Bangladesh Berdepan 13.3 Juta Migran Iklim Dalaman Menjelang 2050, Amaran ADB

Kenaikan paras laut dan penyusutan mata pencarian mengancam jutaan orang

Bangladesh mungkin mempunyai 13.3 juta migran iklim dalaman menjelang 2050, kira-kira 7.5% daripada penduduknya, apabila kenaikan paras laut, kekurangan air dan kemerosotan pengeluaran pertanian mendorong penduduk mencari tempat tinggal dan pekerjaan di tempat lain, menurut Bank Pembangunan Asia (ADB). Amaran itu memberikan gambaran nyata tentang krisis pesisir yang semakin meluas, dengan isi rumah termiskin sering menghadapi bahaya paling besar dan mempunyai sumber kewangan paling sedikit untuk pulih.

Laporan Laporan Iklim Asia-Pasifik 2026 oleh bank itu, dengan tajuk kecil Risiko Pesisir Meningkat: Tindakan untuk Masa Depan Berdaya Tahan, meneliti 30 ekonomi membangun yang mempunyai garis pantai. Lebih 400 juta orang tinggal dalam lingkungan 10 kilometer dari pantai mereka, di kawasan yang menjana kegiatan ekonomi sekitar $7 trilion setiap tahun.

Pendedahan Bangladesh merangkumi rumah dan ladang di deltanya hingga ke hab perdagangan Chattogram dan Mongla. Ombak pasang, siklon serta kemasukan garam ke dalam tanah dan bekalan air tawar boleh menjejaskan beberapa asas kehidupan harian serentak: tempat berteduh, air minuman, pengeluaran makanan dan pendapatan.

ADB mengunjurkan paras laut di sebahagian besar Asia dan Pasifik akan meningkat sebanyak 20 hingga 35 sentimeter menjelang 2050. Paras laut yang lebih tinggi membolehkan banjir menembusi lebih jauh ke pedalaman dan menyukarkan komuniti rentan untuk mengekalkan sumber air serta tanah pertanian agar terus boleh digunakan. Laporan itu turut mengenal pasti pulangan besar daripada usaha perlindungan, dengan menganggarkan pelaburan dalam daya tahan pesisir boleh memberikan manfaat bernilai kira-kira 20 kali ganda kosnya.

Mengapa kehilangan mata pencarian boleh memaksa penduduk meninggalkan rumah

Risiko migrasi Bangladesh berpunca daripada tekanan yang saling bertambah. Sesebuah keluarga mungkin mampu menghadapi satu banjir, kemudian berdepan kehilangan hasil tanaman berulang kali, kerosakan rumah dan air yang semakin masin. Kemungkinan untuk berpindah meningkat apabila mereka tidak lagi dapat menyara hidup dengan baik jika terus tinggal di situ.

ADB mendapati isi rumah yang menghadapi risiko banjir pesisir tertinggi di Bangladesh, Myanmar dan India juga cenderung mempunyai sumber yang lebih sedikit untuk membuat persediaan, menghadapi bencana dan pulih daripadanya. Simpanan, rumah yang lebih selamat dan akses kepada perkhidmatan mempengaruhi seberapa cepat sesebuah keluarga dapat kembali bekerja selepas bencana.

Bangladesh juga mempunyai kelebihan kekayaan yang lemah atau tidak menentu berbanding penduduk pesisir di beberapa negara lain yang dikaji oleh ADB. Di 10 negara, isi rumah pesisir umumnya memiliki lebih banyak aset berbanding isi rumah di pedalaman, tetapi corak itu jauh kurang kukuh di Bangladesh dan Myanmar. Tinggal berhampiran garis pantai yang bernilai dari segi ekonomi tidak memberikan perlindungan yang sama rata daripada kemiskinan.

Tabung Kewangan Antarabangsa mengunjurkan kenaikan paras laut boleh menghilangkan lebih daripada satu perlapan keluasan tanah Bangladesh dan hampir satu pertiga pengeluaran makanannya menjelang 2050. Potensi kerugian itu menjelaskan mengapa cabaran migrasi bukan sekadar membina semula rumah: komuniti juga memerlukan tanah yang produktif, air tawar dan pekerjaan yang boleh diharapkan.

Tiga unjuran menggambarkan skala dan ketidaktentuan

ADB menganggarkan terdapat 13.3 juta migran iklim dalaman di Bangladesh menjelang 2050; unjuran Bank Dunia meletakkan jumlah itu setinggi 19.9 juta, manakala model akademik mengunjurkan lebih daripada 22 juta. Setiap anggaran menunjukkan tekanan besar terhadap komuniti yang ditinggalkan penduduk dan komuniti yang menerima mereka.

Kajian migrasi iklim itu, yang diterbitkan pada 9 Mei 2025 dalam Frontiers in Climate, meneliti pergerakan merentasi 495 upazila, iaitu kawasan pentadbiran tempatan. Kajian itu menggabungkan unjuran iklim dengan simulasi komputer tentang kemungkinan tindak balas penduduk terhadap banjir, gelombang haba, siklon dan perubahan peluang ekonomi.

Model berasaskan ejen menggambarkan individu atau isi rumah sebagai pembuat keputusan yang disimulasikan. Dalam kajian ini, data iklim daripada Projek Perbandingan Model Iklim Gandingan keenam, yang dikenali sebagai CMIP6, membantu menganggarkan risiko cuaca ekstrem, yang kemudiannya digunakan untuk menilai kemungkinan keputusan untuk berpindah.

Simulasi itu meliputi tempoh 2011 hingga 2050 dan dijalankan sebanyak 10 kali bagi setiap senario. Model itu menggunakan 14,405 ejen simulasi, dengan kira-kira 15% hingga 16% daripadanya berhijrah menjelang akhir tempoh berkenaan, bersamaan lebih 22 juta orang di seluruh negara. Penulis memberi amaran bahawa anggaran mereka mungkin terlalu tinggi kerana model itu mempunyai batasan besar dan keadaan iklim masa depan serta tingkah laku manusia tidak menentu.

Kajian itu mengunjurkan kebanyakan pergerakan dari Bangladesh tengah ke upazila lain di bahagian tengah dan tenggara. Dapatan kajian itu memberi alasan kepada perancang untuk mempertimbangkan perumahan, pekerjaan dan perkhidmatan di kawasan yang lebih luas daripada kawasan pesisir sahaja.

Perpindahan sudah menjadi sebahagian daripada kehidupan harian

Bencana mencetuskan 14.7 juta perpindahan dalaman di Bangladesh antara 2014 hingga 2023, menurut Pusat Pemantauan Perpindahan Dalaman. Angka itu mengira jumlah perpindahan, jadi seseorang yang terpaksa meninggalkan rumah ketika beberapa bencana boleh dikira lebih daripada sekali.

Siklon Amphan menyebabkan 2.4 juta orang dipindahkan di Bangladesh pada 2020 dan mengorbankan 26 orang. Pemindahan memberikan keselamatan segera; cabaran jangka panjang bermula apabila penduduk pulang ke rumah yang rosak atau mendapati tanah mereka tidak lagi mampu menyara kehidupan.

Dhaka sudah menerima sehingga 400,000 migran baharu setahun atas pelbagai sebab, termasuk pekerjaan. Tekanan iklim boleh menambah permintaan terhadap tempat tinggal, air, sanitasi dan pekerjaan. Unjuran kajian akademik tentang pergerakan ke kawasan lain di bahagian tengah dan tenggara menunjukkan bahawa persediaan juga perlu melangkaui ibu negara.

Peristiwa penting berkaitan migrasi dan iklim di Bangladesh menunjukkan kaitan antara gangguan yang berlaku pada masa lalu dengan perancangan masa depan:

• 1985 hingga 2015: Penempatan pesisir di seluruh rantau berkembang sebanyak 66.8%, manakala penempatan yang terdedah kepada banjir meningkat sebanyak 92.3%.
• 2014 hingga 2023: Bencana mencetuskan 14.7 juta perpindahan dalaman di Bangladesh.
• 9 Mei 2025: Kajian akademik yang mengunjurkan lebih 22 juta migran iklim dalaman menjelang 2050 diterbitkan.
• 2050: ADB mengunjurkan 13.3 juta migran iklim dalaman di Bangladesh dan kenaikan paras laut serantau sebanyak 20 hingga 35 sentimeter.
• 2100: Kerosakan akibat banjir pesisir serantau boleh mencecah kira-kira $739 bilion setahun di bawah senario pelepasan tinggi tanpa langkah penyesuaian.

Pembangunan pesisir meletakkan lebih banyak aset dalam bahaya

Asia dan Pasifik sedang membina rumah serta infrastruktur di kawasan yang semakin terdedah kepada banjir. Antara 1985 hingga 2015, penempatan yang terdedah kepada banjir berkembang sebanyak 92.3%, berbanding 66.8% bagi keseluruhan penempatan pesisir, iaitu perbezaan sebanyak 25.5 mata peratusan.

ADB menganggarkan kerosakan tahunan semasa akibat banjir pesisir berjumlah kira-kira $27 bilion. Tanpa langkah penyesuaian, jumlah itu boleh meningkat kepada $172.4 bilion menjelang 2050 di bawah laluan pelepasan pertengahan dan $199.1 bilion di bawah laluan pelepasan tinggi. Menjelang 2100, anggaran berkaitan masing-masing meningkat kepada $520.2 bilion dan $738.7 bilion.

Laluan pertengahan mengandaikan pelepasan kekal pada paras semasa sehingga pertengahan abad sebelum menurun, dengan pemanasan kira-kira 2.7 darjah Celsius menjelang 2100. Laluan lebih tinggi melibatkan penggunaan bahan api fosil yang berterusan pada kadar tinggi dan pemanasan menghampiri 4.4 darjah.

Di bawah senario pelepasan tinggi, lebih 30 juta orang di seluruh rantau ini mungkin mengalami banjir pesisir setiap tahun menjelang 2050, meningkat kepada lebih 100 juta menjelang 2100. Di Bangkok, Jakarta, Kolkata dan Mumbai, banjir pesisir yang mengikut rekod sejarah dijangka berlaku kira-kira sekali dalam 100 tahun mungkin berlaku setiap tahun menjelang akhir abad ini. Banjir yang digambarkan berlaku sekali dalam 100 tahun mempunyai kira-kira 1% kemungkinan berlaku pada mana-mana tahun berdasarkan keadaan yang digunakan untuk membuat pengiraan.

Pelabuhan menghubungkan bahaya pesisir dengan pendapatan di pedalaman

Chattogram dan Mongla menghadapi risiko iklim yang serius, menjadikan daya tahan pelabuhan satu kebimbangan bagi ekonomi Bangladesh yang lebih luas. Apabila pelabuhan ditutup atau beroperasi dengan perlahan, penghantaran barangan antara pengeluar dengan pelanggan boleh tertangguh, sekali gus menjejaskan perniagaan yang jauh dari pantai.

ADB menganggarkan gangguan pelabuhan mendedahkan perdagangan global bernilai kira-kira $63 bilion kepada risiko setiap tahun. Asia dan Pasifik menyumbang $40 bilion hingga $45 bilion daripada jumlah itu, bersamaan kira-kira dua pertiga hingga tujuh persepuluh angka global.

Filipina menggambarkan betapa besarnya potensi kerugian pada masa depan. Kerugian tahunan pelabuhan di negara itu boleh mencecah $70.2 bilion menjelang 2100 di bawah senario pelepasan tinggi, bersamaan 0.44% daripada keluaran dalam negara kasar (KDNK) yang diunjurkan. Di bawah senario pelepasan sederhana, anggarannya ialah $20.6 bilion, atau 0.19% daripada KDNK.

Unjuran kerugian tahunan pelabuhan lain di bawah senario pelepasan tinggi termasuk $54.3 bilion di Indonesia, $36.2 bilion di Vietnam, $35.6 bilion di Malaysia, $32.6 bilion di Thailand, $12.4 bilion di Myanmar dan $8.23 bilion di Kemboja. Anggaran ini meliputi kos pembaikan dan pembinaan semula, hasil yang hilang semasa penutupan serta gangguan kepada perdagangan maritim.

ADB menerangkan bagaimana kerosakan pengangkutan dengan cepat menjadi masalah bagi isi rumah:

Oleh sebab rangkaian ini menghubungkan ladang dengan pasaran, nelayan dengan pembeli, serta isi rumah dengan perkhidmatan kesihatan dan bekalan makanan, gangguan terhadapnya memberi kesan berantai secara langsung kepada mata pencarian, pemakanan dan kesejahteraan.

Bangladesh mempunyai asas perlindungan untuk diperkukuh

Bangladesh telah membina kira-kira 5,000 tempat perlindungan siklon pelbagai guna, disokong sistem amaran awal dan pemindahan. ADB mengetengahkan usaha ini sebagai contoh penyesuaian, iaitu mengubah suai bangunan dan kegiatan supaya komuniti dapat hidup dengan lebih selamat ketika berdepan bahaya yang semakin meningkat.

Laporan itu menggariskan empat pilihan utama penyesuaian. Penyesuaian merangkumi bangunan bertingkat tinggi, saliran yang lebih baik, tempat perlindungan dan tanaman yang tahan garam. Perlindungan menggunakan benteng laut, penghadang, pemulihan hutan bakau dan langkah lain untuk melindungi penempatan sedia ada. Pemajuan membina tanah atau infrastruktur yang ditinggikan di luar garis pantai semasa. Pengunduran memindahkan penduduk dan aset dari lokasi yang menjadi terlalu berbahaya.

Tuvalu memberikan contoh pewujudan tanah yang lebih selamat dengan membangunkan 7.3 hektar tanah tinggi di Funafuti, yang direka bentuk supaya kekal selamat selepas 2100. Pelan Delta Bangladesh 2100 menggunakan pendekatan yang lebih menyeluruh untuk mengurus deltanya, dengan menghubungkan air, pertanian, mata pencarian, ekosistem dan pelaburan dari semasa ke semasa.

Keadaan setempat menentukan pilihan yang sesuai. Bandar pelabuhan yang padat mungkin memerlukan perlindungan yang diperkukuh secara berperingkat, manakala komuniti luar bandar mungkin mendapat manfaat daripada pengurusan air, pemulihan ekosistem, perubahan dalam pertanian dan pemindahan secara beransur-ansur jika perlu. Pemindahan komuniti juga memerlukan sokongan terhadap mata pencarian dan hubungan sosial, di samping lokasi fizikal yang lebih selamat.

Perlindungan memberikan pulangan besar, tetapi pembiayaan masih tidak mencukupi

ADB menganggarkan perbelanjaan sebanyak $9 bilion hingga $19 bilion setahun bagi perlindungan daripada banjir pesisir sepanjang abad ini boleh mengelakkan kerosakan banjir tahunan bernilai $178 bilion hingga $360 bilion. Bank itu menganggarkan manfaat serantau berjumlah kira-kira 20 kali ganda kos pelaburan.

Pembiayaan penyesuaian awam antarabangsa kepada ekonomi membangun pesisir di Asia dan Pasifik meningkat daripada kira-kira $5 bilion pada 2015 kepada purata tahunan $11.4 bilion pada 2022 dan 2023. Walaupun selepas peningkatan itu, kerajaan masih berdepan permintaan besar untuk pelaburan dan penyelenggaraan berterusan.

ADB menyebut keperluan daya tahan tahunan sekitar $20 bilion, berdasarkan pelan penyesuaian yang telah dikira kosnya daripada 15 ekonomi membangun pesisir. Pelan tersebut menggunakan kaedah dan tempoh yang berbeza, meliputi keperluan penyesuaian yang lebih luas serta tidak termasuk China dan India. Oleh itu, bank itu berpendapat anggaran tersebut berkemungkinan lebih rendah daripada jumlah pembiayaan yang diperlukan.

Negara membangun kepulauan kecil menghadapi tuntutan yang amat berat, dengan keperluan penyesuaian dianggarkan bersamaan 2.4% hingga 3.9% daripada KDNK. Di bawah senario pelepasan tinggi, kerosakan tahunan akibat banjir pesisir di negara atol boleh mencecah 30% hingga 60% daripada KDNK menjelang 2100, sekali gus meletakkan bahagian yang amat besar daripada keluaran ekonomi mereka dalam risiko.

Tinjauan ADB terhadap 141 projek daya tahan pesisir yang diluluskan oleh bank itu, Dana Iklim Hijau dan Bank Dunia antara 2010 hingga 2025 turut mendapati akses kepada pembiayaan tidak seimbang. Dalam kalangan negara di luar kumpulan negara kepulauan kecil, 71% pembiayaan tertumpu di lima negara.

Menterjemahkan rancangan kepada perlindungan berkekalan

Yevgeniy Zhukov, ketua pengarah Jabatan Perubahan Iklim dan Pembangunan Lestari ADB, menggesa perancangan yang mengambil kira risiko jangka panjang dan disesuaikan apabila keadaan berubah. Bagi Bangladesh, ini bermakna menghubungkan keputusan mengenai penempatan, pelabuhan, pertanian dan air, bukannya menangani setiap masalah secara berasingan.

ADB mengesyorkan empat keutamaan: menjadikan perancangan adaptif sebahagian daripada keputusan pembangunan, memperkukuh institusi dan tadbir urus, menggerakkan pembiayaan serta meneruskan pelaksanaan dengan pemilikan tempatan. Secara praktikal, kerajaan perlu mengambil kira risiko banjir masa depan ketika meluluskan pembangunan, menyelaraskan agensi dan menyelenggara perlindungan selepas kerja pembinaan selesai.

Bajet awam kekal penting kerana sistem amaran awal, pertahanan banjir dan perkhidmatan bersama lain memberi manfaat kepada seluruh komuniti. Pelabuhan, pelancongan, perumahan dan sesetengah industri pesisir boleh memanfaatkan gabungan pembiayaan awam dan swasta yang lebih luas. Pembiayaan konsesi, yang menawarkan syarat lebih baik daripada pinjaman komersial biasa, boleh membantu kerajaan membiayai projek yang manfaatnya berkembang selama beberapa dekad.

Tugas Bangladesh merangkumi usaha melindungi penduduk semasa siklon seterusnya hingga menyediakan tempat yang mungkin menerima migran sepanjang beberapa dekad akan datang. Unjuran ADB memberikan gambaran tentang skala cabaran itu: berpotensi 13.3 juta orang berpindah dalam negara menjelang 2050. Dapatan pelaburannya juga memberikan pilihan praktikal kepada kerajaan, kerana kerugian besar pada masa depan boleh dielakkan melalui penyesuaian berterusan.

Perkara Utama

• ADB mengunjurkan 13.3 juta migran iklim dalaman di Bangladesh menjelang 2050, kira-kira 7.5% daripada penduduknya.
• Unjuran Bank Dunia mencecah 19.9 juta; model akademik mengunjurkan lebih 22 juta, dengan ketidaktentuan yang besar.
• Bencana mencetuskan 14.7 juta perpindahan dalaman di Bangladesh antara 2014 hingga 2023.
• Kerosakan tahunan akibat banjir pesisir serantau boleh meningkat daripada kira-kira $27 bilion pada masa ini kepada $172 bilion hingga $199 bilion menjelang 2050 tanpa langkah penyesuaian.
• Bangladesh mempunyai kira-kira 5,000 tempat perlindungan siklon pelbagai guna, manakala Chattogram dan Mongla menghadapi risiko iklim yang serius.
• ADB menganggarkan pelaburan tahunan sebanyak $9 bilion hingga $19 bilion bagi perlindungan pesisir boleh mengelakkan kerosakan banjir tahunan bernilai $178 bilion hingga $360 bilion.