Jepun Rancang Denda ¥500 Juta terhadap Lima Syarikat Berhubung Pakatan Bidaan Kereta Api Tokyo

Enam kontraktor berdepan dapatan siasatan berhubung bidaan kerja penyelenggaraan

Suruhanjaya Perdagangan Adil Jepun sedang bersiap untuk mengarahkan lima syarikat pembinaan mengambil langkah bagi mencegah pakatan bidaan berulang serta membayar surcaj berjumlah kira-kira ¥500 juta berhubung kontrak penyelenggaraan landasan kereta api kendalian awam di Tokyo. Aturan yang disyaki itu meliputi keempat-empat laluan kereta api bawah tanah Toei, laluan trem Toden Arakawa dan laluan transit Nippori-Toneri.

Suruhanjaya itu dijangka mendapati enam syarikat melanggar Akta Antimonopoli dengan menyelaraskan pemenang kontrak sebelum bidaan dikemukakan. Syarikat keenam, Tokyu Kidoh Kogyo, dijangka terlepas daripada perintah pembetulan dan surcaj selepas melaporkan perbuatan itu sebelum siasatan bermula.

Kes ini turut melibatkan agensi awam yang bertanggungjawab memberikan kontrak. Penyiasat sedang meneliti sama ada Biro Pengangkutan Kerajaan Metropolitan Tokyo terlibat dalam aturan yang disyaki itu. Jika penglibatan tersebut dibuktikan, Tokyo boleh menerima tuntutan berasingan untuk melakukan penambahbaikan di bawah undang-undang Jepun yang melarang penglibatan kerajaan dalam pakatan bidaan.

Cadangan penalti itu belum dimuktamadkan. Suruhanjaya dilaporkan telah memaklumkan syarikat berkenaan tentang tindakan yang dicadangkan dan akan mendengar pandangan mereka sebelum membuat keputusan muktamad. Perbezaan ini penting: siasatan sudah menuju ke arah tindakan penguatkuasaan, namun syarikat masih berpeluang memberikan maklum balas.

Syarikat mana berdepan cadangan perintah?

Lima syarikat yang dijangka menerima perintah ialah Totetsu Kogyo, Tsuboi, Hayakawa Kensetsu, Nisshin Kogyo dan Sankikensetsu. Totetsu Kogyo bergabung dengan East Japan Railway dan disenaraikan di pasaran Prime Bursa Saham Tokyo. Sankikensetsu merupakan sebahagian daripada kumpulan pembinaan Kyushu Railway.

Totetsu Kogyo berpangkalan di daerah Shinagawa, Tokyo, Tsuboi di daerah Chuo dan Hayakawa Kensetsu di daerah Taito. Nisshin Kogyo berpangkalan di Kawasaki, manakala Sankikensetsu berpangkalan di Fukuoka. Tokyu Kidoh Kogyo, syarikat keenam, juga berpangkalan di Kawasaki dan merupakan sebahagian daripada kumpulan kereta api Tokyu.

Dapatan yang dijangka itu berkaitan sekatan perdagangan tidak munasabah di bawah Akta Antimonopoli. Dalam kes ini, syarikat didakwa menyekat persaingan dengan bersetuju tentang pihak yang akan menerima kontrak tertentu, dan bukannya mengemukakan bidaan secara bebas.

Perintah pembetulan yang dirancang akan mewajibkan syarikat mengambil langkah bagi mencegah perbuatan itu berulang. Surcaj pula ialah penalti kewangan di bawah undang-undang persaingan. Jumlah kira-kira ¥500 juta yang dilaporkan ialah jumlah jangkaan bagi kelima-lima syarikat, bukannya penalti sebanyak itu untuk setiap syarikat. Laporan setakat ini tidak mendedahkan pecahan bagi setiap syarikat.

Bagaimana agihan yang didakwa itu dilakukan

Perbuatan yang disyaki itu bermula selewat-lewatnya pada Mac 2020. Wakil syarikat didakwa menyelaraskan calon pemenang sebelum tender kerja penyelenggaraan, dengan membahagikan kontrak mengikut laluan kereta api supaya setiap syarikat berulang kali memperoleh kerja di laluan pilihan masing-masing.

Rangkaian yang terlibat merangkumi laluan kereta api bawah tanah Asakusa, Mita, Shinjuku dan Oedo, laluan Toden Arakawa yang juga dikenali sebagai Tokyo Sakura Tram, serta laluan transit automatik Nippori-Toneri. Oleh itu, skopnya melangkaui sistem kereta api bawah tanah yang disebut dalam dakwaan awal.

Kebanyakan kontrak bagi laluan tertentu dilaporkan diberikan kepada syarikat tertentu. Sesetengah tender menerima bidaan daripada beberapa syarikat selepas penyelarasan yang didakwa itu, manakala tender lain hanya menerima satu bidaan. Tender yang mempunyai beberapa pembida mungkin kelihatan kompetitif, tetapi tidak menawarkan persaingan sebenar jika peserta sudah bersetuju tentang pemenangnya.

Bagaimanapun, satu bidaan sahaja tidak membuktikan pakatan sulit. Dakwaan utama ialah penyelarasan antara syarikat sebelum bidaan, bukan jumlah peserta semata-mata. Laporan juga tidak menyatakan syarikat yang ditetapkan bagi setiap laluan atau memberikan senarai lengkap kontrak yang terjejas.

Skop kontrak dan nilainya

Biro pengangkutan mengontrakkan kerja seperti menggantikan rel dan suis yang sudah usang, iaitu peralatan yang mengalihkan tren dari satu landasan ke landasan lain. Ini ialah perolehan kerja penyelenggaraan bagi rangkaian sedia ada yang sedang beroperasi, bukannya kontrak untuk membina landasan kereta api baharu.

Bagi tender yang diterangkan dalam siasatan itu, biro berkenaan menetapkan keperluan teknikal secara terbuka dan menjemput syarikat yang berminat untuk memohon. Syarikat yang terpilih melalui proses saringan boleh mengemukakan bidaan. Proses itu membolehkan biro menilai sama ada kontraktor mempunyai keupayaan yang diperlukan, namun dakwaan penyelarasan berkenaan tertumpu pada tindakan pembida sebelum tawaran dikemukakan.

Harga kontrak tahunan yang dilaporkan dimenangi adalah antara puluhan juta yen bagi setiap syarikat hingga sekitar ¥200 juta. Dua kontrak yang diberikan pada 2024 memberikan gambaran lebih jelas tentang perbelanjaan yang diteliti.

Pada April 2024, Totetsu Kogyo memenangi kontrak bernilai ¥259.6 juta untuk menggantikan rel antara stesen Azabu-Juban dengan Roppongi di Laluan Oedo. Pada Jun tahun itu, Tokyu Kidoh Kogyo menerima kontrak bernilai ¥170 juta bagi kerja di Laluan Mita.

Nilai kedua-dua kontrak itu berjumlah ¥429.6 juta. Kontrak Laluan Oedo bernilai ¥89.6 juta lebih tinggi daripada kontrak Laluan Mita, atau kira-kira 53% lebih besar. Perbandingan ini menunjukkan skala pembelian individu, tetapi tidak membuktikan bahawa mana-mana kontrak itu terlebih harga. Angka yang dilaporkan tidak menunjukkan kos projek tersebut sekiranya bidaan dibuat secara bebas.

Mengapa satu syarikat dijangka terlepas daripada penalti

Tokyu Kidoh Kogyo dijangka termasuk dalam dapatan suruhanjaya bahawa Akta Antimonopoli telah dilanggar, tetapi terlepas daripada perintah pembetulan dan surcaj. Sebab yang dilaporkan ialah syarikat itu membuat pendedahan secara sukarela sebelum suruhanjaya memulakan siasatan.

Sistem kelonggaran Jepun memberi insentif kepada syarikat untuk mendedahkan pakatan kartel dengan membolehkan pemohon yang layak mendapat pengurangan atau pengecualian penalti kewangan. Layanan yang dijangka diterima Tokyu Kidoh menunjukkan bahawa dapatan penglibatan dan pengenaan penalti merupakan dua perkara berasingan.

Pengecualian yang dijangka diterimanya tidak bermaksud syarikat itu didapati tidak terlibat. Laporan menyatakan keenam-enam syarikat tertakluk pada dapatan pelanggaran yang dirancang, manakala lima daripadanya dikenal pasti sebagai sasaran cadangan perintah.

Butiran tepat pendedahan Tokyu Kidoh tidak dilaporkan. Tiada juga maklumat tentang bukti yang dikemukakan atau sumbangan bukti itu kepada dapatan yang dicadangkan. Perbezaan yang diketahui ialah laporan dibuat sebelum siasatan dan layanan yang dijangka diterima di bawah proses kelonggaran.

Peranan Tokyo ialah bahagian berasingan dalam siasatan

Suruhanjaya menjalankan pemeriksaan di biro pengangkutan dan enam syarikat itu pada 11 November 2025. Pemeriksaan terhadap biro tersebut turut membawa tindakan pihak berkuasa perolehan ke dalam siasatan, selain tindakan kontraktor.

Penyiasat sedang meneliti sama ada biro itu terlibat dalam pakatan sulit yang disyaki. Pendedahan maklumat bidaan sulit ialah salah satu bentuk penglibatan yang mungkin disebut dalam laporan, namun perkara itu belum dipastikan sebagai dapatan dalam kes ini.

Jika penglibatan kerajaan disahkan, suruhanjaya boleh menghendaki Tokyo mengambil langkah penambahbaikan di bawah undang-undang yang bertujuan menghalang pegawai awam membantu pakatan bidaan. Kerajaan metropolitan itu perlu memberikan tindak balas berasingan, termasuk menjalankan siasatan dalaman dan mengambil langkah untuk mencegah kejadian berulang.

Tokyo menerima tuntutan penambahbaikan pada 2019 berhubung penglibatan kerajaan dalam pakatan bidaan bagi perkhidmatan pengurusan kemudahan rawatan air sisa. Kes terdahulu itu menjadi contoh konkrit dalam kerajaan metropolitan yang sama bagi penelitian semasa. Namun, ia tidak membuktikan salah laku dalam kontrak penyelenggaraan kereta api atau menunjukkan bahawa pegawai mahupun amalan yang sama terlibat.

Kronologi daripada kontrak hingga cadangan tindakan penguatkuasaan

Urutan peristiwa yang dilaporkan meliputi beberapa tahun. Ia membezakan permulaan penyelarasan yang disyaki, kontrak yang diketahui, pemeriksaan dan peringkat semasa cadangan tindakan pentadbiran.

• 2019: Tokyo menerima tuntutan penambahbaikan berhubung penglibatan kerajaan dalam pakatan bidaan bagi pengurusan kemudahan rawatan air sisa.
• Selewat-lewatnya Mac 2020: Penyelarasan bidaan kerja penyelenggaraan kereta api yang disyaki sudah berlangsung.
• April 2024: Totetsu Kogyo memenangi kontrak penggantian rel Laluan Oedo bernilai ¥259.6 juta.
• Jun 2024: Tokyu Kidoh Kogyo memenangi kontrak Laluan Mita bernilai ¥170 juta.
• 11 November 2025: Suruhanjaya memeriksa biro pengangkutan dan enam syarikat pembinaan.
• Peringkat penguatkuasaan semasa: Syarikat dilaporkan telah dimaklumkan tentang cadangan perintah, dan keputusan muktamad akan dibuat selepas pandangan mereka dipertimbangkan.

Laporan yang menyatakan aturan itu bermula beberapa tahun lalu selaras dengan dakwaan lebih khusus bahawa ia sudah berlaku menjelang Mac 2020. Tarikh itu tidak semestinya menandakan permulaan perbuatan tersebut; ia ialah tarikh selewat-lewatnya aturan yang disyaki itu dilaporkan sudah wujud.

Perkara yang belum diputuskan

Langkah prosedur seterusnya ialah suruhanjaya mempertimbangkan maklum balas syarikat sebelum membuat keputusan muktamad. Tarikh tepat bagi sesi pendengaran atau perintah akhir belum didedahkan. Tiada tarikh siap siasatan terhadap kemungkinan penglibatan biro pengangkutan juga dilaporkan.

Beberapa persoalan kewangan masih belum terjawab. Laporan tidak menyatakan jumlah nilai atau bilangan kontrak yang terjejas, surcaj yang dicadangkan bagi setiap syarikat atau anggaran kos tambahan kepada Tokyo. Oleh itu, jumlah jangkaan surcaj kira-kira ¥500 juta tidak wajar dianggap sebagai pengiraan kerugian kepada belanjawan awam.

Kes ini berkaitan persaingan dalam perolehan. Dakwaan yang dilaporkan tidak membuktikan penyelenggaraan yang tidak sempurna, kegagalan keselamatan kereta api atau gangguan terhadap perkhidmatan penumpang. Memisahkan isu-isu ini mengelakkan dakwaan tentang cara kontrak diberikan daripada disalah anggap sebagai dakwaan tidak berasas tentang cara kerja dilaksanakan.

Hasil akhir bergantung pada dua keputusan berasingan: sama ada suruhanjaya mengesahkan pelanggaran dan penalti yang dicadangkan terhadap syarikat, serta sama ada penglibatan kerajaan dibuktikan sehingga memerlukan Tokyo mengambil tindakan pembetulan. Keputusan pertama semakin hampir kepada pemuktamadan rasmi; yang kedua masih dalam siasatan.

Perkara Utama

• Enam kontraktor dijangka didapati melanggar Akta Antimonopoli berhubung penyelarasan bidaan kerja penyelenggaraan kereta api di Tokyo.
• Lima syarikat berdepan perintah pembetulan dan surcaj keseluruhan kira-kira ¥500 juta.
• Tokyu Kidoh Kogyo dijangka terlepas daripada perintah itu selepas melaporkan perbuatan berkenaan secara sukarela sebelum siasatan bermula.
• Aturan yang disyaki itu meliputi empat laluan kereta api bawah tanah Toei, trem Toden Arakawa dan laluan Nippori-Toneri.
• Perbuatan itu didakwa sudah berlaku selewat-lewatnya pada Mac 2020; pemeriksaan dijalankan pada 11 November 2025.
• Biro pengangkutan Tokyo sedang disiasat atas kemungkinan penglibatan, namun tiada dapatan sedemikian dimuktamadkan.
• Perintah akhir akan dikeluarkan selepas pandangan syarikat dipertimbangkan. Tarikh tepat keputusan belum didedahkan.