai pada hari Diwali dan, di sesetengah kawasan pentadbiran, pada malam sebelum perayaan. Membakar mercun di luar waktu tersebut atau di lorong kediaman yang sesak tidak dibenarkan.

Siapa yang boleh menjual: hanya peniaga berlesen yang berdaftar dengan NEERI dan memiliki kebenaran PESO yang sah boleh menjual mercun mesra alam yang diperakui. Jualan mesti dibuat secara bersemuka di kiosk sementara atau gerai tertentu yang diluluskan oleh pentadbiran daerah dengan rundingan pihak polis. Peniaga diberikan lesen bertempoh dan mesti memulangkan atau melupuskan stok yang tidak terjual dengan selamat selepas perayaan.

Larangan: mercun yang mengandungi barium, mercun bersambung atau ‘laris’, serta produk konvensional yang menghasilkan pelepasan tinggi kekal dilarang. Mercun yang dibeli dalam talian tidak dibenarkan. Stok yang dibawa masuk dari luar Wilayah Ibu Negara dilarang dijual atau digunakan di dalam NCR. Pihak berkuasa memberi amaran bahawa pelanggaran boleh menyebabkan rampasan, denda dan pembatalan lesen.

Kesan terhadap kesihatan dan sebab pencemaran meningkat pada awal musim sejuk

PM2.5 merujuk kepada zarah yang berukuran kurang daripada 2.5 mikrometer. Zarah ini melepasi banyak benteng pertahanan tubuh, sampai ke bahagian paling dalam paru-paru malah memasuki aliran darah. Pendedahan dikaitkan dengan serangan jantung, strok, asma yang bertambah teruk dan kesan buruk terhadap kehamilan. Penyelidik kesihatan awam menganggarkan pendedahan jangka panjang kepada udara tercemar memendekkan hayat penduduk Delhi hampir 12 tahun berbanding senario yang memenuhi garis panduan udara bersih. Satu kajian global baru-baru ini mengaitkan kira-kira 135 juta kematian pramatang dengan pencemaran udara sepanjang empat dekad lalu, dengan India dan China menanggung sebahagian besar beban itu.

Setiap tahun, kualiti udara Delhi merosot pada lewat musim luruh dan awal musim sejuk atas sebab-sebab yang melangkaui penggunaan mercun. Malam yang lebih sejuk dan penyongsangan suhu memerangkap bahan pencemar berhampiran permukaan. Kelajuan angin menurun, sekali gus mengehadkan penyebaran pencemaran. Trafik kekal sesak, manakala habuk pembinaan berterbangan dari tapak kerja dan jalan yang tidak berturap. Pada Oktober dan November, asap daripada pembakaran sisa tanaman di Punjab dan Haryana bergerak ke kawasan ibu negara. Mercun pula menambah pencemaran kepada udara yang sememangnya sudah sarat.

Tempoh Diwali pada tahun-tahun lalu menunjukkan peningkatan yang konsisten. Pada satu tahun kebelakangan ini, bacaan PM2.5 24 jam di Delhi mencecah kira-kira 380 mikrogram setiap meter padu semasa Diwali, jauh melebihi purata bermusim bandar itu yang sudah tinggi. Tahun lalu, AQI di beberapa bahagian bandar meningkat kepada lebih sepuluh kali ganda daripada had selamat. Mercun mesra alam, waktu penggunaan yang lebih singkat dan kawasan yang ditetapkan boleh mengurangkan lonjakan itu, namun kesan keseluruhan masih bergantung pada cuaca, sumber pencemaran sedia ada dan sejauh mana peraturan dipatuhi di lapangan.

Bagi mereka yang menguruskan penyakit pernafasan atau jantung kronik, lonjakan singkat sekalipun boleh mencetuskan gejala. Hospital lazimnya melaporkan peningkatan kunjungan ke jabatan kecemasan akibat kesukaran bernafas sekitar malam Diwali. Sebab itulah perintah mahkamah menekankan waktu yang terhad, kawasan lapang untuk penyebaran asap dan tindakan tegas terhadap mercun yang tidak mematuhi peraturan serta menambah beban pencemaran udara tanpa keperluan.

Apa yang diperkatakan hakim dan pegawai

Panel hakim berkata, mereka perlu mempertimbangkan hakikat bahawa larangan menyeluruh tidak menghentikan penggunaan mercun dan penyeludupan menjejaskan matlamat berkenaan. Membenarkan hanya produk yang diperakui untuk tempoh yang singkat di bawah pengawasan rapi boleh mendatangkan mudarat yang lebih kecil berbanding larangan menyeluruh yang mudah dielakkan sehingga mercun berpelepasan tinggi membanjiri pasaran.

Ketua Hakim Negara B. R. Gavai, yang mendengar beberapa petisyen mengenai mercun, mengutarakan konteks nasional semasa perbicaraan terdahulu berhubung larangan tidak seragam di pelbagai wilayah.

Jika mercun hendak diharamkan, ia perlu diharamkan di seluruh negara. Kita tidak boleh mempunyai dasar yang hanya terpakai untuk Delhi.

Kenyataan seorang lagi panel hakim pada musim sejuk lalu mencerminkan pendirian mahkamah tentang agama dan kesihatan awam.

Tiada agama yang menggalakkan sebarang kegiatan yang menyumbang kepada pencemaran atau menjejaskan kesihatan orang ramai.

Peguam kanan Aparajita Singh, yang membantu mahkamah sebagai amicus curiae dalam perkara pencemaran udara, menggesa panel hakim mempertimbangkan golongan yang paling menanggung kesan buruk udara tercemar.

Bukan golongan elit, sebaliknya golongan miskin yang lebih menderita akibat pencemaran.

Ketua Menteri Delhi, Rekha Gupta, berkata kerajaan akan menyokong rancangan mahkamah dan berusaha memastikan sambutan yang selamat mengikut peraturan.

Keputusan itu menghormati sentimen orang ramai sambil melindungi kesihatan. Kami akan memastikan penguatkuasaan yang tegas dan mematuhi sepenuhnya semua arahan.

Bolehkah kelonggaran terhad membendung penggunaan mercun haram

Negeri-negeri dalam Wilayah Ibu Negara berhujah bahawa kebenaran menggunakan mercun mesra alam dalam waktu yang ditetapkan boleh mengurangkan penyeludupan dan kegiatan pasaran gelap. Pengilang berkata laluan yang jelas bagi produk diperakui membantu menghalalkan perdagangan yang sebaliknya akan bergerak secara sembunyi-sembunyi, tanpa kawalan keselamatan dan kualiti. Sesetengah peniaga turut berhujah bahawa pelanggan yang mahukan pengalaman bermain mercun akan beralih kepada apa sahaja yang tersedia, maka pilihan lebih bersih di bawah pengawasan boleh mengehadkan kemudaratan.

Pengkritik pula berkata penguatkuasaan di Delhi dan pinggir bandarnya menghadapi kesukaran sejak bertahun-tahun. Label palsu dan pembungkusan yang ditukar masih berleluasa, manakala pasukan lapangan sukar mengenal pasti formulasi kimia tanpa ujian makmal. Kedudukan Delhi yang berhampiran beberapa sempadan negeri menyukarkan usaha menyekat kemasukan. Mahkamah cuba menangani kebimbangan ini dengan mengehadkan jualan kepada lokasi tertentu di dalam NCR, mengharamkan stok dari luar wilayah itu dan meminta sampel rawak diambil dengan sokongan PESO serta makmal forensik. Pegawai mengakui kapasiti ujian adalah terhad, menjadikan pemeriksaan pantas di lokasi dan pengesahan kod QR penting.

Pakar kesihatan awam turut menekankan kesan kesesakan. Apabila orang ramai membakar mercun yang lebih bersih sekalipun dalam tempoh singkat yang sama, pelepasan boleh tertumpu pada waktu dan ruang tertentu. Sebab itulah mahkamah mewajibkan penggunaan kawasan lapang dan pengawasan di lokasi tumpuan. Kejayaan percubaan ini bergantung pada tahap pematuhan, keadaan cuaca dan pencemaran sedia ada daripada kenderaan, industri dan kebakaran. Laporan kualiti udara yang dikemukakan lembaga selepas Diwali akan memberikan data kepada mahkamah untuk menentukan sama ada kelonggaran terhad boleh berjalan seiring dengan minggu perayaan yang lebih bersih.

Perkara yang boleh dijangkakan penduduk dan cara mengurangkan risiko

Penduduk perlu bersedia menghadapi tempoh singkat tetapi sengit dengan asap dan bunyi bising, meskipun peraturan baharu sudah berkuat kuasa. Rancangan mahkamah bertujuan memastikan pelepasan lebih rendah dan tersebar berbanding malam tanpa kawalan, namun keadaan seperti angin perlahan dan penyongsangan suhu masih boleh memerangkap asap berhampiran permukaan tanah. Keluarga yang mempunyai anak kecil, warga emas dan penghidap asma atau COPD mungkin memilih untuk menyambut perayaan di ruang tertutup yang mempunyai pengudaraan baik atau menghadiri acara komuniti di kawasan lapang yang ditetapkan.

Beberapa langkah mudah boleh mengurangkan pendedahan. Rancang sebarang sambutan di luar dalam waktu yang dibenarkan dan elakkan berada lama di kawasan tempat mercun dibakar. Tutup tingkap pada waktu petang dan pertimbangkan penggunaan penulen udara dengan penapis HEPA jika ada. Topeng N95 atau yang seumpamanya memberikan perlindungan bagi pendedahan singkat di luar. Pantau AQI setempat melalui aplikasi atau paparan rasmi dan hadkan kegiatan berat apabila tahap pencemaran mencecah kategori sangat tidak sihat. Mereka yang menggunakan inhaler hendaklah membawanya dan mengikut nasihat doktor tentang pelan tindakan.

Penduduk yang membeli mercun boleh menyemak kod QR NEERI dan mengelakkan stok yang kelihatan telah diusik atau tidak mempunyai label. Pelanggaran, termasuk penggunaan mercun di luar waktu yang dibenarkan atau di kawasan larangan, boleh dilaporkan kepada polis tempatan atau talian bantuan kawalan pencemaran. Pegawai berkata mereka akan menjalankan rondaan berjalan kaki di seluruh Delhi, Haryana, Uttar Pradesh dan daerah-daerah Rajasthan dalam NCR bagi menguatkuasakan arahan mahkamah.

Inti pati

• Mahkamah Agung hanya membenarkan mercun mesra alam yang diperakui NEERI di Delhi NCR untuk Diwali, secara sementara dan percubaan.
• Mercun hanya boleh dibakar di kawasan yang ditetapkan dalam dua waktu sehari, dari 6 am hingga 7 am dan dari 8 pm hingga 10 pm, pada malam sebelum Diwali dan hari Diwali.
• Jualan hanya dibenarkan secara bersemuka di lokasi tertentu melalui peniaga berlesen, dan setiap produk yang diluluskan mesti mempunyai kod QR.
• Mercun konvensional, mercun yang mengandungi barium, mercun bersiri atau ‘laris’, pembelian dalam talian dan stok dari luar NCR diharamkan.
• Rondaan bersama polis dan pegawai kawalan pencemaran akan mengesahkan kod QR, mengambil sampel secara rawak dan merampas stok haram.
• CPCB dan lembaga negeri akan memantau kualiti udara sepanjang tempoh perayaan dan mengemukakan laporan kepada mahkamah.
• Delhi mengaktifkan GRAP, mengehadkan penggunaan penjana diesel bukan kecemasan serta mengharamkan arang batu dan kayu api untuk memasak secara komersial.
• Doktor memberi amaran bahawa mercun mesra alam juga mengeluarkan zarah halus dan ultra halus yang boleh memburukkan penyakit pernafasan dan jantung.
• Pengilang dan peniaga berkata kebenaran yang dikawal selia boleh mengurangkan penyeludupan dan kegiatan pasaran gelap, manakala pengkritik mempersoalkan keupayaan penguatkuasaan.
• Mahkamah akan meneliti data selepas perayaan untuk menentukan sama ada kelonggaran terhad boleh diteruskan atau perlu diubah.