Uzbekistan Cadang Pemanasan Rumah Hijau Lebih Bersih, Pelepasan Cukai Isi Rumah dan Sasaran Pelaburan $100 Juta

Pelan rumah hijau Tashkent gabungkan kawalan lebih ketat dengan sokongan kewangan

Uzbekistan mencadangkan rejim alam sekitar khas bagi rumah hijau di Tashkent dan lima daerah berdekatan, dengan menggabungkan sekatan terhadap bahan api yang mencemarkan dengan subsidi sehingga 50 juta soum sehektar serta pinjaman keutamaan sehingga 3 bilion soum untuk tempoh tujuh tahun. Presiden Shavkat Mirziyoyev meneliti pakej itu dalam satu pembentangan pada 13 Oktober 2026.

Cadangan itu melangkaui sistem pemanasan. Ia merangkumi pelepasan cukai rumah hijau isi rumah sehingga 2030, bantuan kepada keluarga di 50 komuniti setempat, infrastruktur untuk merawat air tercemar dari rumah hijau serta program pembangunan bagi zon ekonomi bebas Surkhan-Agro di daerah Sherabad. Sebanyak 940 hektar diperuntukkan kepada zon itu, dengan sasaran menarik pelaburan $100 juta pada 2027.

Tumpuan segera ialah pencemaran di sekitar ibu negara pada musim luruh dan sejuk. Suruhanjaya khas membuat inventori rumah hijau pada tahun sebelumnya dan membantu sesetengah pengendali beralih kepada sumber tenaga yang lebih bersih, namun beberapa kemudahan masih membakar arang batu. Angin yang lebih lemah dan penyongsangan suhu boleh menyebabkan pelepasan bahan pencemar terkumpul di Tashkent dan kawasan sekitarnya.

Penyongsangan suhu berlaku apabila udara lebih panas berada di atas udara lebih sejuk berhampiran permukaan tanah, lalu mengehadkan percampuran udara yang biasanya menyebarkan bahan pencemar. Pembentangan itu mengenal pasti corak cuaca bermusim ini sebagai sebab kawalan rumah hijau perlu diperketat. Ia tidak menyatakan angka bahagian pencemaran di ibu negara yang berpunca daripada ladang ini.

Kebanyakan pakej itu masih di peringkat cadangan. Perbezaan ini penting bagi pengendali yang merancang pelaburan: geran, pengecualian cukai dan pengecualian bahan api yang dicadangkan tidak bermakna akses kepada pembiayaan atau kebenaran untuk terus beroperasi sudah disahkan. Namun, beberapa insentif di zon ekonomi Sherabad dilaporkan telah diberikan.

Sumber pemanasan manakah yang dibenarkan?

Rejim yang dicadangkan akan membenarkan gas asli, elektrik, tenaga geoterma, tenaga solar dan haba buangan daripada loji kuasa terma. Haba buangan ialah haba yang terhasil semasa penjanaan elektrik dan boleh dikumpulkan untuk kegunaan lain, seperti memanaskan rumah hijau.

Oleh itu, kategori tenaga lebih bersih ini lebih luas daripada tenaga boleh baharu sahaja. Gas asli termasuk dalam senarai bahan api yang dibenarkan, bersama-sama elektrik dan sumber boleh baharu. Perubahan kawal selia utama ialah sekatan terhadap cara rumah hijau menjana haba dan mengawal pelepasan, bukannya kewajipan bagi setiap kemudahan beroperasi hanya menggunakan tenaga boleh baharu.

Pembakaran tayar, plastik, bitumen, minyak bahan api, minyak terpakai dan sisa akan dilarang. Rumah hijau yang menggunakan bahan api pepejal dijangka beralih kepada sumber tenaga yang diluluskan menjelang 1 Disember 2026, kecuali jika memenuhi syarat pengecualian yang dikawal ketat.

Pengecualian itu memerlukan tempat penyimpanan bahan api tertutup, dandang automatik, peralatan pembersihan habuk dan gas yang berkesan, generator sandaran, pengumpulan abu dan sanga yang selamat, serta cerobong yang memenuhi keperluan ketinggian ditetapkan. Syarat ini meliputi pengendalian bahan api, pembakaran, rawatan pencemaran dan pelupusan bahan yang tertinggal selepas pembakaran. Rekod pembentangan tidak menyatakan ketinggian cerobong atau had pelepasan secara angka.

Ujian peralatan gagal, merumitkan usaha mengekalkan penggunaan arang batu

Wakil rumah hijau berulang kali memohon kebenaran untuk terus beroperasi sambil menaik taraf kemudahan sedia ada. Mereka mencadangkan pemasangan sistem pemanasan cekap dan pemantauan bahan pencemar atmosfera secara dalam talian, serta menyatakan kesediaan untuk mengurangkan pelepasan ke tahap yang ditetapkan pihak berkuasa alam sekitar.

Sesetengah wakil secara khusus memohon kebenaran mengekalkan pemanasan arang batu jika mereka memasang dandang moden dan sistem penapisan. Jawatankuasa Kebangsaan Ekologi dan Perubahan Iklim berkata pemilik rumah hijau mengemukakan prototaip sistem dandang dan penapis berasaskan teknologi China.

Ujian pada 30 September dan 8 Oktober mendapati pelepasan berbahaya daripada peralatan itu tidak memenuhi piawaian keselamatan yang ditetapkan. Wakil diminta menambah baik sistem penapisan dan mengemukakannya untuk ujian lanjut. Jawatankuasa itu berkata larangan mengendalikan rumah hijau tanpa sistem pemanasan yang selamat dari segi alam sekitar di wilayah ibu negara akan kekal berkuat kuasa.

Ujian yang gagal itu menjadikan peraturan pengecualian yang dicadangkan lebih bermakna dari segi praktikal. Pemasangan dandang dan penapis sahaja tidak membuktikan bahawa sesebuah kemudahan memenuhi keperluan pelepasan. Keputusan ujian yang dilaporkan melibatkan prototaip yang dikemukakan pengendali, bukan setiap sistem penapisan yang tersedia kepada ladang rumah hijau.

Pemantauan akan bermula sebelum tarikh akhir peralihan

Pemantauan alam sekitar berterusan dirancang dari 15 Oktober 2026 hingga 15 Mac 2027. Pemantauan itu akan menilai sama ada peralatan pembersihan pencemaran berfungsi, jumlah pencemaran yang dilepaskan kemudahan dan pematuhan pengendali terhadap sekatan bahan api.

Alat pengukur dan sistem pengawasan video akan menghantar data masa nyata kepada sistem maklumat Jawatankuasa Kebangsaan Ekologi. Dron dan wakil masyarakat turut akan mengambil bahagian. Pendekatan ini akan menggabungkan bacaan instrumen dengan pemerhatian terhadap peralatan dan amalan operasi.

Jadual yang dilaporkan menetapkan pemantauan bermula sebelum tarikh akhir peralihan pada Disember, bukan selepasnya. Tarikh penting ialah:

• 30 September dan 8 Oktober: ujian prototaip dandang dan sistem penapisan gagal memenuhi piawaian keselamatan.
• 13 Oktober 2026: Mirziyoyev meneliti cadangan rumah hijau.
• 15 Oktober 2026: tempoh pemantauan yang dirancang bermula.
• 1 Disember 2026: tarikh akhir yang dicadangkan untuk beralih daripada bahan api pepejal, tertakluk pada pengecualian yang memenuhi syarat.
• 15 Mac 2027: tempoh pemantauan yang dirancang berakhir.

Sesetengah laporan menyebut jadual itu berlangsung pada tahun semasa dan tahun berikutnya tanpa menyatakan tahun kalendar. Laporan lain menetapkan Disember 2026 serta tempoh pemantauan dari Oktober 2026 hingga Mac 2027, selaras dengan laporan bertarikh 13 Oktober 2026.

Langkah penguatkuasaan akan dikenakan jika peralatan pembersihan tiada, pelepasan melebihi had yang dibenarkan atau bahan api terlarang digunakan. Operasi boleh digantung jika perlu. Rekod pembentangan tidak menyatakan jumlah denda, proses rayuan atau tarikh pakej peraturan lengkap akan diterima pakai.

Ladang komersial akan dibantu menampung kos peralihan

Bagi ladang rumah hijau yang menyesuaikan diri dengan keperluan itu, pegawai mencadangkan subsidi sehingga 50 juta soum sehektar bagi peralatan mesra alam dan cekap. Pinjaman keutamaan boleh mencecah 3 bilion soum dengan tempoh pembayaran balik tujuh tahun.

Pengiraan berdasarkan keluasan sehektar menjadikan keluasan rumah hijau relevan kepada had maksimum subsidi. Pada kadar maksimum yang dicadangkan, kemudahan seluas dua hektar mempunyai had pengiraan sebanyak 100 juta soum. Ini sekadar contoh pengiraan, bukan pengesahan bahawa setiap ladang yang layak akan menerima jumlah penuh.

Langkah berasingan akan mengurangkan kos pembelian dan pemasangan peralatan pemantauan alam sekitar. Ini menangani perbelanjaan tambahan selain menggantikan sistem pemanasan: pengendali mungkin memerlukan instrumen dan peralatan komunikasi untuk membuktikan pematuhan berterusan.

Had pinjaman yang dicadangkan dilaporkan bersamaan kira-kira $252,400. Jumlah dalam soum ialah rujukan yang lebih berguna bagi program itu kerana nilai setara dolar bergantung pada kadar pertukaran. Kadar faedah, keperluan cagaran, prosedur permohonan dan peraturan menggabungkan pinjaman dengan subsidi belum dinyatakan.

Rumah hijau isi rumah mempunyai pakej sokongan berasingan

Cadangan bagi rumah hijau isi rumah akan mengurangkan cukai tanah dan harta sebanyak 50% sehingga 2030, mengecualikan ladang daripada cukai perolehan serta membayar balik separuh kos elektrik yang ditanggung oleh sistem penjimatan tenaga. Cukai perolehan dikira berdasarkan hasil perniagaan, bukan keuntungan.

Langkah berkaitan elektrik itu diterangkan sebagai pampasan bagi penggunaan kuasa oleh sistem cekap yang layak, bukannya janji menyeluruh untuk menanggung separuh bil elektrik setiap isi rumah. Piawaian kelayakan dan prosedur pembayaran balik belum diperincikan.

Isi rumah di Tashkent dan kawasan sekitarnya boleh menerima geran sehingga 100 juta soum untuk memperkenalkan sumber tenaga yang lebih bersih dan peralatan cekap. Pinjaman keutamaan boleh mencecah 300 juta soum bagi membina rumah hijau mesra alam baharu dan sehingga 150 juta soum untuk menaik taraf kemudahan sedia ada.

Laporan berbeza tentang angka pembiayaan isi rumah. Satu laporan menyatakan geran sehingga 300 juta soum dan pinjaman sehingga 100 juta soum dalam perenggan pembukaannya, kemudian menyebut had pinjaman pengubahsuaian sebanyak 150 juta soum. Pakej yang diterangkan dengan lebih konsisten memisahkan geran 100 juta soum, pinjaman pembinaan 300 juta soum dan pinjaman pengubahsuaian 150 juta soum. Angka-angka itu tetap merujuk kepada sokongan yang dicadangkan, bukan pemberian yang telah disahkan.

Rumah hijau yang selamat dari segi alam sekitar turut dirancang bagi keluarga yang memerlukan di 50 mahalla yang mengkhusus dalam pertanian rumah hijau. Mahalla ialah komuniti kejiranan setempat. Pelan itu tidak menyatakan jumlah keluarga yang akan menerima manfaat atau cara penerima akan dipilih.

Rawatan air akan menangani satu lagi punca pencemaran

Pegawai turut mempertimbangkan pengumpulan, rawatan dan penggunaan semula air saliran serta air penapisan tercemar yang dihasilkan ladang rumah hijau. Mereka mencadangkan pengendali khusus dan infrastruktur yang diperlukan di daerah Akhangaran.

Ini merupakan tugas alam sekitar yang berasingan daripada pengurangan pelepasan cerobong. Peralihan sumber pemanasan tidak menyelesaikan cara ladang mengendalikan air tercemar. Cadangan air itu akan mewujudkan perkhidmatan yang bertanggungjawab terhadap rawatan dan penggunaan semula, dan bukan membiarkan isu tersebut ditangani oleh pengendali individu sahaja.

Tiada kapasiti rawatan, jadual pembinaan, tarif perkhidmatan atau sasaran kualiti air dinyatakan. Pembentangan itu juga tidak mengukur jumlah air tercemar yang dihasilkan rumah hijau atau jumlah yang boleh digunakan semula. Butiran itu diperlukan untuk menilai skala dan kos perkhidmatan yang dirancang.

Zon Sherabad tawarkan laluan untuk pemindahan dan peluasan

Zon ekonomi bebas Surkhan-Agro di daerah Sherabad ialah komponen utama pembangunan wilayah. Sebanyak 940 hektar telah diperuntukkan dan pelan induk disediakan. Pegawai mencadangkan kemudahan rumah hijau dan logistik pertanian, termasuk pemindahan rumah hijau yang kini berada dalam kunci kira-kira bank.

Kemudahan dirancang di kawasan seluas 400 hektar dan akan ditawarkan kepada pelabur sebagai projek siap. Kawasan itu mewakili kira-kira 42.6% daripada 940 hektar yang diperuntukkan kepada zon berkenaan. Angka itu tidak harus ditafsirkan sebagai 400 hektar ruang tanaman rumah hijau semata-mata kerana ia turut merangkumi kemudahan logistik pertanian.

Pelabur telah diberikan kadar sewa tanah sifar selama lima tahun serta konsesi selama tiga tahun bagi caj pembetungan dan penggunaan air bawah tanah. Langkah ini diterangkan sebagai manfaat sedia ada, tidak seperti beberapa insentif tambahan yang masih dipertimbangkan.

Cadangan tambahan termasuk pengecualian cukai tanah, harta dan keuntungan selama lima tahun, serta pengecualian duti kastam bagi peralatan rumah hijau yang diimport. Pembentangan itu tidak menyatakan tarikh siap bagi kemudahan seluas 400 hektar atau mengenal pasti pelabur yang komited untuk membelinya.

Diskaun lelongan tanah memihak kepada projek yang layak

Pegawai mencadangkan tanah zon itu dilelong pada harga permulaan bersamaan 10% daripada nilai normatif atau nilai taksirannya. Bagi projek bernilai lebih $10 juta dan perniagaan yang memindahkan rumah hijau dari bandar Tashkent atau Wilayah Tashkent, harga permulaan yang dicadangkan akan turun kepada 1%.

Oleh itu, harga permulaan bagi projek yang layak ialah satu persepuluh daripada harga permulaan standard yang dicadangkan, iaitu pengurangan 90%. Memandangkan ini ialah harga permulaan lelongan, jumlah akhir yang dibayar mungkin berbeza selepas bidaan.

Kadar lebih rendah itu menghubungkan dasar pelaburan wilayah dengan program alam sekitar di sekitar ibu negara. Perniagaan yang memindahkan operasi rumah hijau dari Tashkent boleh layak mendapat harga permulaan lelongan yang lebih baik, manakala ladang yang kekal berhampiran ibu negara akan tertakluk pada keperluan pemanasan dan pemantauan yang dicadangkan.

Pegawai diarahkan memperuntukkan 220 bilion soum bagi infrastruktur zon dan 200 bilion soum lagi untuk pembiayaan projek. Jumlah kedua-dua peruntukan ialah 420 bilion soum, dengan infrastruktur merangkumi kira-kira 52.4%. Sasaran pelaburan berasingan sebanyak $100 juta adalah bagi 2027 dan tidak harus dianggap sebagai pelaburan yang telah diperoleh.

Peta digital akan menghubungkan lokasi dengan keperluan tenaga

Pegawai ditugaskan menyediakan peta digital yang menunjukkan lokasi rumah hijau, sumber tenaga dan jumlah tenaga yang dibekalkan. Peta itu akan menghimpunkan maklumat berkaitan kawalan pencemaran serta peralihan pemanasan yang dicadangkan.

Peta itu boleh membantu membezakan kemudahan yang sudah menggunakan sumber dibenarkan daripada kemudahan yang perlu beralih. Rekod jumlah bekalan juga akan menyediakan maklumat yang diperlukan untuk menilai keperluan tenaga. Kemasukan gas, elektrik atau haba buangan dalam senarai yang dibenarkan tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa setiap rumah hijau mempunyai bekalan mencukupi.

Pihak berkuasa turut diarahkan membangunkan langkah untuk meluaskan peluang jualan hasil rumah hijau di pasaran domestik dan luar negara. Tiada destinasi eksport, perjanjian jualan atau jadual khusus diumumkan.

Tarikh konkrit seterusnya dalam program yang dilaporkan ialah permulaan pemantauan pada 15 Oktober dan tarikh akhir peralihan pada 1 Disember. Selain tarikh tersebut, butiran penting yang masih belum dimuktamadkan termasuk kelulusan akhir manfaat yang dicadangkan, akses pembiayaan, piawaian teknikal bagi pengecualian bahan api pepejal dan keputusan sebarang ujian prototaip lanjut. Pakej itu menggabungkan operasi berterusan dengan syarat lebih ketat berhampiran Tashkent serta insentif untuk menaik taraf atau berpindah, bukannya mengumumkan hak tanpa syarat bagi ladang sedia ada untuk terus beroperasi.

Perkara Utama

• Rejim alam sekitar khas dicadangkan bagi rumah hijau di Tashkent dan lima daerah berdekatan.
• Tarikh akhir yang dicadangkan untuk beralih daripada bahan api pepejal ialah 1 Disember 2026, dengan pengecualian tertakluk pada keperluan teknikal yang ketat.
• Pemantauan dirancang dari 15 Oktober 2026 hingga 15 Mac 2027; pelanggaran boleh menyebabkan operasi digantung.
• Sokongan komersial merangkumi subsidi sehingga 50 juta soum sehektar dan pinjaman sehingga 3 bilion soum untuk tempoh tujuh tahun.
• Cadangan bagi isi rumah merangkumi pelepasan cukai, geran sehingga 100 juta soum serta pinjaman berasingan untuk pembinaan dan pengubahsuaian.
• Prototaip sistem dandang dan penapis gagal dalam ujian keselamatan pada 30 September dan 8 Oktober.
• Surkhan-Agro menerima peruntukan 940 hektar, dengan kemudahan dirancang di kawasan seluas 400 hektar dan sasaran pelaburan $100 juta bagi 2027.
• Beberapa insentif masih berupa cadangan, manakala butiran kelayakan dan pelaksanaan belum dinyatakan.