Kelas bahasa Mandarin dibenarkan di sekolah menengah kebangsaan, 200 guru dirancang untuk 2025

Dasar berteraskan permintaan, akses dan bekalan guru

Malaysia telah mengambil langkah jelas untuk memperluas pembelajaran bahasa dalam pendidikan awam. Kementerian Pendidikan mengesahkan bahawa kelas bahasa Cina boleh ditawarkan di sekolah menengah kebangsaan apabila ibu bapa memintanya. Kelas boleh dimulakan apabila sekurang-kurangnya 15 ibu bapa mengemukakan permintaan, selaras dengan Akta Pendidikan 1996. Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek berkata akses tidak akan bergantung pada kaum, status atau latar belakang. Semua sekolah menengah kebangsaan boleh menawarkan mata pelajaran itu selagi permintaan memenuhi syarat dan pihak sekolah dapat mengatur tenaga pengajar serta jadual waktu. Kementerian akan menyokong sekolah yang memilih untuk berbuat demikian.

Bagi menyokong dasar itu dengan tenaga pengajar, kementerian merancang untuk mengambil 200 guru bahasa Cina baharu pada 2025. Jumlah pelantikan akan bergantung pada bilangan calon yang memohon serta lokasi yang paling memerlukan guru. Kementerian turut menyatakan bahawa pilihan itu terbuka di seluruh sekolah. Ia bukan terhad kepada daerah tertentu atau sekolah yang majoriti muridnya berbangsa Cina. Mana-mana Sekolah Menengah Kebangsaan yang menerima permintaan sah boleh memohon supaya mata pelajaran itu dimasukkan dalam jadual waktu. Pendekatan ini menunjukkan keseimbangan praktikal antara permintaan, bekalan guru dan perancangan di peringkat sekolah.

Langkah ini sebahagian daripada perbincangan nasional yang lebih luas mengenai pembelajaran bahasa, perpaduan negara dan kemahiran masa depan. Pengajaran di sekolah kebangsaan Malaysia menggunakan Bahasa Melayu, manakala bahasa Inggeris diajar sebagai bahasa kedua. Banyak sekolah sudah menawarkan bahasa Arab, sementara sekolah terpilih menyertai Program Dwibahasa yang menggunakan bahasa Inggeris untuk pengajaran sains dan matematik. Membuka lebih banyak laluan untuk mempelajari bahasa Mandarin di peringkat menengah memberi keluarga cara yang terbukti untuk membina kemahiran berbilang bahasa di sekolah awam. Langkah ini juga merapatkan amalan di peringkat menengah dengan pendekatan yang sudah diterapkan di sesetengah sekolah rendah, apabila kelas bahasa tambahan boleh dimulakan jika permintaan murid mencukupi.

Makna peraturan ini kepada keluarga dan sekolah

Bagi keluarga, peraturannya mudah. Apabila sekurang-kurangnya 15 ibu bapa mengemukakan permintaan kepada pengetua, lazimnya melalui Persatuan Ibu Bapa dan Guru, sekolah boleh membentuk kelas bahasa Mandarin. Mata pelajaran itu terbuka kepada semua kaum dan murid dari Tingkatan 1 hingga Tingkatan 5. Sekolah boleh memasukkan kelas itu dalam jadual waktu biasa atau mengadakannya selepas waktu persekolahan, bergantung pada ketersediaan guru dan kekangan jadual. Murid yang ingin menduduki peperiksaan boleh mengambil kertas Bahasa Cina SPM, yang sudah menjadi sebahagian daripada rangkaian peperiksaan kebangsaan. Murid yang mempelajari bahasa itu untuk tujuan komunikasi boleh menumpukan perhatian pada pembelajaran berasaskan kelas, jika sekolah menyediakan aliran tersebut.

Ambang 15 ibu bapa sudah biasa bagi ramai pihak di sekolah rendah kebangsaan. Pakar pendidikan menyatakan beberapa sekolah rendah sudah menawarkan kelas bahasa Mandarin dan Tamil apabila menerima permintaan yang mencukupi. Kini sekolah menengah boleh mengambil tindakan dengan ketetapan yang sama jelas. Syarat itu membolehkan komuniti kecil mencapai ambang permintaan, di samping membantu sekolah merancang penempatan guru dan saiz kumpulan dengan lebih teratur.

Minat terhadap bahasa Mandarin meningkat dalam kalangan pelbagai komuniti

Minat terhadap bahasa Mandarin semakin meningkat dalam kalangan pelbagai komuniti. Sekolah rendah Cina menyaksikan peningkatan berterusan dalam pendaftaran murid bukan Cina sejak sedekad lalu. Menjelang 2020, kira-kira seorang daripada lima murid di sekolah rendah Cina berasal daripada kaum lain. Ramai daripada mereka ialah murid Melayu, malah sesetengah sekolah mencatatkan majoriti murid Melayu. Pemerhati menyebut gabungan beberapa faktor. Ibu bapa menghargai budaya sekolah dan disiplin yang kukuh. Mereka juga melihat bahasa Mandarin sebagai kemahiran praktikal untuk kerjaya dalam perniagaan, kejuruteraan, penjagaan kesihatan dan perkhidmatan awam.

Sekolah Cina telah menyesuaikan diri untuk menerima murid yang lebih berbilang latar belakang. Banyak sekolah menyediakan makanan halal, bilik solat dan komunikasi dwibahasa dengan ibu bapa. Laporan terkini mengetengahkan murid Melayu yang cemerlang dalam persekitaran ini, termasuk seorang ketua murid Melayu di sebuah sekolah Cina di Pulau Pinang. Apabila kumpulan murid ini melangkah ke sekolah menengah, permintaan terhadap kelas bahasa Mandarin dalam sistem kebangsaan berkemungkinan meningkat. Pilihan untuk mempelajari bahasa Mandarin di SMK membolehkan murid kekal di sekolah kebangsaan dalam kawasan kejiranan mereka sambil meneruskan pembelajaran bahasa.

Kenyataan pemimpin dan pakar

Dalam jawapan rasminya di Parlimen, Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek menegaskan bahawa matlamatnya ialah memastikan setiap kanak-kanak mendapat akses yang sama rata dan peluang yang adil untuk mempelajari bahasa yang penting bagi masa depan mereka.

Kami kekal komited untuk menyediakan akses pendidikan yang seimbang tanpa mengira kaum, status atau latar belakang.

Dr Anuar Ahmad, timbalan pengarah Institut Pembangunan dan Kemajuan Inklusif Malaysia di Universiti Kebangsaan Malaysia, berkata sistem sedia ada sudah membolehkan kelas bahasa atas permintaan ibu bapa di sekolah tertentu. Beliau menekankan syarat mudah yang boleh digunakan oleh sekolah untuk memulakannya.

Jika terdapat 15 murid, maka kelas bahasa Mandarin dan Tamil akan dibuka. Sistem pendidikan memang meraikan kewujudan bahasa selain bahasa Melayu, bahasa Inggeris dan bahasa Arab.

Pemimpin politik turut menyifatkan pembelajaran bahasa sebagai jambatan antara komuniti. Timbalan Presiden PAS, Tuan Ibrahim Tuan Man, menggesa sekolah kebangsaan menyediakan ruang untuk bahasa Mandarin dan Tamil demi meningkatkan persefahaman.

Bolehkah kita memperkenalkan bahasa Tamil dan Mandarin sebagai mata pelajaran di sekolah kebangsaan supaya anak-anak kita dapat belajar dan memahami satu sama lain?

Manfaat kepada murid dan ekonomi

Penguasaan bahasa Mandarin melengkapi bahasa kebangsaan dan bahasa Inggeris. Ketiga-tiganya membuka peluang dalam pendidikan tinggi, perdagangan dan pekerjaan serantau. Malaysia mempunyai hubungan perdagangan yang erat dengan China, manakala banyak syarikat Malaysia turut berurusan dengan pelanggan dan pembekal berbahasa Cina di ASEAN. Pasukan kejuruteraan, pengeksport, pengendali pelancongan, penyedia perkhidmatan kesihatan dan firma teknologi semuanya menghargai kakitangan yang boleh bertukar antara Bahasa Melayu, bahasa Inggeris dan bahasa Mandarin. Graduan dengan kemahiran ini sering menjadi penghubung antara pasukan dan mengurangkan salah faham dalam projek.

Di luar alam pekerjaan, pembelajaran bahasa membina kefahaman budaya. Murid yang membaca dalam pelbagai bahasa dapat mengakses karya sastera dan idea yang mungkin sukar diterjemahkan. Penyelidikan mengenai pendidikan dwibahasa mengaitkannya dengan peningkatan fungsi eksekutif, tumpuan yang lebih baik dan daya tahan dalam pembelajaran. Ibu bapa yang memilih bahasa Mandarin untuk anak mereka sering menyebut manfaat akademik ini, selain matlamat kerjaya. Dasar ini memberi mereka cara untuk meneruskan usaha tersebut tanpa perlu keluar daripada rangkaian sekolah kebangsaan.

Malaysia juga memperluas tawaran mata pelajaran elektif kepada bahasa lain, termasuk bahasa Thai, Khmer dan Vietnam. Pemimpin berpendapat bahawa usaha menyediakan golongan muda yang menguasai pelbagai bahasa dan memahami rantau ini akan mengukuhkan hubungan di seluruh ASEAN. Pilihan bahasa yang lebih luas di sekolah kebangsaan seiring dengan penekanan berterusan terhadap Bahasa Melayu sebagai bahasa perpaduan dan bahasa Inggeris sebagai bahasa antarabangsa utama.

Pengambilan guru dan pelaksanaan kelas

Kementerian merancang untuk mengambil 200 guru bahasa Cina baharu pada 2025. Pelantikan akan bergantung pada jumlah permohonan dan keperluan sekolah mengikut negeri. Institut pendidikan guru dan universiti yang menawarkan program bahasa Cina membekalkan calon, manakala guru sedia ada boleh memohon untuk berpindah ke sekolah yang memulakan kelas baharu. Keutamaan penempatan lazimnya berdasarkan senarai kekosongan yang dikemukakan oleh jabatan pendidikan negeri. Sekolah yang menyatakan permintaan lebih awal berkemungkinan besar menerima penempatan guru tepat pada masanya untuk penyediaan jadual waktu.

Bekalan guru mungkin terhad di daerah luar bandar dan kawasan bandar yang pesat berkembang. Sekolah boleh bekerjasama dengan pejabat daerah untuk berkongsi guru antara kampus berhampiran atau menggabungkan kelas yang lebih kecil di lokasi bersama. Alat digital boleh membantu mengisi kekurangan untuk tempoh singkat, namun pengajaran di bilik darjah kekal penting bagi mata pelajaran yang memerlukan latihan mendengar, bertutur, membaca dan menulis. Bimbingan kepada guru baharu, akses kepada bahan yang selaras dan masa untuk perancangan bersama akan membantu program baharu berjalan lancar. Kualiti sama penting dengan akses. Sekolah perlu memastikan sukatan pelajaran sejajar dengan piawaian kebangsaan Bahasa Cina di bawah Kurikulum Standard Sekolah Menengah. Bahan pengajaran perlu sesuai dengan tahap penguasaan murid kerana sesetengah pelajar sudah mempunyai pengalaman belajar selama beberapa tahun, manakala yang lain baru bermula. Latihan mengenai pengajaran untuk murid dengan tahap kebolehan berbeza dan penilaian praktikal akan membantu guru mengajar kedua-dua kumpulan tanpa melemahkan semangat mana-mana pihak.

Setiap sekolah akan merancang jadual waktu sendiri. Banyak sekolah akan memasukkan bahasa Mandarin dalam waktu persekolahan biasa sebaik sahaja guru ditempatkan. Sekolah lain mungkin bermula dengan kelas selepas waktu persekolahan jika terdapat pertindihan jadual. Saiz kohort pertama akan menentukan pembahagian kumpulan. Sekolah yang lebih besar boleh menawarkan kelas berasingan untuk pemula dan pelajar yang menyambung pembelajaran. Sekolah yang lebih kecil mungkin bermula dengan satu kumpulan bercampur pada tahun pertama sambil meningkatkan jumlah pendaftaran. Murid yang mahukan kelayakan boleh menduduki kertas Bahasa Cina Sijil Pelajaran Malaysia pada akhir Tingkatan 5. Mereka yang mengutamakan komunikasi praktikal boleh menumpukan pada hasil pembelajaran berasaskan kelas serta penilaian sekolah. Bagi pemula, unit peralihan boleh membantu mereka mencapai tahap asas literasi dan kemahiran perbualan sebelum beralih kepada sukatan pelajaran utama. Sekolah juga boleh memaklumkan perkembangan kepada ibu bapa dan memberi panduan untuk latihan di rumah.

Cabaran yang perlu ditangani sekolah

Beberapa isu praktikal mungkin timbul semasa pelaksanaan. Pertama ialah mengekalkan pendaftaran murid dari tahun ke tahun supaya kelas dapat diteruskan apabila kohort meningkat ke tingkatan lebih tinggi. Hal ini memerlukan komunikasi yang jelas dengan ibu bapa serta usaha berterusan untuk mendekati keluarga murid yang bakal memasuki Tingkatan 1. Kedua ialah tekanan jadual waktu kerana sekolah perlu menyusun banyak mata pelajaran elektif. Pengetua perlu melindungi waktu pembelajaran teras dan mengelakkan pertindihan dengan makmal sains atau kegiatan kokurikulum yang penting kepada murid.

Penempatan guru juga menjadi cabaran. Bandar kecil mungkin menghadapi kesukaran untuk menarik guru yang berkelayakan. Insentif penempatan, sokongan perjalanan bagi pengaturan secara kelompok dan padanan teliti antara guru dengan sekolah boleh membantu mengurangkan masalah ini. Bekalan buku teks dan sumber bilik darjah juga perlu diberi perhatian. Sekolah boleh mendapatkan sokongan kumpulan bekas murid tempatan, pertubuhan masyarakat dan Persatuan Ibu Bapa dan Guru sementara peruntukan rasmi disesuaikan dengan permintaan.

Kesaksamaan akan terus menjadi perhatian. Permintaan lazimnya bermula di kawasan bandar. Keluarga di luar bandar juga perlu mendapat laluan yang sama apabila jumlah permintaan mencukupi. Kriteria yang telus, proses permohonan yang mudah dan kemas kini berkala daripada pejabat daerah boleh membantu ibu bapa di setiap kawasan memahami perkara yang boleh dijangkakan. Sekolah menengah juga perlu mengendalikan permintaan untuk bahasa Tamil, Arab dan bahasa lain dengan ketetapan yang sama jelas supaya tiada komuniti berasa terpinggir.

Latar perundangan dan sejarah

Akta Pendidikan 1996 menetapkan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama di sekolah kebangsaan. Akta itu juga membolehkan sekolah mengajar bahasa lain apabila terdapat permintaan. Peruntukan undang-undang ini menyokong dasar semasa bagi kelas bahasa Cina di SMK. Malaysia sejak sekian lama menyokong pelbagai jenis sekolah pada peringkat rendah, termasuk sekolah jenis kebangsaan Cina dan Tamil yang dibiayai oleh kerajaan. Ibu bapa memilih sekolah ini kerana bahasanya dan mutu sekolah yang mereka rasakan lebih baik.

Mahkamah telah mengesahkan susunan berbilang aliran ini. Pada 2024, Mahkamah Persekutuan mengekalkan keperlembagaan sekolah vernakular. Perdebatan tentang cara terbaik untuk mencapai perpaduan sosial masih berterusan, namun kedudukan undang-undang pendidikan Cina dan Tamil adalah kukuh. Langkah semasa bagi SMK tidak mengubah bahasa pengantar di sekolah kebangsaan. Ia menyediakan mata pelajaran elektif yang boleh diambil oleh mana-mana murid, selaras dengan undang-undang sedia ada dan dalam kerangka kurikulum kebangsaan.

Malaysia juga pernah mencuba dasar bahasa lain, seperti Program Dwibahasa yang menggunakan bahasa Inggeris untuk pengajaran mata pelajaran terpilih. Program itu menimbulkan isu kesaksamaan dan keseragaman antara sekolah. Perhatian baharu terhadap bahasa Mandarin sebagai mata pelajaran, dengan ambang permintaan yang jelas, menawarkan laluan bersasar yang bergantung pada pilihan ibu bapa dan keupayaan sekolah, bukannya perubahan menyeluruh terhadap bahasa pengantar.

Cara ibu bapa memohon kelas

Bagi keluarga yang mahu memulakan kelas di sekolah anak mereka, langkahnya mudah. Perkara utama ialah mengumpulkan minat lebih awal supaya sekolah dapat membuat perancangan bagi tahun akademik seterusnya.

• Kumpulkan sekurang-kurangnya 15 ibu bapa yang mahu anak mereka mempelajari bahasa Mandarin di sekolah itu.
• Kemukakan permohonan bersama kepada pengetua, sebaik-baiknya melalui Persatuan Ibu Bapa dan Guru, berserta nama murid dan tingkatan mereka.
• Minta pihak sekolah memanjangkan permohonan itu kepada pejabat pendidikan daerah supaya seorang guru dapat ditempatkan atau ditugaskan.
• Bincangkan pilihan jadual waktu dengan pihak sekolah. Tanyakan sama ada kelas boleh diadakan dalam waktu persekolahan atau pada masa yang dipersetujui selepas kelas.
• Pastikan sama ada kelas itu menyediakan murid untuk Bahasa Cina SPM atau menawarkan aliran komunikasi untuk pemula.
• Terus berhubung dengan pihak sekolah supaya jumlah pendaftaran kekal melebihi syarat apabila kohort meningkat ke tingkatan lebih tinggi setiap tahun.

Sekolah perlu membuka mata pelajaran itu kepada semua murid yang berminat. Bahasa ini milik semua komuniti di Malaysia. Di banyak bandar, ibu bapa daripada latar belakang berbeza boleh bergabung untuk mengemukakan 15 permintaan. Usaha bersama itu membentuk suasana bilik darjah yang menjadikan pembelajaran bahasa sebagai sokongan kepada sikap saling menghormati antara budaya.

Perkara Penting

• Kelas bahasa Cina boleh diadakan di mana-mana sekolah menengah kebangsaan apabila sekurang-kurangnya 15 ibu bapa memohonnya.
• Dasar ini berpandukan Akta Pendidikan 1996 dan terpakai di seluruh negara bagi semua SMK.
• Kementerian Pendidikan merancang untuk mengambil 200 guru bahasa Cina baharu pada 2025, tertakluk pada jumlah permohonan.
• Kelas terbuka kepada murid daripada semua latar belakang dan boleh dijadualkan semasa atau selepas waktu persekolahan.
• Murid boleh menduduki Bahasa Cina SPM di Tingkatan 5 jika sekolah menawarkan persediaan peperiksaan.
• Minat terhadap bahasa Mandarin yang semakin meningkat dalam pelbagai komuniti menyokong kemungkinan penyertaan di sekolah kebangsaan.
• Sekolah akan mengurus penempatan guru, jadual waktu, sumber dan pengajaran kepada murid dengan tahap kebolehan berbeza bagi memastikan program berjalan lancar.
• Mahkamah telah mengesahkan kesahan pendidikan vernakular, manakala dasar semasa mengekalkan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama sambil memperluas pilihan bahasa.