Thailand Sasarkan 3,000 Farmasi untuk Saringan Buah Pinggang, Penjagaan Susulan Jadi Ujian Utama

Ujian lima minit semakin hampir ke rumah

Thailand menyasarkan 3,000 farmasi di seluruh negara menyediakan kit saringan buah pinggang yang dibangunkan tempatan menjelang akhir 2026, sekali gus memperluas program penyelidikan yang telah digunakan dalam projek kesihatan komuniti. Perluasan ini menghimpunkan Pusat Nanoteknologi Kebangsaan (NANOTEC), Agensi Pembangunan Sains dan Teknologi Kebangsaan (NSTDA) dan syarikat farmasi digital Arincare.

Dalam forum bertarikh 23 September 2026, Thanaphon Dokkaew, presiden Persatuan Sahabat Buah Pinggang Thailand, menganggarkan beban penyakit buah pinggang kronik di negara itu melebihi 11 juta orang, dengan kira-kira 150,000 menerima rawatan penggantian buah pinggang. Beliau menggambarkan gabungan kekurangan petugas perubatan, kos perjalanan dan keengganan menjalani ujian sebelum gejala muncul.

Pelan farmasi itu berpusat pada produk yang dibangunkan daripada AL-Strip, iaitu ujian air kencing untuk mengesan albumin, sejenis protein yang kehadirannya dalam air kencing boleh menandakan kerosakan buah pinggang. NSTDA berkata teknologi asas itu menghasilkan keputusan awal dalam kira-kira lima minit. Tiga produk komersial, Kitnee, KidnyCheck dan RenAcc, dirancang untuk dipasarkan melalui farmasi dan saluran pengedaran digital.

Sasaran itu ialah matlamat pengedaran, bukannya pengesahan bahawa 3,000 farmasi sudah menawarkan kit berkenaan. Bukti daripada kajian komuniti Thai yang berasingan turut menunjukkan mengapa ketersediaan sahaja tidak mencukupi: hanya 16% penduduk yang layak hadir untuk saringan awal, dan hanya 55% mereka yang mendapat keputusan tidak normal melengkapkan ujian pengesahan.

Oleh itu, cabaran utama merangkumi dua perkara. Thailand perlu mendekatkan saringan kepada orang yang berasa sihat, kemudian menghubungkan keputusan tidak normal dengan penilaian klinikal. Kit boleh mengesan tanda amaran, tetapi dengan sendirinya ia tidak dapat mengesahkan diagnosis penyakit buah pinggang kronik atau memastikan rawatan diberikan.

Apakah yang diukur oleh angka nasional

Anggaran lebih 11 juta orang dengan penyakit buah pinggang kronik berbeza dengan ketara daripada angka yang dikaitkan dengan Pusat Data Kesihatan (HDC) Kementerian Kesihatan Awam. Jumlah pesakit HDC yang dilaporkan bagi 2026 ialah 1,321,111, meningkat sebanyak 175,928 berbanding 2025.

Angka tersebut menunjukkan jumlah 2025 sebanyak 1,145,183 dan peningkatan kira-kira 15.4%. Pecahan bagi 2026 merangkumi 634,289 pesakit pada tahap 3, 167,244 pada tahap 4 dan 82,051 pada tahap 5. Ketiga-tiga kumpulan ini berjumlah 883,584 pesakit, atau kira-kira 66.9% daripada jumlah HDC yang dilaporkan.

Anggaran nasional dan jumlah HDC tidak sepatutnya dianggap setara. Satu angka dikemukakan sebagai beban penyakit negara, manakala satu lagi ialah jumlah yang direkodkan dalam sistem maklumat kesihatan. Liputan populasi dan kaedah pengiraannya tidak diterangkan secukupnya untuk menjelaskan perbezaan itu. Pelaporan juga berbeza tentang sama ada angka 11 juta merujuk kepada penyakit buah pinggang kronik secara umum atau peringkat akhirnya. Menurut keterangan Thanaphon, angka itu merujuk kepada penyakit buah pinggang kronik secara umum, bukannya 11 juta orang yang mengalami kegagalan buah pinggang.

Angka serantau juga perlu ditafsirkan dengan cermat. NSTDA memetik kelaziman penyakit buah pinggang kronik sebanyak 17% hingga 22% di timur laut Thailand pada 2009 dan sehingga 26% di sesetengah kawasan pada 2022. Angka ini menunjukkan beban serantau yang serius, tetapi angka kemudian itu merujuk kepada kawasan terpilih dan tidak membuktikan peningkatan sekata di seluruh timur laut.

Bagaimana AL-Strip mengesan tanda amaran

Pengumuman NSTDA pada Disember 2023 menerangkan AL-Strip sebagai ujian kualitatif untuk kegunaan di rumah. Kualitatif bermaksud ujian itu menunjukkan sama ada paras ambang saringan telah dilepasi, bukannya memberikan ukuran angka yang tepat.

Menurut pengumuman itu, jalur berkenaan menandakan kepekatan albumin dalam air kencing melebihi 20 mikrogram per mililiter. Corak warna yang diterangkan menunjukkan risiko tinggi dan memerlukan pemeriksaan terperinci di fasiliti kesihatan. Albumin biasanya kekal dalam aliran darah; kebocoran yang meningkat ke dalam air kencing boleh menjadi tanda awal kerosakan buah pinggang, termasuk ketika ujian darah masih menunjukkan kadar penapisan yang terpelihara.

Satu laporan mengenai peluasan ke farmasi pula menyatakan ambang itu sebagai 20 miligram per mililiter. Kepekatan tersebut 1,000 kali ganda daripada yang dinyatakan dalam penerangan rasmi NSTDA dan tidak sepatutnya dianggap sebagai arahan yang setara. Laporan juga berbeza tentang masa membaca keputusan, dengan menyatakan sama ada kira-kira lima minit atau antara lima hingga 15 minit. Pelanggan sepatutnya mengikut arahan bagi produk khusus yang diluluskan, bukannya penerangan umum tentang teknologi penyelidikan itu.

Teknologi kedua memberikan keputusan berangka

NANOTEC turut membangunkan GO-Sensor Albumin Test untuk golongan profesional perubatan. Tidak seperti AL-Strip, alat ini memberikan ukuran kuantitatif, dengan keputusan dalam masa 10 hingga 30 minit yang boleh dilihat pada komputer atau telefon pintar.

Pengumuman teknologi NSTDA dalam bahasa Thai yang diterbitkan pada 26 Disember 2023 menyatakan bahawa alat itu memproses satu sampel pada satu masa. Pengumuman itu menerangkan reagen yang mempunyai kepekaan kira-kira 100 kali ganda berbanding ujian konvensional serta peralatan yang direka untuk fasiliti kesihatan lebih kecil dan ujian di luar hospital. Dakwaan ini merujuk kepada kepekaan analisis reagen, bukannya bukti bahawa sistem itu mengesan 100 kali ganda lebih ramai pesakit.

Kedua-dua pengumuman NSTDA menerangkan tahap kesediaan secara berbeza. Versi bahasa Inggeris meletakkan kedua-dua teknologi pada tahap kesediaan teknologi 8, manakala versi bahasa Thai menyatakan julat tahap 7 hingga 9. Tahap ini menggambarkan kemajuan ke arah penggunaan praktikal. Kedua-dua penerangan itu tidak menggantikan bukti prestasi klinikal atau penilaian sama ada program saringan meningkatkan hasil kesihatan pesakit.

Pengumuman bahasa Thai menamakan tiga penerima teknologi AL-Strip: Innosus, Medbiosyn dan Hilife Health. Pengembangan farmasi yang diumumkan kemudian pula menamakan Kitnee, KidnyCheck dan RenAcc sebagai produk komersial, tanpa menjelaskan dengan terang jenama mana dipadankan dengan syarikat berkenaan. Pembangunan produk ini menandakan kemajuan daripada kerja makmal kepada pengeluaran, tetapi harga dan prestasi perbandingan tidak dinyatakan.

Dapatan kajian komuniti berasingan

Kajian saringan komuniti yang diterbitkan pada 2025 memberikan bukti berguna tentang ujian albumin air kencing di Thailand, walaupun kajian itu menilai Albii, jalur ujian tempatan yang dibangunkan secara berasingan, bukannya tiga produk yang dinamakan dalam pengembangan farmasi.

Penyelidik merekrut 2,307 peserta di 17 pejabat kesihatan daerah kecil di daerah Ban Phaeo, wilayah Samut Sakhon, antara 1 Februari dengan 31 Mac 2022. Peserta ialah orang dewasa tanpa diagnosis penyakit buah pinggang terdahulu yang menghidap diabetes, hipertensi atau berumur sekurang-kurangnya 60 tahun. Oleh itu, dapatan ini melibatkan populasi berisiko tinggi, bukannya sampel yang mewakili semua penduduk Thailand.

Penyelidik mengenal pasti 489 peserta yang mengalami albuminuria, kadar penapisan glomerulus teranggarkan yang rendah, atau kedua-duanya. Kadar penapisan glomerulus teranggarkan (eGFR) ialah pengiraan berdasarkan kreatinin darah yang menganggarkan keupayaan buah pinggang menapis darah. Daripada 489 peserta itu, 406 orang, atau 83%, mengalami albuminuria sementara eGFR mereka kekal normal. Seramai 60 orang lagi mempunyai eGFR rendah tanpa albuminuria, manakala 23 orang mengalami kedua-dua keadaan.

Pecahan itu menjelaskan mengapa ujian air kencing dan darah mempunyai tujuan yang berbeza. Program yang hanya bergantung pada kadar penapisan rendah akan terlepas tanda amaran yang ditemui pada 406 peserta tersebut. Sebaliknya, ujian albumin sahaja tidak akan mengenal pasti setiap orang yang mempunyai kadar penapisan rendah.

Kertas kajian itu menyatakan 489 daripada 2,307 peserta sebagai 20.3%, walaupun pengiraan berdasarkan angka tersebut menghasilkan kira-kira 21.2%. Ketidakselarasan angka itu tidak mengubah pecahan yang dilaporkan, tetapi menunjukkan bahawa anggaran kelaziman itu perlu disebut dengan cermat.

Ketepatan tidak bermaksud semua kes dikesan

Berbanding ukuran makmal bagi nisbah albumin kepada kreatinin air kencing (UACR), Albii mencatatkan kepekaan 70%, kekhususan 97% dan ketepatan 92%. UACR membandingkan albumin dengan kreatinin air kencing untuk membantu mengambil kira perbezaan kepekatan air kencing. Kajian itu mentakrifkan albuminuria sebagai UACR sekurang-kurangnya 30 miligram per gram.

Kepekaan menerangkan kekerapan ujian mengesan keadaan yang diukur. Kepekaan 70% bermaksud jalur itu terlepas kira-kira 30% peserta yang keputusan UACR makmalnya mencapai ambang albuminuria. Kekhususan menerangkan kekerapan ujian memberikan keputusan negatif dengan betul dalam kalangan mereka yang tidak mengalami keadaan itu. Oleh itu, ketepatan yang tinggi tidak boleh ditafsirkan sebagai jaminan bahawa keputusan jalur yang negatif menolak kemungkinan penyakit buah pinggang.

Jalur albumin itu menunjukkan prestasi lebih baik berbanding jalur celup protein air kencing biasa yang digunakan dalam kajian sama. Jalur protein tersebut mempunyai kepekaan 51%, kekhususan 93% dan ketepatan 86%. Kepekaan jalur albumin 19 mata peratusan lebih tinggi, perbezaan penting bagi program yang bertujuan mengesan kelainan pada peringkat awal.

Kertas kajian itu menyatakan Albii diluluskan oleh Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan Thailand serta menetapkan keputusan dibaca sekurang-kurangnya 10 minit selepas air kencing digunakan. Arahan itu berbeza daripada penerangan lima minit bagi AL-Strip dan mengukuhkan keperluan untuk membezakan produk serta bukti masing-masing. Prestasi Albii yang diukur tidak boleh terus dianggap terpakai kepada Kitnee, KidnyCheck atau RenAcc.

Langkah susulan selepas keputusan tidak normal

Di Ban Phaeo, 14,393 orang memenuhi kriteria kelayakan kajian, tetapi hanya 2,307 hadir untuk saringan pertama. Pengambilan peserta merangkumi jemputan melalui pos dan promosi media tempatan selama sebulan. Kadar penyertaan 16% menunjukkan bahawa menyediakan ujian komuniti tidak semestinya mendorong kebanyakan orang yang layak untuk menggunakannya.

Kajian itu mengatur ujian ulangan tiga bulan kemudian bagi mereka yang mengalami albuminuria atau eGFR rendah, untuk menentukan sama ada kelainan itu berterusan. Hanya 55% mereka yang mendapat keputusan tidak normal menjalani ujian pengesahan. Kelainan yang berterusan penting kerana satu keputusan saringan hanya mengenal pasti penyakit yang disyaki, sedangkan penyakit buah pinggang kronik memerlukan bukti bahawa masalah itu berlanjutan dari masa ke masa.

Mereka yang mengalami albuminuria berterusan atau penapisan terjejas dinasihatkan mendapatkan rawatan di klinik buah pinggang hospital daerah. Rangkaian proses ini, iaitu saringan, pengesahan dan rawatan klinikal, tidak dapat digantikan oleh rangkaian pengedaran runcit. Penulis mengesyorkan penyelidikan lanjut tentang pelaksanaan dan keberkesanan kos.

Perbincangan tentang peluasan farmasi turut menyebut usaha menghubungkan maklumat farmasi dengan rujukan ke dalam sistem kesihatan awam. Namun, protokol rujukan yang dimuktamadkan, pembiayaan ujian pengesahan dan pengaturan untuk menjejaki sama ada pelanggan mendapatkan rawatan belum diperincikan. Langkah-langkah ini akan menentukan sama ada peningkatan jualan kit membawa kepada rawatan lebih awal.

Farmasi meluaskan akses dan nasihat tentang ubat

Pengasas bersama dan ketua pegawai eksekutif Arincare, Thira Kanokkanjanarat, menerangkan sebuah platform yang menghubungkan pengurusan inventori, ahli farmasi dan farmasi. Syarikat itu melaporkan rangkaian lebih 6,000 farmasi dan lebih 12,000 ahli farmasi. Oleh itu, sasaran 3,000 cawangan kurang daripada separuh rangkaian farmasi yang dinyatakan, bukannya komitmen untuk melengkapi setiap kedai yang terhubung.

MedEx dirancang untuk menyokong pengedaran dan pesanan farmasi. Arincare juga merancang menyediakan maklumat dan alat yang membantu ahli farmasi menerangkan kit serta menasihati pelanggan. Pengarah program ujian pantas NSTDA, Dr Deanpen Japrung, menyatakan penggunaan berterusan dan pesanan ulangan sebagai matlamat yang melangkaui sekadar meletakkan produk di rak.

Pengarah NANOTEC, Dr Uratcha Ruktanonchai, berkata kerjasama itu bertujuan menghubungkan penyelidikan dan pemindahan teknologi dengan saluran pasaran sedia ada. Keutamaan yang dinyatakannya ialah penggunaan praktikal oleh orang ramai, bukan sekadar menghasilkan teknologi.

Ahli farmasi Phenthipha Kaewketthong, presiden Persatuan Farmasi Komuniti Thailand, menyatakan satu lagi sebab farmasi penting: pelanggan mungkin mempunyai risiko yang tidak disedari berkaitan obesiti, penyakit sedia ada atau penggunaan ubat. Beliau menekankan ubat antiradang bukan steroid (NSAID), kelas ubat tahan sakit yang lazim digunakan, termasuk kehadirannya dalam sesetengah pek ubat campuran dan sediaan tradisional.

Menurut keterangannya, pekerja manual membeli ubat tahan sakit supaya dapat terus bekerja tanpa menyedari kemungkinan risiko terhadap buah pinggang. Perbualan tentang penyakit sedia ada, gejala, suplemen dan ubat boleh menjadikan saringan lebih bermanfaat daripada sekadar urus niaga. Namun, sasaran farmasi mahupun saiz rangkaian syarikat tidak menunjukkan berapa ramai yang akan melengkapkan ujian atau menerima rawatan.

Dua laluan peluasan dengan tarikh akhir berbeza

Projek farmasi itu menyusuli inisiatif kesihatan awam terdahulu di Khon Kaen. Pada 5 Jun 2025, kementerian pendidikan tinggi, NANOTEC/NSTDA, pejabat kesihatan awam wilayah dan organisasi pentadbiran wilayah menandatangani memorandum yang meliputi saringan buah pinggang serta komplikasi berkaitan diabetes.

Inisiatif itu menyasarkan latihan dan penggunaan kit di 248 fasiliti kesihatan daerah kecil di bawah organisasi pentadbiran wilayah, meliputi 26 daerah. Ia menetapkan matlamat peluasan ke seluruh negara menjelang 2028. Tarikh akhir itu merujuk kepada projek rintis kesihatan awam dan tidak sepatutnya dikelirukan dengan sasaran berasingan 3,000 farmasi yang menjual kit menjelang akhir 2026.

• 2021: NANOTEC mula mengeluarkan kit ujian untuk menyokong program pencegahan CKDNET di timur laut.
• Februari hingga Mac 2022: Kajian Ban Phaeo yang berasingan merekrut 2,307 peserta.
• Disember 2023: NSTDA menerbitkan penerangan tentang AL-Strip dan GO-Sensor, termasuk penggunaan awal dalam komuniti.
• 5 Jun 2025: Rakan kongsi Khon Kaen menandatangani perjanjian yang meliputi 248 fasiliti daerah kecil.
• 23 September 2026: Kerjasama farmasi diumumkan dengan sasaran 3,000 cawangan menjelang akhir 2026.
• 2028: Tarikh akhir yang ditetapkan bagi peluasan inisiatif Khon Kaen ke seluruh negara.

Pegawai kesihatan awam Khon Kaen, Salinee Waiyanon, melaporkan lebih 30,000 pesakit penyakit buah pinggang setiap tahun di wilayah itu, dengan 2,978 menerima hemodialisis dan kira-kira 1,700 menerima dialisis peritoneal. Kedua-dua kumpulan dialisis itu berjumlah kira-kira 4,678 orang, menggambarkan beban rawatan yang mahu dikurangkan melalui usaha pencegahan.

Kos dan manfaat masih perlu diukur dengan lebih tepat

Pengumuman NSTDA pada 2023 menganggarkan kos dialisis sehingga 200,000 baht bagi setiap orang setahun. Laporan kemudian menyebut perbelanjaan kerajaan meningkat daripada 15 bilion kepada 20 bilion baht, iaitu kenaikan satu pertiga, tetapi tidak menyatakan tahun belanjawan atau mengesahkan bahawa kedua-dua jumlah itu meliputi perkhidmatan yang sama. Angka itu tidak boleh digunakan untuk membuat unjuran penjimatan tahunan yang tepat bagi program farmasi.

Pelaksanaan terdahulu bagaimanapun menyediakan titik permulaan. NSTDA berkata CKDNET, yang dikendalikan Universiti Khon Kaen dan rakan kongsi Pejabat Keselamatan Kesihatan Kebangsaan, menyaring lebih 1,000 orang. Pengumuman bahasa Thai menganggarkan impak ekonomi dan sosial hasilnya sebanyak 7.87 juta baht. Pengumuman bahasa Inggeris menyatakan 7.87 baht, perbezaan antara versi rasmi yang belum dijelaskan.

Pengumuman itu turut berbeza tentang kemajuan perolehan. Versi bahasa Thai menyatakan satu daripada dua teknologi itu telah disenaraikan dalam Senarai Inovasi Thai, yang menyokong perolehan kerajaan, manakala versi bahasa Inggeris menyebut usaha untuk mendapatkan kemasukan dalam senarai itu. Kedua-duanya tidak mengesahkan bahawa kit farmasi yang bakal dipasarkan akan diberikan secara percuma kepada pelanggan atau dilindungi insurans awam di seluruh negara.

Penanda aras seterusnya yang dinyatakan ialah sasaran pengedaran pada akhir 2026. Harga runcit, jumlah semasa farmasi yang mengambil bahagian, taburan geografi farmasi dan laluan yang dibiayai untuk mendapatkan rawatan pengesahan masih belum dinyatakan. Pengukuran kehadiran, ujian ulangan dan rawatan selepas keputusan tidak normal akan memberikan penilaian kejayaan yang lebih kukuh berbanding sekadar mengira farmasi yang menyediakan kit.

Perkara Utama

• NANOTEC, NSTDA dan Arincare menyasarkan kit saringan buah pinggang tersedia di 3,000 farmasi menjelang akhir 2026.
• AL-Strip menyaring albumin dalam air kencing dan memberikan keputusan awal dalam kira-kira lima minit, menurut NSTDA.
• Ambang rasmi ialah melebihi 20 mikrogram per mililiter, bukannya 20 miligram per mililiter seperti yang dinyatakan dalam satu laporan.
• Kajian berasingan terhadap Albii mendapati kepekaan 70% dan kekhususan 97%. Keputusan itu tidak boleh terus digunakan untuk jenama lain.
• Hanya 16% penduduk Ban Phaeo yang layak hadir untuk saringan, dan 55% mereka yang mendapat keputusan tidak normal melengkapkan ujian pengesahan.
• Projek rintis 248 fasiliti di Khon Kaen mempunyai matlamat peluasan nasional berasingan pada 2028.
• Harga, perlindungan dan laluan rujukan terperinci bagi program farmasi belum dinyatakan.