Penjagaan Perubatan Tidak Selamat Memacu Krisis HIV Pakistan ketika Jangkitan dalam Kalangan Kanak-kanak Meningkat

Jangkitan meningkat tiga kali ganda dan ancaman terhadap kanak-kanak semakin meluas

Pakistan mencatatkan anggaran 48,000 jangkitan HIV baharu pada 2024, meningkat daripada 16,000 pada 2010, sementara rawatan perubatan rutin muncul sebagai laluan utama pendedahan kepada virus itu dalam kalangan kanak-kanak dan pesakit lain. Di Taunsa, Punjab, 331 kanak-kanak disahkan positif antara November 2024 hingga Oktober 2025. Jarum tercemar dianggap sebagai punca yang berkemungkinan dalam lebih separuh daripada kes tersebut, dan kurang daripada 5% kanak-kanak terjejas mempunyai ibu yang hidup dengan HIV.

Angka ini menunjukkan krisis yang melangkaui golongan yang secara sejarah paling terjejas oleh HIV. Suntikan tidak selamat, darah yang tidak disaring secukupnya dan kegagalan mengawal jangkitan mendedahkan orang yang mendapatkan rawatan bagi penyakit biasa kepada virus yang memerlukan penjagaan sepanjang hayat. Penularan seksual, penggunaan dadah suntikan dan penularan semasa kehamilan, kelahiran atau penyusuan masih menjadi sebahagian daripada epidemik ini, tetapi faktor-faktor tersebut tidak dapat menjelaskan setiap wabak.

Dalam kenyataan Hari AIDS Sedunia pada 1 Disember 2025, Pertubuhan Kesihatan Sedunia dan UNAIDS, bersama Kementerian Kesihatan Pakistan, memberi amaran bahawa HIV sedang merebak kepada kanak-kanak, pasangan dan masyarakat lebih luas. Mereka mengenal pasti pengurusan darah dan amalan suntikan yang tidak selamat, selain kekurangan dalam ujian, pencegahan dan rawatan.

Anggaran nasional menunjukkan skala tindak balas yang diperlukan: kira-kira 350,000 orang hidup dengan HIV, namun hanya 21% mengetahui status mereka pada 2024. Ini bermakna kira-kira 276,500 orang tidak menyedari jangkitan mereka, berdasarkan pengiraan daripada jumlah anggaran dan kadar diagnosis. Angka-angka ini ialah anggaran, bukannya kiraan kes yang disahkan secara individu, tetapi ia menunjukkan betapa besarnya bahagian epidemik yang masih tidak terjangkau oleh penjagaan rutin.

Perkara yang didedahkan oleh wabak Taunsa

Penemuan di Taunsa membawa bahaya itu masuk ke sebuah hospital kerajaan, bukannya mengehadkannya kepada klinik tidak formal. Siasatan secara menyamar merakam kakitangan yang kelihatan menggunakan semula picagari untuk mengambil ubat daripada vial yang mengandungi beberapa dos, mengendalikan sisa perubatan secara tidak selamat dan meneruskan amalan berbahaya selepas pihak berkuasa berjanji akan campur tangan.

Ulasan Lancet HIV menyifatkan jarum tercemar sebagai punca yang berkemungkinan dalam lebih separuh daripada 331 kes pediatrik itu. Penilaian tersebut menyokong kebimbangan tentang penularan melalui rawatan perubatan, tetapi tidak menentukan laluan jangkitan khusus bagi setiap kanak-kanak. Peratusan rendah kanak-kanak yang mempunyai ibu hidup dengan HIV bermakna penularan daripada ibu kepada anak tidak cukup untuk menjelaskan kebanyakan kes dalam kelompok ini.

Siasatan hospital Taunsa, yang diperincikan pada 14 April 2026, mendokumentasikan sepuluh kejadian penggunaan semula picagari pada vial ubat dalam tempoh 32 jam rakaman pada penghujung 2025. Dalam empat kejadian, ubat daripada vial sama yang berkemungkinan tercemar diberikan kepada kanak-kanak berlainan. Penguasa perubatan hospital itu telah digantung tugas pada Mac 2025, menunjukkan tindakan pentadbiran telah diambil sebelum rakaman kemudian dibuat, namun risiko yang dirakam masih tidak dihapuskan.

Vial yang bertujuan membekalkan beberapa dos boleh menjadi sumber jangkitan bersama jika picagari yang telah digunakan memasukkan darah tercemar ke dalamnya. Menukar jarum sahaja tidak menjadikan picagari terpakai selamat kerana pencemaran boleh kekal di dalam silinder picagari. Langkah perlindungan utama ialah menggunakan jarum dan picagari steril yang baharu bagi setiap pesakit dan setiap prosedur yang memerlukannya.

Wabak dalam kalangan kanak-kanak berlarutan selama beberapa tahun

Taunsa sebahagian daripada pola yang lebih panjang. WHO menyenaraikan wabak yang melibatkan suntikan dan pemindahan darah tidak selamat dari Larkana pada 2019 hingga beberapa lokasi pada 2025. Ulasan Lancet HIV menyatakan kanak-kanak membentuk lebih 80% daripada kes yang dikesan dalam wabak yang dihuraikannya; WHO menggunakan rumusan lebih khusus bahawa keadaan ini berlaku dalam beberapa wabak. Kedua-dua kenyataan itu tidak bermaksud kanak-kanak merangkumi bahagian tersebut daripada semua jangkitan HIV di peringkat nasional.

Rentetan peristiwa ini menunjukkan amaran berulang di daerah berlainan, bukannya kegagalan sebuah hospital yang terpencil:

• 2019: Wabak di Larkana mendedahkan tumpuan besar jangkitan dalam kalangan kanak-kanak.
• 2023: WHO mengenal pasti wabak di Jacobabad dan Shikarpur.
• 2024: Wabak direkodkan di Taunsa dan Mirpur Khas.
• November 2024 hingga Oktober 2025: Penyiasat mengenal pasti 331 kanak-kanak yang disahkan positif di Taunsa.
• 2025: WHO menyenaraikan wabak selanjutnya di Sindh, termasuk Hyderabad, Naushahro Feroze dan Pathan Colony.
• Januari hingga Mac 2026: Ulasan Lancet HIV melaporkan 329 lagi kanak-kanak disahkan positif di Sindh.

Persatuan Perubatan Pakistan memberi amaran bahawa jumlah sebenar di sebalik angka suku pertama 2026 mungkin empat kali lebih tinggi kerana kemudahan saringan terhad. Ini amaran tentang kemungkinan jumlah yang tidak dikira, bukannya jumlah yang telah disahkan. Keputusan ujian positif dalam tempoh itu juga tidak menentukan bila kanak-kanak tersebut dijangkiti HIV.

Mengapa suntikan harian membawa risiko yang begitu besar

Menurut ulasan Lancet HIV, penduduk Pakistan menerima purata lapan hingga 14 suntikan terapeutik setiap tahun. Ini ialah suntikan sebagai rawatan perubatan, berbeza daripada suntikan dadah di luar penjagaan perubatan. Penggunaan yang kerap mewujudkan peluang berulang untuk pendedahan apabila peralatan, pengendalian ubat atau pelupusan tidak selamat.

Naveed Akram, seorang doktor yang terlibat dalam advokasi kawalan jangkitan dan bekas profesor di University of Health Sciences Lahore, menghuraikan bagaimana jangkaan pesakit dan pengawasan yang lemah mengekalkan masalah ini.

"Dalam banyak masyarakat, suntikan masih dianggap sebagai rawatan yang lebih berkesan, sementara peraturan yang lemah membolehkan amalan tidak selamat berterusan dalam kemudahan penjagaan kesihatan awam dan swasta," kata Akram.

Risikonya tidak sama di setiap kemudahan. Hospital awam yang sesak berdepan kekurangan kakitangan dan bekalan, manakala pesakit di masyarakat miskin mungkin mendapatkan khidmat penyedia tanpa lesen kerana rawatan bertauliah terletak jauh atau tidak mampu dibayar. Bukti dari Taunsa menunjukkan mengapa pemeriksaan perlu meliputi hospital kerajaan serta amalan swasta dan tidak formal.

Amina Khan, seorang doktor di Sindh yang merawat kanak-kanak hidup dengan HIV, menyifatkan jangkitan yang diperoleh semasa rawatan sebagai iatrogenik. Istilah itu bermaksud kemudaratan yang disebabkan oleh penjagaan perubatan, bukannya penyakit yang pada awalnya membawa pesakit ke klinik.

Kanak-kanak ini datang ke hospital kerana demam, cirit-birit atau penyakit biasa, tetapi pulang dengan virus yang perlu ditanggung sepanjang hayat," kata Khan. "Jangkitan itu sering bersifat iatrogenik, diperoleh semasa rawatan perubatan. Picagari yang digunakan semula boleh memusnahkan masa depan seluruh keluarga.

Rawatan berkembang, tetapi kebanyakan orang masih tidak mendapat penjagaan

Pakistan telah meningkatkan bilangan orang yang menerima terapi antiretroviral, atau ART, daripada kira-kira 6,500 pada 2013 kepada 55,500 pada 2024. Bilangan pusat rawatan meningkat daripada 13 pada 2010 kepada 95 pada 2025. Ini pencapaian besar, tetapi belum seiring dengan anggaran jumlah penduduk yang memerlukan perkhidmatan.

WHO menganggarkan bahawa 16% orang yang hidup dengan HIV menerima rawatan pada 2024 dan hanya 7% mencapai penekanan virus. Penekanan virus bermaksud ubat telah mengurangkan jumlah HIV dalam darah ke paras yang sangat rendah. Rawatan melindungi kesihatan, manakala penekanan virus yang berterusan turut mencegah penularan seksual.

Peratusan diagnosis, rawatan dan penekanan virus semuanya merujuk kepada anggaran jumlah penduduk yang hidup dengan HIV. Angka-angka itu tidak sepatutnya dibaca sebagai peratusan berurutan daripada kumpulan sebelumnya. Berdasarkan anggaran 350,000 orang, 7% bersamaan kira-kira 24,500 orang yang mengalami penekanan virus.

Ulasan Lancet HIV secara berasingan menyebut 76,167 orang berdaftar sebagai hidup dengan HIV menjelang Mac 2025. Angka itu dan anggaran 350,000 mengukur perkara yang berlainan: pendaftaran yang direkodkan pada satu tarikh dan anggaran jangkitan dalam kalangan penduduk. Jurang itu menunjukkan jangkitan yang belum didiagnosis dan capaian perkhidmatan yang tidak menyeluruh, bukannya membuktikan bahawa salah satu angka itu salah.

Lebih 14,000 orang dianggarkan meninggal dunia akibat AIDS pada 2024. Ulasan itu menyifatkannya sebagai peningkatan lebih 500% sejak 2010. HIV ialah virus; AIDS ialah peringkat jangkitan paling lanjut, yang boleh dicegah dengan rawatan tepat pada masanya dan berkesan.

Kanak-kanak berdepan dua kegagalan pencegahan yang berbeza

Jangkitan HIV baharu dalam kalangan kanak-kanak berumur 0 hingga 14 tahun meningkat daripada 530 pada 2010 kepada 1,800 pada 2023, menurut WHO. Ini kira-kira 3.4 kali ganda angka sebelumnya, iaitu peningkatan sekitar 240%. Lebih 1,100 kematian berkaitan AIDS dalam kalangan kanak-kanak dianggarkan berlaku pada 2023.

Penjagaan perubatan yang tidak selamat ialah salah satu laluan pendedahan. Kekurangan dalam penjagaan semasa kehamilan pula merupakan laluan yang lain. Menurut WHO, hanya 14% wanita hamil yang memerlukan rawatan untuk mencegah penularan kepada anak mereka menerimanya. Ujian HIV rutin semasa penjagaan antenatal dan rawatan segera boleh menangani risiko ini, tetapi tidak boleh menggantikan suntikan selamat dan darah yang disaring.

Hanya 38% kanak-kanak berumur 0 hingga 14 tahun yang hidup dengan HIV menerima rawatan. Ini bermakna kebanyakan mereka tidak mendapat terapi yang diperlukan untuk mengawal virus. Angka-angka ini menggambarkan kegagalan berasingan dalam pencegahan dan penjagaan: kanak-kanak boleh dijangkiti melalui prosedur tidak selamat atau jangkitan ibu yang tidak dirawat, kemudian berdepan halangan lanjut untuk mendapatkan diagnosis dan ubat.

Bukti dari Taunsa amat berguna untuk membezakan laluan-laluan ini. Kurang daripada 5% kanak-kanak terjejas mempunyai ibu yang hidup dengan HIV, manakala jarum tercemar dianggap berkemungkinan menjadi punca dalam lebih separuh kes. Oleh itu, tindakan nasional memerlukan prosedur klinikal yang lebih selamat serta perkhidmatan materniti yang lebih kukuh.

Stigma dan kos perjalanan menghalang diagnosis

Bagi keluarga, diagnosis boleh membawa pengasingan selain perbelanjaan perubatan. Seorang bapa dari selatan Punjab, yang berkata anak lelakinya dijangkiti HIV selepas menerima rawatan di klinik tempatan, menceritakan kesannya. Beliau merahsiakan namanya kerana stigma yang menyelubungi penyakit itu.

Kami mempercayakan anak kami kepada doktor. Kini orang menjauhi kami kerana mereka menganggap HIV itu memalukan. Anak saya memerlukan ubat sepanjang hayat, tetapi kos untuk sampai ke pusat rawatan pun melebihi kemampuan kami.

Kisahnya menunjukkan mengapa penambahan pusat rawatan tidak secara automatik menjadikan penjagaan mudah diakses. Keluarga masih memerlukan pengangkutan, lawatan berulang dan keyakinan bahawa mendapatkan bantuan tidak akan mendedahkan mereka kepada diskriminasi. HIV tidak merebak melalui hubungan sosial biasa, maka menjauhi keluarga terjejas tidak membantu mencegah penularan.

Sajid Abdullah, seorang pegawai kerajaan yang menjadi sukarelawan bersama pasukan kesedaran HIV, berkata peningkatan jumlah kes yang dilaporkan juga boleh mencerminkan lebih ramai orang tampil menjalani ujian. Perbezaan ini penting: kes yang didiagnosis bergantung pada saringan, manakala anggaran jangkitan baharu bertujuan mengukur penularan. Pengesanan yang lebih baik boleh meningkatkan angka kes yang direkodkan, walaupun ia membantu membawa orang mendapatkan penjagaan.

Abdullah turut memberi amaran bahawa ketakutan dan sikap berdiam diri melambatkan ujian sehingga penyakit semakin parah. Oleh itu, usaha meningkatkan kesedaran perlu menerangkan pencegahan dan rawatan tanpa menggambarkan HIV sebagai bukti tingkah laku yang memalukan.

Penguatkuasaan perlu meliputi suntikan, darah dan klinik

Pakistan secara rasmi telah mengharamkan picagari terpakai dan penggunaan semula picagari, namun amalan penggunaan semula yang tidak selamat masih berterusan akibat penguatkuasaan yang lemah. Peraturan di atas kertas tidak dapat melindungi pesakit jika klinik kekurangan bekalan, kakitangan mengabaikan prosedur selamat atau pemeriksa gagal mengesan pelanggaran.

Ulasan Lancet HIV mencadangkan tiga langkah khusus: pemeriksaan sistematik bagi memastikan setiap picagari digunakan sekali sahaja, saringan HIV terhadap semua darah sebelum pemindahan, dan ujian antenatal rutin yang diikuti rawatan segera bagi wanita yang didapati positif. Setiap langkah menangani laluan jangkitan yang boleh dicegah dan berbeza.

Pakar penjagaan kesihatan Javed Akram menggesa pengukuhan saringan darah, ujian, hukuman dan kesedaran awam, di samping tindakan terhadap pengamal yang tidak bertauliah. Pasukan petugas HIV nasional Pakistan juga telah mengesyorkan pemeriksaan klinik dan farmasi serta tindakan lebih tegas terhadap penjualan dan penggunaan semula picagari pakai buang. Ini ialah cadangan, bukannya bukti bahawa program pemeriksaan seluruh negara telah diselesaikan.

Pada acara Disember 2025, Ketua Pengarah Kesihatan Pakistan Dr Ayesha Majeed Isani berkata masyarakat, pengawal selia dan pakar klinikal semuanya perlu terlibat.

Kita memerlukan penglibatan semua pihak untuk menghentikan amalan tidak selamat dalam suntikan dan pemindahan darah. Kita perlu mendidik masyarakat. Kita juga perlu melibatkan pakar klinikal.

Mengurangkan suntikan yang tidak perlu akan mengecilkan peluang pendedahan tidak selamat. Picagari yang direka untuk tidak boleh digunakan semula selepas digunakan boleh menjadi satu lagi langkah perlindungan, namun pengendalian ubat, saringan darah dan pelupusan yang selamat tetap diperlukan.

Pembiayaan dan akses setempat menjadi ujian seterusnya

Satu seminar di Karachi yang dianjurkan oleh Bridge Consultants Foundation, seperti yang dihuraikan dalam laporan diterbitkan pada 21 Jun 2026, menggesa peningkatan pembiayaan domestik bagi pencegahan, ujian, rawatan dan penjagaan. Para peserta mengenal pasti kebergantungan pada penderma luar, pengawasan yang lemah dan peraturan terhad terhadap penyedia tidak formal sebagai halangan kepada tindak balas yang berterusan.

Cadangan mereka termasuk akses lebih luas kepada ujian kendiri HIV, ujian rutin bagi wanita hamil dan pesakit tuberkulosis, serta penyediaan perkhidmatan ART dalam penjagaan kesihatan primer. Mereka turut menggesa pelupusan picagari dan sisa perubatan yang lebih selamat, pengurangan penggunaan suntikan yang tidak perlu dan penglibatan pengamal perubatan am dalam penjagaan HIV.

Cadangan ini menghubungkan dua kegagalan utama yang ditunjukkan oleh angka-angka tersebut: perkhidmatan perubatan yang boleh menularkan jangkitan dan rangkaian penjagaan HIV yang masih tidak menjangkau kebanyakan orang yang memerlukannya. Penyepaduan rawatan ke dalam perkhidmatan setempat boleh mengurangkan beban perjalanan, tetapi perkhidmatan itu sendiri mesti memenuhi piawaian kawalan jangkitan.

WHO dan UNAIDS menetapkan 2030 sebagai sasaran untuk menamatkan AIDS sebagai ancaman kesihatan awam. Pengarah UNAIDS di Pakistan, Trouble Chikoko, menggesa pembiayaan antarabangsa diperbaharui bersama sumber nasional. Tiada tarikh akhir pelaksanaan ditetapkan bagi pemeriksaan yang dicadangkan, peluasan saringan darah atau akses rawatan setempat yang lebih meluas. Liputan, pembiayaan dan penguatkuasaannya masih belum dipastikan.

Perkara Utama

• Anggaran jangkitan HIV baharu meningkat daripada 16,000 pada 2010 kepada 48,000 pada 2024.
• Suntikan dan pemindahan darah yang tidak selamat dikaitkan dengan wabak berulang yang melibatkan kanak-kanak.
• Taunsa mencatatkan 331 kanak-kanak disahkan positif dalam tempoh 12 bulan; jarum tercemar dianggap berkemungkinan menjadi punca dalam lebih separuh kes.
• Hanya 21% orang yang hidup dengan HIV mengetahui status mereka pada 2024, 16% menerima rawatan dan 7% mengalami penekanan virus.
• Keutamaan pencegahan termasuk suntikan selamat, darah yang disaring dan ujian antenatal rutin dengan rawatan segera.
• Ujian yang diperluas dan rawatan setempat memerlukan pembiayaan, pemeriksaan yang boleh diharap dan perlindungan daripada diskriminasi.