Yameen Persoalkan Perjanjian Rasmale' Ketika Eagle Hills Menjanjikan Pekerjaan dan Akses kepada Perniagaan Tempatan

Projek Seluas 500 Hektar Berdepan Pertikaian Mengenai Kepentingan Negara

Bekas Presiden Maldives Abdulla Yameen Abdul Gayoom mengecam perjanjian Rasmale' kerajaan dengan Eagle Hills, mempersoalkan perlindungan di sebalik perjanjian yang dilaporkan berlangsung selama 99 tahun bagi pembangunan seluas 500 hektar. Kritikan beliau dibuat ketika pengerusi Eagle Hills, Mohamed Alabbar, mempromosikan projek yang diunjurkan menarik pelaburan sebanyak USD 20 bilion, memerlukan 15,000 pekerja binaan dan menempatkan sekurang-kurangnya 1,500 kedai.

Hujah yang bertentangan itu berkisar tentang pembangunan yang sama, Maldives Waterfront and Marina, di tanah tebus guna berhampiran Male'. Yameen berkata kerajaan gagal menjelaskan manfaat dan risikonya. Alabbar pula berkata projek itu akan membuka peluang kepada perniagaan Maldiv dan menyediakan rumah kedua kepada pembeli dari luar negara, bukannya tempat untuk menetap secara kekal.

Perbezaan itu penting kerana perdebatan ini mencampuradukkan beberapa isu berlainan: kawalan tanah, pembelian hartanah, hak pemastautin, pekerjaan tempatan dan pilihan kerajaan terhadap rakan niaga. Janji tentang cara sesebuah pembangunan akan beroperasi tidak dengan sendirinya menentukan perkara yang dibenarkan atau diwajibkan oleh perjanjian itu dari segi undang-undang.

Ketika berucap pada perhimpunan di pejabat hadapan People's National Front (PNF), Yameen menyifatkan perjanjian itu sebagai "tidak baik" dan satu "jenayah." Kenyataan itu ialah dakwaan beliau, bukannya dapatan salah laku yang telah dibuktikan. Beliau juga mendakwa bekas pemimpin dan pegawai undang-undang kerajaan "tidak berani" membincangkan perjanjian itu.

Yameen Persoalkan Sikap Berdiam Diri Kerajaan Mengenai Undang-undang

Yameen mengkritik khususnya Pejabat Peguam Negara, dengan mendakwa pejabat itu tidak mempunyai kerangka undang-undang yang sewajarnya untuk projek tersebut dan pegawai undang-undang negara telah "berhenti bercakap" mengenainya. Hujah beliau ialah komitmen yang melibatkan kawasan tanah yang luas dan tempoh hampir satu abad memerlukan penjelasan awam yang jelas.

Beliau memberi amaran bahawa perjanjian itu boleh membolehkan warga asing menetap dengan cara yang menjejaskan kepentingan negara. Beliau juga berhujah bahawa pemberian tanah pesisir yang luas tanpa perlindungan secukupnya boleh menimbulkan risiko kepada keselamatan pesisir dan industri pelancongan. Ini ialah amaran tentang kemungkinan akibat, bukannya bukti bahawa akibat tersebut telah berlaku.

Yameen meletakkan pembangunan itu dalam perbahasan lebih luas mengenai sumber negara. Katanya, pulangan ekonomi sepatutnya diperoleh dengan memanfaatkan sumber tersebut sebaik mungkin, bukannya dengan menjual aset strategik seperti lapangan terbang antarabangsa dan pelabuhan utama atas nama keuntungan. Rujukan beliau kepada kemudahan itu merupakan sebahagian daripada hujah lebih luas tersebut; ia tidak membuktikan bahawa perjanjian Rasmale' merangkumi mana-mana aset berkenaan.

Menandatangani Perjanjian di Dubai Tidak Menentukan Undang-undang yang Terpakai

Perjanjian itu dilaporkan ditandatangani di Dubai, meskipun tanah dan pelaburan yang dirancang terletak di Maldives. Hal ini mencetuskan dakwaan bahawa perjanjian tersebut dirangka untuk menjadikan undang-undang Maldiv tidak terpakai. Namun, lokasi majlis menandatangani perjanjian tidak menentukan undang-undang yang mengawal kontrak atau pihak berkuasa yang boleh mendengar pertikaian.

Perkara tersebut bergantung pada kandungan perjanjian dan keperluan undang-undang yang berkaitan. Klausa undang-undang yang mengawal menentukan undang-undang yang digunakan untuk mentafsir kewajipan kontrak. Klausa penyelesaian pertikaian menetapkan tempat dan cara pertikaian dikendalikan. Kedua-duanya tidak boleh disimpulkan hanya berdasarkan bandar tempat tandatangan dibubuhkan.

Terdapat juga perbezaan antara memajak tanah dengan memindahkan hak milik. Pajakan biasanya memberikan hak untuk menggunakan hartanah bagi tempoh yang ditetapkan, manakala pemilikan berkaitan dengan hak milik dari segi undang-undang. Kebenaran pemastautin pula merupakan perkara yang berasingan. Laporan menggambarkan perjanjian 99 tahun itu sebagai pemberian tanah atau pajakan, dan juga mengaitkannya dengan program pemastautin, menyebabkan hubungan sebenar antara hak-hak tersebut masih belum jelas.

Dalam kenyataan bertarikh 8 October 2026, Ibrahim Rizwan berhujah bahawa Perlembagaan melarang pemilikan tanah Maldiv oleh warga asing dan menggesa penjualan tanah yang berkhidmat untuk kepentingan yang disifatkannya sebagai Zionis dihentikan. Hujah perlembagaannya tidak membuktikan bahawa perjanjian Rasmale' memindahkan hak milik. Untuk menentukannya, hak sebenar yang diberikan oleh perjanjian itu perlu diteliti, bukannya menganggap pajakan, pembelian hartanah dan pemastautin sebagai perkara yang sama.

Alabbar Gambarkan Rumah Kedua, Bukan Penempatan Kekal

Alabbar secara langsung menjawab kebimbangan bahawa pembeli asing akan membina kehidupan kekal di Maldives menerusi projek itu. Ketika bercakap kepada wartawan semasa lawatan ke negara tersebut, pengerusi Eagle Hills itu menjelaskan tujuan projek yang dirancang:

"Projek Maldives ini mewujudkan sebuah rumah kedua," kata Alabbar.

Penjelasan itu menggambarkan pembangunan tersebut sebagai destinasi untuk mereka yang menjalani kehidupan utama di tempat lain. Ia menjawab kritikan dari sudut tujuan komersial, tetapi tidak menjelaskan cara kebenaran pemastautin akan beroperasi, tempoh pembeli boleh tinggal atau sama ada sekatan boleh dikuatkuasakan.

Alabbar turut berkata perniagaannya beroperasi di 20 negara dan menghormati undang-undang serta peraturan negara masing-masing. Ketika meminta orang ramai mempercayai pengalamannya, beliau berkata kepada wartawan:

"Jadi saya ingin semua orang meletakkan kepercayaan kepada saya. Saya pernah melakukannya sebelum ini," kata Alabbar.

Rayuannya bersandarkan rekod pelaksanaan pembangunan di tempat lain. Cabaran Yameen pula berkisar tentang sama ada perjanjian khusus itu melindungi kepentingan Maldiv. Hujah tersebut menggunakan ukuran yang berbeza: keupayaan pemaju untuk membina dan keupayaan negara untuk mengekalkan kawalan terhadap syarat-syaratnya.

Syarikat Mana yang Menjadi Sandaran kepada Pengalaman Itu?

Contoh yang diberikan Alabbar juga memerlukan perbezaan antara Eagle Hills dengan Emaar Properties. Beliau mempengerusikan kedua-dua syarikat, tetapi kedua-duanya ialah perniagaan berasingan. Emaar diasaskan pada 1997 dan menjadi syarikat awam dengan pemegang saham luar. Eagle Hills didaftarkan pada 2014 dan merupakan syarikat persendirian.

Beberapa pembangunan yang disebut Alabbar sebagai bukti pengalamannya dikaitkan dengan Emaar, bukannya Eagle Hills semata-mata. Projek Maldives Waterfront and Marina digambarkan sebagai usaha yang melibatkan kedua-dua syarikat, manakala pemberian tanah oleh kerajaan dan perjanjian yang menjadi inti kontroversi melibatkan Eagle Hills.

Alabbar berkata beliau telah menguruskan projek bernilai USD 450 bilion sejak penubuhan Emaar dan merujuk kepada pengalaman selama 29 tahun dalam perniagaan. Itu ialah gambaran beliau tentang rekod pembangunan yang lebih luas, bukannya nilai pelaburan Eagle Hills di Maldives. Unjuran pelaburan Rasmale' ialah USD 20 bilion.

Perbezaan antara syarikat itu penting ketika menilai janji pelaksanaan. Pengerusi yang sama boleh membawa pengalaman daripada satu perniagaan kepada perniagaan lain, tetapi itu tidak menjadikan kewangan, pemilikan atau tanggungjawab kontrak mereka sama. Pembahagian tanggungjawab antara syarikat-syarikat itu kekal penting untuk memahami pihak yang akan membiayai, membina dan mengendalikan pembangunan tersebut.

Pekerjaan dan Kedai Tempatan Menjadi Asas Hujah Ekonomi

Hujah Alabbar tentang manfaat domestik lebih khusus daripada janji pelaburan secara umum. Beliau menganggarkan pembinaan memerlukan 15,000 pekerja dan berkata pembangunan yang siap akan mempunyai sekurang-kurangnya 1,500 kedai, dengan keutamaan diberikan kepada pemilik perniagaan Maldiv. Beliau turut berkata bahan binaan sepatutnya dibeli daripada pembekal Maldiv apabila tersedia di dalam negara.

Mengenai akses kepada premis perniagaan, pengerusi Eagle Hills itu berkata:

Akan ada 1,500 ahli perniagaan, dan kami akan mengutamakan penduduk tempatan untuk kedai-kedai ini.

Keutamaan tidak sama dengan peruntukan yang dijamin. Syarat untuk mendapatkan premis perniagaan, termasuk kelayakan, kadar sewa, aturan pembayaran balik dan sebarang kuota yang dikhaskan, belum ditetapkan dalam penerangan awam tentang cadangan itu. Begitu juga, anggaran tenaga kerja pembinaan bukan angka pekerjaan yang disahkan untuk rakyat Maldiv.

Alabbar mengemukakan satu model pembiayaan yang berpotensi untuk perniagaan yang tidak mempunyai modal mencukupi untuk berkembang. Eagle Hills boleh membina premis untuk kedai atau restoran tempatan, dengan bayaran balik bermula selepas perniagaan itu mula menjana pendapatan. Ini boleh mengurangkan kos permulaan, walaupun manfaatnya kepada pengusaha bergantung pada syarat pembayaran balik dan caj lain yang ditetapkan kelak.

Sebagai perbandingan, Alabbar menyebut Marassi di pesisir Mediterranean Mesir, dengan berkata kira-kira 15,000 rakyat Mesir bekerja di sana dan pekerja, kontraktor, jurutera serta kakitangannya merupakan warga tempatan. Angka pekerjaan di Mesir dan anggaran tenaga kerja pembinaan di Maldives kebetulan sama, tetapi merujuk kepada perkara yang berbeza. Satu ialah laporan beliau mengenai pekerjaan di pembangunan sedia ada; satu lagi ialah ramalan untuk fasa pembinaan.

Skalanya Besar, tetapi Angka-angkanya Masih Unjuran

Pembangunan seluas 500 hektar yang dirancang itu akan meliputi lima kilometer persegi tanah tebus guna. Penukaran ukuran itu membantu menunjukkan skala fizikalnya tanpa membuat andaian tentang bahagian Rasmale' yang diliputinya, kerana angka yang dibincangkan tidak menyatakan keluasan keseluruhan projek yang lebih luas itu.

Unjuran ekonomi juga besar: pelaburan sebanyak USD 20 bilion dan tambahan satu juta ketibaan pelancong setiap tahun. Ini ialah jangkaan bagi pembangunan tersebut, bukannya wang yang telah dilaburkan atau pelawat yang telah diterima. Tiada jadual pelaksanaan yang disertakan bersama angka itu untuk menetapkan bila keseluruhan pelaburan atau peningkatan pelancongan tahunan akan dicapai.

Unjuran itu juga berbeza daripada sasaran pembinaan yang lebih segera. Alabbar berkata beliau berharap kerja sebenar dapat dimulakan dalam tempoh 12 bulan, tertakluk pada kemampuan syarikat untuk melaksanakannya. Beliau tidak menyatakannya sebagai tarikh mula yang pasti atau janji untuk menyiapkan pembangunan itu dalam masa setahun.

Oleh itu, angka pekerjaan, peruncitan dan pelancongan perlu dibaca secara berasingan. Pekerjaan pembinaan berkaitan dengan pembinaan projek. Kedai pula berkaitan dengan operasinya secara komersial. Tambahan pelawat pula berkaitan dengan kesan yang diunjurkan terhadap pelancongan. Menggabungkan semuanya menjadi satu dakwaan manfaat ekonomi yang terjamin akan mengabaikan peringkat dan syarat yang berbeza.

Kenyataan Mengenai Gaza Menambah Bahang Pertikaian Politik

Yameen turut membantah hubungan perniagaan yang lebih rapat dengan pihak-pihak di Abu Dhabi yang didakwanya mempunyai kaitan dengan tindakan Israel di Palestin. Beliau mempersoalkan sikap berdiam diri para ulama dan berhujah bahawa keuntungan komersial tidak sepatutnya mengatasi kebimbangan tersebut. Dakwaan beliau mengenai kaitan itu tidak dibuktikan oleh penerangan projek atau kenyataan Alabbar tentang manfaat ekonominya.

Kontroversi berasingan pula berkaitan jawapan Alabbar terhadap soalan mengenai pembinaan semula Gaza pada One Billion Summit 2026 di Dubai. Beliau berkata tidak akan memainkan peranan, dengan menyifatkan dirinya sebagai ahli perniagaan dan bukannya pemberi bantuan amal. Beliau berhujah bahawa pihak yang memusnahkan Gaza sepatutnya bertanggungjawab membinanya semula.

Kenyataan itu mencetuskan kritikan dan desakan agar kerajaan Presiden Mohamed Muizzu menjauhkan diri daripada pihak seperti Eagle Hills. Ia turut menghidupkan semula tuntutan supaya perjanjian Rasmale' didedahkan. Namun, keengganan untuk memainkan peranan dalam pembinaan semula bukan bukti penglibatan dalam kemusnahan Gaza.

Kenyataan Rizwan pada Oktober mengambil pendirian lebih tegas, dengan menyeru anggota tentera dan polis agar mendahulukan kesetiaan kepada negara dan rakyat berbanding pemimpin atau parti politik. Itu ialah seruannya kepada pasukan keselamatan, bukannya pendirian yang diumumkan oleh mana-mana institusi tersebut.

Pertikaian Terdahulu Kembali Ketika Desakan Pendedahan Meningkat

Komen politik bertarikh 10 October 2026 membandingkan sokongan terhadap aturan tanah Rasmale' yang panjang tempohnya dengan bantahan terdahulu berhubung dakwaan bahawa Atol Faafu akan dijual serta penyerahan Lapangan Terbang Antarabangsa Velana kepada GMR. Komen itu turut mendakwa wujud percanggahan antara bantahan terhadap keputusan sempadan maritim yang melibatkan Chagos dengan sokongan terhadap pembangunan baharu itu.

Perbandingan ini menyentuh soal konsistensi politik, bukannya bukti bahawa urus niaga tersebut mempunyai struktur undang-undang yang sama. Kritikan itu menyatakan bahawa pendirian mengenai penglibatan asing dalam aset negara kelihatan berubah bergantung pada siapa yang berkuasa. Komen yang sama turut berhujah bahawa prinsip yang dizahirkan melalui boikot berkaitan Palestin diketepikan dalam urus niaga utama negara.

Peristiwa dan kenyataan bertarikh boleh dipisahkan daripada pengumuman yang tarikh tepatnya belum dikenal pasti:

• Awal 2026: Alabbar menjawab soalan tentang pembinaan semula Gaza di One Billion Summit di Dubai.
• 8 October 2026: Rizwan mengeluarkan kenyataan mengenai pemilikan tanah oleh warga asing serta tanggungjawab anggota tentera dan polis.
• 10 October 2026: Komen politik membandingkan sokongan terhadap Rasmale' dengan pertikaian terdahulu yang melibatkan Atol Faafu, lapangan terbang dan Chagos.
• Tarikh tidak dinyatakan: Alabbar menyatakan harapan agar kerja sebenar di Maldives dapat dimulakan dalam tempoh 12 bulan, tertakluk pada kemampuan syarikat.

Tiada tarikh tepat menandatangani perjanjian, tarikh mula pembinaan yang muktamad, tarikh akhir penyiapan atau tarikh perbicaraan undang-undang yang dijadualkan telah dipastikan dalam laporan awam ini. Isu utama yang masih belum terungkai ialah hak yang diberikan ke atas tanah dan pemastautin, perlindungan undang-undang yang terpakai, tanggungjawab syarikat dan sama ada janji kepada perniagaan tempatan akan menjadi komitmen yang boleh dikuatkuasakan. Pendedahan syarat-syarat tersebut akan membolehkan perdebatan beralih daripada jaminan dan dakwaan yang saling bertentangan.

Perkara Utama

• Yameen mendakwa perjanjian Rasmale' mengancam kepentingan negara dan tidak disertai penjelasan undang-undang awam yang mencukupi.
• Pembangunan itu digambarkan meliputi 500 hektar, dengan perjanjian yang dilaporkan berlangsung selama 99 tahun.
• Alabbar berkata projek itu bertujuan menyediakan rumah kedua, bukannya penempatan kekal.
• Manfaat yang diunjurkan termasuk pelaburan USD 20 bilion, 15,000 pekerja binaan, sekurang-kurangnya 1,500 kedai dan tambahan satu juta ketibaan pelancong setiap tahun.
• Perniagaan tempatan dijanjikan keutamaan, tetapi syarat terperinci mengenai akses dan pembayaran balik masih belum dipastikan.
• Eagle Hills dan Emaar ialah syarikat berasingan yang dipengerusikan oleh Alabbar.
• Kenyataan Alabbar mengenai Gaza menambah kritikan dan desakan supaya perjanjian itu didedahkan.
• Harapan untuk memulakan kerja dalam tempoh 12 bulan adalah bersyarat, bukannya tarikh akhir pembinaan yang disahkan.