Kematian Penunggang Motosikal di Bangladesh Cecah 16,027, Golongan Muda Paling Terjejas

Golongan muda terkorban apabila kematian akibat motosikal melebihi 16,000

Kemalangan motosikal mengorbankan 16,027 orang dan mencederakan 14,547 yang lain di seluruh Bangladesh dari Januari 2020 hingga September 2026, menurut Yayasan Keselamatan Jalan Raya (RSF). Rekodnya yang mencatatkan 16,402 kemalangan dikeluarkan ketika kerajaan sedang menyiapkan cadangan undang-undang keselamatan jalan raya yang akan menyediakan rawatan kecemasan percuma, melindungi orang yang membantu mangsa kemalangan dan meningkatkan hukuman bagi pesalah trafik berulang.

Analisis terperinci yayasan itu sehingga Julai menunjukkan punca utama bahaya: kenderaan berat melanggar motosikal dalam 6,314 kemalangan, manakala penunggang hilang kawalan dalam 5,497 kemalangan lagi. Mereka yang berusia 13 hingga 35 tahun merangkumi 58% daripada jumlah yang terbunuh atau cedera. Jalan serantau mencatatkan lebih banyak kemalangan berbanding lebuh raya nasional, jalan bandar atau jalan luar bandar.

Di sebalik angka itu ialah keluarga yang kehilangan pencari nafkah, ibu bapa dan anak-anak. Pada 23 September, sebuah lori melanggar motosikal yang dinaiki dua sahabat di kawasan Sayeednagar, Bhatara, Dhaka. Sumon, pekerja jeriji logam yang menunggang motosikal itu, meninggal dunia selepas dibawa ke hospital. Rakannya, Robiul, 22, cedera. Seorang lagi penumpang, Imam Hossain, meninggal dunia selepas sebuah bas melanggar motosikal pada hari yang sama.

Pada 9 September, Hridoy, 27, meninggal dunia selepas hilang kawalan terhadap motosikal berhampiran Jambatan Kuchiamora di Lebuhraya Dhaka–Mawa, Sirajdikhan, Munshiganj. Sazzad, 24, cedera parah. Hridoy pulang dari Arab Saudi empat bulan sebelumnya dan sedang bersiap untuk kembali bekerja. Dia meninggalkan seorang anak perempuan.

Janji kerajaan untuk menggubal undang-undang keselamatan jalan raya yang menyeluruh menjelang 2027 kini disertai tuntutan supaya perubahan segera dilaksanakan: had laju lebih rendah, interaksi lebih selamat antara motosikal dengan lori, topi keledar lebih baik, waktu kerja yang dikawal selia dan pengangkutan awam yang selesa digunakan.

Perubahan angka dari semasa ke semasa

RSF mengeluarkan analisis terperinci kemalangan motosikal pada 8 Ogos, meliputi tempoh Januari 2020 hingga Julai 2026. Ia merekodkan 16,065 kemalangan, 15,712 kematian dan 14,143 kecederaan. Jumlah terkini bagi September melanjutkan tempoh itu selama dua bulan. Pecahan mengikut jenis kemalangan, pihak yang bertanggungjawab dan lokasi jalan adalah berdasarkan data sehingga Julai.

Angka kematian tahunan menunjukkan peningkatan mendadak selepas 2020, kemuncak pada 2022 dan jumlah korban yang terus tinggi pada tahun-tahun berikutnya:

• 2020: 1,463 orang maut dalam kemalangan motosikal.
• 2021: 2,214 maut.
• 2022: 3,091 maut, jumlah kematian tahunan tertinggi yang disenaraikan.
• 2023: 2,487 maut.
• 2024: 2,609 maut.
• 2025: 2,671 maut menurut laporan tahunan yayasan itu; satu lagi rekod RSF menyatakan 2,672.
• Januari–Julai 2026: 1,177 maut.
• Januari–September 2026: 1,492 maut.

Berdasarkan angka laporan tahunan, kematian akibat motosikal meningkat kira-kira 83% antara 2020 dengan 2025, daripada 1,463 kepada 2,671. Jumlah korban pada 2025 lebih rendah berbanding kemuncak 3,091 pada 2022, tetapi lebih tinggi daripada angka pada 2023 dan 2024.

Pada 2025, motosikal terlibat dalam 3,029 daripada 7,584 kemalangan jalan raya yang direkodkan yayasan itu, atau 39.93%. Penunggang dan pembonceng motosikal merangkumi 2,671 daripada 7,359 kematian jalan raya, atau 36.29%.

Kenderaan berat dan hilang kawalan menjadi punca utama

Perlanggaran dengan kenderaan berat menyumbang 39.30% daripada 16,065 kemalangan motosikal yang diteliti sehingga Julai 2026. Hilang kawalan menyumbang 34.21%, manakala 3,548 perlanggaran secara berdepan merangkumi 22.08%. Sebanyak 706 kemalangan lagi tergolong dalam kategori lain.

Secara keseluruhan, perlanggaran dengan kenderaan berat dan hilang kawalan membentuk 11,811 kemalangan, iaitu hampir tiga perempat daripada jumlah keseluruhan. Angka itu meletakkan dua tugas konkrit sebagai keutamaan pencegahan: mengawal kelajuan motosikal dan menjadikan jalan lebih selamat di laluan motosikal berkongsi ruang dengan kenderaan yang jauh lebih besar.

Penilaian yayasan itu tentang pihak yang bertanggungjawab juga menunjukkan bahagian kenderaan barangan lebih besar berbanding penunggang motosikal. Sebanyak 6,481 kemalangan, atau 40.34%, dikaitkan dengan kenderaan yang membawa barangan, berbanding 5,831, atau 36.29%, yang dikaitkan semata-mata dengan penunggang motosikal. Bas pula menyumbang 2,164 kemalangan lagi, atau 13.47%.

Timbalan Pesuruhjaya Bahagian Trafik Tejgaon, Rafiqul Islam, berkata penunggang menunggang tanpa topi keledar atau lesen, mengelak pemeriksaan polis dan memecut sehingga hilang kawalan terhadap motosikal. Beliau turut menyentuh tekanan untuk menghantar penumpang dengan cepat dan kecenderungan memecut di lebuh raya yang lapang.

Jalan serantau menanggung beban kemalangan terbesar

Jalan serantau mencatatkan 6,689 kemalangan motosikal sehingga Julai, atau 41.63% daripada jumlah keseluruhan yayasan itu. Lebuh raya nasional menyusul dengan 4,773 kemalangan, diikuti jalan bandar dengan 2,646 dan jalan luar bandar dengan 1,957. Maka, kemalangan motosikal di jalan serantau berjumlah 1,916 lebih banyak berbanding di lebuh raya nasional.

Rafiqul Islam menyebut jalan Purbachal yang luas di Dhaka, lazimnya dikenali sebagai Jalan 300 Feet, sebagai lokasi kesesakan yang agak rendah mendorong pemandu memecut. Huraian beliau mengaitkan daya tarikan harian jalan yang lebar dan lapang dengan masalah keselamatan berulang: penunggang mungkin bergerak lebih laju justeru trafik terasa lebih lancar.

Yayasan itu mengesyorkan jalan perkhidmatan untuk kenderaan yang bergerak lebih perlahan serta pembahagi jalan di lebuh raya. Jalan perkhidmatan menyediakan laluan berasingan di sebelah jalan utama, sekali gus mengurangkan pertembungan antara kenderaan yang bergerak pada kelajuan sangat berbeza. Pembahagi jalan mengasingkan trafik bertentangan dan mengurangkan kemungkinan perlanggaran secara berdepan.

Bangladesh Jatri Kalyan Samity, sebuah pertubuhan kebajikan penumpang, turut menuntut lintasan pejalan kaki yang lebih selamat, papan tanda dan penandaan jalan yang lebih jelas, audit keselamatan berkala serta pengeluaran kenderaan pengangkutan awam yang uzur daripada perkhidmatan. Langkah-langkah ini menangani persekitaran jalan selain tingkah laku pemandu secara individu.

Korban di Dhaka turut melibatkan pengguna jalan raya lain

Yayasan itu melaporkan bahawa 1,849 kemalangan jalan raya berlaku di Dhaka antara Januari 2020 dengan Julai 2026, mengorbankan 1,384 orang dan mencederakan 2,488 yang lain. Mereka yang maut termasuk 536 penunggang dan pembonceng motosikal serta 592 pejalan kaki.

Kedua-dua kumpulan itu merangkumi 1,128 kematian, kira-kira 81.5% daripada jumlah keseluruhan korban di ibu kota. Angka ini mengaitkan keselamatan motosikal dengan keselamatan orang yang berjalan kaki ke tempat kerja, melintas jalan atau menuju ke pengangkutan awam.

Kemalangan pada waktu malam mengorbankan 519 orang, iaitu 37.5% daripada jumlah kematian jalan raya yang direkodkan di Dhaka sepanjang tempoh itu. Kenderaan berat yang membawa barangan terlibat dalam 33.25% kemalangan dan motosikal dalam 26%. Pergerakan kenderaan berat pada waktu malam, laluan pejalan kaki yang digunakan untuk tujuan lain dan trafik bercampur mendorong tuntutan supaya lintasan lebih selamat serta pergerakan lori dikawal dengan lebih rapi.

Di seluruh negara, yayasan itu merekodkan 4,211 kematian dalam 4,614 kemalangan jalan raya antara Januari dengan September 2026. Kemalangan motosikal mengorbankan 1,492 orang, kira-kira 35.4% daripada jumlah itu. Pada September sahaja, 154 kemalangan motosikal mengorbankan 139 orang, manakala 106 pejalan kaki dan 53 pemandu serta pembantu kenderaan turut terkorban di jalan raya.

Mengapa orang ramai terus memilih motosikal

Angka Pihak Berkuasa Pengangkutan Jalan Bangladesh menunjukkan terdapat 4,997,090 motosikal berdaftar. Sebanyak 1,325,394 motosikal didaftarkan di kawasan metropolitan Dhaka sehingga Mei. Yayasan itu berkata motosikal merangkumi kira-kira 71% daripada semua kenderaan bermotor berdaftar.

Setiausaha Agung Persatuan Kebajikan Penumpang, Mozammel Hoque Chowdhury, menganggarkan kira-kira lapan juta motosikal digunakan di seluruh negara, angka yang lebih tinggi daripada hampir lima juta motosikal berdaftar menurut pihak berkuasa. Jumlah sebenar motosikal yang berada di jalan raya Dhaka setiap hari tidak diketahui kerana motosikal yang didaftarkan di tempat lain turut memasuki ibu kota, manakala sesetengah kenderaan berdaftar tidak digunakan di jalan raya.

Chowdhury menjelaskan satu sebab praktikal peralihan kepada motosikal: bas yang mempunyai 40 tempat duduk mungkin membawa 80 penumpang. Keadaan sesak dan perjalanan yang tidak menentu menjadikan motosikal pilihan menarik bagi mereka yang mahu tiba di tempat kerja atau destinasi lain dengan cepat.

Yayasan itu juga mengaitkan kebergantungan pada motosikal dengan pengangkutan awam yang tidak mencukupi dan kesesakan teruk. Oleh itu, syor-syornya merangkumi pengangkutan awam yang mampu dibayar, mudah diakses dan selesa, di samping peraturan motosikal yang lebih tegas.

Liton Ershad, setiausaha agung Nirapad Sarak Chai, menggesa pelaksanaan pelan rasionalisasi bas Dhaka. Ini bermakna laluan dan operasi disusun menjadi rangkaian bersepadu, dengan matlamat mengurangkan persaingan antara bas untuk mendapatkan penumpang yang boleh menyebabkan perlumbaan dan pergerakan mengejut.

Topi keledar, kelajuan dan waktu kerja perlu diberi perhatian

Yayasan itu mengenal pasti penggunaan topi keledar berkualiti yang rendah sebagai faktor utama kematian penunggang motosikal. Ia memetik kajian yang menunjukkan topi keledar yang sesuai boleh mengurangkan risiko kematian dalam kemalangan kira-kira 48%, dan mengesyorkan penggunaan topi keledar yang diperakui diwajibkan.

Sekolah, kolej dan media sosial turut menjadi sasaran usaha pencegahan. Pertubuhan itu mahu kempen keselamatan di institusi pendidikan, kempen digital melalui Suruhanjaya Kawal Selia Telekomunikasi Bangladesh dan perubahan pada iklan motosikal yang menurutnya menggalakkan kelajuan berlebihan. Ia turut mengenal pasti perhimpunan motosikal berkelajuan tinggi yang dikaitkan dengan kegiatan politik sebagai amalan berbahaya.

Pengarah Eksekutif RSF, Saidur Rahman, menggesa penggunaan teknologi untuk memantau kelajuan serta latihan bagi memperbaik tingkah laku pemanduan. Beliau turut berkata pemandu profesional mungkin bekerja sehingga 18 jam tanpa gaji tetap atau jadual yang boleh dijangka, selain berdepan keletihan dan masalah kesihatan.

Rahman berkata pengusaha pengangkutan dan pengawal selia sama-sama bertanggungjawab terhadap keadaan tersebut. Dalam kenyataan yang diterjemahkan, beliau berkata:

Tanggungjawab terhadap kemalangan bukan terletak pada pemandu sahaja, tetapi juga pihak pengurusan.

Antara perubahan yang dicadangkan ialah gaji tetap, waktu kerja terkawal, aturan pekerjaan formal dan pemeriksaan kenderaan yang lebih rapi. Profesor kejuruteraan awam Universiti Kejuruteraan dan Teknologi Bangladesh, Md Shamsul Hoque, turut menggesa pihak berkuasa pelesenan menguji sama ada pemandu mampu menghadapi keadaan jalan raya sebenar sebelum membenarkan mereka memandu.

Jumlah keseluruhan kematian memerlukan rekod yang lebih baik

Persatuan kebajikan penumpang merekodkan 95,761 kematian dan 168,000 kecederaan dalam 69,448 kemalangan jalan raya antara 2014 dengan 2025. Bagi 2025 sahaja, persatuan itu mencatatkan 9,111 kematian, berbanding 7,359 menurut yayasan berkenaan.

Kenyataan persatuan yang dikeluarkan kemudian, meliputi tempoh Januari 2014 hingga 30 Jun 2026, menyatakan jumlah kematian terkumpul yang jauh lebih tinggi, iaitu 125,405, selain 176,249 kecederaan dan 72,736 kemalangan. Persatuan itu tidak menjelaskan bagaimana angka kematian tersebut sepadan dengan jumlah yang direkodkannya sehingga 2025.

Kenyataan persatuan yang dikeluarkan kemudian dan laporan tahunan yayasan bagi 2025 sama-sama menggunakan maklumat yang dihimpunkan daripada liputan berita. Persatuan itu berkata jumlah korban sebenar mungkin lebih tinggi. Oleh itu, rekod kemalangan yang lebih baik juga perlu menjadi sebahagian daripada agenda keselamatan, agar pihak berkuasa mempunyai asas yang lebih kukuh untuk menentukan lokasi yang perlu diubah suai, penguatkuasaan yang perlu dilaksanakan dan rawatan kecemasan yang perlu dipertingkat.

Dalam perbincangan pada 19 Oktober yang dianjurkan oleh Pusat Pencegahan Kecederaan dan Penyelidikan Bangladesh, peserta menggesa dokumentasi kemalangan yang tepat, latihan pertolongan cemas untuk pemandu ambulans dan panduan penjagaan selepas kemalangan. Mereka turut mencadangkan agar golongan kurang upaya dilibatkan dalam program keselamatan serta pemilik dan pekerja pengangkutan turut serta dalam usaha pencegahan.

Perubahan yang bakal dibawa oleh undang-undang cadangan

Rang Undang-Undang Keselamatan Jalan Raya 2026 mencadangkan rawatan kecemasan percuma untuk mangsa kemalangan dan perlindungan undang-undang bagi mereka yang membantu. Ia juga akan memperkenalkan sistem mata demerit dan menggandakan denda bagi pesalah berulang. Dalam sistem demerit, kesalahan trafik yang direkodkan menambah mata pada rekod pemandu, sekali gus membolehkan kesalahan berulang dikenakan hukuman tambahan.

Menteri Pengangkutan Jalan, Kereta Api dan Perkapalan, Sheikh Rabiul Alam, berjanji akan menggubal undang-undang keselamatan jalan raya yang menyeluruh menjelang 2027. Beliau turut menyatakan langkah berkaitan piawaian topi keledar, had laju, rawatan kecemasan dan prasarana lebuh raya yang lebih selamat. Cadangan itu masih di peringkat draf dan tarikh penggubalan tepat belum diumumkan.

Sementara itu, yayasan tersebut menggesa penguatkuasaan berkesan Akta Pengangkutan Jalan 2018. Undang-undang sedia ada dan perundangan yang dicadangkan itu turut menjadi sebahagian daripada komitmen Bangladesh untuk mengurangkan separuh kematian jalan raya menjelang 2030.

Hari Keselamatan Jalan Raya Kebangsaan disambut pada 22 Oktober. Nirapad Sarak Chai menjadualkan perhimpunan dari pejabatnya di Kakrail, Dhaka, ke Kelab Akhbar Nasional pada 10 pagi. Pemimpinnya, pelakon Ilias Kanchan, menggesa kawalan kelajuan berhampiran sekolah, hospital, pasar dan rumah, lintasan pejalan kaki yang lebih selamat, pemeriksaan kenderaan yang sewajarnya serta latihan pemandu yang mencukupi.

Kanchan turut menyatakan kelewatan mendapatkan rawatan kecemasan sebagai faktor yang menyumbang kepada kematian. Kebimbangan itu mengaitkan cadangan rawatan dalam rang undang-undang dengan keperluan segera keluarga selepas perlanggaran: bantuan pantas, pengangkutan ke hospital dan akses kepada rawatan.

Perkara Utama

• Yayasan Keselamatan Jalan Raya merekodkan 16,027 kematian akibat motosikal dalam 16,402 kemalangan dari Januari 2020 hingga September 2026.
• Analisis terperincinya sehingga Julai mendapati mereka yang berusia 13 hingga 35 tahun merangkumi 58% daripada jumlah yang terbunuh atau cedera.
• Perlanggaran dengan kenderaan berat dan hilang kawalan secara keseluruhan menyumbang hampir tiga perempat daripada kemalangan yang dianalisis sehingga Julai.
• Jalan serantau mencatatkan 6,689 kemalangan motosikal, bahagian terbesar mengikut kategori jalan.
• Kemalangan motosikal menyumbang 36.29% daripada kematian jalan raya yang direkodkan yayasan itu pada 2025.
• Rang Undang-Undang Keselamatan Jalan Raya 2026 mencadangkan rawatan kecemasan percuma, perlindungan bagi mereka yang membantu dan hukuman lebih berat bagi kesalahan berulang.
• Kerajaan berjanji menggubal undang-undang keselamatan jalan raya yang menyeluruh menjelang 2027, di samping komitmen mengurangkan separuh kematian jalan raya menjelang 2030.