Pleno Keempat China gariskan lonjakan teknologi, pembenahan pasaran dan pembersihan besar-besaran dalam tentera

Mengapa pleno ini penting sekarang

China menutup satu perhimpunan politik penting di Beijing, iaitu Pleno Keempat Jawatankuasa Pusat semasa Parti Komunis. Mesyuarat itu meluluskan rangka rancangan lima tahun akan datang yang akan memandu dasar dari 2026 hingga 2030, selain mengesahkan perubahan besar dalam jawatan ketika kempen antirasuah dalam tentera semakin meluas. Keputusan yang dibuat pada sesi ini menetapkan hala tuju ekonomi kedua terbesar dunia itu dalam usaha untuk berkembang, bersaing dan mengurus risiko di tengah-tengah agenda yang padat, daripada teknologi canggih hinggalah dasar kelahiran dan disiplin parti.

Pleno menghimpunkan anggota penuh dan anggota ganti Jawatankuasa Pusat untuk membahaskan strategi dan menerima pakai cadangan. Sebelum ini, pleno keempat sering tertumpu pada tadbir urus parti. Kali ini, tumpuan diberikan kepada kerja ekonomi dan perancangan jangka panjang, menandakan kepimpinan mahukan kejelasan tentang pertumbuhan, keselamatan dan inovasi sebelum rancangan penuh digubal dan diluluskan pada musim bunga depan. Sesi itu juga memberi gambaran tentang politik elit, dengan perubahan anggota jawatankuasa yang belum pernah berlaku sebelum ini serta wajah baharu dalam pucuk pimpinan tentera.

Tema utamanya jelas. Beijing mengutamakan inovasi domestik dan daya pengeluaran berkualiti baharu, memberi isyarat mahu berdialog dengan Amerika Syarikat dan bukannya memutuskan hubungan, bersiap sedia melancarkan usaha baharu untuk menangani kemerosotan kadar kelahiran yang semakin ketara serta mengembangkan ekonomi warga emas, berikrar mengambil tindakan terhadap perang harga yang merugikan dan perlindungan tempatan yang berpecah-belah, serta mempergiat kempen antirasuah dalam Tentera Pembebasan Rakyat dengan tahap kesungguhan yang luar biasa.

Rangka rancangan lima tahun ke-15

Pemimpin parti mengumumkan bahawa pleno itu menerima pakai Syor bagi Rancangan Lima Tahun ke-15 untuk Pembangunan Ekonomi dan Sosial. Menurut pegawai kanan, dokumen itu mengandungi 15 bahagian dan 61 artikel yang disusun dalam tiga bahagian. Bahagian pertama menetapkan prinsip panduan. Bahagian kedua menyenaraikan tugas dan langkah strategik merentas sektor. Bahagian ketiga memberi tumpuan kepada pengukuhan kepimpinan berpusat, tadbir urus dan kedaulatan undang-undang. Syor ini kini diserahkan kepada agensi kerajaan dan pihak berkuasa tempatan untuk diterjemahkan menjadi rancangan penuh yang akan dikemukakan kepada badan perundangan negara pada Mac.

Pegawai menekankan proses rundingan meluas di sebalik draf itu. Portal dalam talian yang dibuka selama sebulan mengumpulkan beberapa juta komen daripada orang ramai. Selepas diedarkan kepada wilayah dan kementerian, ribuan cadangan pindaan direkodkan dan ratusan daripadanya diterima. Mesejnya ialah rancangan itu menggabungkan keutamaan peringkat tertinggi dengan maklum balas daripada pelbagai pejabat dan organisasi, kemudian menyatukannya dalam program yang akan memandu belanjawan, projek dan penilaian prestasi di seluruh sistem.

Jiang Jinquan, pengarah Pejabat Penyelidikan Dasar Jawatankuasa Pusat Parti Komunis, menegaskan bagaimana Beijing melihat perancangan sebagai aset strategik dalam era persaingan. Sebelum menghuraikan struktur syor itu, beliau menjelaskan mengapa proses ini penting kepada kepimpinan.

Merumuskan secara saintifik dan melaksanakan secara berterusan rancangan lima tahun ialah kelebihan politik utama sosialisme berciri China, dan penting untuk memperoleh inisiatif strategik di tengah-tengah persaingan antarabangsa yang sengit.

Cadangan itu akan diperincikan oleh kementerian menjadi peta jalan sektor dan projek utama. Rancangan akhir, yang dijangka diluluskan Kongres Rakyat Kebangsaan pada musim bunga, akan menjadi asas kepada sasaran pertumbuhan, keutamaan pelaburan dan instrumen dasar bagi tempoh lima tahun akan datang.

Kemandirian teknologi menjadi tumpuan utama

Dalam kitaran perancangan ini, inovasi beralih daripada aspirasi kepada sistem operasi. Pemimpin mahu penyelidikan, bakat dan modal domestik memacu apa yang mereka sebut sebagai daya pengeluaran berkualiti baharu, bagi meningkatkan produktiviti dan mengurangkan pendedahan kepada titik sekatan luaran. Secara ringkas, ini bermakna pembiayaan lebih besar untuk sains teras, lebih banyak sokongan bagi rantaian bekalan strategik dan usaha lebih pantas menterjemahkan hasil makmal menjadi produk komersial.

Rangka rancangan itu memberi tumpuan kepada kecerdasan buatan, tenaga bersih, pembuatan termaju, robotik, bioperubatan, sains kuantum dan komunikasi generasi baharu. China kini mempunyai ribuan syarikat yang beroperasi dalam bidang AI, dengan pegawai menyebut kira-kira 4,500 syarikat dalam sektor itu. Program angkasa lepas dikenal pasti sebagai keutamaan. Beijing berhasrat menjadi negara peneraju dalam penerokaan angkasa, dengan memanfaatkan kemajuan dalam pelancaran, satelit, penerokaan angkasa lepas dan aplikasi dwiguna untuk memacu industri awam. Syor itu turut menyentuh bidang termaju seperti pelakuran nuklear, tenaga hidrogen dan antara muka otak-komputer, yang tempoh pencapaian kejayaannya tidak menentu tetapi berpotensi membawa pulangan besar.

Agenda ini bukan hanya berkaitan sektor baharu. Ia juga mengenai pembaharuan dan pendigitalan industri tradisional, yang menyediakan sebahagian besar pekerjaan. Kepimpinan berpendapat bahawa menaik taraf industri keluli, kimia, automotif dan jentera dengan sensor, perisian serta proses lebih mesra alam boleh mengekalkan pekerjaan sambil meningkatkan kecekapan tenaga dan mutu produk. Pendekatan itu mengekalkan pembuatan sebagai teras strategi pembangunan serta meletakkan syarikat China pada kedudukan untuk berkembang dalam bidang kenderaan elektrik, bateri, peralatan solar dan automasi industri.

Bagaimana Beijing menggambarkan persaingan dengan Amerika Syarikat

Pegawai menyifatkan persekitaran luaran sebagai kompleks tetapi memilih bahasa penglibatan dan bukannya pemisahan. Mesejnya ialah China mahukan dialog, peluasan bidang kerjasama dan keterbukaan peringkat tinggi, sambil membuat persediaan secara senyap untuk persaingan jangka panjang dalam teknologi dan keselamatan negara. Kawalan eksport, tapisan pelaburan dan risiko tarif menjadi sebahagian daripada latar belakang, namun kepimpinan memberi isyarat bahawa dasar akan menumpukan pada daya tahan dan daya saing, bukannya menutup pintu kepada dunia.

Dalam konteks itu, pertemuan antara Xi Jinping dengan Donald Trump dijangka berlangsung di luar sidang kemuncak serantau, dengan tarif berkemungkinan menjadi antara topik perbincangan. Beijing sedang membina pengaruh dalam rantaian bekalan yang penting kepada industri termaju, daripada unsur nadir bumi dan mineral kritikal hinggalah komponen tenaga bersih. Pada masa yang sama, perancang China sedar ekonomi negara itu masih bergantung pada pasaran antarabangsa, peralatan import dan modal asing dalam bidang tertentu. Keadaan ini mendorong usaha menstabilkan hubungan walaupun kedua-dua pihak semakin mengukuhkan pendirian masing-masing.

Penekanan rancangan terhadap kemandirian, mutu produk dan sistem perindustrian moden mencerminkan usaha mendapatkan kelebihan jangka panjang. Kepimpinan nampaknya yakin bahawa pelaksanaan yang konsisten, skala dan pasaran domestik bersepadu boleh membantu ekonomi mengharungi kejutan dasar dan turun naik kitaran ekonomi.

Daripada kemerosotan kadar kelahiran kepada ekonomi warga emas

Demografi membebankan prospek pertumbuhan, dan syor itu mencerminkan kebimbangan berkenaan. Kadar kelahiran jatuh ke paras terendah dalam era moden walaupun dasar satu anak ditamatkan dan rangka tiga anak diperkenalkan. Keluarga menyebut kos perumahan, penjagaan anak dan pendidikan yang tinggi, serta tekanan kerja. Rancangan baharu itu berusaha membina apa yang disebut pegawai sebagai masyarakat mesra kelahiran dengan mengurangkan kos berkenaan dan memperluas perkhidmatan.

Langkah yang dirancang termasuk penjagaan anak yang lebih mampu milik, sokongan pendidikan awal dan insentif kepada kerajaan tempatan untuk menyediakan perkhidmatan awam bagi keluarga muda. Rangka itu turut menekankan penambahbaikan penjagaan warga emas dan perlindungan perubatan, serta kenaikan umur persaraan secara berperingkat. Perubahan itu akan membolehkan lebih ramai orang kekal dalam tenaga kerja untuk tempoh lebih lama dan mengembangkan ekonomi warga emas yang tertumpu pada perkhidmatan kesihatan, alat bantuan, perumahan mesra warga emas, pelancongan serta produk kewangan untuk pengguna lebih berusia. Jika dilaksanakan dengan baik, langkah ini boleh mengurangkan tekanan terhadap pencen dan meluaskan permintaan domestik.

Menangani involusi dan permintaan yang lemah

Pemimpin parti menggunakan istilah yang sudah menjadi sebahagian daripada perbualan harian di China: involusi. Dalam kegiatan ekonomi, istilah itu merujuk kepada persaingan sengit dalam pasaran domestik yang menurunkan harga, menjejaskan keuntungan dan mendorong syarikat bersaing dengan menawarkan harga serendah mungkin. Lebihan bekalan dalam sektor seperti elektronik pengguna, panel solar dan sesetengah perkhidmatan AI mencetuskan perang harga yang menghakis pelaburan dan upah. Syor itu menyeru pembentukan pasaran nasional yang lebih bersatu untuk mengurangkan perlindungan tempatan, menetapkan peraturan persaingan yang adil dan meningkatkan piawaian produk. Matlamatnya ialah membolehkan syarikat produktif berkembang merentas wilayah sambil membendung pertindihan yang membazir.

Pada masa yang sama, ekonomi masih banyak bergantung pada pelaburan dan eksport. Upah ketinggalan, keyakinan isi rumah rapuh dan pasaran hartanah masih menyesuaikan diri selepas ledakan yang berpanjangan. Kerajaan tempatan menanggung hutang besar melalui wahana pembiayaan, yang boleh mengehadkan perbelanjaan bagi perkhidmatan sosial yang menyokong penggunaan. Rancangan itu cuba mengimbangi keadaan ini dengan terus mengutamakan pembuatan termaju dan infrastruktur, sambil berikrar meningkatkan perbelanjaan untuk barangan awam dan sokongan bersasar bagi penggunaan isi rumah.

Sama ada imbangan itu dapat memulihkan permintaan bergantung pada langkah konkrit untuk melindungi hak milik persendirian, meningkatkan pendapatan boleh guna dan menyalurkan lebih banyak sumber fiskal kepada kesihatan, pencen dan pendidikan. Tanpa langkah tersebut, tekanan deflasi dan risiko kewangan mungkin berterusan walaupun angka pengeluaran keseluruhan mencapai sasaran.

Kejutan pertukaran jawatan dan pembersihan besar-besaran dalam tentera

Selain dasar, pleno itu menyampaikan mesej tegas berhubung pertukaran jawatan. Jawatankuasa Pusat menggugurkan atau menggantikan 11 anggota, kadar pertukaran tertinggi dalam satu mesyuarat sejak 2017. Kejutan terbesar berlaku dalam tentera. Lapan jeneral dipecat daripada parti atas tuduhan rasuah, dalam tindakan penyingkiran terbuka yang luar biasa dan turut melibatkan He Weidong, yang pernah menjadi naib pengerusi Suruhanjaya Ketenteraan Pusat kedua tertinggi serta anggota Politburo. Badan tertinggi tentera yang dipengerusikan Xi kini kehilangan beberapa anggota dalam siri siasatan sejak 2023.

Veteran penguat kuasa disiplin Zhang Shengmin dinaikkan pangkat menjadi naib pengerusi kedua tertinggi Suruhanjaya Ketenteraan Pusat. Beliau mengetuai badan pemeriksaan disiplin tentera dan turut berkhidmat dalam suruhanjaya antirasuah negara bagi sektor awam. Kenaikan pangkatnya memberi isyarat bahawa usaha membersihkan proses perolehan dan logistik angkatan tentera akan diteruskan dengan tegas, serta kesetiaan dan disiplin kekal sebagai kriteria utama untuk kenaikan pangkat.

Kehadiran perwakilan tentera nyata dikurangkan berbanding sesi terdahulu. Masa dan skala pembersihan itu menyampaikan isyarat jelas kepada anggota: pelanggaran disiplin membawa akibat sebenar, dan kawalan politik terhadap angkatan bersenjata kekal sebagai keutamaan utama walaupun kepimpinan menekankan pemodenan keupayaan tempur.

James Char, seorang penolong profesor yang mengkhusus dalam Tentera Pembebasan Rakyat, memberi amaran bahawa pengumuman yang dibuat serentak dengan pleno boleh membawa kesan sampingan dalaman jika dilakukan secara berlebihan dan terlalu pantas. Beliau berpendapat bahawa pendedahan terperinci mengenai siasatan yang sedang berlangsung boleh mengalih perhatian daripada agenda dasar dan menjejaskan kestabilan pasukan.

Mengumumkan lebih banyak perkara seperti ini semasa Pleno akan mengalih perhatian daripada Pleno itu sendiri dan terus menjejaskan moral PLA.

Maksudnya kepada perniagaan dan pelabur

Bagi syarikat, rancangan itu memberi isyarat kesinambungan dasar. Sektor pembuatan kekal sebagai pemacu utama, dengan peningkatan digital dan piawaian hijau diterapkan dalam panduan setiap sektor. Penggantian teknologi akan membentuk keputusan perolehan dan pelesenan, khususnya dalam bidang yang sensitif terhadap kawalan eksport atau keselamatan negara. Syarikat yang berkaitan dengan AI, perisian industri, peralatan kuasa, bateri dan semikonduktor boleh menjangkakan kontrak serta subsidi, di samping penelitian dan sasaran prestasi yang lebih ketat.

Pelabur asing akan melihat lebih banyak projek rintis untuk memperluas akses pasaran dalam perkhidmatan termaju, namun layanan sama rata kepada syarikat tempatan berkemungkinan disertai syarat berkaitan data, semakan keselamatan dan kerjasama tempatan. Lebihan kapasiti merupakan risiko sebenar dalam beberapa industri. Rakan dagang mungkin bertindak balas dengan siasatan antidumping dan tuntutan kandungan tempatan. Syarikat yang menjual ke pasaran China perlu membuat persediaan menghadapi persaingan domestik dan tekanan harga yang semakin sengit, manakala syarikat yang mendapatkan bekalan dari China perlu melindungi diri daripada perubahan dasar dan kesesakan logistik.

Peningkatan penggunaan dalam bidang kesihatan, perkhidmatan warga emas, sukan, kebudayaan dan pelancongan boleh membuka peluang khusus bagi syarikat pengguna. Perkara utama ialah pelaksanaan perbelanjaan sosial, mobiliti buruh dan peraturan persaingan yang adil. Hak milik yang lebih jelas dan peraturan yang boleh dijangka bagi syarikat swasta akan meningkatkan keyakinan lebih daripada slogan, serta membantu menterjemahkan usaha inovasi kepada pertumbuhan pendapatan yang stabil.

Garis masa pelaksanaan dan perkara yang perlu diperhatikan

Syor yang diterima pakai pada pleno itu akan diterjemahkan kepada pelan kerja yang terperinci. Kementerian dan wilayah akan merangka program khusus dan mengemukakannya untuk semakan. Rancangan penuh lima tahun itu dijangka dimuktamadkan dan diluluskan Kongres Rakyat Kebangsaan pada musim bunga, kemudian diperincikan menjadi rancangan sektor, peruntukan belanjawan dan ukuran prestasi. Penggubal undang-undang dan pegawai kanan sudah memulakan sesi kajian untuk menyelaraskan rangka kerja undang-undang dan kerja pentadbiran dengan matlamat baharu, termasuk sokongan bagi pasaran nasional yang lebih bersatu dan pembangunan berkualiti tinggi.

Perhatikan isyarat awal dalam beberapa bulan akan datang: program rintis untuk merangsang penggunaan isi rumah, langkah menangani hutang kerajaan tempatan, insentif baharu bagi penjagaan anak dan warga emas, serta senarai perolehan yang mengutamakan teknologi domestik dalam sistem kritikal. Kempen antirasuah berkemungkinan berterusan dalam sektor awam dan tentera, dan perubahan jawatan selanjutnya mungkin menyusul apabila siasatan selesai. Semua ini menggariskan kawalan pusat yang ketat terhadap perancangan, dengan penekanan jelas pada inovasi, keselamatan dan pelaksanaan berdisiplin.

Perkara Utama

• Pleno Keempat menerima pakai syor yang akan menjadi rangka Rancangan Lima Tahun ke-15 China bagi tempoh 2026 hingga 2030.
• Syor itu merangkumi 15 bahagian dan 61 artikel berkaitan strategi, tugas sektor dan tadbir urus.
• Kepimpinan memperkukuh tumpuan terhadap inovasi dan daya pengeluaran berkualiti baharu untuk memacu pertumbuhan serta mengurangkan pendedahan kepada faktor luaran.
• Sektor keutamaan tinggi termasuk AI, tenaga bersih, pembuatan termaju, bioperubatan, teknologi kuantum dan angkasa lepas.
• Pegawai memberi isyarat mahu berdialog dengan Amerika Syarikat sambil membuat persediaan menghadapi persaingan jangka panjang dalam teknologi dan keselamatan.
• Langkah demografi menyasarkan masyarakat mesra kelahiran, penjagaan anak yang lebih baik, penjagaan warga emas yang dipertingkat dan kenaikan umur persaraan secara berperingkat.
• Rancangan itu bertujuan menyatukan pasaran nasional serta membendung perang harga dan lebihan bekalan yang digambarkan sebagai involusi.
• Sebelas anggota Jawatankuasa Pusat digantikan, termasuk lapan jeneral yang dipecat atas tuduhan rasuah, dalam pembersihan tentera terbesar sejak beberapa tahun kebelakangan ini.
• Zhang Shengmin dinaikkan pangkat menjadi naib pengerusi kedua tertinggi Suruhanjaya Ketenteraan Pusat untuk memperkukuh disiplin.
• Rancangan penuh lima tahun itu dijangka diluluskan pada musim bunga, diikuti rancangan sektor dan belanjawan terperinci.