Kanser Paru-paru Tahap Sifar Sharmila Tagore Menyorot Risiko Selain Merokok

Diagnosis dikesan sebelum kanser merebak

Kanser paru-paru pelakon Sharmila Tagore dikesan pada tahap sifar dan dibuang melalui pembedahan tanpa kemoterapi, menurut anak perempuannya, pelakon Soha Ali Khan. Tagore, yang tidak pernah merokok, menggambarkan hakikat perubatan secara peribadi: mengelakkan tembakau mengurangkan risiko kanser paru-paru dengan ketara, tetapi tidak menghapuskannya.

Gambaran yang lebih luas kini semakin jelas. Pada 2 Julai 2025, Institut Kesihatan Kebangsaan AS (NIH) mengumumkan dapatan daripada kajian Sherlock-Lung, yang meneliti tumor daripada 871 individu yang tidak pernah merokok di 28 lokasi geografi. Para penyelidik mendapati pendedahan kepada pencemaran udara zarah halus dikaitkan dengan lebih banyak perubahan genetik yang berupaya memulakan atau menggalakkan kanser. Menurut NIH, individu yang tidak pernah merokok menyumbang sehingga 25% kes kanser paru-paru di seluruh dunia.

Dapatan ini tidak membuktikan punca penyakit Tagore. Patologi tumornya, sejarah pendedahan alam sekitar dan butiran tepat rawatan tidak didedahkan kepada umum dalam laporan mengenai diagnosisnya. Pengalamannya menunjukkan nilai pengesanan penyakit sebelum ia menyerang tisu sekeliling, bukannya membuktikan bahawa mana-mana bahan pencemar tertentu menjadi puncanya.

Soha Ali Khan menceritakan rawatan ibunya dalam wawancara bersama penemubual Nayandeep Rakshit:

Bagi ibu saya, beliau antara segelintir orang yang didiagnosis dengan kanser paru-paru pada tahap sifar, dan tiada kemoterapi, tiada apa-apa. Ia dibuang daripada tubuhnya dan beliau, syukur, sihat.

Perbezaan antara lesi awal yang setempat dengan kanser invasif menjelaskan sebab pembedahan sahaja kadangkala mencukupi. Hal ini juga menjelaskan mengapa pengalaman ini tidak wajar dijadikan panduan rawatan bagi setiap pesakit kanser paru-paru.

Perkembangan pendedahan dan penyelidikan

Tagore membincangkan penyakitnya ketika tampil dalam rancangan Koffee With Karan pada 2023, dan menjelaskan sebab beliau tidak dapat menyertai filem Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani arahan Karan Johar. Anak-anak perempuannya, Soha dan Saba Ali Khan, kemudian membincangkan kanser paru-paru ibu mereka dalam All About Her. Saba turut berkongsi diagnosis tumornya sendiri di otak, iaitu sejarah perubatan yang berasingan.

Pendedahan kepada umum dan dapatan saintifik ini merentasi beberapa tahun. Tarikh-tarikh tersebut menandakan waktu maklumat diketahui umum, bukan semestinya waktu Tagore didiagnosis atau menjalani pembedahan.

• 10 September 2022: Para penyelidik di Institut Francis Crick dan UCL membentangkan bukti bahawa pencemaran udara boleh mengaktifkan sel paru-paru yang sedia membawa mutasi berkaitan kanser.
• 5 April 2023: Penyelidikan itu diterbitkan dalam Nature.
• 2023: Tagore membincangkan secara terbuka penyakit yang menghalangnya daripada menyertai Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani.
• 12 dan 23 April 2025: Laporan menyebut pendedahan Soha tentang kanser paru-paru tahap sifar dan rawatan tanpa kemoterapi.
• 2 Julai 2025: Analisis tumor Sherlock-Lung diterbitkan dalam Nature, dengan dapatan diumumkan oleh NIH dan Institut Kanser Kebangsaan.

Maksud sebenar tahap sifar

Kanser paru-paru bukan sel kecil tahap sifar juga dikenali sebagai karsinoma in situ. Sel abnormal kekal di tempat asalnya, tanpa menyerang tisu yang lebih dalam atau merebak ke tempat lain. Dalam keadaan yang melibatkan lapisan saluran pernafasan, sel-sel itu belum menembusi membran dasar, iaitu lapisan nipis yang memisahkan lapisan tersebut daripada tisu di bawahnya.

Dr Sajjan Rajpurohit, Pengarah Kanan Onkologi Perubatan di Hospital Super Specialty BLK-Max di Delhi, menjelaskan kepentingannya terhadap pemulihan:

Ini bermakna kanser terhad pada lapisan paru-paru dan belum menembusi penghalang pelindung, yang kita panggil membran basal, yang memisahkan pelbagai jenis sel dan tisu. Pada tahap ini, kanser itu tidak invasif, maka peluang untuk pulih adalah tinggi.

Sesetengah penerangan menyifatkan tahap sifar sebagai peringkat prakanser, manakala yang lain menyebutnya peringkat kanser paling awal. Perbezaan praktikalnya ialah ketiadaan pencerobohan ke tisu lain. Tahap sifar bukan istilah lain bagi semua kanser paru-paru bukan sel kecil, kategori luas yang merangkumi kanser pada tahap jauh lebih lanjut.

Pengesanan boleh menjadi sukar kerana lesi ini biasanya tidak menyebabkan gejala ketara. Ia mungkin ditemui secara kebetulan semasa pemeriksaan bagi keadaan lain. Laporan mengenai penyakit Tagore menyatakan ia dikesan awal, tetapi tidak menjelaskan jenis imbasan, ujian tisu atau urutan pemeriksaan yang mengenal pasti penyakit itu.

Dapatan kajian terhadap 871 tumor

Pengumuman kajian NIH itu menerangkan analisis genom penuh yang diketuai para penyelidik di Institut Kanser Kebangsaan dan Universiti California, San Diego. Penjujukan genom penuh memeriksa DNA di seluruh tumor, sekali gus membolehkan saintis mengenal pasti corak mutasi dan bukan hanya memeriksa beberapa gen.

Pasukan itu merangkumi Maria Teresa Landi, pengarang kanan dan penyiasat utama Sherlock-Lung, serta Tongwu Zhang. Pendedahan lebih tinggi kepada pencemaran zarah halus dikaitkan dengan perubahan pada TP53, gen yang terlibat dalam mengawal sel yang rosak, serta corak mutasi yang sebelum ini dikaitkan dengan merokok tembakau.

Bahan pencemar yang diberi perhatian termasuk PM2.5, zarah berukuran 2.5 mikrometer atau kurang yang boleh menembusi jauh ke dalam paru-paru. Pelepasan trafik dan industri ialah antara sumbernya. Dapatan ini berkaitan pendedahan kepada zarah, bukannya kesimpulan bahawa setiap bahan kimia dalam asap ekzos menyebabkan kanser melalui proses yang sama.

Para penyelidik turut menemui kaitan antara pendedahan pencemaran dengan telomer yang lebih pendek, iaitu bahagian DNA pelindung di hujung kromosom. Telomer memendek secara semula jadi apabila usia meningkat; kajian itu mengaitkan pencemaran zarah dengan pemendekan pramatang.

Analisis ini melibatkan tumor daripada individu yang sudah menghidap kanser paru-paru. Kajian ini membantu menjelaskan proses biologi yang mungkin berlaku, tetapi tidak mengira kebarangkalian seseorang menghidap kanser atau mengenal pasti punca setiap tumor. Angka sehingga 25% bermaksud sebanyak satu daripada empat kes kanser paru-paru di seluruh dunia berlaku pada individu yang tidak pernah merokok, bukannya satu daripada empat individu yang tidak pernah merokok akan menghidap penyakit itu.

Pencemaran juga boleh mengaktifkan sel dorman

Penyelidikan terdahulu mengenal pasti satu lagi cara udara tercemar mungkin menyumbang kepada kanser. Dapatan Institut Francis Crick menerangkan bagaimana PM2.5 boleh menggalakkan pertumbuhan sel paru-paru yang sedia membawa mutasi, tanpa mencetuskan mutasi tersebut secara langsung dalam eksperimen.

Profesor Charles Swanton, penyiasat utama kajian di Institut Francis Crick dan UCL serta Ketua Pakar Klinikal Cancer Research UK, menerangkan mekanisme itu:

Sel dengan mutasi penyebab kanser terkumpul secara semula jadi apabila kita meningkat usia, tetapi biasanya sel itu tidak aktif. Kami telah menunjukkan bahawa pencemaran udara membangkitkan sel-sel ini di dalam paru-paru, menggalakkan pertumbuhannya dan berpotensi membentuk tumor.

Para penyelidik meneliti data daripada lebih 400,000 orang di UK dan negara-negara Asia. Kawasan dengan pendedahan PM2.5 lebih tinggi mencatatkan kadar kanser paru-paru yang lebih tinggi dengan mutasi pada EGFR, gen yang membantu mengawal pertumbuhan sel. Eksperimen pada tikus menunjukkan bahawa menyekat IL-1β, molekul keradangan yang dilepaskan sebagai tindak balas terhadap pencemaran, menghalang pembentukan kanser dalam keadaan eksperimen itu.

Penyelidikan 2022 dan analisis 2025 meneliti proses yang berbeza: pengaktifan sel abnormal sedia ada dan kaitan dengan mutasi yang ditemui dalam tumor manusia. Kedua-duanya tidak membuktikan bahawa rawatan ubat pencegahan sesuai untuk individu yang terdedah kepada udara tercemar. Institut Crick turut merujuk kira-kira 300,000 kematian akibat kanser paru-paru di seluruh dunia pada 2019 yang dikaitkan dengan PM2.5; angka itu berkaitan pencemaran zarah luar, bukannya kematian akibat asap rokok pasif di India.

Perkara yang masih belum pasti tentang asap dan pendedahan lain

Asap rokok pasif kekal sebagai faktor risiko kanser paru-paru yang diiktiraf. Namun, Sherlock-Lung menemui isyarat genetik yang lebih terhad daripada asap pasif berbanding pencemaran zarah dalam tumor yang diperiksa. Pendedahan dikaitkan dengan beban mutasi yang sedikit lebih tinggi dan telomer yang lebih pendek, tetapi bukan peningkatan mutasi yang dikenal pasti sebagai pendorong kanser atau corak mutasi tertentu.

Dapatan itu tidak bermaksud asap pasif selamat. Ini bermakna analisis tumor khusus ini tidak menemui bukti kesan berkaitan mutasi yang sama. Kajian terhadap corak genetik bukan ukuran lengkap bagi semua kemudaratan kesihatan akibat sesuatu pendedahan.

Laporan Institut Kanser Kebangsaan menambah satu lagi dapatan: corak mutasi yang dipanggil SBS22a muncul hampir secara eksklusif dalam tumor pesakit Taiwan. Corak itu dikaitkan dengan asid aristolochik, sebatian yang terdapat dalam sesetengah tumbuhan ubatan. Para penyelidik menganggap penggunaan ubat herba yang mengandunginya sebagai kemungkinan laluan pendedahan, bukannya penjelasan yang terbukti bagi setiap pesakit terjejas.

Asal usul SBS40, corak mutasi paling lazim dalam kajian itu, masih belum diketahui. Secara keseluruhan, dapatan ini menunjukkan kemajuan serta batas penyelidikan: isyarat alam sekitar yang dikenal pasti menerangkan sebahagian gambaran, manakala proses lain masih belum dapat dijelaskan.

Risiko di dapur, rumah dan tempat kerja

Pencemaran luar bukan satu-satunya kebimbangan bagi individu yang tidak pernah merokok. Agensi Antarabangsa bagi Penyelidikan Kanser mengklasifikasikan pencemaran udara luar dan zarah sebagai karsinogen kepada manusia. Asap dalam rumah juga perlu diberi perhatian, khususnya apabila kayu atau arang batu dibakar untuk memasak di ruang dengan pengudaraan yang kurang baik.

Asap memasak dan gas pembakaran tidak wajar dianggap sebagai bahaya yang sama. Asap daripada bahan api dan minyak yang dipanaskan boleh memburukkan kualiti udara dalam rumah. Karbon monoksida ialah gas toksik yang berbahaya, tetapi kehadirannya sahaja bukan bukti bahawa gas itu menyebabkan tumor paru-paru. Menambah baik pengudaraan dan mengurangkan asap daripada puncanya ialah langkah berjaga-jaga yang praktikal, bukannya jaminan untuk mengelakkan kanser.

Radon ialah satu lagi pendedahan yang tidak dapat dikenal pasti melalui bau atau penglihatan. Gas radioaktif yang wujud secara semula jadi ini boleh terkumpul di dalam bangunan, maka ujian diperlukan untuk menentukan paras dalam ruang tertutup. Agensi Perlindungan Alam Sekitar AS mengesyorkan tindakan pada paras 4 pikokuri seliter. Itu ialah ambang tindakan AS, bukannya peraturan sejagat bagi setiap negara.

Kerja pembinaan, pembuatan dan perlombongan boleh melibatkan asbestos, asap ekzos diesel, habuk atau bahan berbahaya lain. Kawalan tempat kerja, pengudaraan dan peralatan perlindungan yang sewajarnya adalah penting. Sejarah keluarga yang menghidap kanser paru-paru dan rawatan radiasi terdahulu yang melibatkan dada juga boleh menyumbang kepada risiko. Walaupun selepas faktor-faktor ini diteliti, doktor mungkin tidak dapat mengenal pasti satu punca yang pasti.

Mengapa rawatan bergantung pada lebih daripada sejarah merokok

Bagi penyakit tahap sifar, rawatan bertujuan membuang atau memusnahkan sel abnormal sebelum menyerang tisu sekeliling. Pembedahan mungkin membuang sebahagian kecil paru-paru atau, dalam keadaan tertentu, lobus yang terjejas. Pembedahan yang sesuai bergantung pada lokasi dan keluasan lesi serta kesihatan pesakit.

Rawatan setempat yang diterangkan bagi kes terpilih termasuk terapi fotodinamik, yang menggabungkan ubat yang diaktifkan oleh cahaya dengan penyinaran bersasar, serta rawatan laser. Brachytherapy meletakkan sumber radiasi berhampiran kawasan terjejas. Ketersediaan dan kesesuaiannya berbeza-beza; rawatan ini bukan pilihan yang boleh saling menggantikan bagi setiap pesakit.

Tagore tidak menjalani kemoterapi, selaras dengan laporan bahawa lesi itu dirawat sebelum menyerang tisu lain. Ini tidak bermakna kemoterapi tidak diperlukan untuk kanser paru-paru yang lain. Adenokarsinoma, sejenis kanser paru-paru bukan sel kecil, amat lazim dalam kalangan individu yang tidak pernah merokok. Sesetengah tumor mengandungi perubahan EGFR yang boleh membantu doktor memilih ubat yang menyasarkan molekul tertentu.

Oleh itu, keputusan rawatan bergantung pada jenis kanser, tahap penyakit, dapatan molekul dan keadaan pesakit. Pembedahan, ubat sasaran, imunoterapi dan kemoterapi mempunyai peranan yang berbeza. Sejarah merokok sahaja tidak dapat menentukan pelan rawatan.

Pemulihan masih memerlukan susulan

Pembuangan penyakit tahap sifar dengan jayanya boleh membolehkan pesakit kembali menjalani kehidupan seperti biasa, tetapi pemantauan berterusan masih diperlukan. Doktor memantau kemungkinan kanser berulang dan kanser baharu yang berkembang secara berasingan daripada lesi asal.

Anggaran kadar kanser berulang sebanyak 10% hingga 15% pernah dilaporkan dalam perbincangan klinikal mengenai kanser paru-paru tahap sifar. Angka itu tidak wajar dianggap sebagai risiko peribadi Tagore: anggaran tersebut tidak disertakan butiran yang mengesahkan jenis tumornya, pembedahan yang dijalani atau tempoh pemantauan. Kenyataan anak perempuannya menunjukkan bahawa Tagore berada dalam keadaan baik ketika kenyataan itu dibuat, bukannya semua risiko pada masa depan telah hilang.

Saringan juga perlu ditafsirkan dengan teliti. Sesetengah kajian melaporkan pengurangan kematian akibat kanser paru-paru sekitar 20% melalui saringan CT dos rendah secara berkala dalam kalangan kumpulan terpilih yang berisiko tinggi. Manfaat itu tidak boleh secara automatik digeneralisasikan kepada setiap individu yang tidak pernah merokok.

Saringan rutin bagi individu tanpa gejala berbeza daripada ujian diagnostik bagi mereka yang mengalami batuk berpanjangan atau perubahan lain yang membimbangkan. Laporan berbeza dari segi keluasan kumpulan yang layak menjalani saringan, dan ada yang turut mengambil kira sejarah keluarga. Kesimpulan yang lebih selamat ialah kelayakan perlu berpandukan garis panduan yang ditetapkan dan penilaian perubatan individu, bukannya saranan imbasan secara menyeluruh.

Jangan abaikan gejala hanya kerana tidak pernah merokok

Laporan berbeza tentang sama ada lesi tahap sifar boleh menyebabkan gejala ringan. Namun, semuanya bersetuju bahawa lesi seperti itu biasanya tidak menunjukkan gejala. Batuk berpanjangan, ketidakselesaan dada atau sesak nafas tidak dapat menentukan tahap kanser dan mungkin berpunca daripada jangkitan, asma atau keadaan lain.

Dr Sunny Jain, Pengarah Klinikal dan Ketua Onkologi Perubatan di Hospital Marengo Asia di Faridabad, menasihatkan wanita agar tidak mengabaikan perubahan yang berterusan:

Wanita tidak sepatutnya mengabaikan batuk berpanjangan, penurunan berat badan tanpa sebab, sesak nafas yang semakin teruk atau ketidakselesaan dada hanya kerana mereka tidak pernah merokok. Walaupun gejala ini boleh berpunca daripada pelbagai keadaan lain, pemeriksaan perubatan wajar dilakukan jika gejala berterusan atau semakin teruk. Batuk berdarah khususnya tidak boleh diabaikan sama sekali.

Tindakan yang wajar bukanlah menganggapnya kanser atau menganggap diri kebal. Gejala yang berterusan, bertambah teruk atau melibatkan darah dalam kahak memerlukan pemeriksaan perubatan. Mengelakkan tembakau dan asap rokok pasif, mengurangkan pendedahan kepada asap di rumah serta mematuhi langkah keselamatan di tempat kerja kekal sebagai langkah berjaga-jaga yang berguna. Pembersih udara dengan penapis HEPA boleh mengurangkan zarah dalam ruang tertutup, tetapi tidak dapat menyingkirkan setiap bahan pencemar atau menggantikan kawalan terhadap sumber pencemaran.

Tiada sejarah pendedahan atau langkah pencegahan yang dapat memastikan diagnosis seseorang. Pengalaman Tagore dan penyelidikan baharu menyokong dua mesej yang berbeza: penyakit setempat yang dikesan awal mungkin memerlukan rawatan yang kurang menyeluruh, dan punca kanser paru-paru bukan terhad kepada merokok.

Perkara Utama

• Soha Ali Khan berkata kanser paru-paru tahap sifar Sharmila Tagore dibuang melalui pembedahan tanpa kemoterapi.
• Penyakit tahap sifar belum menyerang tisu yang lebih dalam dan sering tidak menyebabkan gejala.
• Sherlock-Lung menganalisis 871 tumor daripada individu yang tidak pernah merokok di 28 lokasi.
• Kajian Julai 2025 mengaitkan pencemaran zarah dengan mutasi berkaitan kanser dan telomer yang lebih pendek.
• Penyelidikan terdahulu menunjukkan pencemaran boleh mengaktifkan sel yang sedia membawa mutasi melalui keradangan.
• Asap rokok pasif, radon, asap dalam rumah dan pendedahan di tempat kerja kekal sebagai risiko yang relevan.
• Saringan ditujukan kepada kumpulan berisiko tinggi yang ditetapkan; gejala berpanjangan memerlukan pemeriksaan perubatan tanpa mengira sejarah merokok.
• Tarikh tepat diagnosis Tagore, butiran tumor dan puncanya belum didedahkan kepada umum dalam laporan ini.