Sri Lanka Luluskan Catuan Elektrik Selama Tiga Hari Susulan Gangguan di Lakvijaya

Sejam tanpa bekalan elektrik bagi empat kumpulan secara bergilir

Suruhanjaya Kemudahan Awam Sri Lanka meluluskan catuan elektrik bergilir selama sejam sehari pada 19, 20 dan 21 Oktober selepas kerosakan menyebabkan Stesen Janakuasa Lakvijaya tidak dapat beroperasi. Lembaga Elektrik Ceylon (CEB) mengeluarkan jadual yang membahagikan negara itu kepada empat kumpulan, dengan gangguan bekalan antara 4:30 p.m. hingga 9:00 p.m.

Jadual CEB menetapkan tarikh berkenaan sebagai 19 hingga 21 Oktober 2026. Setiap kumpulan mempunyai waktu mula yang berbeza pada setiap hari, dan bekalan elektrik dijadualkan pulih sejam selepas pemotongan bermula. Catuan akan dilaksanakan jika pengurusan permintaan diperlukan kerana penjanaan yang tersedia tidak dapat memenuhi permintaan elektrik.

Pakar tenaga Dr. Vidura Ralapanawa berkata ketiga-tiga unit penjanaan di stesen janakuasa arang batu di Norochcholai telah berhenti beroperasi, sekali gus mengurangkan kira-kira 900 megawatt daripada grid nasional. Beliau menganggarkan pemulihan unit pertama boleh mengambil masa sekurang-kurangnya empat hingga lima hari, lebih lama daripada tempoh tiga hari yang diliputi jadual gangguan yang diluluskan.

Bagi isi rumah dan perniagaan, perkara utama sekarang ialah mengetahui kumpulan elektrik masing-masing serta waktu mula harian. Kawasan yang disenaraikan untuk gangguan bermula antara 4:30 p.m. hingga 5:00 p.m. akan mengalami sejam tanpa bekalan, dengan pemulihan dijadualkan antara 5:30 p.m. hingga 6:00 p.m.

CEB turut memberi amaran bahawa waktu pemotongan dan pemulihan sebenar mungkin berbeza sehingga 30 minit daripada jadual. Pembahagian kumpulan mungkin berubah mengikut permintaan elektrik, penjanaan yang tersedia dan keadaan cuaca, maka waktu yang diterbitkan mempunyai sedikit ketidakpastian.

Bagaimana permohonan menjadi jadual yang diluluskan

Pengendali Sistem Nasional (NSO) memohon kebenaran daripada Suruhanjaya Kemudahan Awam Sri Lanka (PUCSL) dan Kementerian Tenaga untuk melaksanakan gangguan bekalan. Ketua Pegawai Eksekutif NSO, Buddhika Samarasinghe, mengesahkan bahawa permohonan telah dibuat bagi catuan sejam sehari untuk empat kumpulan selama tiga hari tersebut.

Cadangan awal menetapkan waktu petang dari 4:30 p.m. hingga 8:30 p.m. Jadual CEB yang dikeluarkan kemudian melanjutkan tempoh itu hingga 9:00 p.m., supaya bekalan bagi kumpulan terakhir dapat dipulihkan sejam selepas pemotongan yang bermula selewat-lewatnya pada 8:00 p.m.

PUCSL meluluskan permohonan itu selepas cadangan tersebut diumumkan. Pegawai Kementerian Tenaga menyifatkan langkah itu sebagai cara untuk mengekalkan keseimbangan grid dan mengurus bekalan susulan ketidakstabilan serta gangguan kecemasan baru-baru ini.

Urutan pengumuman menjelaskan mengapa sesetengah maklumat awal menyatakan catuan itu masih menunggu kelulusan:

• Sebelum kelulusan: NSO memohon kebenaran untuk melaksanakan gangguan pada 19, 20 dan 21 Oktober, dengan waktu awal yang ditetapkan dari 4:30 p.m. hingga 8:30 p.m.
• Selepas permohonan: PUCSL meluluskan catuan sejam bagi setiap kumpulan sehari sepanjang tiga tarikh tersebut.
• Untuk pelaksanaan: CEB menerbitkan jadual kumpulan bergilir yang meliputi pemotongan dan pemulihan bekalan antara 4:30 p.m. hingga 9:00 p.m.

19 Oktober: Kumpulan 1 bermula dahulu

Pada 19 Oktober, Kumpulan 1 mengalami gangguan paling awal, diikuti Kumpulan 2, 3 dan 4. Setiap tempoh yang disenaraikan di bawah ialah waktu pemotongan bermula, diikuti waktu bekalan dijadualkan pulih.

• Kumpulan 1: Pemotongan antara 4:30 p.m. dan 5:00 p.m.; pemulihan antara 5:30 p.m. dan 6:00 p.m.
• Kumpulan 2: Pemotongan antara 5:30 p.m. dan 6:00 p.m.; pemulihan antara 6:30 p.m. dan 7:00 p.m.
• Kumpulan 3: Pemotongan antara 6:30 p.m. dan 7:00 p.m.; pemulihan antara 7:30 p.m. dan 8:00 p.m.
• Kumpulan 4: Pemotongan antara 7:30 p.m. dan 8:00 p.m.; pemulihan antara 8:30 p.m. dan 9:00 p.m.

Oleh itu, Kumpulan 4 mempunyai waktu pemulihan paling lewat yang dijadualkan pada malam pertama. Julat setengah jam membolehkan waktu pemotongan berbeza-beza dalam kumpulan, manakala tempoh gangguan bagi setiap kejadian kekal sejam.

20 Oktober: Kumpulan 4 beralih ke slot paling awal

Pada 20 Oktober, Kumpulan 4 beralih daripada kedudukan terakhir kepada yang pertama. Kumpulan 1 dan 2 mengisi waktu pertengahan, manakala Kumpulan 3 beralih ke slot paling lewat.

• Kumpulan 4: Pemotongan antara 4:30 p.m. dan 5:00 p.m.; pemulihan antara 5:30 p.m. dan 6:00 p.m.
• Kumpulan 1: Pemotongan antara 5:30 p.m. dan 6:00 p.m.; pemulihan antara 6:30 p.m. dan 7:00 p.m.
• Kumpulan 2: Pemotongan antara 6:30 p.m. dan 7:00 p.m.; pemulihan antara 7:30 p.m. dan 8:00 p.m.
• Kumpulan 3: Pemotongan antara 7:30 p.m. dan 8:00 p.m.; pemulihan antara 8:30 p.m. dan 9:00 p.m.

Giliran itu mengubah bahagian waktu petang yang setiap kumpulan kehilangan bekalan elektrik. Sebagai contoh, waktu mula Kumpulan 4 beralih tiga jam lebih awal berbanding 19 Oktober, daripada 7:30 p.m. hingga 8:00 p.m. kepada 4:30 p.m. hingga 5:00 p.m.

21 Oktober: Kumpulan 3 bermula dahulu

Pada 21 Oktober, Kumpulan 3 mendapat slot paling awal, diikuti Kumpulan 4, 1 dan 2. Ini ialah hari terakhir yang diliputi kelulusan yang diumumkan.

• Kumpulan 3: Pemotongan antara 4:30 p.m. dan 5:00 p.m.; pemulihan antara 5:30 p.m. dan 6:00 p.m.
• Kumpulan 4: Pemotongan antara 5:30 p.m. dan 6:00 p.m.; pemulihan antara 6:30 p.m. dan 7:00 p.m.
• Kumpulan 1: Pemotongan antara 6:30 p.m. dan 7:00 p.m.; pemulihan antara 7:30 p.m. dan 8:00 p.m.
• Kumpulan 2: Pemotongan antara 7:30 p.m. dan 8:00 p.m.; pemulihan antara 8:30 p.m. dan 9:00 p.m.

Jika gangguan harian dilaksanakan mengikut jadual selama tiga hari, setiap kumpulan akan mengalami tiga jam tanpa bekalan elektrik sepanjang tempoh itu: sejam sehari selama tiga hari. Susunan yang berubah-ubah mengagihkan slot awal dan lewat petang antara kumpulan.

Mengapa nama sesebuah bandar boleh muncul dalam lebih daripada satu kumpulan

Pembahagian kawasan dibuat berdasarkan pencawang grid dan nombor talian suapan. Pencawang grid menyalurkan elektrik ke rangkaian pengagihan setempat, manakala talian suapan ialah litar yang membawa elektrik kepada kumpulan pengguna tertentu.

Beberapa pencawang muncul dalam lebih daripada satu kumpulan kerana pembahagian turut bergantung pada talian suapan yang terlibat. Senarai kawasan yang diterbitkan merangkumi contoh berikut:

• Kumpulan 1 dan 4 kedua-duanya merangkumi pencawang yang membekalkan kawasan Ambalangoda, Athurugiriya, Balangoda, Beliatta, Deniyaya, Embilipitiya, Hambantota, Horana, Kalutara, Kurunegala, Matara, Galle, Panadura, Polonnaruwa dan Ratnapura.
• Kumpulan 2 dan 3 kedua-duanya merangkumi Ampara, Anuradhapura, Badulla, Biyagama, Chilaw, Chunnakam, Dehiwala, Kelaniya, Kilinochchi, Kolonnawa, Mannar, Nuwara Eliya, Pannipitiya, Ratmalana, Trincomalee dan Vavuniya.
• Kumpulan 2 turut menyenaraikan Katunayake dan Puttalam, manakala Kumpulan 3 merangkumi Monaragala.

Isi rumah di kawasan yang tersenarai dalam dua kumpulan perlu mengetahui penetapan talian suapan mereka untuk mengenal pasti gangguan yang terpakai. Oleh itu, jiran yang menerima bekalan daripada litar berbeza mungkin mempunyai jadual berlainan walaupun alamat mereka berada di bandar yang sama.

Amaran CEB mengenai perubahan pembahagian menambah satu lagi pertimbangan praktikal. Jumlah permintaan yang diperuntukkan kepada sesuatu kumpulan boleh berubah apabila pengendali bertindak balas terhadap jumlah elektrik yang tersedia pada waktu itu.

Mengapa kehilangan Lakvijaya menyebabkan kekurangan bekalan

Ketidakupayaan Lakvijaya untuk beroperasi mengurangkan jumlah elektrik yang boleh digunakan pengendali untuk memenuhi permintaan. Ralapanawa menganggarkan kehilangan itu sekitar 900 megawatt selepas ketiga-tiga unit dihentikan. Megawatt mengukur kadar sesebuah stesen boleh membekalkan kuasa, bukannya jumlah elektrik yang digunakan sepanjang hari.

Penjanaan dan penggunaan dalam grid nasional perlu kekal seimbang. Apabila bekalan kuasa yang tersedia tidak mencukupi untuk memenuhi permintaan, pemutusan sementara litar terpilih mengurangkan penggunaan dan membantu pengendali mengurus baki bekalan.

Ralapanawa berkata tenaga solar membantu memenuhi permintaan pada waktu siang, tetapi memberi amaran bahawa peningkatan penggunaan boleh menyukarkan pengurusan bekalan. Kebimbangannya meliputi tempoh lebih luas dari 7:00 a.m. hingga 9:00 p.m., manakala catuan bergilir yang diluluskan hanya melibatkan waktu petang.

Jadual petang penting kerana pengeluaran tenaga solar berkurangan apabila cahaya siang semakin surut. Elektrik yang diperlukan oleh rumah, kedai dan kegiatan lain perlu dibekalkan daripada sumber penjanaan yang masih tersedia. Tahap kekurangan bergantung pada bekalan tersebut dan jumlah yang digunakan pelanggan.

CEB menyatakan cuaca sebagai satu lagi faktor yang boleh menjejaskan pelaksanaan. Bersama perubahan permintaan dan penjanaan, ini bermakna pengendali akan menentukan sama ada catuan yang diluluskan diperlukan berdasarkan keadaan semasa.

Tempoh pembaikan dan bekalan gantian kekal menjadi tumpuan

Ralapanawa menganggarkan unit pertama Lakvijaya mungkin memerlukan sekurang-kurangnya empat hingga lima hari untuk kembali beroperasi seperti biasa. Beliau menyifatkannya sebagai penilaian teknikal; pihak berkuasa belum mengumumkan tarikh pengesahan pemulihan stesen atau jadual gangguan selepas 21 Oktober.

Pengoperasian semula unit pertama akan mula menambah penjanaan ke dalam grid, manakala ketersediaan unit-unit lain akan menentukan jumlah bekalan stesen yang dapat dipulihkan. Kedudukan bekalan elektrik dalam masa terdekat turut bergantung pada loji lain dan perubahan penggunaan.

Ralapanawa memberi amaran bahawa pengendalian loji yang menggunakan minyak dan diesel sepanjang masa masih mungkin tidak mencukupi untuk memenuhi permintaan dan akan menelan kos yang tinggi. Beliau berkata orang ramai akhirnya akan menanggung beban kewangan itu. Tiada caj tambahan atau perubahan tarif diumumkan bersama jadual gangguan.

Ralapanawa turut mengkritik cara saranan terdahulu mengenai kegagalan bekalan elektrik dikendalikan. Beliau berkata saranan daripada beberapa institusi tidak dilaksanakan dengan sewajarnya dan menggesa tindakan diambil terhadap kelemahan berlarutan dalam sektor elektrik, selain menyiasat kerosakan yang berlaku sekarang.

Cadangan beliau termasuk memperkukuh pilihan kecemasan supaya kegagalan stesen utama kurang berkemungkinan mengganggu pengguna. Bagi tiga malam yang diluluskan, langkah yang ditetapkan lebih terhad: gangguan bergilir selama sejam, jika perlu, untuk memastikan permintaan tidak melebihi bekalan yang tersedia.

Perkara Utama

• PUCSL meluluskan catuan bergilir selama sejam bagi setiap kumpulan sehari pada 19, 20 dan 21 Oktober.
• Jadual CEB menetapkan tahun berkenaan sebagai 2026 dan meliputi waktu petang dari 4:30 p.m. hingga 9:00 p.m.
• Kumpulan yang mendapat slot paling awal ialah Kumpulan 1 pada 19 Oktober, Kumpulan 4 pada 20 Oktober dan Kumpulan 3 pada 21 Oktober.
• Setiap gangguan dijadualkan berlangsung selama sejam. Waktu pemotongan dan pemulihan sebenar mungkin berbeza sehingga 30 minit.
• Penetapan pencawang dan talian suapan menentukan kumpulan yang berkaitan; beberapa bandar muncul dalam lebih daripada satu kumpulan.
• Dr. Vidura Ralapanawa menganggarkan kehilangan bekalan sekitar 900 megawatt dan unit pertama Lakvijaya memerlukan sekurang-kurangnya empat hingga lima hari untuk dipulihkan.
• Catuan bergantung pada keperluan mengurus permintaan akibat kekurangan penjanaan.